[gedicht] Auteursrecht, ‘t recht op een werk
Om in de Sinterklaas-sfeer te blijven: De Auteurswet 1912, althans hoofdstuk 1 daarvan, in dichtvorm.
Een speculaaspop voor wie alle verwijzingen naar jurisprudentie weet te herkennen.
UPDATE welkom bezoekers van Volledig bericht, pardon Boek 9! Leuk dat u doorklikte!, en ik zou het erg op prijs stellen als u na lezing van dit gedicht even de redactie aldaar mailde dat ik Arnoud met een D heet. Dat kan met deze klikkk (u hoeft alleen nog op Send te drukken).
Ahem.
Auteursrecht, ‘t recht op een werk
1. Auteursrecht, ‘t recht op een werk;
diens maker staat sterk
tegen wie kopieert of openbaart,
behoudens anders bepaald, uiteraard 2. Middels overdragen of erven
kan ieder toch zomaar auteursrecht verwerven;
maar wel in een akte
en vergeet het beslag; da’s een zwakte
3. [Vervallen]
4. De maker staat bij ‘t werk vermeld
dat is wat voor de rechter geldt.
Bij een voordracht is de prater eigenaar -
Ligt het anders? Bewijs ‘t maar!
daarmee zijn ook de losse delen gedekt
diens makers hebben een recht op zich
zo stelt de wet alle rechten veilig.
6. Wie een ander bij het maken begeleidt
heeft het recht, da’s duidelijkheid;
tenzij de ander zelf creatief bezig was
dan geeft opeisen van ‘t recht geen pas
7. Recht op ‘t werk bij ‘t werk wordt verlegd:
de maker zijn baas die krijgt ‘t auteursrecht;
wilt u ‘t anders, uw contract regelt het zo,
maar hoort dat eigenlijk niet in de CAO?
8. Een stichting, vennootschap of club heeft het recht
zolang zij de naam van de maker niet zegt,
zij wordt dan zelf als maker beschouwd,
tenzij er bewijs is van fout.
9. De maker die maakt onder een pseudoniem,
of zelfs met zijn naam helemaal niet te zien,
verschaft zo een volmacht aan zijn publicist,
zodat hij nu toch zijn auteursrecht niet mist.
10. Auteursrecht rust op beeld, muziek of verhalen,
maar, zo zei Romme eens tegen Van Dale,
graag wel met des makers stempel -
‘t geldt zelfs voor een lijstje warempel.
11. Overheidsteksten zijn vrij
daar hoort geen auteursrecht meer bij;
wet of vonnis zijn in publieke handen,
dat geldt niet voor de nieuwe Vermande.
12. Een werk openbaren kan op velerlei wijzen,
die hebben gemeen dat ze permissie vereisen
ook verhuren of lenen, en zelfs op TV,
tussen de schuifdeuren, dat telt niet mee.
12a. Wie zijn verhuurrecht aan een ander afgeeft,
krijgt een billijke vergoeding, zolang hij nog leeft,
voor elk fonogram ontvangt hij zo poen,
afstand hiervan kan hij niet doen.
zolang men verhuren of lenen maar laat;
uitputting geldt echter alleen Europees,
er is geen parallel voor het werk overzees.
13. Een kopie is niet slechts: slaafs nagemaakt,
ook de-film-van wordt hierdoor geraakt.
Wie vertaalt of bewerkt, wordt van inbreuk beticht.
Wat dan weer wel mag: de wet als gedicht!
13a. Die bits op het netwerk stromen voorbij
en lopen daarmee auteursrechtelijk vrij
een tijdlijk kopietje, daar kan men mee leven,
mits zonder waarde, en voor maar even.
14. Wie muziek vastlegt op een CD,
maakt daar echt een verveelvoudiging mee
dat geldt ook voor film op DVD,
beiden verboden - tenzij privé!
tenzij een voorbehoud er bij heeft gestaan
het geldt voor de pers, waaronder ook kranten.com
maar niet op een blog, dat is wat stom 15a. Citeren mag uit een openbaar werk,
de redelijkheid stelt hier wel paal en perk;
dit geldt trouwens ook bij een persoverzicht
de bron vermelden is natuurlijk verplicht.
15b. Overheidsteksten zijn vrij, stond hier ergens boven
maar dat had ik niet zomaar moeten beloven
Een auteursrecht kan liggen bij d’overheid
‘t werk mag dan wel gekopieerd en verspreid
15c. Lenen dat mag, zo is bepaald
omdat het boek zelf ook is betaald
De maker ontvangt wel een red’lijke duit
Artikelen 15d tot i werken dit verder uit.
16. De leraar mag kopiëren,
zolang het maar is om te doceren,
mits hij er geen cent voor ziet -
en vergeet de bronvermelding niet!
dus downloaden wij allemaal.
Dit vindt de BUMA niet erg fijn,
vandaar dat 16c tot m er zijn.
16n. Restaureren is inbreuk, wist u dat al?
de bieb mag het wel, bij dreigend verval
ook het museum, of het archief
zolang het maar is zonder geldlijk motief
17. [Vervallen]
17a. Al sinds 1931 in de wet
maar nog nooit is die AMvB eens ingezet,
zelfs niet na het kabel-tv arrest -
zou het nog eens op Internet worden getest?
17b. Een zender mag zenden maar opnemen niet
tenzij men de film zo tijdelijke opslag biedt,
alleen, niet archiveren wat men zo vergaarde
behalve films met uitzonderlijke waarde.
17c. De BUMA kan voor ‘t zingen de kerk uit,
omdat het auteursrecht hier op een grens stuit;
Samenzang in eredienst is vrij, met of zonder kaars,
maar betreft dit artikel eig’lijk ook vrijmetselaars?
17d. Als de regering een AMvB wil maken,
voor repro, vergoeding of om de DRM te kraken,
wordt die natuurlijk via ‘t Staatsblad bekend
maar wel snel eentje voorlezen bij ‘t parlement.
mag zonder problemen nu op de gevoelige plaat,
compileer van één maker’s werken hooguit een stel;
‘t hoofdonderwerp zijn, mag nu trouwens wel.
18a. Een toevallig gebruik mag als de minimis,
zoals dit couplet dat twéé regels is
zolang ‘t maar om te lachen is:
er is nu recht op parodie,
alleen die Tanja was dat nie! 19. Wie een portret van zich laat maken,
hoeft het kopiëren daarvan niet te staken,
dat opent wellicht perspectieven,
maar krijg maar eens die negatieven!
20. De fotograaf nu daarentegen,
mag, zonder toestemming te hebben gekregen,
iemands portret niet openbaren,
dat geldt dubbel als er meer geportretteerden waren.
21. Wordt er zomaar een foto gemaakt
dan hoeft publiceren niet zomaar te worden gestaakt
De eiser moet komen met een redelijk belang
dat aantonen duurde bij Jee-Peetje niet lang.
22. Bij opsporing is ‘t oom agent toegestaan
met een foto voorbij ‘t auteursrecht te gaan
zij mogen dus meer dan Jan met de pet
maar hoe zit ‘t nu met ‘t pliesieportret?
23. Het lijkt misschien raar maar ‘t moest wel gezegd:
wie een kunstwerk bezit, mag het vertonen, ja echt
ook een foto er van mag hij tonen, staat alhier bepaald
zolang er maar niemand hem hiervoor betaalt!
24. Kunst is uniek, maar dat hoeft niet altijd
soms wordt men met twee exemplaren verblijd
De schilder pleegt daarmee op rechten geen inbreuk
zelfs na ‘t overdragen, dat is toch wel heel leuk.
25. De morele rechten zijn simpel fatsoen
toch blijkt het vaak lastig om dit goed te doen
De naam van de maker moet worden vermeld
en de eer van de maker wordt voorop gesteld
Arnoud
Tags:
Jij bent echt niet goed bij je hoofd soms, weet je dat
Merijntje
Reactie door Merijn de Weerd — 5 december 2007 @ 10:07
Van Dale/Romme, kranten.com, Suske & Wiske, Kijkshop-arrest over portretrecht. Wat win ik?
Reactie door Jeroen — 5 december 2007 @ 10:14
Je vergeet Tanja Grotter, dat geen parodie was.
Reactie door Hans-Jan — 5 december 2007 @ 11:01
15b. Overheidsteksten zijn vrij, stond hier ergens boven
maar dat had ik niet zomaar moeten beloven
Een auteursrecht kan liggen bij d’overheid
‘t werk mag dan wel gekopieerd en verspreid
^^^ En Mein Kampf dan?
Reactie door Bram — 5 december 2007 @ 13:47
@Bram: goed punt, in een gedicht kun je niet alle nuances van de auteurswet kwijt. Ik had in dit geval weggelaten dat je niet mag kopiëren of verspreiden als het auteursrecht uitdrukkelijk is voorbehouden. Geen idee eigenlijk of en hoe dat bij dit boek is geregeld.
Reactie door Arnoud Engelfriet — 5 december 2007 @ 13:54
@Arnoud: Dat begrijp ik wel hoor
Het is nu al een knap staaltje werk. Ik vroeg het me gewoon ineens af 
Reactie door Bram — 5 december 2007 @ 13:56
@Arnoud:
In november 1997 stelde D66 kamervragen over (on-)mogelijkheden van een herdruk; Willem Huberts stelde in een analyse op de opiniepagina in NRC Handelsblad[2] dat niet de Nederlandse Staat het auteursrecht bezit, maar de erfgenamen van het echtpaar Kettmann, dat de uitgeverij De Amsterdamsche Keurkamer bezat, waaraan vertaler Steven Barends op 16 november 1943 zijn auteursrechten afstond. De door Huberts verdedigde stelling is echter tegengesproken door prof. mr. H. Cohen Jehoram (hoogleraar Recht van de intellectuele eigendom, media- en informatierecht aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit van Amsterdam) [3] en mr. A.IJ.A. Looijen (jurist te ’s-Gravenhage)[4]. De Nederlandse regering deelde in 1997, in antwoord op de gestelde kamervragen mee, dat het ten verkoop aanbieden van Mein Kampf verboden is en dat slechts een wetenschappelijk verantwoorde heruitgave niet strafbaar zou kunnen zijn[5]. De minister van Justitie beriep zich daarbij op een oordeel van de Hoge Raad van 12 mei 1987[6]. In deze benadering is het niet relevant waar de auteursrechten berusten, maar wordt de strafbaarheid van de handeling getoetst.
Bron: Wikipedia (edit: permalink naar de betreffende versie van de WP pagina)
Reactie door Bram — 5 december 2007 @ 14:04
Wellicht kun je ook het volgende gedicht waarderen, welk geschreven is door een rechter in de V.S., in een (geschreven) uitspraak:
I think that I shall never see
A Small Claims case worth a single tree.
Yet, a tree whose branches once entwine
And cross the neighbor’s boundary line
May, with its great trunk extended
Out of bounds, have its life ended.
For that is the rule in the case of Sterling
For overhanging branches curling.
While courtesy and common sense
Could have avoided this charged offense,
The right to self-help still continues
In this and similarly governed venues.
Although only God can make a tree,
A mere judge is bound by prior decree.
Thus, a growth onto land abutted
Allows the neighbor to simply cut it.
Yet, unlike the tree, which at least had standing,
The Defendants can’t have what they’re demanding.
For, by cutting a tree before they own it,
They trespassed without having known it.
So that sans shade they could plant new grass,
They must now pay for their trespass.
Although they would at these rights scoff,
They went out on a limb – and sawed it off.
- With apologies to
Alfred Joyce Kilmer
(1886-1918)
http://www.groklaw.net/pdf/TreeFinal30.pdf
Reactie door Bastiaan — 6 december 2007 @ 0:41
Zeg, vind je het, nu de t in je naam veranderd is in een d, ineens niet meer leuk dat bezoekers van Boek 9 doorklikten naar je blog?
Maar je gedicht is super!
Reactie door Esther — 6 december 2007 @ 14:55
Ik ben blij dat iedereens medewerking aan de e-mail campagne “hij heet Arnoud met een D” tot het gewenste resultaat heeft geleid. En bedankt voor de oplettendheid Esther
Reactie door Arnoud Engelfriet — 6 december 2007 @ 18:05