Gebruik geluidsopnames als bewijs aan banden gelegd
Sorry, de woordspeling was te flauw om hem niet te maken. Recentelijk heeft de Maastrichtse kantonrechter bepaald dat een opname van een telefoongesprek niet zomaar als bewijs gebruikt kan worden. Dit hoewel hij zelf toegeeft dat het vaste rechtspraak is dat je zakelijke gesprekken zonder toestemming te vragen mag opnemen. De reden om hier de tape als bewijs te weigeren is een andere, die ik niet goed kan volgen.
In de rechtszaak ging het om de vraag of de eiser, VKM Advertisement, telefonisch een overeenkomst had gesloten met de gedaagde. VKM had hem gebeld, en hij had naar eigen zeggen duidelijk geweigerd in hun gids opgenomen te worden (voor 295 euro). Toch kreeg hij een factuur omdat VKM uit het gesprek had opgemaakt dat er wél een overeenkomst was. Het telefoongesprek was dus precies het enige bewijs van de overeenkomst. Wat nu?
De rechter had uit een rapport van het Nederlands Forensisch Instituut begrepen dat de integriteit van een opname nooit met 100% zekerheid vast te stellen is. Daarom stelt hij extra eisen alvorens zo’n opname toelaatbaar is:
- Bij het begin van de opname dient er duidelijk om toestemming voor het maken daarvan te worden gevraagd. Het (positieve) antwoord daarop dient vervolgens afgewacht te worden.
- Vervolgens dient degene die de overeenkomst heeft aangeboden de wederpartij onverwijld een schriftelijke opdrachtbevestiging toe te zenden waarin wordt verwezen naar de geluidsop- name en de daarop vastgelegde wilsovereenstemming, in welk schrijven de contractsinhoud nogmaals duidelijk wordt genoemd.
Menno Weij schrijft dat de kantonrechter deze eisen lijkt te halen uit de Wet Bescherming Persoonsgegevens en de Koop op Afstand bepalingen uit het Burgerlijk Wetboek. Maar zoals de rechter zelf al zegt, het gaat hier om een zakelijk gesprek waarbij privacy minder een rol speelt. Het is dan ook vaste jurisprudentie dat je dat ook zonder toestemming mag opnemen.
Doel van de eerste eis is om de opgebelde partij extra “in te scherpen” dat het niet gaat om een vrijblijvend gesprek. Daarmee is de kans kleiner dat deze achteloos iets zegt waaruit de beller kan concluderen dat er een overeenkomst is gesloten. De tweede eis confronteert de gebelde nogmaals met het telefoongesprek, zodat hij direct stappen kan ondernemen om de overeenkomst te vernietigen of ontbinden. (Zo’n schriftelijke opdrachtbevestiging is natuurlijk allang verplicht bij koop op afstand.)
Een merkwaardige manier om dat doel te bereiken. We waren tenslotte begonnen met aan te nemen dat dat er met de tape geknoeid kan zijn. Als de opbellende partij dat doet, wat weerhoudt ze er dan van om een op willekeurig moment uitgesproken “ja hoor” te knippen en plakken achter een later ingesproken “Dit gesprek wordt opgenomen, bent u daarmee akkoord”?
Wat dus het verplicht stellen van die vraag toevoegt aan het bewijs, is mij volstrekt onduidelijk. Natuurlijk is het lastig als je ineens zo’n bandopname te horen krijgt om te bewijzen dat ermee geknoeid is. Je kunt, zeker als consument, niet zomaar naar het NFI lopen om even snel aan te laten tonen dat de tape nep is. En er zijn genoeg manieren om een nepopname te maken die door de NFI-tests heenkomt.
Maar de oplossing is dan niet het melden dat opgenomen wordt, verplicht stellen. Bij een keiharde ontkenning door de wederpartij zou de rechter juist vooral moeten kijken naar andere bewijsmiddelen om te beslissen wie er gelijk heeft.
Wie trouwens de link heeft naar het specifieke rapport van het NFI, mag het zeggen!
Arnoud
Tags:
Arnoud, het linkje “kantonrechter bepaald” verwijst naar ipv naar . En volgens mij had de rechter zijn informatie slechts van de website van het NFI, niet uit een specifiek rapport: “In dit verband citeert de kantonrechter de navolgende passage uit het hoofdstuk ‘Spraak- en audio-onderzoek’ op de website van het Nederlands Forensisch Instituut […]”
Reactie door inventio — 19 maart 2008 @ 11:42
Hmm, de linkjes komen niet goed door. Herhaling:
Arnoud, het linkje “kantonrechter bepaald” verwijst naar http://www.iusmentis.com/ljn.asp?ljn=BC6117 ipv naar http://www.rechtspraak.nl/ljn.asp?ljn=BC6117. En volgens mij had de rechter zijn informatie slechts van de website van het NFI, niet uit een specifiek rapport: “In dit verband citeert de kantonrechter de navolgende passage uit het hoofdstuk ‘Spraak- en audio-onderzoek’ op de website van het Nederlands Forensisch Instituut […]”
Reactie door inventio — 19 maart 2008 @ 11:43
Dank je, inventio, de link is aangepast. Ik kon die passage niet letterlijk vinden op die pagina, dus vandaar dat ik dacht dat de rechter uit een PDF of zo had geciteerd.
Arnoud
Reactie door Arnoud Engelfriet — 19 maart 2008 @ 12:45
Het stukje “Dit gesprek wordt opgenomen, bent u daarmee akkoord”? “Ja hoor”
Zal in een rechtszaak (neem ik aan) als twijfelachtig worden geacht, je zegt maar iets.
Altijd als ik word gebeld door die leuke telemarketers, let ik er op, nooit het woord akkoord in de mond te nemen!
Ik heb in het verleden een wijziging laten doorvoeren in mijn inter abonnement, dit kon gewoon via de telefoon doen.
De medewerker las de overeenkomst op, en vroeg om akkoord. Ik zij ik ‘ik ga akkoord’ en alles was in orde.
Formeel gezien is ‘ja hoor’ of ‘is goed’ geen acceptatie van een overkomst. Dit is uitdrukkelijk ‘ik ga akkoord’.
Maar dat is mijn mening
Ik ben natuurlijk geen rechter nog rechten student.
Reactie door Sebastiaan Stok — 24 maart 2008 @ 10:56
In de link naar VKM advertisement wordt gesproken over een volgens mij andere zaak waarin de rechter oordeelt:
Wat is het nu? Moet je nu opnemen met expliciete toestemming of wordt het overleggen van een opname en toestemming vooraf vragen gezien als ‘de vooropgezette bedoeling om deze opname van het telefoongesprek later te gebruiken als bewijs voor een mondeling te sluiten overeenkomst.’ wat later als (onrechtmatig) opzetje wordt gekwalificeerd?
(edit: je mag gewoon HTML code gebruiken, dit is Wordpress en geen vage phpBB)
Reactie door Bram — 24 maart 2008 @ 12:41
@Sebastiaan: ik zou niet weten waarom alleen “ik ben akkoord” een geldige aanvaarding zou zijn. Juridisch gezien kun je op heel veel manieren aangeven dat je het aanbod aanvaardt. Soms door je hand op te steken (bij een veiling bijvoorbeeld) of zelfs door stil te zitten (”wie geen schokkende beelden wil zien, moet nu weggaan”). “Ja hoor” zou dus een prima aanvaarding kunnen zijn. Wel moet natuurlijk duidelijk zijn waar je “ja hoor” op zegt. Toestemming om een salesgesprek op te nemen is nog geen sluiten van een koop.
@Bram: Deze rechter vindt dus dat je expliciete toestemming moet hebben om een gesprek op te nemen dat je later wilt gebruiken om te bewijzen dat er telefonisch een overeenkomst is gesloten tijdens dat gesprek. Dat lijkt me nog niet onrechtmatig. Maar je moet wel eerlijk zijn over het doel van het opnemen, en dat is waar VKM over struikelt volgens mij.
Arnoud
Reactie door Arnoud Engelfriet — 24 maart 2008 @ 12:57
Nemop staat op het standpunt dat vooraf niet gemeld hoeft te worden dat een telefoongesprek wordt opgenomen. Voor zover ons bekend staat het een rechter vrij het bewijs (de gespreksopname) wel of niet te accepteren.
Juist om de discussie over de integriteit van een gespreksopname te voorkomen heeft Nemop ervoor gekozen om van elke gespreksopname die via Nemop wordt vastgelegd een MD5 hashwaarde te bewaren (zie voor uitleg bijvoorbeeld: http://nl.wikipedia.org/wiki/MD5).
In het programma De Elektronische Eeuw (Herbert Blankesteijn Business Nieuws Radio) van 10 januari 2008 is na het interview met Nemop nog uitgebreid gediscussieerd over MD5. Aan het einde van die discussie werd geconcludeerd dat het dit moment nog steeds niet mogelijk is om een bestand (gespreksopname) op een zodanige manier aan te passen of te veranderen, dat na de aanpassing of verandering het bestand een gelijke MD5 waarde als die van het origineel oplevert.
Het interview is neem ik aan nog wel terug te luisteren via BNR.
Erik Teusink
Nemop
Reactie door Erik Teusink — 6 april 2008 @ 15:02
hallo,
ik heb een confrontatie met een reisbureau en zij zeggen alles op band opgenomen te hebben. alleen weet ik hier niets vanaf. ik ben nooit gewaarschuwd dat het gesprek opgenomen word. is dit legaal? of mogen ze dat zonder toestemming zomaar doen??
Ramon
Reactie door Ramon — 13 juni 2008 @ 13:36
In principe mag dat ja. In de uitspraak hierboven werd gezegd dat je het eigenlijk moet aankondigen als het gaat om een verkoopgesprek. Maar het is voor een gesprekspartner niet strafbaar om een gesprek op te nemen. Wat doen ze met die bandopname?
Reactie door Arnoud Engelfriet — 13 juni 2008 @ 15:44
Ik heb een geschil met Tele2. Ik ben overgestapt naar een andere telefoonaanbieder en nu beweert Tele2 dat ik een jaarcontract had en nog een half jaar abonnementsgeld moet betalen. Ik heb meerdere keren om een bewijs gevraagd dat ik een jaarcontract heb, want ik wist dat niet. Het enige wat ik kreeg waren aanmaningen van Intrum Justitia.
Nu komen ze met het verhaal dat mij in een telefoongesprek medegedeeld is dat ik een jaarcontract had en dat dat op een bandopname vastgelegd is. Aangezien ik dat, een jaar later, niet meer weet en dat ook niet zomaar aanneem, wil ik die bandopname wel horen. Ze kunnen zoveel zeggen. Echter, die opname is vernietigd volgens Tele2.
Daarom heb ik de Algemene Voorwaarden Vaste Telefonie van Tele2 aangehouden, waarin gesproken wordt over een opzegtermijn van 3 maanden, tenzij anders overeengekomen. Maar dat ‘anders overeengekomen’ kunnen zij mij dus niet tonen. Intrum Justitia blijft echter dreigen met een deurwaarder.
Wat nu?
Reactie door Sjoerd de Roos — 30 september 2008 @ 9:23