Gras is groen, maar alles wat groen is, is niet per definitie gras.

Veel dingen kunnen gemaakt worden door een oneindige hoeveelheid coderegels onder elkaar te zetten. Sommige programmeurs vinden echter een systeempje om iets in enkele regels op te lossen.

In tegenstelling tot bijvoorbeeld een literair werk, waarbij gesteld kan worden dat een lezer dit nuttig kan consumeren zonder het te hoeven kopiëren, denk ik dat het publiceren van een algoritme in de meeste gevallen alleen nut heeft wanneer het vervolgens door iemand wordt toegepast. Uiteraard zou je nog kunnen stellen dat het gepubliceerde algoritme enkel ter illustratie dient, maar persoonlijk vind ik dat niet een sterk argument omdat bij een publicatie van technische informatie de literaire vorm (die mogelijk copyright bezit) nagenoeg overeenkomt met de technische inhoud (die uiteraard geen copyright bezit).

Verder denk ik dat er nog wel een uitzondering bestaat. Sommige mensen beweren dat broncode een kunstwerk is. In een symbolische zin kan dit zeker waar zijn. Het kost namelijk (meestal) veel tijd en creativiteit om code tot een overzichtelijk leesbaar en begrijpelijk document te maken. Het is een “kunst” die ook niet iedere programmeur beheerst. Toch valt het me op dat veel van de programmeurs die zich beroepen op copyright omdat hun code “a work of art” zou zijn, dit in de regel voornamelijk voor het ophemelen van hun eigen ego doen en meestal ook nog eens op code die eerder ondermaats dan kunstzinnig genoemd kan worden. Dit neemt niet weg dat wanneer je een unieke opmaak gebruikt voor het presenteren van broncode, je zou kunnen stellen dat de broncode inderdaad een kunstwerk is. Daarbij moet de gebruikte opmaak echter wel zeer persoonlijk en uniek zijn en dat doet de leesbaarheid in de praktijk meestal niet veel goeds. daarmee denk ik dat de “kunst” in de code niet echt een toegevoegde waarde vormt wat vervolgens het uitoefenen van copyright dan ook niet echt rechtvaardigt.

Tot slot denk ik dat het verstandig is dat je je als programmeur af vraagt of de code die je van Wikipedia overneemt auteursrechtelijk beschermt is. Het lijkt mij daarentegen onwaarschijnlijk en onverstandig dat iemand die een code snippet op het Internet publiceert zich vervolgens op copyright zal/kan beroepen. Het druist volgens mij in tegen het doel en de Intentie van het Internet als een bron van (technische) kennis en informatie. Zelfs als zou blijken dat er wel degelijk copyright op code snippets zit, denk ik dat de wet hier simpelweg geen aansluiting meer heeft met de hedendaagse werkelijkheid van het Internet. Dit zal in de toekomst vermoedelijk alleen maar toenemen. Op de keper beschouwd zal het er, de wet ten spijt, in de toekomst waarschijnlijk op neer komen dat wanneer je niet wil dat anderen jou werk kopiëren, je het niet op het internet moet publiceren. In ieder geval niet zelf althans. Als iemand anders (en tevens voor het eerst) je werk op het Internet publiceert, is het uiteraard een andere zaak en denk ik dat je met recht van plagiaat kunt spreken.

Dat is zeker niet het geval. Als programmeur maak je constant beslissingen, die wel degelijk meer of minder creatief kunnen zijn.

Zeker bij het aangehaalde voorbeeld van een hashfunctie zijn niet alle keuzes vooraf ingegeven. Het doel is duidelijk, maar er komen kan op ontelbare manieren.

En voor sommige, betere oplossingen moet je net iets creatiever zijn.

Er is bijvoorbeeld veel commotie geweest over mp3, ik meen bedacht door het fraunhofer instituut. Ook voor het gebruik van lzh compressie, veel gebruikt in GIF bestanden zou ooit een licentie vereist zijn.

Een ander argument is “Met welk doel is de code gepubliceerd?” De auteur moet hierbij een educatief doel in gedachten hebben gehad. Helaas zijn de auteurs niet altijd even duidelijk in de licentievoorwaarden die ze aan dit soort “voorbeeldcode” hangen; een expliciete licentie maakt het allemaal veel helderder.
Dit leidt tot een vraag van mijn kant: Mag je aannemen dat je toestemming voor hergebruik van code-fragmenten hebt die je in een boek of artikel aantreft, als er geen licentie genoemd is?

Gelukkig, als je wat doorklikt op dat Wikipedia artikel, kom je op een pagina waar expliciet vermeld wordt dat alle code daar in het ‘public domain’ valt.

Wat computerprogramma’s betreft zij nog aangetekend dat op 14 mei 1991 is uitgevaardigd EEG-Richtlijn 91/250 (Pb. L 122 van 17 mei 1991), die auteursrechtelijke bescherming voorschrijft. Daarin lijkt geen plaats meer voor een criterium van “persoonlijk stempel” of “persoonlijke visie”. Vgl. art. 1 lid 3: “A computer program shall be protected if it is original in the sense that it is the author’s own intellectual creation. No other criteria shall be applied to determine its eligibility for protection.” Vgl. ook de 8e considerans. Dat wordt in onze Aw dus straks een werk-categorie met een eigen drempelcriterium.

Spoor/Verkade/Visser (p. 592) vertalen het begrip echter met “eigen schepping van de maker” en stellen dat dit overeenkomt met het persoonlijk-stempelcriterium van de Hoge Raad.

Dit is natuurlijk wel een groot deel van programmeren in bv PHP. Dus als ik een bestandje maak waar bijv. veel optellingen worden gedaan, dan ga ik er niet vanuit dat deze wijdverspreid wordt (tenzij ik zoals in dit geval de code gewoon op internet plak).

Op zich denk ik dat je kunt stellen dat het citaatrecht ook voor software geldt. Eigenlijk is alleen de auteursrechtelijke beperking van de thuiskopie en de reproductie expliciet kalltgestellt door de wetgever. Citeren uit broncode kan denk ik nog wel, mits daar geen vertaling van de codevorm mee gepaard gaat. De softwarerichtlijn zit door die constructie vol valkuilen. Heel ongenuanceerd ga ik er eigenlijk altijd van uit dat de traditionele beperkingen op het auteursrecht praktisch gezien niet of nauwelijks opgaan voor software.