Internetrecht door Arnoud Engelfriet

Een lezer vroeg me:

Een tijd geleden kocht ik via Marktplaats een telefoon. Ik had vanaf het begin al twijfels, gezien de advertentie en de status van de verkoper, maar ik wilde de gok toch wagen want de prijs was wel erg mooi. Maar je raadt het al: na betaling hoorde ik niets meer. Eerst nog wat smoezen over ziekte en familieproblemen, maar zelfs dat krijg ik nu niet meer. Ik ben naar de politie geweest, en die zeggen dat dit een civiele zaak is (wanprestatie). Maar hoe lang moet ik nu wachten voordat ik wél aangifte van oplichitng kan doen?

Van oplichting (art. 326 Strafrecht) is sprake als je met slinkse trucs iemand anders geld, producten of iets dergelijks probeert af te troggelen. Het gaat dus niet zozeer om de tijd waarin je aan het lijntje wordt gehouden, maar om de intentie van de verkoper. Die moet de bedoeling hebben gehad om jou je geld afhandig te maken en daarvoor geen product te willen sturen.

Nu is dit lastig te bewijzen. Een lange tijdsduur en verbroken contact kan een aanwijzing zijn, want normale verkopers doen dat zelden en oplichters doen dat vaak. Maar doorslaggevend is het niet, het is denkbaar dat ook een welwillende verkoper ineens van de aardbodem verdwijnt. Dat maakt hem nog geen oplichter, in juridische zin.

Wel heeft hij ondertussen al het geld ontvangen, dat hij nu onder zich houdt en niet wil teruggeven. Je zou kunnen zeggen dat hij dat verduisterd heeft (art. 321 Strafrecht), immers hij verkreeg het legaal maar behoudt het nu wederrechtelijk. Maar ik twijfel of dat opgaat. Als hij namelijk nog steeds meent te kunnen leveren, dan is hij gerechtigd het geld te houden. Pas als de koper hem in gebreke stelt en de koop ontbindt, moet het geld terug. En dan nog: niet terugbetalen van geld na zo’n ontbinding is wederom een contractueel probleem en niet automatisch een strafbaar feit.

De enige echte manier om oplichting aan te tonen, is te laten zien dat er sprake is van een patroon. Eén gedupeerde is waarschijnlijk nog een civiele zaak, tien of honderd gedupeerden geven een vermoeden dat iemand dat met opzet doet. Of dat hij failliet aan het gaan is natuurlijk.

Ja, dat boek over webwinkels, hoe staat het er eigenlijk mee? Nou, we zijn al een heel eind (90 pagina’s), en deze Tweede Paasdag wilde ik u graag een sneak preview van de cover plus de inhoudsopgave meegeven. Ik schreef het boek samen met ICTRecht-partner Steven Ras.

Wie wil voorintekenen of leuke ideeën heeft ter promotie of verspreiding: ik houd me aanbevolen!

Juridisch verantwoord zakendoen

• Inschrijven en aanmelden
• Uw ondernemingsvorm
• Uw bedrijfsnaam
• Elektronisch contracten sluiten
• Oneerlijke handelspraktijken
• Webwinkels en kansspelen
• De rechter en andere instanties

Wettelijke plichten voor webwinkels

• Informatie over uzelf
• Informatie over het winkelen
• Verplichtingen rond betalen
• Verplichtingen rond levering
• Verplicht factureren
• Recht van retour

De kwaliteit van uw producten

• Conformiteit: voldoen aan de verwachtingen
• Conformiteitseis
• Economische levensduur
• Garantie naast conformiteit
• Productaansprakelijkheid

Uw kleine lettertjes

• Waarom algemene voorwaarden
• Toepasselijkheid van algemene voorwaarden
• Onredelijk bezwarende voorwaarden
• Aansprakelijkheid van webwinkels

De privacy van uw klant

• Persoonsgegevens en privacy
• Gerechtvaardigd verwerken
• Aanmelden bij het College Bescherming Persoonsgegevens
• Privacyverklaring

Regels rond reclame

• Online advertenties
• Commerciële boodschappen en spam
• Toestemming voor tell-a-friend
• Toestemming via algemene voorwaarden
• Regels bij telefonisch contact

Van merken, reclame en domeinnamen

• Merknamen en domeinnamen
• Sterk merk
• Merkproducten verkopen
• Hoger in Google dan de merkhouder

Auteursrecht voor webwinkels

• Auteursrecht op een website
• Een beschermde databank
• Investeren in het bouwen
• Citaatrecht
• Portretrecht
• Stappenplan bij auteursrechtschending

Alle informatie op de website van de Rijksoverheid kan vrij worden hergebruikt, meldde collega-jurist Stefan Kulk gisteren. De copyrightvermelding op Rijksoverheid.nl vermeldt nu dat alles toegestaan is met werken op deze site, tenzij er een expliciet voorbehoud staat bij een individuele tekst of afbeelding. De gebruikte ‘licentie’ is CC Zero, een Creativecommonsvariant waarbij afstand wordt gedaan van alle auteursrechten.

Maar is dat wel nodig, vraag ik me dan af. Op wetten, besluiten en verordeningen, rechterlijke uitspraken en administratieve beslissingen zit geen auteursrecht (artikel 11 Auteurswet). Al het andere resultaat van creatieve arbeid van ambtenaren is gewoon auteursrechtelijk beschermd, maar daarvoor is er een soort van wettelijke licentie, artikel 15b Auteurswet:

Als inbreuk op het auteursrecht op een door of vanwege de openbare macht openbaar gemaakt werk van letterkunde, wetenschap of kunst, waarvan de openbare macht de maker of rechtverkrijgende is, wordt niet beschouwd verdere openbaarmaking of verveelvoudiging daarvan [tenzij een expliciet voorbehoud is gemaakt]

Eerlijk gezegd zie ik qua effect weinig verschil tussen de CC Zero declaratie en dit artikel.

Het enige echt verschil is dat de copyrightverklaring van toepassing is op alles op Rijksoverheid.nl en het wetsartikel alleen op werken waar de overheid het auteursrecht op heeft. Een foto in een overheidsfolder waarvan de rechten bij de fotograaf liggen, mag dus niet zomaar worden gekopieerd. Maar met een foto op Rijksoverheid.nl mag dat wel - tenzij je erbij ziet staan dat de rechten voorbehouden zijn.

Ik kon trouwens zo snel geen voorbehouden vinden, maar houd me aanbevolen voor linkjes.

Arnoud

Als u een creditcard heeft, dan moet u namelijk elke dag even controleren hoe het daarmee staat:

4.2 De Card-houder dient minimaal één keer per dag te controleren of de Card nog in zijn of haar bezit is en dient tevens de informatie van [de maatschappij] - waaronder ook het rekeningoverzicht - terstond te controleren.

Dat blijkt uit de algemene voorwaarden (overigens in Ieniemienieletters) die voor VISA, Mastercard en enkele andere bedrijven gelden.

Op zich is het natuurlijk een goed idee om regelmatig te controleren of er geen misbruik van je kaart wordt gemaakt, maar om dat nu als contractsvoorwaarde op te nemen gaat misschien een beetje ver. Zeker nu in de voorwaarden rond misbruik en diefstal staat:

6.1 Als de Card-houder een redelijk vermoeden van misbruik van de Card, de pincode en/of overige gepersonaliseerde veiligheidskenmerken heeft, bijvoorbeeld uit het rekeningoverzicht, dient de Card-houder dit zo spoedig mogelijk telefonisch aan ICS te melden.

en iets daaronder

Uitsluitend indien de Card-houder frauduleus heeft gehandeld of sprake is van opzet of grove nalatigheid aan de zijde van de Card-houder, draagt de Card-houder alle verliezen als gevolg van verlies, diefstal of misbruik … Van grove nalatigheid is in ieder geval sprake indien de Card-houder één of meer verplichtingen uit hoofde van de artikelen 4, 5.1 en 6.1 niet is nagekomen.

En ja, dat leest u goed: u bent aansprakelijk voor alle onterechte afboekingen die u had kunnen voorkomen als u elke dag uw creditcard-statement zou hebben gecontroleerd.

Nu valt er misschien nog wel een mouw aan te passen omdat je onterechte afboekingen kunt laten storneren (deze voorwaarden hebben het zelfs over “13 maanden na de valutadatum” terwijl ik dacht dat het één maand was). Maar toch denk ik dat het in het algemeen wat te kort door de bocht is om te zeggen “als u niet elke dag uw afboekingen controleert, verliest u elk recht van claimen”.

Arnoud

Een bewijsmiddel in de vorm van een CD-opname dient met de nodige behoedzaamheid te worden gewaardeerd, aldus de kantonrechter Assen in een ouder maar recent gepubliceerd vonnis. Hoewel je gesprekken mag opnemen en die opnames in beginsel als bewijs bruikbaar zijn, bieden de huidige audio-technieken dusdanig veel mogelijkheden voor vals spel dat de rechtbank niet blind wil varen op wat er te horen was op de CD.

In deze zaak ging het om een vermelding in een bedrijvengids op internet, een onderwerp waarbij bij iedere internetondernemer meteen een belletje “pas op, mogelijke oplichters” zou moeten rinkelen. Het bedrijf met de gids had een ondernemer telefonisch benaderd en opende als volgt:

Goedemiddag, u spreekt met [X] van bedrijfsregister, www.bedrijfsregister.nl. Ik wil nog even een geluidsopname maken van uw opdracht tot vermelding van uw bedrijfsgegevens op onze website…

De ondernemer kon zich echter niets herinneren van zo’n opdracht. Hij ging echter uit van de goede trouw van de beller en kreeg een toezegging dat hem na het gesprek een kopie van het contract zou worden gestuurd. Vervolgens moest hij nog een keer aangeven inderdaad in de gids te willen, waarvan een voicelog zou worden gemaakt als bewijs.

De rechter verwerpt het beroep op de voicelog omdat deze hooguit kan bewijzen dat er gesproken is over een eerdere afspraak, maar niet dat die afspraak is gemaakt. Het gaat om telefonische acquisitie, een techniek waarvan bekend is dat er nogal wat malafide bedrijven gebruik van maken. Een bedrijf dat via dat kanaal te werk gaat, moet dus meer doen om te bewijzen dat zij wel te goeder trouw heeft gehandeld en dat er echt een overeenkomst is. Het risico van misverstanden of onduidelijkheden komt dan ook voor rekening van het bedrijf.

Zo moeilijk is dat trouwens niet, aldus de kantonrechter:

Niet valt in te zien waarom, als daadwerkelijk aansluitend aan een telefonische opdracht een schriftelijke bevestiging wordt toegestuurd, niet wordt verzocht om (een afschrift van) die bevestiging ondertekend retour te zenden.

En nog een leuke opmerking die ik jullie niet wil onthouden:

Overigens en geheel ten overvloede merkt de kantonrechter nog op dat de bij repliek overgelegde CD waarop de geluidsopname zou staan niet uit te luisteren valt; noch op een “normale” cd-speler, noch op een (geavanceerde) computer.

Arnoud