Mijn huis(dier) staat op de foto!
Een lezer vroeg me:
Kun je iemand verbieden foto’s te maken van je huis vanaf de openbare weg? Dat lijkt me toch een schending van je privacy, zeker als het interieur ook op de foto komt.
En een andere lezer vroeg me:
Laatst liep er bij ons op de manege een fotograaf en die zette zomaar mijn paard op de foto! Dat wil ik helemaal niet. Heb ik portretrecht en wat kan ik doen?
In beide gevallen is het antwoord kortweg: nee, dit kun je niet verbieden, en portretrecht is niet in te roepen in deze situatie.
Het portretrecht kun je inroepen als je herkenbaar op de foto staat. Daarvoor hoef je niet per se met je gezicht op de foto te staan, maar er moet wel een mens op staan. Een huisdier of een huis is geen mens, en daarbij geldt dus het portretrecht niet.
Als bij de publicatie de naam van de eigenaar wordt genoemd, dan zou er heel misschien een beroep op de privacywet (Wet bescherming persoonsgegevens) gedaan kunnen worden om zo de publicatie tegen te houden. Maar dat lijkt me niet heel sterk, zeker niet als het alléén de naam is. Dat lijkt me onder vrije nieuwsgaring te vallen. Bij de foto het privéadres noemen van het baasje zou ik wel in strijd met de privacy achten.
Ook voor huizen geldt geen portretrecht. Eén rechter verklaarde het ooit onrechtmatig om foto’s van een huis te maken zonder dat te vragen, met de motivatie dat de kantonrechter “het zelf ook niet leuk zou vinden” om zijn huis zomaar in een commerciële folder terug te zien. Dat werd in hoger beroep terecht ongedaan gemaakt. “Leuk vinden” is juridisch geen argument. Er was geen sprake van inbreuk op de privacy of op het eigendomsrecht (het “ongestoord genot” van je eigendom is deel van dat recht).
Bij foto’s van het interieur van een huis zou je wellicht wel van een privacyschending kunnen spreken. Daarvan was bij foto’s van het interieur van De Eikenhorst, op koninklijk landgoed De Horsten, sprake. Wel woog daarbij mee dat de teksten bij de foto’s (”Van de zolder met zijn geheimen, via de verdieping met VIER KINDERKAMERS…”) als tendentieus werden gezien. Ik raad fotograferende aannemers dan ook altijd aan om toestemming te vragen, als ze foto’s maken voor hun portfolio.
Een private organisatie, zoals een manege of fokkerij, zou huisregels kunnen stellen voor bezoekers. Een huisregel kan dan zijn “Verboden andermans dier te fotograferen zonder toestemming”, en op grond van die huisregel kunnen fotografen dan worden geweerd als ze toch zomaar foto’s maken. Maar dat werkt niet altijd. Bij een wedstrijd is er al snel nieuwswaarde aan de foto’s, en die nieuwswaarde kan de huisregel opzij zetten.
Arnoud
AE 2909
Tags:
Peter van G | 24 februari 2012 @ 9:09
Nieuwswaarde is zo’n subjectief begrip. De lezers van blauw bloed zitten misschien te wachten op het complete schema van wie wanneer en hoe lang op bezoek gaat bij prins Friso, mij laat het volkomen siberisch. Ik vind hooguit het begrip als “De artsen verwachten een volledig herstel” of “hij zit voor zijn leven in een rolstoel” enige nieuwswaarde hebben. Is er geen mogelijkheid om te stellen dat je ergens geen foto’smag maken zonder expliciete toestemming ongeacht de vermeende nieuwswaarde.
Wim ten Brink | 24 februari 2012 @ 9:34
Stel, ik zet een bordje in mijn tuin: “Verboden te fotograferen” en er komt iemand langs en die neemt alsnog een foto van mijn Chihuahua terwijl mijn hondje aan het spelen is, kan ik daar dan wat aan doen?
Ik neem een portretfoto van mijn Chihuahua en plaats deze op mijn site. Die foto is duis alleen beschermd via copyright?
Een fotograaf neemt een foto van mijn hond en mijn hand is zichtbaar op de foto. Geldt het portretrecht dan wel? Zoniet, wat als ik een herkenbare verminking of moedervlek of ring op mijn hand heb zitten?
En ik draag al jaren een hoed. Een mooie Stetson met veertje. Hoeden zijn tegenwoordig nog redelijk zelfzaam dus als een fotograaf een foto maakt van mijn hond met mijn hoed in mijn tuin, is dat dan voldoende herkenbaar om onder portretrecht te vallen?
nl-x | 24 februari 2012 @ 9:40
Of je koopt de auteursrechten betreffende je huis van de architect
(Moet het wel een ‘apart’ huis zijn. Anders snap ik ook niet waarom de fotograaf jóuw huis moet hebben.)
Arnoud Engelfriet | 24 februari 2012 @ 9:43
@Peter van G: Zo’n regel zou dan weer onbillijke situaties opleveren als zich daar écht nieuws voordoet. Een beroemde foto is die van toen-nog prinses Beatrix en haar vriendje in de achtertuin. Gemaakt terwijl ze zich onbespied waanden in de achtertuin, in een intiem momentje ook nog, en door een persmuskiet die in de struiken lag te wachten. Maar zó heftig nieuws dat hij toch gepubliceerd kon worden: onze toekomstige koningin, met een Duitser!
@Wim: Nee, als die iemand op de openbare weg staat dan is dat bordje niet van toepassing. Je hond heeft geen portretrecht.
Als jij herkenbaar bent op de foto dan kun je op grond van jóuw portetrecht optreden, maar je moet dan wel een redelijk belang hebben tegen de publicatie van het van jou herkenbare. En als de fotograaf jou dan wegpoetst dan heb je niets meer te vorderen. Het zou dus kunnen, dat jij met je Stetson met veertje én moedervlek in je achtertuin herkenbaar bent en daarmee dat de foto een portret is. Maar als jij er toevallig in een hoekje op staat dan denk ik dat je geen redelijk belang hebt.
Matthijs Wensveen | 24 februari 2012 @ 9:46
De kantonrechter die het “zelf ook niet leuk zou vinden” mag gaan lobbyen om de wet hierop aan te passen (trias politica enzo), maar mag natuurlijk zelf deze uitspraak niet doen. Beetje dom.
SpacyRicochet | 24 februari 2012 @ 10:24
Met andere woorden, zorg ervoor dat je huisdier altijd een kledingstuk aanheeft waarop jouw foto staat en de tekst “Dit huisdier is eigendom van ‘jouw naam’”. Is er bij een foto van het dier ook altijd sprake van portretrecht en/of privacywet
Wim ten Brink | 24 februari 2012 @ 10:26
Okay, lastigere situatie dan. Ik ben boer en heb een weiland en er loopt een eigen weg dwars door dat weiland dat door wandelaars wordt gebruikt. Aan het begin en einde van dat pad staat een bordje dat fotograferen verboden is. Een wandelaar neemt echter alsnog een foto van mijn koeien die lopen te grazen en publiceert dit. Mag dat dan? Want de weg is een prive-weg, maar wel opengesteld voor publiek…
Of simpeler. Ik ga een restaurant binnen en maak diverse foto’s. Mag ik die zomaar op mijn weblog publiceren?
Ik had natuurlijk ook als voorbeeld kunnen nemen dat een filmmaatschappij camera’s ophangt in een ziekenhuis en alle binnenkomende patienten eerst filmt en daarna om toestemming vraagt maar of dat wel of niet mag lezen we wel in de krant. De meningen daarover zijn verdeeld…
andre | 24 februari 2012 @ 10:39
Is er ook geen beperking die architecten kunnen opleggen voor hun creaties?
Dan worden het foto’s van “kunstwerken” en die kun je toch wel beschermen,
zelfs als staan ze op een publieke plaats, of niet?
Matthijs Wensveen | 24 februari 2012 @ 11:02
@8: Zie: http://newurbanist.blogspot.com/2005/01/copyrighting-of-public-space.html . De meningen zijn er over verdeeld (en ik ben ook ambivalent).
M V | 24 februari 2012 @ 11:47
@8 Nee, als een gebouw of kunstwerk op een openbare plaats staat, kan een architect geen beperkingen opleggen: Fotograferen van kunst op openbare plaatsen (De omgeving moet wel te zien zijn, geen close-up.)
Peter van G | 24 februari 2012 @ 12:33
@Wim,
Vanaf de openbare weg mag je fotograferen wat je wil.
Je hebt hooguit een probleem met publiceren van die foto’s. deze discussie is wekeliks te zien in reality programma’s waarbij de politie gevolgd wordt en waarbij degene die aangehouden wordt tekeer gaat dat hij niet gefilmd wil worden. Dat mag dus wel, maar ze moeten iemand dan wel onherkenbaar maken.
@8,
Ja architectuur kan beschermd zijn als ie volgens mij heeft Arnoud hier in het verleden wel over geblogd. Maar ook dan geldt, fotograferen mag, publiceren is aan regels gebonden.
Wim ten Brink | 24 februari 2012 @ 14:42
@Peter, maar het gaat om een weg dat priveterrein is, maar wel door heel veel wandelaars gewoon gebruikt wordt. Dus geen openbare weg maar wel open.
Arnoud Engelfriet | 24 februari 2012 @ 14:51
@Wim: Dat is wél openbare weg dan. Pas als er een versperring is (slagboom of hek) dan is de weg niet meer openbaar.
Je mag daar dus filmen tot de eigenaar je sommeert op te houden en weg te gaan.
Jeffry van der Goot | 27 februari 2012 @ 18:09
Okay, stomme vraag misschien: Wat maakt het jou uit of ze een foto nemen van je paard of koe? Ik snap serieus het probleem hier niet.
Wim, W.A. ten Brink | 27 februari 2012 @ 20:15
@Jeffry, misschien omdat mijn huurbaas niet mag weten dat ik een hangbuikzwijntje in huis heb?
Eenvoudiger: bekende Nederlanders lopen het risico dat hun huisdieren worden ontvoerd voor losgeld en die kans wordt groter als meer mensen weten hoe het puppie eruit ziet.
Ine Gallé | 21 april 2012 @ 23:59
Ik heb even een vraagje: Kan de fotograaf je foto’s van je huisdieren (Waar je opdracht voor hebt gegeven te fotograferen en daar dus voor betaald hebt) gebruiken en zomaar doorsturen naar derden???
Matthijs Wensveen | 22 april 2012 @ 13:50
@Ine: Volgens mij mag dat niet zomaar. Als je werkt onder contract dan zijn de rechten voor de opdrachtgever, tenzij anders is afgesproken. Maar er zullen vast wel allerlei haken en ogen zijn. IANAL.