Internetrecht door Arnoud Engelfriet

Een lezer vroeg me:

Ik had begrepen dat je in Nederland alleen kansspelen mag aanbieden als je een vergunning hebt, en afgezien van Holland Casino heeft niemand die. Maar hoe kan het dan dat er zo veel sites zijn waar je kunt pokeren of andere gokspellen spelen en dan ook nog eens prijzen kunt winnen?

Je hebt in Nederland inderdaad een vergunning nodig voor het aanbieden van kansspelen (ook op internet). Tenminste, als deelnemers aan dat kansspel prijzen zoals geld of producten kunnen winnen. Een funcasino of pokerspel waarbij je alleen met fictieve muntjes speelt, is dus niet verboden. Zo’n vergunning is onmogelijk te krijgen tenzij je Holland Casino heet (iets waar het Europese Hof mee bezig is).

Omdat deze wet zou betekenen dat geen enkele winkelier nog een prijsvraag of “raad het aantal augurken in deze pot”-spel meer kan doen, is er in 2006 een regeling promotionele kansspelen ingevoerd. Deze komt erop neer dat je niet vervolgd wordt als je een kansspel opzet ter promotie van bedrijven, producten of diensten en je je daarbij aan de beperkingen houdt uit die regeling. Een electronicazaak mag dus een prijsvraag uitschrijven waarbij je een iPhone kunt winnen met een slimme slogan, of met een TV naar huis kan gaan als je een potje poker op de openingsavond wint.

Het promotioneel kansspel bestaat in twee vormen: het klein en het groot promotioneel kansspel. Een kansspel is “klein” als de prijzenpot niet meer dan € 4500 bevat. Een dergelijk spel mag je zo vaak organiseren als je wilt. Is de waarde meer dan dit bedrag, dan is het een groot promotioneel kansspel en dan mag je het spel maximaal eens per jaar uitvoeren. Verder zijn er nog restricties op bv. de kosten voor deelname (niet meer dan de postzegel of 60 cent communicatiekosten) en moet je toestemming van de ouders hebben als minderjarigen (zestienminners) mee willen doen. Een duidelijk wedstrijdreglement en inzage in de wijze van uitreiken van prijzen is ook verplicht.

Deze regeling geldt ook voor internet, maar blijkt daar nogal wat onduidelijkheden op te roepen. Vaak zie je namelijk dat niet een winkelier zelf maar een derde een site met kansspelen opzet waarmee je producten kunt winnen bij die winkelier(s). Het is niet duidelijk of dat ook onder de regeling valt. Daar staat namelijk in:

Promotionele kansspelen mogen uitsluitend ter promotie van een product, dienst of organisatie dienen en mogen niet als een zelfstandige activiteit worden aangeboden.

Het woord “en” suggereert dat de twee genoemde deelzinnen tegenstellingen zijn, maar dat is niet zo - je kunt best een product promoten als zelfstandige activiteit. Ik denk dus dat je best www.pokerenwineeniphone.nl mag opzetten in samenwerking met iPhoneverkopers, maar ik sluit niet uit dat je dan een boze brief van Justitie krijgt.

Arnoud

En nee, niet omdat ik zo vroeg mijn bed uit moest op Koninginnedag voor een interview met de NOS over hun laatste akkefietje: de eis dat kabelprovider Ziggo doorgifte van de Pirate Bay zou staken. Iets waar Ziggo begrijpelijkerwijs geen zin in heeft. Dat wordt dus een rechtszaak - die brief was alleen maar de wettelijk verplichte formaliteit (art. 3:305a BW) voor Brein voordat ze zo’n zaak mogen starten.

Zo’n zaak loopt nu ook tegen Usenetprovider News-Service. Waarom nu pas de naam van NSE bekend gemaakt is, is me niet duidelijk; Brein had de zaak al in januari aangespannen en meestal blaast men dan meteen hoog van de toren. (NSE is een klant van me maar ik heb geen bemoeienis met deze zaak, ik doe FTD al en dat is druk zat.)

NSE biedt betaalde toegang tot Usenet, Ziggo biedt toegang tot internet. Beide partijen beroepen zich op art. 6:196c, dat zegt dat ‘dienstverleners van de informatiemaatschappij’ niet aansprakelijk zijn voor informatie die ze doorgeven (Je kunt trouwens nu heel goed zien wie klakkeloos Brein-persberichten overschrijft want daarin stond “art. 1:196c”.). Brein stelt zich op het standpunt dat Usenet als zodanig geen legitieme dienst is en dus gewoon niet aangeboden mag worden. En Ziggo moet TPB gewoon blokkeren want TPB is een verboden site dus dat is net zoiets als kinderporno.

Nu vind ik het prima om de discussie te voeren of Usenet als zodanig (of de alt.binaries hiërarchie in het bijzonder) al of niet aangeboden mag worden. Of welke verantwoordelijkheid een provider zou moeten hebben als een site door de rechter verboden is.

Waar ik alleen zo moe van word, is de manier waarop Brein die discussie voert: via rechtszaken en niet via de politiek of het publiek debat. Zoals ze het zelf zeggen:

Het doel van BREIN is een raamwerk van rechtspraak met betrekking tot Internet op te bouwen dat rechthebbenden in staat stelt illegaal aanbod snel en effectief aan te pakken.

Dat raamwerk komt er kort gezegd op neer dat alles verboden moet worden dat ook maar enigszins behulpzaam kan zijn bij het up- of downloaden zonder toestemming. En natuurlijk dat alle betrokken partijen daar proactief op gaan filteren. Vandaar dus de vele rechtszaken tegen torrentsites, MP3-zoekmachines, de ruzie met FTD en nu dus de rechtszaken tegen een Usenet- en een internetprovider.

Zo’n raamwerk is echter iets dat in de wet thuishoort: de wetgever maakt de afweging wat er wel of niet verboden hoort te zijn, en niet de rechter op voordracht van een private lobbyclub. Zeker, de wet loopt zwaar achter maar dan ga je niet op eigen houtje alvast maar wat verzinnen (en ze verzinnen een partij leuke constructies bij Brein) en net zo lang procederen tot je je zin krijgt. Dat daarbij het gehele wettelijk kader platgewalst wordt is dan kennelijk acceptabele collateral damage.

De vraag “moeten bepaalde sites verboden worden” of “wanneer moeten providers sites blokkeren” zijn fundamenteel want ze raken aan het grondrecht op toegang tot internet. Dergelijke fundamentele beslissingen verdienen discussie in het parlement en afgewogen wetgeving - niet een vonnis afgedwongen door een lobbyclub.

Arnoud