Internetrecht door Arnoud Engelfriet

Indirect stiekem toch een lezersvraag. Op Fok! een discussie over een Apple laptop die Apple weigert gratis te repareren omdat het defect in het moederbord zit, en de consument-koper niet heeft bewezen dat dit een fabricagefout is.

De topicstarter vroeg:

Hoe kan ik nou aantonen dat dit defect non-conform is, het moederbord is een elektrisch en niet aan slijtage onderhevig component, is dit genoeg bewijs?

De laptop blijkt aan Apple opgestuurd te zijn, die na onderzoek meldt “moederbord defect” en voor reparatie een prijskaartje van 850 euro noemt.

Omdat de laptop zo’n anderhalf jaar oud is, moet de consument aantonen dat het defect een fabricagefout is. Alleen bij producten van minder dan zes maanden oud wordt die bewijslast omgekeerd (art. 7:18 lid 2 BW).

Eerlijk gezegd heb ik geen idee hoe je dat hier voor elkaar gaat krijgen. Je zou hem open kunnen maken, en dan kijken of er koffie overheen gegaan is of je een verkeerd geplakte soldeerklodder kunt ontwaren. Maar veel verder dan dat kun je als consument niet gaan denk ik.

Als al die evidente zaken uit te sluiten zijn, dan zou je kunnen proberen de bewijslast toch bij de fabrikant te leggen. Verklaar schriftelijk dat de kast niet open geweest is, niet is gevallen, geen vochtschade heeft, en wat nog maar meer normale gebruiksfouten zijn. Dan kan het redelijkerwijs geen gebruiksschade zijn geweest, ergo het moet wel een fabricagefout zijn. En dan leg je de bewijslast bij hen.

Arnoud

Het is lezersvraagweek. Een lezer vroeg me:

Een tijd geleden had ik me aangemeld bij een relatiesite, gewoon om te kijken of het wat was. Ik heb een paar dagen rondgekeken, wat berichtjes gestuurd maar eigenlijk was ik er niet tevreden mee. Ik heb ze toen een mail gestuurd dat ik de overeenkomst wenste te ontbinden op grond van de wet koop op afstand. Die geldt ook voor diensten tenslotte, en ik zat nog binnen de zeven werkdagen. Maar nee: ik had al berichtjes gestuurd en dus zou het recht op ontbinding vervallen zijn. Heb ik dan geen recht van uitproberen bij diensten?

Deze vraag krijg ik opvallend vaak in connectie met Parship, maar ook bij vele andere dating- en relatiebemiddelingsites blijkt het te spelen. Mensen registreren zich om de dienst uit te proberen, de site bevalt niet maar ondertussen is er wel een (soms zelfs betaald) jaarabonnement afgesloten.

En nee, daar kom je niet meer vanaf met een beroep op de Wet Koop op Afstand. Weliswaar geldt die ook voor diensten, en dus ook voor dating en relatiebemiddeling, maar het recht komt te vervallen op het moment dat je gebruik maakt van de dienst.

Dit is erg raar: een product mag je een week uitproberen, maar een dienst geen seconde. Ontbinden kan daar alleen zolang je nog niet actief de dienst bent gaan gebruiken. Ik heb geen idee waarom niet, maar zo staat het in de wet.

Bij Parship (en diverse anderen) wordenwerdende algemene voorwaarden trouwens niet rechtsgeldig aangeboden bij het registreren: ze staan in een popup venster zonder downloadmogelijkheid, en dat is gewoon niet juist. (Update: enige tijd na deze blog is dat aangepast.) Helaas helpt je dat maar een klein beetje. Je hebt nog steeds een registratie en een bemiddelingsovereenkomst, en als je daarvoor betaald hebt, is er geen mogelijkheid om zomaar je geld terug te krijgen.

Arnoud

Een lezer vroeg me:

Na het lezen van het artikel over auteursrecht en het feit dat downloaden legaal is, stel ik dan nog graag de vraag hoe het dan zit met de verhouding van deze uitleg van de Nederlandse wet en de beperking die vaak achterop een CD-hoes te vinden is: “All Rights reserved. Unauthorised copying prohibited”. Ik ben ongeveer een jaar geleden gestopt met het kopiëren van muziek omdat ik mij hier niet langer prettig bij voelde. Is er, naast de letterlijke, wettelijke kant, wellicht ook niet een gewetenskant waarop geappelleerd wordt door de muziekindustrie middels genoemde beperking op de CD’s?

Die teksten hebben juridisch geen waarde. “All rights reserved” is een standaardfrase die in Amerika ooit van belang was, maar in Europa niets betekent. Hij komt uit de Buenos Aires Copyright Convention van 1910. Dit is een verdrag tussen de Verenigde Staten en de meeste Zuid- en Midden-Amerikaanse landen, dat bepaalde dat je alleen auteursrechten in die landen had als je “all rights reserved” erbij zette. Deze landen waren toen nog geen lid van de Berner Conventie, die voorschrijft dat auteursrecht automatisch is en dat er geen eisen zoals zo’n tekst gesteld mogen worden.

En “Unauthorized copying prohibited” is een pleonasme: het is niet toegestaan iets te kopiëren als dat niet mag. Ehm, ja, natuurlijk.

De ethische/morele kant van downloaden zonder te betalen is voor ieder om zelf te bepalen. Ik wil in ieder geval duidelijk maken hoe het juridisch zit, want dat is het uitgangspunt. En er komt wat mij betreft iets te veel propaganda uit dat downloaden toch juridisch een grijs gebied zou zijn.

Arnoud

Een lezer mailde me:

In DNS is een domeinnaam (slechts een alias voor een andere site) van een oud-klant van ons door rollback van een DNS server weer naar één van onze servers komen te staan, voor de zoveelste keer. We zijn niet al te vriendelijk uit elkaar gegaan en het ze laten veranderen van DNS records kost altijd veel moeite en dat ben ik erg beu. Ik wil er nu zelf een site neerzetten, met wat advertenties erbij van een grote Amerikaanse zoekmachine, om nog een paar clicks op advertenties te vangen. Mijn vraag is nu: moet ik mijn oud-klant toch op de hoogte stellen, of kan ik er zelf een site neerzetten, zonder referentie naar mijn oud-klant?

Het is natuurlijk bijzonder vervelend dat je herhaaldelijk gedoe krijgt vanwege een klant die zijn zaakjes niet op orde heeft. Als je daardoor schade lijdt, kun je die zeker op de klant verhalen. Zo te lezen is hier al diverse malen geklaagd bij de klant, maar die blijft halsstarrig weigeren de benodigde maatregelen te nemen. Dan zou ik op zeker moment zeggen: hetzij de naam gaat nu op zwart, hetzij ik stuur een factuur voor de werkzaamheden om de DNS records weer terug te zetten.

Zelf die domeinnaam gaan hergebruiken om zo er wat geld bij te verdienen vind ik echter weer te ver gaan. Je hebt schade, maar dat geeft je alleen het recht een rekening te sturen, niet om andermans eigendom commercieel te gaan exploiteren. Als ik de fietsenmaker niet betaal, mag hij mijn fiets in zijn garage laten staan tot ik dat wel doe. Hij mag die fiets niet een weekend gaan verhuren, ook niet als de huurprijs precies hetzelfde is als het bedrag van mijn rekening.

Arnoud

Een lezer mailde me:

Is het strafbaar, als je het vermoeden heb dat je vrouw vreemd gaat, en naar aanleiding daarvan haar MSN gesprekken die op haar pc zijn opgeslagen, stiekem gaat lezen. Het is mij niet verboden om aan haar pc te komen, en ze heeft geen wachtwoord, dus de logbestanden kun je zo lezen. Door de MSN gesprekken te lezen ben ik er achter gekomen dat ze inderdaad afspraakjes had met die man, en heb haar hiermee geconfronteerd. De man met wie zij stiekeme afspraakjes maakte dreigde met een advocaat als ik dit tegen zijn vrouw zou vertellen, omdat ik onrechtmatig in de MSN gesprekken van mijn vrouw heb gekeken. Dit zou volgens hem strafbaar zijn?

Als je in gemeenschap van goederen getrouwd bent, dan is het niet strafbaar om het gemeenschappelijk eigendom te gebruiken. Wel kan het een inbreuk op de privacy van je vrouw zijn, ook in het huwelijk heb je enige privacy. Niet heel veel lijkt me, je bent tenslotte getrouwd omdat je alles met elkaar wilt delen.

Privacy is vooral een vertrouwenskwestie. Zeker in een huwelijk heb je weinig privacy naar elkaar, maar toch wel een beetje. Verder is niet meteen alles wat je te weten komt al schending van de privacy. Het gaat er meer om wat je ermee doet. Zo mag u bv. erotische foto’s van elkaar maken. Dat kan in een huwelijk. Maar zet u die foto’s op internet, dan schendt u de privacy van uw partner. Dat was niet de bedoeling.

Juridisch gezien zal het van het soort gebruik afhangen of het strafbaar is. Wil je in een echtscheidingsprocedure deze logfiles inbrengen zodat de rechter kan zien hoe het zit, dan lijkt me daar weinig mis mee. Die man benaderen en eisen dat hij bij je vrouw wegblijft kan ook nog wel - het gaat hem niets aan hoe jij te weten bent gekomen dat je vrouw met hem vreemdgaat. Ga je in de buurt flyers ophangen of publiceer je de gesprekken op Hyves, dan kan je vrouw een schadeclaim indienen. Dat is een vorm van smaad.

Ook een vorm van smaad is het als je dit aan de partner van die man vertelt. Je zit dan, plat gezegd, te stoken in andermans huwelijk en daar kan men je op aanspreken. Als zij de relatie verbroken heeft, wat heeft u er dan nog bij te winnen om het bij die ander te vertellen? Maar dat is meer een moreel oordeel.

Arnoud

Bij Gathering of Tweakers meldde een slimme Tweaker dat hij een Sony Vaio had gezien tegen een wel heel leuke prijs bij webwinkel OBCS: 470 euro! Hij schreef:

Zo te zien maakt OBCS een enorme blunder. Die Vaio is normaal 850 euro ofzo en zeg nou zelf, <500 euro voor een echte Vaio met Intel C2D P8400 en ATI Radeon HD3470 is geen geld : . Verder gewoon 4GB aan RAM en 320 GB aan schijfruimte. Wie niet schiet...

Een typefout, OTTO-style? Daar leek het niet op, de prijs was bij diverse winkels hetzelfde. En later bleek ook bij Bol.com het apparaat van 729 naar 599 euro te zijn gegaan.

Maar al vrij snel bleek er toch iets niet helemaal lekker te zitten. Waarschijnlijk had de groothandel een typefout gemaakt in de prijs, en is die overgenomen door al die bedrijfjes, die tenslotte blind op de XML-feed van de leverancier vertrouwen.

Heel erg verbaasd zal niemand zijn geweest dat de winkeliers al snel aangaven niet te zullen leveren. Maar de reden die men opgaf, verbaasde me wel:

U heeft bij ons een bestelling staan voor een Sony Notebook VAIO VGN-FW21E 16.4″, P8400, 320GB (zilver). Ik krijg zojuist van mijn leverancier door dat dit product End Of Life is verklaard. Dit betekent dat het niet meer geproduceerd wordt door en niet meer op voorraad is bij de fabrikant. Ik kan u dit product dus helaas niet meer leveren. Kan ik u wellicht een alternatief aanbieden? Excuses voor het ongemak.

Een merkwaardige, want er is nogal een verschil tussen “hij is uitverkocht” en “we hebben de verkeerde prijs gehanteerd dus de koop is ongeldig, zie artikel 73.15 sub b van de algemene voorwaarden”.

Iets vergelijkbaars werd bij leverancier Salland gemeld. En daarbij had één van die Tweakers een screenshot gemaakt van een wel heel pikante opmerking die later weer verdween:

Edit: de prijs was kennelijk wel kloppend, maar dit was slechts voor een heel beperkte oplage.

Bij zo’n “hele beperkte oplage” zou je toch een tekstje “zolang de voorraad strekt” verwachten. Als zo’n tekst er niet staat, mag je als consument verwachten dat de aanbieding met een ruime voorraad beschikbaar is zodat jij ook nog een redelijke kans hebt.

Ik snap dus niet helemaal wat hier gebeurd is, maar rammelen doet het.

Arnoud

Voor het Tijdschrift voor Internetrecht schreef ik een column over de vraag waarom iedere jurist, althans iedere ICT-jurist een weblog zou moeten hebben. Vanwege de omvang zet ik het artikel gewoon integraal hieronder online:

Meer dan een half miljoen Nederlanders doen het: op een weblog schrijven over wat hen bezighoudt. Het aantal juristen dat blogt is echter beduidend kleiner. Ik denk dat die te tellen zijn op de vingers en tenen van twee handen en voeten. Dat verbaast me, want het lijkt me dat bloggen juist voor juristen een aantrekkelijke activiteit moet zijn. Ik wil u graag met deze bijdrage overtuigen ook aan de weblog te gaan.

Waarom zou u moeten bloggen?

Bloggen houdt je up-to-date. Door een blogbericht te schrijven over een onderwerp, dwing je jezelf om je gedachten daarover op een rijtje te zetten. Dat is een geweldige hulp bij het verwerken en eigen maken van dat onderwerp. Het is een bekend feit dat je iets veel beter onthoudt als je het in je eigen woorden opschrijft.

Bovendien creëer je met bloggen een instant archief voor jezelf van relevante berichten. Blogberichten zijn eenvoudig doorzoekbaar op elk trefwoord dat in de tekst voorkomt. Een handig hulpje voor latere blogposts, en natuurlijk ook voor het dagelijkse werk. Wat was ook weer dat arrest waar ik die rare opmerking over wasmachines had gelezen? Ik zou het echt niet weten, maar met één zoekopdracht vind ik het terug in mijn blogarchief.

Bloggen maakt je vindbaar. Uw kantoor is waarschijnlijk wel met Google te vinden als men zoekt op uw naam of op die van het kantoor. Maar daar zoeken mensen niet op – zij willen informatie of advies over onderwerpen als auteursrecht, aansprakelijkheid of disclaimers. Schrijft u op uw blog over die onderwerpen, dan zullen mensen die berichten vinden. Google en consorten geven namelijk de voorkeur aan inhoudelijk relevante en recent aangepaste webpagina’s. Blogberichten dus.

Bloggen adverteert je deskundigheid. In de Gouden Gids is iedere jurist deskundig, vasthoudend en gunstig geprijsd. Maar wie op Internet gaat zoeken – en wie doet dat niet, tegenwoordig – vindt alleen de bloggende juristen. Blogberichten zijn bovendien meestal kort en kernachtig, zodat ook (relatieve) leken ze kunnen lezen. Zo kun je je als klant een oordeel vormen over zo’n jurist, en daar ga je dus eerder mee in zee. Dit geldt natuurlijk ook als u ‘klassieke’ juridische artikelen schrijft en op internet zet. Alleen: waar zet u die dan neer op internet? Nou, op uw blog bijvoorbeeld. Dan worden ze ook nog eens sneller gevonden – zoekmachines als Google vinden actuele inhoud, zoals blogberichten, erg aantrekkelijk en zetten die eerder bovenaan de zoekresultaten.

Bloggen stimuleert discussie. Wilt u weten wat uw collega’s of (potentiële) cliënten van u vinden? Daar komt u binnen de kortste keren achter als u gaat bloggen. U krijgt reacties, en uw blogberichten worden aangehaald en besproken op blogs van anderen. Net zo goed kunt u reageren op blogberichten van collega’s en anderen. Sneller en minstens zo leuk als de discussie op congressen. En u houdt contact met collega’s die u zelden of nooit spreekt. Bloggen gaat snel. Een bericht van een paar alinea’s (toch ongeveer het gemiddelde) is snel getypt. En met één druk op de knop staat het online en is het via zoekmachines meteen te vinden. Vanwege die snelheid waarmee je op een blog kunt reageren op gebeurtenissen, kun je als jurist de toon in het debat zetten. Hoe voelt dat, opinieleider zijn?

Ik roep dit al langer, en ik heb volgens mij alle bezwaren tegen bloggen al gehoord. Waarom zouden die geen onoverkomelijke hindernis moeten zijn?

“Bloggen kost te veel tijd”. Een blog bijhouden is een nuttige activiteit, en daar mag u best wat tijd aan besteden. Bovendien, één keer per week een berichtje typen van een paar alinea’s over een onderwerp waar uw interesse ligt, moet toch lukken? U kunt trouwens ook meerdere berichten ineens typen en ze klaarzetten voor publicatie op een latere datum. (Dit verklaart trouwens hoe ik dagelijks lijk te kunnen bloggen.) In feite is het net als met de sportschool: je moet jezelf in het begin dwingen om te gaan, maar daarna wordt het al snel een vaste gewoonte.

“Bloggen is oppervlakkig.” Een blogbericht is zo lang als u zelf wilt. Wilt u in drie zinnen reageren op een nieuwsbericht, of juist zeshonderd woorden met voetnoten schrijven, dan kan dat. Korte berichten zijn misschien de norm, maar juist daarom worden langere bijdragen die meer reflecteren zeer gewaardeerd. En de waardering merkt u aan de reacties en de citaties van uw berichten bij andere bloggers. Het hele Internet is uw kritisch lezende eindredacteur.

“Bloggen belemmert me in de rechtszaal.” Als u op uw blog betoogt dat iets linksom is, en u krijgt daarna een cliënt voor wie u moet betogen dat het rechtsom is, dan kunt u erop rekenen dat de wederpartij gaat zwaaien met die blogpost. Maar in hoeverre is dat anders dan een artikel in een tijdschrift? En trouwens, zou u zich werkelijk zo makkelijk onder tafel laten praten vanwege een bericht van drie alinea’s van twee jaar geleden?

“Bloggen schept aansprakelijkheid.” Een grote angst van sommige juristen. U schrijft eens wat op zondagmiddag, en een jaar later stelt een boze lezer u aansprakelijk omdat hij op basis van dat bericht naar de rechter is gegaan en zijn zaak verloren heeft. Ik kan me moeilijk voorstellen dat zo’n claim het zal halen. Zelfs in de VS, waar iedereen elkaar volcontinu aansprakelijk stelt voor alles, is bij mijn weten nog nooit een jurist aansprakelijk gesteld voor onjuist advies of analyses in een blogbericht.

“Bloggen is niets voor mij.” Helaas denken veel mensen dat je een geboren schrijver moet zijn om succesvol te kunnen bloggen. Maar het mooie is nu juist dat je door te bloggen leert schrijven. Overigens vraag ik me serieus af of dit voor juristen nu echt een probleem is. Teksten opstellen is immers niet alleen uw werk, maar ook uw passie. En als u een goede blafbrief of pleitnota kunt opstellen, kunt u ook prima bloggen.

Kortom, waarom zou u moeten bloggen? Waarom niet?

Arnoud

Een lezer schreef me:

Ik was klant bij een ISP die aankondigde te stoppen met haar bedrijf. Ik had daar een aantal domeinnamen, maar na een kritische blik besloot ik deze maar gewoon te laten verlopen want ik deed er eigenlijk niets meer mee. Ik heb toen in het beheerpaneel de .nl’s, .com’s etc op Niet Verlengen gezet, in de veronderstelling dat ze daarmee automatisch zouden verlopen nadat men haar activiteiten zou stopzetten. Echter, enige tijd later bleek een ander bedrijf de klanten overgekocht te hebben, en toen kreeg ik ineens een rekening van het nieuwe bedrijf dat mijn domeinnamen in haar systeem had geïmporteerd. Maar ik had ze toch op “niet verlengen” gezet?

Het is op zich mogelijk dat een contract wordt overgenomen als een bedrijf ermee stopt. Daarmee gaan alle rechten en plichten over naar die koper. Aparte toestemming is daarvoor niet nodig, hoewel consumenten bij zo’n overname het recht hebben het contract op te zeggen als het wordt overgenomen. Maar bij bedrijven kan dit, mits het maar in het contract staat.

Dit betekent dus dat de domeinnamen blijven bestaan tot het einde van de normale periode. Ze mogen niet verlengd worden, want dat had de vraagsteller aangegeven. Dus een rekening lijkt me niet de bedoeling.

Ik vermoed dat de koper simpelweg een lijst met domeinnamen heeft gekregen, en niet alle informatie uit dat beheerpaneel overgenomen heeft. Dat is erg slordig. Dat paneel was de door de oude provider aangewezen manier om een domeinnaamcontract op te zeggen of te verlengen. En de nieuwe provider moet daar dan naar kijken voordat hij rekeningen gaat sturen.

Ik zou ze dus zeggen: ik heb op dd/mm deze domeinen via het beheerpaneel bij oude ISP X op “niet verlengen” gezet en daarmee gemeld de overeenkomst op te willen zeggen. Dat was de aangewezen manier, dus dat had u moeten lezen of navragen. Dat u dat niet gedaan hebben, moet voor uw rekening komen (3:37 lid 3 BW).

Arnoud

Een lezer vroeg zich af:

Is het rechtsgeldig in Nederland om in een EULA reverse engineering van een softwarepakketgeheel te verbieden, ook voor toepassingen als het maken van interoperable software?

Reverse engineering, in goed Nederlands decompilatie, is volgens artikel 6 van de Software-richtlijn een handeling die geen inbreuk op het auteursrecht oplevert.

Desondanks zie je regelmatig in EULAs een tekst als “reverse engineering is forbidden”, maar dat heeft geen juridische waarde. Artikel 9 lid 1 van diezelfde Richtlijn bepaalt dat “elk contractueel beding dat strijdig is met artikel 6″ nietig is. Oftewel, de rechthebbende kan zich op zo’n beding niet beroepen, en doet hij het toch dan hoef je alleen maar naar deze artikelen uit de richtlijn te verwijzen.

Een goed geschreven EULA of softwarelicentie bevat dan ook een tekst als “reverse engineering is verboden voor zover dat juridisch toegestaan is”. Niet alle vormen van reverse engineering zijn namelijk toegestaan onder de Richtlijn. Alleen die vormen waarmee je compatibiliteit met zelfgeschreven software wilt bewerkstelligen, of waarmee je alleen de achterliggende ideeën, concepten en principes achterhaalt zijn legaal. Met name is het niet legaal om de informatie te gebruiken om een kloon van de software te maken.

Arnoud

Onlangs deed een rechter voor het eerst uitspraak in een zaak waarin digitale duurzaamheid een rol speelt: de manier waarop we digitale bestanden gaan bewaren om in de toekomst historisch onderzoek te kunnen doen, maar ook om onze overheid te kunnen controleren. Een archiefdienst wilde een papieren archief scannen en de originelen weggooien. Maar dat mag (nog) niet. Want wie zegt dat we de digitale bestanden voor altijd kunnen blijven lezen?

Het archiefwezen bewaart de (tot nu toe papieren) weerslag van (overheids)handelen, zoals brieven en beleidsnota’s. Dit is geregeld in een heuse Archiefwet. Maar de weerslag van handelen gebeurt nu en in de toekomst steeds meer digitaal. Hoe moet een commissie Davids onderzoek doen naar de besluitvorming over Irak, als Balkenende daarover bijvoorbeeld Word-documenten op zijn computer zou hebben staan, die hij - vlak voor hij de commissie benoemd - even in zijn voordeel aanpast? Hoe moet een historicus over 100 jaar onderzoek doen naar deze besluitvorming als de Word-documenten software-matig niet meer kunnen worden geopend of - nog erger - op een 5 1/4 floppy zijn bewaard en überhaupt niet meer hardwarematig kunnen worden gelezen?

Je kunt je - dichterbij huis - voorstellen dat het lastig wordt je recht te halen bij je gemeente als dit soort zaken niet goed zijn geregeld. Wat te denken van journalisten die dingen aan de kaak willen stellen en op basis van de WOB aanspraak kunnen maken op inzage in overheidsarchieven.

Gelukkig is de overheid zich hiervan bewust, dus zal Balkenende niet zo maar relevante Word-documenten op zijn eigen PC hebben en wordt gewerkt aan inzichten en systemen om dit probleem te ondervangen. Het idee voor een oplossing wordt een e-depot genoemd. Dit is (kort-door-de-bocht) een hele grote storage unit, met onder andere allerlei geavanceerde backup-faciliteiten, extra controles op authenticiteit van data en autorisatie op toegang. En het systeem wordt ingericht voor de hele lange termijn. De implementatie en organisatie van deze e-depots staat nog in de kinderschoenen: er is bij velen nog onduidelijkheid wat je nu allemaal realistisch kunt doen. Er wordt wel hard aan gesleuteld.

Bij het Stadsarchief in Amsterdam vonden ze hun e-depot al goed genoeg om de papieren originelen weg te gooien en alleen de digitale scans te bewaren. Hiervoor hebben ze vergunning aangevraagd bij de provincie. In mooi juridisch, de stad Amsterdam vraagt aan de provincie of zij haar archief mag “substitueren” oftewel vervangen door een ander origineel, in dit geval scans. De provinciale archiefinspectie vond het e-depot niet goed genoeg en weigerde de vergunning. En toen mocht de bestuursrechter het zeggen. Hij stelde de provincie in het gelijk.

Kern van zijn vonnis is dat er behalve een goed technisch systeem ook een visie moet zijn op hoe het technische systeem op de lange termijn onderhouden moet worden, en dat de organisatie erop moet worden ingericht. De rechter oordeelde dat deze organisatie in Amsterdam nog niet voldoende was. Ik kan dat niet beoordelen, maar zoals zo veel ICT gerelateerde onderwerpen is het dus voornamelijk een organisatorisch probleem en niet een technisch. Voor digitale duurzaamheid zijn nog best wat innovaties noodzakelijk (en misschien wel voortdurend innovaties noodzakelijk), maar deze kunnen alleen organisatorisch worden opgelost.

Ivo Zandhuis is deskundige op het gebied van automatisering en cultureel erfgoed en werkt sinds 2000 als onafhankelijk adviseur voor erfgoedinstellingen. Zie Ivo Zandhuis Onderzoek & Advies.