Verder is het ook nog eens zo dat het octrooirecht tot doel heeft om een uitvinding te beschermen, maar ook er voor te zorgen dat een uitvinding openbaar wordt gemaakt, zodat anderen er iets aan hebben. Het is daarmee feitelijk de handleiding voor het produceren van de uitvinding en om dat goed te kunnen doen moet je in staat zijn om die kennis te vermenigvuldigen, wat bij auteursrechtelijke bescherming tot inbreuk daar op zou leiden. De bottom line is dat er voor het goed functioneren van het octrooirecht geen auteursrecht op octrooien kan rusten.

Voor kennisverspreiding van (voorheen) geoctrooieerde uitvindingen zou een licentie genoeg zijn. Waarom moet het werk vrij van rechten zijn? Octrooien kun je kopiëren, verspreiden en herpubliceren, dat is toch genoeg?

Vóór 20 januari 2006 gepubliceerde octrooischriften lijken mij nog steeds vrij van auteursrecht, of zie ik dat verkeerd?

De wetgever lijkt bij de wetswijziging niet te hebben stilgestaan bij het auteursrecht op octrooien. Een octrooischrift is inderdaad geen wet, maar heeft er toch wel veel van weg. Het is zelfs strafbaar om opzettelijk inbreuk te maken op een octrooi. De conclusies van een octrooi lijken mij daarom vergelijkbaar met strafbepalingen.

Ik vraag me nog af wat er auteusrechtelijk geldt als een beschermd kunstwerk op een postzegel van het toen-nog-staatsbedrijf PTT was verschenen. Een postzegel is ook een publicatie door de overheid tenslotte, en ik zie geen auteursrechtvoorbehoud op die dingen.

Hoe dan ook, met het oude artikel 15b kom je m.i. tot dezelfde conclusie. Je mag octrooien kopiëren en verspreiden, en zelfs verkopen. Voor de conclusies zou je nog kunnen betogen dat ze uitsluitend zakelijk geformuleerd zijn om de beschermingsomvang van het octrooi vast te leggen. Daarmee ontbreekt de voor auteursrecht vereiste creativiteit.

Maar voor een ontlening van beschrijving en figuren in een boek als “Patenten van de 20e eeuw” zie ik ook onder het oude artikel 15b weinig ruimte.

Maar Arnout heeft zeker een goed punt. Ik denk dat hij gelijk heeft, maar je tegenargument durf ik nog niet zonder meer aan de kant te schuiven…

Als dat klopt lijken in ieder geval de octrooien die vóór 7 januari 1973 zijn gepubliceerd vrij van auteursrecht te zijn (waarbij ik aanneem dat de wijziging van 7 januari 1973 geen nieuw auteursrecht deed ontstaan op oude publicaties).

De Nederlandse Bank treedt bij het uitgeven van bankbiljetten volgens de Hoge Raad niet op “vanwege de openbare macht”, zodat DNB kon optreden tegen kopieën van bankbiljetten (die voldoende afweken om niet strafrechtelijk verboden te zijn).

Ik vind nog een relevante passage in de noot bij dit arrest:
“Zie voor art. 11 in het algemeen nog De Beaufort, Auteursrecht (1932), blz. 79-84, Drucker-Bodenhausen-Wichers Hoeth (1966), blz. 172. Zie ook Mr. Ir. D. Hijmans, NJB 1964, blz. 280 vlgg. en Hirsch Ballin, Staatskopijrecht-heden, NJB 1965, blz. 313 vlgg., beiden in zake auteursrecht op Nederlandse octrooischriften en octrooi-aanvragen.”
(Die artikelen gaan natuurlijk wel over het oude art. 11.)

Annotator Quadvlieg was het bepaald oneens met deze uitleg van art. 11 en 15b, maar als ik het goed zie vooral ten aanzien van het “deel uitmaken van”. Op deze manier zouden ook dagboeken, foto’s en kunstwerk al snel deel uitmaken van een rechterlijk vonnis.

In NJ 1966, 86 vond de president van de rechtbank Amsterdam dat gedingstukken slechts vrij zijn van auteursrecht voor zover ze zijn verwerkt in de rechterlijke uitspraak.

Voor art. 11 lijkt het dus geen eis te zijn dat de overheid de maker is van het geopenbaarde materiaal of ooit de rechten heeft verkregen. (Een eis dat de overheid de rechten zou moeten hebben verkregen zou toch al niet werken. De maker kan immers niet de morele rechten en de rechten op toekomstige wijzen van exploitatie overdragen.)