Cameratoezicht door de buren
Een vraag die ik regelmatig krijg: [mijn buren / de vereniging van eigenaren / de huisbaas] [heeft / hebben] camera’s opgehangen waarmee ook mijn [huis / erf / auto / tuin] gefilmd wordt. Mag dat?
Cameratoezicht, oftewel een camera ophangen en de beelden opnemen, is aan regels gebonden. De belangrijkste is art. 441b Wetboek van Strafrecht, dat kort gezegd elk opzettelijk filmen of fotograferen van personen met een aangebrachte camera in de openbare ruimte verbiedt, tenzij dit duidelijk aangekondigd is. Hangt er dus geen bordje, of erger nog is de camera verdekt opgesteld, dan kun je zonder meer eisen dat de camera wordt weggehaald.
Hangt de camera in het zicht en is duidelijk dat er wordt gefilmd, dan is dat in principe niet strafbaar. Wel kan het een privacyschending opleveren. Daarover deed in 2007 het Gerechtshof Leeuwarden uitspraak. Niet elk filmen van de openbare weg is een schending van de privacy. In dat arrest ging het over de vraag of iemand zijn auto mocht filmen als die aan de weg stond geparkeerd:
In dat licht acht het hof het plaatsen van een camera, gericht op de auto van [de eiser] en het tonen van die beelden op een monitor, waarbij ook een gedeelte van de Rijksweg in beeld is, als zodanig niet in strijd met het privacybelang van weggebruikers … In wezen komt dit gebruik van de camera en het observeren van de auto overeen met hetgeen [de eiser] met het blote oog zou waarnemen vanuit zijn raam indien hij overging tot verwijdering van de daarvoor geplaatste bosschage.
Opmerkelijk nog is dat het CBP zegt:
Bewaking van de straat is niet uw verantwoordelijkheid, daar moet het videocameratoezicht stoppen.
Ik kan geen basis in de wet of jurisprudentie vinden voor deze uitspraak. Artikel 441b Strafrecht en het hierboven aangehaalde arrest bevestigen juist dat je ook de openbare weg mag filmen, zolang dat maar geen inbreuk op de privacy van anderen oplevert. Het is dus niet automatisch een privacyschending, maar filmen met een bewakingscamera kan wel inbreuk op de privacy opleveren.
Andermans erf of huis filmen is een ander verhaal. Het is strafbaar (art. 139f Strafrecht) om mensen te filmen in een woning of andere “niet voor het publiek toegankelijke plaats” - maar wederom alleen als dat niet aangekondigd is. Als de bewakingscamera van de buren dus jouw oprit filmt, dan is dat niet strafbaar.
Wel lijkt het me zeer snel een inbreuk op de privacy om andermans erf of huis te filmen met zo’n bewakingscamera. Op die grond kun je dus eisen dat de buurman de camera wegdraait. Maar dat zal niet altijd lukken: in deze zaak werd de camera bij een deurbel geen privacyschending geacht, ondanks dat daarmee de deur van de daarnaast wonende buurvrouw te zien was.
Arnoud
Tags:
Martijn Lodewijk | 15 april 2009 @ 8:56
Zoals ik het stukje lees van het CBP richten ze zich met de uitspraak die jij citeert tot woningverhuurders. Het is natuurlijk ook niet de taak van een verhuurder om de weg in de gaten te houden, maar desalniettemin vind ik het ook een vreemde uitspraak, ik mag toch aannemen dat ook een verhuurder eventueel een gerechtvaardigd belang kan hebben bij het controleren van de toegangsweg naar een gebouw.
Als ik overigens op programma’s zoals ‘opsporing verzocht’ de kwaliteit zie van de met verschillende camera’s gemaakte beelden dan twijfel ik wel zeer aan het nut van sommige van deze geplaatste camera’s.
BSpecht | 15 april 2009 @ 10:04
Hangt er dus geen bordje, of erger nog is de camera verdekt opgesteld, dan kun je zonder meer eisen dat de camera wordt weggehaald.
Met enige regelmaat zie ik in etalages beelden van de voorliggende weg, trottoir of fietspad. Die beelden komen via een camera die ik dan wel probeer te zien, maar die zeker weten nooit met een bordje wordt aangekondigd.
Omdat ik als voorbijganger niet weet of die beelden worden opgeslagen Ă©n de aankondiging niet tijdig heb kunnen zien (hoe zou dat ook moeten?) zou ik dus de winkel kunnen verzoeken direct te stoppen en alles te wissen?
De kans dat ik - als gewone burger - daar succesvol in ben schat ik laag in. En de kans dat de wijkbromsnor er tegen optreedt is extreem laag. (Erger nog, onze wijkbromsnorren hebben in het verleden al eens gespeurd naar alles dat lijkt op een webcam, opdat ze de data ervan wilden hebben ihkv boeven vangen. Alsof de beelden van het mezenhuisje worden opgeslagen en ook iets anders laten zien dan dat object zelf)
Martijn | 15 april 2009 @ 13:39
Ah, een interessant verhaal. Ik zit zelf met de discussie dat ik als mentor/bewindvoerder van mijn verstandelijk gehandicapte broertje, die sinds enige tijd op zichzelf woont, in zijn eigen appartement in de woonkamer een camera wou ophangen, om te kijken of de zorg (een externe zorgverlener) zijn afspraken wel nakomt. Volgens het CBP mocht het niet. Ik ben er zelf nog steeds niet uit.
Erik Romijn | 15 april 2009 @ 15:51
Hoe zit het met camera’s ophangen waarbij niet opgenomen wordt?
Mij lijkt dat je die soms gelijk kan stellen aan een spiegel aan de muur, puur om om een hoekje te kunnen kijken. Maar stiekem een camera bij een ander verstoppen die een signaal doorstuurt dat ik bekijk, maar niet opneem, lijkt me dan toch weer niet mogen…
Arnoud Engelfriet | 15 april 2009 @ 16:18
@Erik: dat speelde in die zaak die ik aanhaalde. Daar was een camera bij de bel opgesteld, zodat de bewoner kon zien wie er aanbelde. De camera nam niet op, en mede daarom vond de rechter het geen privacyschending.
Erik Romijn | 15 april 2009 @ 16:37
@Arnoud: maar ook aan niet-opnemende camera’s zitten grenzen hoop ik, hoewel ik dan niet weet waar die grenzen vandaan komen.
john | 16 juni 2009 @ 19:06
Als de webcam helemaal niet aangesloten is wat dan?
gr
Arnoud Engelfriet | 16 juni 2009 @ 20:12
Als er niet wordt gefilmd kan er geen sprake zijn van strafbaar cameratoezicht.
E. | 20 juni 2009 @ 21:26
Stel, ik bevestig een camera aan mijn gevel om A. toezicht te houden op mijn voordeur (wie belt aan/voor wie doe ik open?), B. toezicht te houden op mijn eigendommen (gevel inclusief bescheiden, geparkeerde auto op eigen grond voor de woning, pad in gedeeld eigendom die toegang tot de woning verschaft). Deze camera neemt op. Voldoe ik hiermee aan het eerste arrest wat je aanhaalde?
Arnoud Engelfriet | 21 juni 2009 @ 11:05
@E: ik vermoed van wel. Wel zou ik aanraden om de camera zo te richten dat er zo min mogelijk beeld van de openbare weg of het terrein van je buren verzameld wordt.
Opklaringen » Privémail doorsturen, foto’s van vrienden uploaden, andermans sms-jes lezen. Waar ligt de grens? | 15 augustus 2009 @ 16:29
[…] Arnoud Engelfriet wijst erop dat cameratoezicht moet worden aangekondigd: “Hangt er dus geen bordje, of erger nog is […]
Opklaringen » PrivĂ©mail doorsturen, foto’s van vrienden uploaden, andermans sms-jes lezen. Waar ligt de grens? | 19 januari 2010 @ 2:05
[…] Arnoud Engelfriet wijst erop dat cameratoezicht moet worden aangekondigd: “Hangt er dus geen bordje, of erger nog is […]
Jacqueline Hoolhorst | 9 maart 2010 @ 8:26
Mijn (nieuwe) buren hebben en aan de voorkant en aan de achterkant een camera opgehangen, zo’n ronde. De voorkant vind ik niet zo erg, maar de achterkant is minder leuk. Hij kan in mijn tuin kijken en ik voel me in mijn privacy aangetast. Er hangt ook geen bord bij dat er gefilmd wordt. Is hier wat aan te doen en zo ja, wie moet ik dan benaderen. Gr. Jacqueline
Dennis | 9 maart 2010 @ 8:53
Ik zou vragen of de buren jouw kant van het blikveld van de camera willen blinderen. Stukje zwarte folie op of zoiets. Heb je het er al met hun over gehad?
1 na laatste alinea lijkt mij van toepassing. Het gaat niet om een oprit maar om de achterkant. Lijkt mij verboden omdat het jullie tuin betreft?