Verder is het strafbaar om willens en wetens je eigen naam op een werk te zetten (art. 326b Strafrecht). Bij een weeswerk weet je dat er (waarschijnlijk) auteursrecht op zit, maar je weet niet van wie.

Geld reserveren, geld = dood Als je een privaat fonds inricht, of zelfs een collectieve beheersorganisatie (CBO) dat laat beheren, dan heb je kans dat er “dood geld” in dat fonds komt. “Omdat geen auteur of rechthebbende opduikt om het geld aan te geven, is het een dood fonds. Het geld is zodoende zo goed als “niet-existent””

Hoe lang reserveren? Tevens kun je je de vraag stellen: hoe lang moet dat geldbedrag in dat fonds blijven?
Houd je de Europese termijn aan van 70 jaar na de dood van de auteur (wie en wanneer dat ook moge zijn), of ga je uit van een vermoedelijk eerste openbaarmaking in Amerika zodat er een termijn van 90 jaar na de dood van de auteur (wie en wanneer dat ook moge zijn)? Ga je uit van het langstdurende regime?

Hoogte bedrag Als je dan geld gaat reserveren, hoeveel ga je reserveren? Een ‘geschat’ schadebedrag als ware het is voortgekomen uit een (virtuele) onderhandeling? En hoe ga je om met ’statutory damages’ als je het vermoeden hebt dat het gaat om een Amerikaanse rechthebbende?

Beschadiging van morele rechten Het uitsluitend recht te openbaren(art.1 Aw), houdt tevens in dit NIET te doen. Denk maar eens aan het openbaar maken van een hartstochtelijke briefwisseling tussen twee geliefden tijdens de tweede wereldoorlog, eventuele nabestaande kunnen hiertegen bezwaar hebben. Of juist op een bepaalde manier (alleen mét naamsvermelding), of niet voor bepaald type gebruik (niet gebruiken voor NAZI-website), etc.
Binnenkort verschijnt het boek als gehele pdf online, het behoeft nog wat aanpassing daarvoor, tot nu toe slechts inhoudsopgave / hoofdstuk 1 / omslag

In een fonds is te regelen dat dood geld de uitgever toekomt na verloop van de verjaringstermijn van een eventuele auteursrechtelijke claim. De regelingen voor verjaringstermijnen moeten er op nageslagen worden om te bepalen wat dan de formule hoort te zijn. Er wordt dan gereserveerd voor een termijn x na de 70 jaar als EU recht van toepassing is en 90 jaar bij VS recht, en steeds terugwerkend met een termijn y. De hoogte van het bedrag is te relateren aan wat gebruikelijk is. De uitgever wil graag uitgeven, dus voor de uitgever zal het reserveren van dit bedrag geen beletsel vormen. De uitgever was deze bedragen sowieso verschuldigd. De morele rechten bevatten volgens mij het grootste risico. Het recht op niet uitgeven kan zwaar wegen. Het risico voor de uitgever is vooral financieel. Onderzoek door de uitgever is belangrijk. Ook de inhoud van het werk kan van belang zijn. Zit daar informatie in die voor algemeen gebruik relevant is, dan kan de maker zich imo minder makkelijk op een moreel recht van niet openbaarmaking beroepen. Een dood fonds zie ik overigens niet als een probleem. Beschouw dat als kosten voor openbaarmaking van werken van onbekende auteurs. Bovendien kan het geld in het fonds na verstrijken van elke redelijke verjaringstermijn benut worden om schrijver, lezer of bibliotheken te sponsoren.

Het kan zijn dat een auteur dus bekend is, maar de buitenlandse holding waaraan het exclusieve economische recht is verkocht failliet is gegaan. Probeer dan maar te kijken wat een bijv. Slowaakse of Georgische curator heeft gedaan met de auteursrechten…

Verschuiving II: Als een CBO een fonds beheerd. Het probleem verschuift zich richting de CBO’s: Hoe verdeelt een CBO het onder de ‘onbekenden’ en hoe gaat deze om met internationale verdeling? Veel west-europese landen kennen CBO-systeem, maar heel veel andere landen kennen geen georganiseerde collectieve beheersorganisaties (CBOs). Zie wederom Van Gompel 2007, online versie, p. 19.

De levensduur van een onderneming of persoon is inderdaad aanmerkelijk kleiner dan de verjaringstermijn die uit die formule komt. Wel nodig volgens mij want het auteursrecht gaat over bij erfopvolging en is vatbaar voor gehele of gedeeltelijke overdracht. De laatste opeisbare vordering is dus x jaar na die 70 of 90 jaar te verwachten. Als ik het goed heb is de algemene regel dat de verjarinsgtermijn ingaat op het moment dat de rechthebbende bekend is met de inbreuk.

@/7

Hoe verdeelt een CBO het onder de ‘onbekenden’ en hoe gaat deze om met internationale verdeling?

Dat geld zal weesgeld zijn. Het wordt niet opgeëist of de gene die wel opeist kan niet bewijzen de oorspronkelijk rechthebbende te zijn. Oogmerk van een CBO systeem is om de uitgevers van weeswerken niet wederrechtelijk te laten profiteren. Dat doen ze niet door vrijwillig af te dragen. Waarmee meteen ook kwade trouw vermoed kan worden bij elke uitgever die niet bewijzen kan te hebben afgedragen aan de CBO bij het uitgeven van een weeswerk. Wat na de laatste verjaringstermijn niet opgeeist is, wordt met rente aan weeshuizen geschonken.

Vinden jullie dat het anoniem/pseudoniem-regime van toepassing hierop is?
Ik heb een aantal aanwijzingen om hier positief over te zijn:
- er is een regeling in de Berner Conventie (lees: internationaal geregeld),
- deze is in veel (zo niet alle) landen bijna gelijkelijk overgenomen (lees: internationale uniformiteit)
- het verkort de beschermingsduur significant (lees: 50/70 jaar na publicatie óf, indien niet gepubliceerd: na creatie)
- de wederzijdse erkenning van de anonieme/pseudoniem-status is internationaal toepasbaar (lees: één internationaal precedent is nodig om de status vast te leggen)
- is toepasbaar op een web 2.0-structuur met pseudoniemen/avatars
Slechts de leeftijd van een werk doet ertoe (publicatie of creatie) en dat de maker niet te achterhalen is.

Epstein schreef al:

“Since orphan works owners are anonymous, identifying the life-span of the author in order to establish the term of copyright is impossible. Without this vital information, which functions as a filtering mechanism, orphaned works evade the “limited times” constraint by effectively creating a perpetual copyright.”

Vooralsnog is 50/70 jaar nog steeds lang, maar het biedt m.i. wel een aanzienlijke verduidelijking: publicatie/creatie doet ertoe, niet meer de dood van de auteur.

Het is binnenkort o.a. beschikbaar bij
…Radboud Universiteit (Nijmegen),
…Koninklijke Bibliotheek (KB te Den Haag),
…Instituut voor Informatierecht (IViR te Amsterdam),
…Centrum voor Intellectueel Eigendomsrecht/Juridische Bibliotheek (CIER te Utrecht)
…Sanders Instituut - Erasmus Universiteit Universiteitsbibliotheek (Rotterdam).

Een klein congres

Rondom deze problematiek wordt door the European Law Students’ Association (ELSA) te Nijmegen op woensdag 14 april 2010 een klein congres georganiseerd. Het programma wordt eind volgende week bekend: te verwachten voordrachten
…namens collectieve beheersorganisaties
…bijdrage vanuit het werkveld/gebruikers
…een bijdrage over de wereld van ‘verlaten software’ (abandonware)
…mijn persoonlijk bijdrage over de internationale relevantie en problematiek
Zodra meer informatie bekend is, zal ik dat tevens als reactie in dit topic plaatsen.