Acceptgirokosten nu weer wél onredelijk bezwarend
Het blijft maar heen en weer zwalken met die acceptgirokosten. Vorige week vonniste de rechtbank Breda dat KPN een consument geen kosten in rekening mocht brengen voor betaling per acceptgiro. Eerder mocht KPN dit juist wél bij een vereniging, terwijl nog weer eerder de Stadsverwarming Purmerend juist weer géén kosten mocht rekenen.
In deze zaak leverde KPN de dienst vaste telefonie, waarvoor elke twee maanden werd gefactureerd en een acceptgiro werd toegezonden. De consumentklant kreeg rond juli 2007 te horen dat acceptgiro’s nu € 1,25 zouden gaan kosten, en dat betalen via automatische incasso gratis was. Omdat zij zelf maandelijks het bedrag overmaakte via internetbankieren, zag ze geen reden waarom ze acceptgirokosten zou moeten betalen.
KPN probeerde het nog met het argument dat ook het verwerken van zelfgedane internetbankierkosten hen geld kostte, zodat ze ook dan de € 1,25 per maand mocht factureren. Toen ook dat niet werkte, werd mevrouw afgesloten (altijd gezellig, onderhandelen met een leverancier), waarop zij naar de rechter stapte met een vordering tot heraansluiting.
De rechtbank begint met te constateren dat de oorspronkelijke overeenkomst geen beding bevatte op grond waarvan KPN geld mocht vragen voor betaling via acceptgiro (of internetbankieren). KPN had gesteld dat ze dit recht wel had, omdat het een wijziging van haar algemene voorwaarden was. Maar de rechter vindt onvoldoende onderbouwd dat deze algemene voorwaarden van toepassing zijn op de overeenkomst. Er was geen formulier met “Ik ga akkoord met de voorwaarden” ingebracht als bewijs. Ook bleek nergens uit dat echt een kopie van de voorwaarden was ingebracht. Auw. Het wijzigingsbeding wordt dan ook vernietigd.
Vervolgens kijkt de rechtbank of uit de wet een bevoegdheid volgt voor KPN om kosten voor acceptgiro’s in rekening te brengen. De wet bepaalt namelijk (art. 6:47 lid 1 BW)
De kosten van betaling komen ten laste van degene die de verbintenis nakomt.
Het is alleen niet duidelijk of onder ‘kosten’ alleen bijvoorbeeld de kosten vallen die je zelf moet maken (bv. een transactiebedrag aan de balie van de bank, of het maandbedrag voor internetbankieren), of ook de kosten die de wederpartij moet maken. De rechter bladert door de literatuur en concludeert dat óók die kosten onder dit artikel vallen.
Alleen: het moet gaan om kosten die zijn gemaakt vóórdat de betaling is geschied. De kosten om een cheque te verzilveren (die de schuldeiser moet betalen immers als hij naar de bank gaat) zijn dus voor rekening van de schuldenaar. Kosten die worden gemaakt nadat de betaling is voltooid, vallen niet meer onder de reikwijdte van dit wetsartikel.
Bij een girale betaling geldt dat de betaling is voltooid op het moment dat het geld op de rekening van de schuldeiser is bijgeschreven. De kosten die een bank maakt (en aan de zakelijke begunstigde in rekening brengt) om de per acceptgirokaart of per internetbankieren binnengekomen betalingsopdracht te verwerken, vallen dan ook onder de kosten van betaling. Maar KPN moet dan wel de wérkelijke kosten in rekening brengen, en mag niet zomaar 1,25 in rekening brengen. De rechtbank zet die kosten op € 0,14 omdat die bij de banken als kosten wordt gehanteerd.
De kosten van haar personeel om die te verwerken, zijn géén kosten van betaling omdat ze pas ná het betalingsmoment gemaakt worden.
Wat al helemaal niet mag, is kosten in rekening brengen voor acceptgiro’s terwijl de klant die helemaal niet wil gebruiken:
De kantonrechter is van oordeel dat [X] niet hoeft te betalen voor een door KPN aangeboden dienst, die zij niet heeft aanvaard en waarvan zij ook geen gebruik maakt. De kosten voor het drukken van de acceptgirokaart en het verzenden daarvan aan [X], blijven voor rekening van KPN.
Verder wordt de afsluiting als onredelijk geacht omdat mevrouw slechts twee maal € 0,14 niet heeft betaald, en het middel van afsluiting is dan onredelijk. Ook krijgt ze 50 euro schadevergoeding omdat ze nu via andermans telefoon moest bellen. Geen vetpot, maar toch.
Bij Tweakers wordt gemeld dat deze uitspraak alleen specifiek voor deze zaak geldt. Dat is op zich waar - rechtspraak is in Nederland nóóit bindende jurisprudentie - maar wel een beetje flauw want veel meer dan een incidentele kantonrechteruitspraak komt er niet voor minimale bedragen als deze.
Arnoud
Tags:
Alex de Kruijff | 2 juni 2011 @ 11:44
Ik zie wel een patroon. De eerste rechtzaak was de koper een consument. Het argument van de rechter was toen dat de verkoper de koper feitelijk dwong tot het afgeven van een machtiging tot automatische afschrijving hetgeen een beding is dat op een van de lijsten voor komt. In de tweede zaak betrof het een grote zakelijke klant en die kunnen zich niet beroepen op de lijsten. Nu is de koper weer een consument.
hAl | 2 juni 2011 @ 13:42
Ik kan me niet voor stellen dat KPN 14 cent per overboeking door een klant moet betalen.
De rechter had sowieso beter kunnen besluiten om helemaal geen kosten te rekenen voor de ontvangst van een betaling omdat KPN die kosten niet in de zaak heeft ingebracht.
Alex de Kruijff | 2 juni 2011 @ 15:11
ING heeft dat wel in haar zakelijke voorwaarden staan.
Piet | 2 juni 2011 @ 15:33
Volgens mij klopt de titel van de blogpost niet. Volgens de kantonrechter bevatten de algemene voorwaarden geen beding op grond waarvan acceptgirokosten in rekening kunnen worden gebracht, dus de rechter hoefde zich niet uit te laten over de vraag of zo’n beding onredelijk bezwarend zou zijn geweest.
Voor de volledigheid merkt de rechter op dat ook als de gewijzigde AV wél onderdeel zouden uitmaken van de overeenkomst, deze niet ter hand zijn gesteld en het beroep van X op de vernietigbaarheid ervan dus slaagt. Ook hier dus niets over onredelijke bezwarendheid van zo’n beding.
Dat lijkt mij ook zonder de wetsgeschiedenis uit te pluizen volstrekt duidelijk!!
Kosten van de bedrijfsvoering zullen toch echt in de kostprijs moeten worden doorberekend, of anders op basis van een afzonderlijk beding in rekening moeten worden gebracht. Een werknemer kan ook niet de kosten van zijn betaalrekening aan zijn baas doorberekenen (tenzij de arbeidsovereenkomst daar iets over zou bepalen).
Helaas is deze rechter de weg kwijt:
Aha? Dus als je in een winkel met een pinpas betaalt, ben je de kosten van het pinnen verschuldigd? En idem als je met creditcard betaalt? Ook als de winkelier je niet voorafgaand aan de betaling op de extra kosten wijst? Onzin. Deze kosten vallen wellicht onder art. 6:47 lid 1 BW, maar de gewoonte gaat hier duidelijk voor op de wet.
Zeg rechter, heb je ook uitgezocht hoeveel een bank in rekening brengt voor het uitvoeren van een automatische incasso? Antwoord: € 0,082.
KPN kan volgens deze rechter blijkbaar per direct alle automatische incasso’s met € 0,082 verhogen (en alle klanten een aanmaning sturen om het te weinig betaalde over de afgelopen 5 jaar bij te storten).
Het is een volstrekt idioot idee dat een consument (of bedrijf) verplicht zou zijn om bij iedere girale overboeking naar een bedrijf 14 cent bij het verschuldigde bedrag op te tellen. Die conclusie is flagrant in strijd met de verkeersopvatting. Hoe kan het dat de rechter dit niet beseft?
De rechter volgt dan wel niet de belachelijke interpretatie van KPN, maar heeft toch oogkleppen op bij het uitleggen van art. 6:47 lid 1 BW. Kosten die de bank een rekeninghouder in rekening brengt lijken mij hier gewoon niet onder te vallen.
Arnoud Engelfriet | 2 juni 2011 @ 17:48
De titel is niet meer dan een variant op de eerdere twee blogs waarin acceptgirokosten respectievelijk niet en wel geaccepteerd werden. Soms is het leuker aan te sluiten op een thema dan exact de lading te dekken.
Alex de Kruijff | 4 juni 2011 @ 18:22
Goed gezien! Ik dacht vanwege de kop dat de rechter dit inderdaad had aangeven.
Niet alleen dat maar het is of kan ook nog eens afhankelijk (zijn) van de keuze van de ondernemer met welke bank hij zaken doet. Hoewel ik het overigens met je eens bent, komt het me toch als juist over. Volgens Sanden wordt met dit lid gedoeld op de kosten van het betalingsverkeer.
Piet | 5 juni 2011 @ 16:38
Het lijkt me dat art. 6:114 BW (girale betaling is toegestaan) voorgaat op art. 6:47 BW. Het lijkt me raar dat als een schuldenaar voor betaling via art. 6:114 BW zou kiezen, het verschuldigde bedrag opeens zou toenemen. Er is betaald zodra het geld op de rekening is bijgeschreven. Dat de bank vervolgens 14 cent in rekening brengt aan de rekeninghouder doet er m.i. verder niet toe. Bij betaling door middel van een cheque is dit anders, want die betaling is nog niet voltooid:
(Groene Serie, art. 6:46 BW.)
In geen enkele toelichting op art. 6:114 BW kan ik iets vinden over art. 6:47 BW.
Ik geef toe dat je de wet zo kunt uitleggen dat degene die een rekening door een girale overboeking betaalt in plaats van in persoon langs te komen om contant te betalen, hierdoor 14 cent bij de schuldeiser in het krijt komt te staan, maar zoiets sluit totaal niet aan bij de maatschappelijke realiteit.
BertBert | 6 juni 2011 @ 12:58
Wat leuk is: voor het overmaken van de 84,70 euro die KPN de mevrouw schuldig is, zal de KPN vast ook 1,25 euro acceptgirokosten rekenen. Tenminste, dat is wat telfort (dochteronderneming van KPN) doet.
Alex de Kruijff | 7 juni 2011 @ 17:33
@Peit: Het geld op de rekening van de verkoper storten is een dienst van de bank die plaatst vind voordat het betaling voltooid is. De 14 cent heeft betrekking op die dienst.
@BertBert: Wanneer Telefort aan haar klanten geld schuldig is dan mag ze dus geen 1,25 euro rekenen voor een acceptgiro. Dergelijke kosten komen nu juist voor de schuldenaar.
Jaap | 28 juni 2011 @ 14:51
@Alex de Kruijff,
Dan moet de KPN GEEN 1,25 rekenen en de Stadsverwarming zelfs 1,35 p/m.
Dit is gewoonweg weer een lucratief idee geweest om de mensen het geld uit de zak te kloppen.
Gelukkig wordt steeds meer mensen wakker van dit feit.
Ik onderschrijf volledig de stelling van Piet.
Immers het kiezen van een bepaald betalingssysteem is ook een ondernemersrisico waarop je je niet kan beroepen op art. 6:47 wanneer de klant zijn keuze heeft gemaakt voor een legitiem een wettig betaalmiddel. Immers, de ondernemer kan ook wel wensen dat hij in Deense Kronen wordt uitbetaald. De transitie en om wisselkosten komen dan echter voor de ondernemer zijn eigen rekening omdat de Euro nu eenmaal een wettig betaalmiddel is. En dat geldt uiteraard ook voor de acceptgirokaart, internetbankieren of welk wettig betaalsysteem dan ook.
Richard | 14 oktober 2011 @ 20:56
Ik ben van mening dat als je het bedrag hebt betaald als afnemer dat je daarmee aan je verplichting hebt voldaan.
Op het moment dat de overschrijving / betaling kontant / incasso is geschied, is het klaar.
Alle kosten die er daarna nog volgen zijn voor rekening van de ontvanger. Wie weet heeft ontvanger wel een hele dure bank, of misschien wil die zijn geld nog inwisselen voor een andere valuta, als afnemer / betaler heb je daar geen invloed op, zelfs geen inzicht in.
Dat een “bank bijschrijving” geld kost, klopt wel, maar daartegenover staat dat een “bank - afschrijving” ook geld kost.
Het kost beide partijen geld om te betalen, dus laat ieder dan voor zijn eigen kosten opdraaien.
De analogie die ik nog steeds goed vind passen:
In de winkel koop je iets. Je betaalt kontant. Je betaling wordt gecontroleerd, eventueel wisselgeld uitgekeerd, en je krijgt een kassabon.
De winkel gaat ook niet nog eens een extra betaling vragen voor het ontvangen van de betaling, of voor het uitreiken van de kwitantie, of voor de afschrijving van de kassa, of zijn eigen personeelskosten..
Die bedragen horen onder “algemene bedrijfskosten” uiteraard.
Het bizarre van deze “acceptgiro” discussie is uiteindelijk dat de meeste mensen die NIET gebruiken. En TOCH wordt door Vitens / Eneco daarvoor kosten in rekening gebracht, en vinden sommige rechters dat die kosten betaald moeten worden.
Als analogie:
In de winkel betaal ik kontant, maar toch moet ik kosten voor PIN betaling betalen?
Jaap | 15 oktober 2011 @ 12:19
Artikel 47 van boek 6 van BW heeft het over “kosten van betalen”. Dat betekent dus van rekening nummer naar rekening nummer. Alles wat ervoor of erna gebeurd behoort niet meer tot “kosten van betalen”. Want zoals artikel 114 van datzelfde wetboek zegt “geschiedt een girale betaling op het tijdstip waarop de rekening van de schuldeiser wordt gecrediteerd”. M.a.w. de betaling is voltooid op het moment dat het geld op de rekening van de schuldeiser is bijgeschreven.
Het maken en verzenden van een factuur (met automatisch aangehechte acceptgiro), brengt eveneens kosten met zich mee, maar deze behoren niet tot de kosten van betaling. Aldus de uitspraak van de rechtbank in Breda tegen de KPN op 25 mei jl.
Overigens is er geen jurisprudentie waarbij de rechter een consument om acceptgirokaart kosten heeft veroordeeld. Sterker nog zowel de rechtbank in Haarlem als die in Breda hebben een consument in het gelijk gesteld v.w.b. het niet betalen van acceptgirokaart (of extra administratiekosten). Er was daarnaast nog een andere zaak waarin een communicatiebedrijf werd veroordeeld tot het betalen van administratiekosten naar de KPN.Maar zogezegd betreft dat een bedrijf tegen bedrijf wat iets heel anders is dan consument tegen bedrijf. In die zaak had het belbedrijf immers kunnen weten dat zij de administratiekosten van KPN in haar tarieven (die zij niet doorberekende aan haar klanten) had moeten doorberekenen.
Kosten voor administratie of andere algemene kosten behoren dus niet tot de kosten van betaling.PUNT.