Reparatiekosten verboden bij een consumentenkoop
Het Europees consumentenrecht staat niet toe dat een winkelier een vergoeding mag vragen van een consument voor reparatie of vervanging van een defect product. Dat blijkt uit het op 17 april gewezen Quelle-arrest van het Europese Hof van Justitie.
Het Hof stelt voorop dat de winkelier de plicht heeft om een product te leveren dat werkt gedurende een bepaalde tijd, de economische levensduur. En als dat niet blijkt te kloppen, dan heb je als consument recht op vervanging of herstel (7:21 BW) van het product, tenzij dat onmogelijk is of van de verkoper niet gevergd kan worden.
In Nederland hebben we op dit moment de regel dat je bij een reparatie of vervanging na 4 van de 10 jaar 4/10e van het reparatiebedrag betaalt. Je krijgt er daardoor immers 4 jaar ‘bij’. De juridische rechtvaardiging hiervoor is dat je door de reparatie meer ‘genot’ van je product hebt dan je mocht verwachten. En als je meer krijgt, dan zul je moeten bijbetalen.
Deze regel heeft het Hof dus nu een halt toegeroepen. Herstel of vervanging moet “kosteloos” zijn, zo staat in de Europese richtlijn (1999/44/EG) waar dit allemaal op gebaseerd is. En kosteloos betekent ook echt kosteloos. De winkelier mag dus op geen enkele manier geld vragen wanneer de consument zijn recht op herstel of vervanging komt uitoefenen.
De enige uitzondering is nog bij retour (ontbinding): dan mag de consument wel een bedrag gevraagd worden voor het gebruik gedurende de tijd dat hij het product in bezit had.
Arnoud
Tags:
Dag Arnoud, ik lees je blog al maanden en bij deze dan ook de eerste reactie :). Wat ik me afvraag; gaat dit dan om alle kosten? Dus bijvoorbeeld bij de afgebeelde wasmachine: zowel de voorrijkosten, als arbeidskosten en materiaalkosten? En dan rijst natuurlijk ook nog de vraag: hoe voorkom je discussie met een winkelier over de te verwachten economische levensduur. Zijn daar dan standaarden voor?
Reactie door Johannes Verelst — 26 april 2008 @ 10:07
Ik weet niet of het ook onder reparatiekosten valt, maar kosten zijn het zeker: De kosten die ik maak om het product op te sturen naar de leverancier, dient een leverancier deze ook te vergoeden?
Reactie door Freeaqingme — 26 april 2008 @ 12:26
Dat lijkt mij onder artikel 7:24 BW te vallen, dus ja.
Kunnen consumenten nu vanaf 2002 met terugwerkende kracht ook het geen reeds betaald bij herstel / vervanging terug vorderen als onverschuldigt betaald?
Reactie door Alex — 26 april 2008 @ 15:06
Dat is wel een verrassend arrest. Reparatie van een niet-conform product zal doorgaans de levensverwachting van het product niet boven die van een conform product uitbrengen, maar vervanging natuurlijk wel. Het arrest zegt echter juist dat bij vervanging geen vergoeding mag worden gevraagd voor het gebruik tot aan het moment van vervanging.
Het gekke is dat als reparatie of vervanging niet mogelijk zijn, er bij ontbinding van de koop wél zo’n vergoeding kan worden gevraagd (punten 38 en 39 van het arrest).
Volgens punt 42 mag de verkoper wanneer dit onredelijk uitpakt vervanging weigeren. Dan kan de koop worden ontbonden en krijgt de koper zijn geld terug MINUS een vergoeding voor het gebruik tot dan toe. Schiet lekker op maar niet heus.
En verder lijkt het verbod op een regeling als de Duitse slechts voor een termijn van twee jaar vanaf de aflevering van het product te gelden. Na die tijd zou de verkoper in Duitsland dus wel een vergoeding bij vervanging kunnen vragen.
@Freeagingme: zie punt 4 van het arrest. Volgens art. 3 lid 4 van de richtlijn heeft de term kosteloos “betrekking op de kosten die gemaakt moeten worden om de goederen in overeenstemming te brengen, met name de kosten van verzending, loon en materiaal.”
Reactie door bona fides — 26 april 2008 @ 15:11
@Alex: Nederland kent volgens mij niet zo’n regeling als in Duitsland, dus consumenten hebben hier als het goed is zo’n vergoeding niet betaald.
(Natuurlijk zullen er vele duizenden gevallen zijn waarin de consument helemaal niet heeft gekregen waar hij recht op heeft. Probleem is dat het nogal een stap is om naar de rechter te stappen. Mooi dat de Duitse consumentenbond hier een handje hielp.)
Reactie door bona fides — 26 april 2008 @ 15:18
@bona fides: Het voordeel van ontbinding boven vervanging met een gebruiksvergoeding is dat je dan kunt kiezen bij wie je het volgende product gaat kopen en of dat weer het zelfde model wordt.
Reactie door Alex — 26 april 2008 @ 15:18
@Alex: goed punt. Betalen voor de verlengde levensduur die vervanging oplevert komt inderdaad neer op gedwongen winkelnering en dat is niet zo wenselijk.
Reactie door bona fides — 26 april 2008 @ 15:48
@bona fides: Diverse organistaties, waaronder de consuwijzer en de stichting de ombutsman vallen, die aan voorlichting doen aan consumenten hebben hen verteld dat zij wel een dergelijke vergoeding moesten betalen. En ik geloof ook dat er geschillencommssies zijn die daar naar gehandeld hebben.
Is het in Nederland eigenlijk mogelijk om net als in USA gezamelijk een rechtzaak te voeren?
Reactie door Alex — 26 april 2008 @ 15:50
Dat vond steun in de memorie van toelichting 27809 nr 3 waar instaat dat de verkoper in uitzonderingsgevallen (na 1 jaar) recht had op een gebruiksvergoeding.
Reactie door Alex — 26 april 2008 @ 17:09
Een gezamenlijke rechtszaak tegen één bedrijf is mogelijk, denk maar aan de Otto-zaak en Dexia.
Gezien de MvT lijkt het er inderdaad op dat het arrest ook voor Nederland van betekenis is. De gebruiksvergoeding in NL is gebaseerd op ongerechtvaardigde verrijking (zie bijv. LJN: AO8922 op www.rechtspraak.nl).
Zie ook hier wat de consumentenautoriteit verkopers vertelt. Er wordt inderdaad nauwelijks een voorbehoud gemaakt. (Op andere details lijkt de informatie daar mij trouwens ook niet helemaal kloppen. Zo lijkt het me normaal dat niet ieder product de “gemiddelde” levensduur haalt, gezien de betekenis van het woord “gemiddelde”.)
Ik vraag me nog af welke rol de termijn van 2 jaar precies speelt (punt 42 van het arrest), als die bijv. niet expliciet in de nationale wetgeving terugkomt. Ik heb het idee dat na die 2 jaar een beroep op de richtlijn niet helpt, zodat in uitzonderingsgevallen weer wél op basis van ongerechtvaardigde verrijking een gebruiksvergoeding kan worden gevraagd. Maar dit weet ik niet zeker. Bij een wasmachine die na 3 jaar onherstelbaar kapot gaat is dit wel van belang.
In ieder geval een heel interessant arrest. In het consumentenrecht zou vaker tot aan het HvJ EG moeten worden doorgeprocedeerd.
Reactie door bona fides — 26 april 2008 @ 19:42
Dat lijkt me niet. In artikel 7:21 BW staat lettelijk dat er geen kosten mogen worden berekend voor herstel of vervanging. En Nederland heeft er voor gekozen om de verjaringstermijn niet te hanteren. Nu blijkt dat de uitleg van de wetgever aan deze tekst niet klopt, is dat ook van toepassing op de periode na twee jaar. Het staat de wetgever vrij om de wet aan te passen als ze het wenselijk acht dat er na die twee jaar wel een gebruiskvergoeding wordt betaald.
Reactie door Alex — 26 april 2008 @ 23:43
Daar zit wat in. Een andere insteek is: “uitzonderingsgeval” betekent “meer dan 2 jaar na de aankoop”. In ieder geval schrijft het Hof heel expliciet dat er geen sprake is van ongerechtvaardigde verrijking van de koper, en als je dat volgt kun je moeilijk stellen dat er naar Nederlands recht plots wél ongerechtvaardigde verrijking is. (Ik vind het opvallend dat het Hof zich zo expliciet uitlaat over een privaatrechtelijk rechtsfiguur. Dat is toch eigenlijk aan de lidstaten om daar een invulling aan te geven.)
Interessant genoeg krijgt meneer Brüning zijn € 69,97 waarschijnlijk toch niet terug, want de Duitse rechter heeft al aangegeven dat hij door “richtlijnconforme interpretatie” onmogelijk aan de Duitse wet de uitleg kan geven die het Hof van Justitie nu heeft voorgeschreven. In een geschil tussen particulieren kan een rechter alleen richtlijnconform interpreteren. Hij mag niet de wet opzij zetten en direct de richtlijn toepassen.
Dus strikt genomen heeft het arrest juist meer (directe) betekenis voor Nederland dan voor Duitsland. (Alleen zal de Duitse wetgever nu wel de wet moeten aanpassen.)
Reactie door bona fides — 27 april 2008 @ 16:39
artikel 7:21 BW lid 2 staat “De kosten van nakoming van de in lid 1 (aflevering van het ontbrekende, herstel of vervanging van de afgeleverde zaak) bedoelde verplichtingen kunnen niet aan de koper in rekening worden gebracht.” De wetgever geeft daar de volgende uitleg aan:
Heeft iemand de tekst waar naar verwezen wordt?
Reactie door Alex — 27 april 2008 @ 17:17
Artikel 5 lid 1 eerste zin, zegt dat de verkoper alleen aansprakeljk is binnen een termijn van 2 jaar. Maar wat als het gebrek pas na 2,5 jaar voordoet?
Reactie door E.Wieselmann — 20 juni 2008 @ 15:39
In Nederland is die termijn van 2 jaar niet opgenomen in de wet. Het product moet aan de overeenkomst beantwoorden, en als je mag verwachten dat een product tien jaar meegaat, dan moet de verkoper daarvoor zorgen. Dus ook als het product na acht jaar stukgaat door een productiefout. Het wordt alleen wel steeds moeilijker om dit te bewijzen natuurlijk.
Reactie door Arnoud Engelfriet — 20 juni 2008 @ 15:48