Uit de categorie veelgestelde vragen: wanneer mag je je personeel filmen? Of, anders gezegd zodat ik beter scoor in Google: wanneer mag de baas je filmen? En nog een keertje onder het mom “honden hebben een baas, werknemers een manager”: mag de werkgever je filmen oftewel cameratoezicht toepassen?
Cameratoezicht wordt gezien als een indringende inbreuk op de privacy, omdat je structureel mensen in de gaten houdt. Werknemers fotograferen of filmen op de werkplek of in een bedrijfsruimte mag dus ook niet zomaar. Het bekende bordje “Cameratoezicht” is niet genoeg, dat helpt alleen bij filmen in de openbare ruimte.
Op het werk is meer nodig, en wel:
- In een reglement cameratoezicht moet zijn vastgelegd dat cameratoezicht toegestaan is, en wel in welke situaties.
- Die situaties moeten specifiek omschreven zijn én cameratoezicht rechtvaardigen.
- Cameratoezicht moet als laatste redmiddel worden ingestoken, dus niet “wij passen altijd en overal camera’s toe” maar eerder “Als ook na waarschuwingen en onverwachte tassencontrole van het personeel diefstal uit het magazijn niet afneemt, mag de directie cameratoezicht toepassen”.
- Gebruik van verborgen camera’s (waarvan medewerkers dus niet kunnen zien waar ze hangen) mag alleen voor kortdurende periodes, maximaal drie maanden, en alleen bij ernstige misstanden. Die dus ook specifiek genoemd moeten zijn.
- Het reglement moet vermelden hoe men inzage in de beelden kan krijgen en hoe gebruik van de beelden wordt beveiligd (en wanneer ze worden gewist.)
- Het reglement moet door de OR worden goedgekeurd, omdat het gaat om personeel volgen en/of registreren van persoonsgegevens.
En ja dat klinkt als een hele waslijst maar uiteindelijk komt het op één ding neer: duidelijk uitleggen wat je doet, en vervolgens handelen zoals je het hebt beschreven. Ok, twee dingen: en normaal doen met camera’s, dus niet zeggen “voor de goede orde kunnen wij camera’s hanteren” en dan een jaar later werknemers beoordelen op basis van 24/7 cameratoezicht met verborgen camera’s op de werkplek.
Arnoud
Maar stel dat ik een restaurant heb met in de gastenruimte een grote monitor met daarop beelden vanuit de keuken zodat de gasten kunnen zien hoe netjes het eten bereid wordt, mag dat dan wel?
Ofwel, indien de camera’s een ander doel dan bewaking hebben, zijn ze dan toegestaan?
Ander punt: een journalist met filmcrew komt een bedrijf binnen wegens een journalistiek onderzoek en de crew begint meteen alles en iedereen te filmen, want: nieuws verzamelen. Is dat wel toegestaan?
Mag dit bijvoorbeeld ook met een journalist die een verborgen camera meeneemt tijdens een interview?
Mag een manager zich journalist noemen voor een bedrijfsblaadje en een verborgen camera meenemen om het personeel te filmen?
Ik moet opeens denken aan die nieuwsprogramma waarbij je de presentator voor een glazen raam ziet staan met daarachter de redactie die aan het werk is. Of die zit te patienten of porno aan het kijken is, wat wel eens is gebeurd. Hoe zit het daarmee?
En een camera in een openbare ruimte die toevallig ook deels een kantoor inkijkt,
Ik heb een kleine vraag, hoelang moeten die beelden bewaard worden?
Mijn vraag gaat over een bioscoop waar een ongeluk gebeurd is en dat “stond” op beeld. Volgens de bioscoop is de politie laks geweest en heeft de beelden niet opgevraagd en zijn ze ondertussen gewist.
De beelden “moeten” niet maar mógen bewaard worden. En wel zo lang als de filmer wil, mits hij kan onderbouwen dat het nodig is voor het doel waarvoor hij de camerabeelden maakt.
Als hij ze langer dan 28 dagen wil bewaren dan moet hij een melding doen van het cameratoezicht bij het College bescherming persoonsgegevens.
@Wouter, de camerabeelden hoeven helemaal niet bewaard te worden. Als de beheerder van het systeem vindt dat een bewaker achter een monitor genoeg is, dan hoeft hij geen video-opnamen te maken. Maakt hij wel opnamen dan horen bewaartermijnen en wisprocedures deel uit te maken van het reglement.
Valt cameratoezicht met een vaste camera, gericht op een vaste plek (bv. een in- of uitgang) hier ook onder? Je volgt er niemand mee.
Mij is overigens nooit verteld dat de beveiliging van mijn werkgever dat doet. Meer dan ik dacht: ze hebben me ooit een filmpje laten zien van mijn auto (het was gladder dan ik had verwacht). Ik vroeg of ik een kopietje kon krijgen; het antwoord was nee.
@Reinier: Ja, de wet noemt formeel nergens “volgen” maar alleen het maken van beelden met een aangebrachte (vaste) camera. En daarnaast uit de Wbp het registreren van persoonsgegevens (wat camerabeelden zijn omdat je herkenbaar bent).
Hoe zit het eigenlijk met cameratoezicht in het openbaar vervoer?
Arnoud, vraagje. Ik heb op een gegeven ogenblik gewoon een webcam op een tafel gelegd en de medewerker verteld dat ik daar zo nu en dan op zal inloggen om een oogje op zeil te houden. Webcam maakt geen opnames. Ben ik dan ook aan bovenstaande gehouden? Ik kan immer ook besluiten om ipv op de webcam te kijken, irl langs te gaan.
@nl-x: Ja, want je hanteert nu structureel cameratoezicht. Dat jij niet continu kijkt, maakt dat niet anders. Héél misschien als de camera niet continu aan staat maar alleen af en toe aangezet wordt (én dat signaleert met bv een piepje). Dan kom je in hetzelfde terrein als “ik loop even IRL langs”.
@Wim ten Brink (#1): re: camera toezicht personeel. Ik meen dat je daar gewoon toestemming voor moet vragen. Mijn werkgever doet dat ook als ze mijn foto online wil zetten.
In de praktijk kan dit niet altijd. Ik had vorig jaar een dergelijk probleem bij de internationale wiskunde olympiade. Daar heb ik voor een paar live streams gezorgd. Dat betrof drie soorten streams: eentje vanaf de wedstrijd, eentje van de openings- en sluitingsceremonie, eentje vanaf het hotel waar de 600+ deelnemers verbleven. Probleem: praktisch was het onmogelijk nog aan iedereen toestemming te vragen (regelement was al eerder verspreid). Oplossing in hotel was makkelijk: zet de camera zo neer dat deelnemers niet in beeld hoeven te zijn, en hang bordjes waarop je duidelijk maakt dat er live streaming plaats vindt (in dit geval: symbool van een camera met URL). Degenen die dat leuk vonden zag je hun telefoon pakken en naar hun familie thuis zwaaien. Degenen die dat niet leuk vonden heb ik niet gezien
. Bij de wedstrijd kon deze oplossing niet (deelnemers hadden vaste plaatsen en konden niet verplaatst worden). Oplossing was om alleen naar jurylocatie (elders in Nederland) te streamen, niet naar het Internet, niet in te zoomen (we vonden het belangrijk dat de deelnemers rustig een kwartier uit hun neus konden eten zonder het gevoel te hebben dat hun teamleider op hun vinger kon kijken), en de camera zo op te stellen dat de vrouwelijke deelnemers uit islamitische landen (Saudi Arabië, Iran, etc) net niet in beeld waren. Verder bordje geplaatst met camera en de tekst “live stream to jury”, zaalwachten geïnstrueerd, en bereid de camera’s uit te zetten op het moment dat iemand er over protesteert. Voor de openings- en sluitingsceremonie hebben we geen speciale maatregelen genomen, omdat het
Kortom, wat Arnoud concludeert: schrijf op wat je doet, communiceer dat en ben bereid de camera uit te zetten of de opzet aan te passen als er een groter belang is. Bij live streaming “voor de leuk” in restaurant of bij zo’n wedstrijd is er al snel een groter belang, dus anticipeer je daar op (vraag werknemers, en bij weigering, zet de camera uit of vind in overleg een oplossing). Bij een journalistiek programma is dat belang minder snel gehaald, maar geen beelden uitzenden die niet bijdragen aan het item. Een persvoorlichter hoef je niet te anonimiseren lijkt me (die kiest voor die baan), maar een toevallige klant zal je wel om toestemming moeten vragen of onherkenbaar maken. Zoals bijvoorbeeld Blik op de Weg dit oplost.
NB: Kortom, pas gezond verstand toe. Als ik de regels zo lees, denk ik dat de wetgever dat ook zo bedoeld heeft. Dat regelement an sich lijkt me nutteloos, behalve dat het de werkgever dwingt een gewogen afweging te maken tussen de bedrijfsbelangen en de belangen van individuele medewerkers.
Stel dat een werkgever over zijn gebruik van toezicht hele duidelijke afspraken heeft gemaakt, waar alle huidige werknemers expliciet akkoord mee zijn gegaan (dus, netjes geregeld). Mag een werkgever een potentiële nieuwe werknemer weigeren als bij het sollicitatiegesprek blijkt dat hij niet akkoord (zal) gaan met de toezichtafspraken?
“Sorry, je bent prima gekwalificeerd en waarschijnlijk de beste van de sollicitanten, maar we willen je niet omdat je niet akkoord zal gaan met onze toezichtafspraken. En die vinden we nu net fijn zo.”
Of zal de werkgever dit moeten verkappen in een andere verwoording om bv. discriminatie te voorkomen?
Als het in de arbeidsovereenkomst staat, dan mag er veel meer want dat is een expliciete afspraak. Wel moet je natuurlijk die clausule tijdig op tafel hebben gelegd, en niet pas op dag 1 “oh ja je moet nog formeel even dit tekenen”.
Een generieke bepaling kán een verboden vorm van discriminatie opleveren, maar alleen als in de praktijk de bepaling een bepaalde groep nodeloos achterstelt. Zo kan een kantoor niet eisen dat iedereen elke ochtend een plakje ham eet, want dat raakt mensen met een religie waar ham niet gegeten mag worden. Dat kantoor discrimineert. Maar een slager mag wél eisen dat je ook de ham verkoopt, dus de slager discrimineert niet.
Bij cameratoezicht kan ik me zo’n situatie niet voorstellen.
Nog een situatie: een manager loopt de werkruimte binnen met zijn mobiele telefoon in de hand waarmee hij een filmpje maakt van de ruimte. Mag dat wel?
Sowieso zijn zo’n beetje alle telefoons en zelfs laptops en netbooks voorzien van een ingebouwde camera dus grote kans dat dit gebeurt.
Andere situatie: een medewerker gebruikt een webcam in zijn laptop voor videoconferencing en op de achtergrond zijn andere medewerkers zichtbaar. Komt ook vaak voor. Leuker wordt het indien alle werknemers camera’s krijgen voor dit doel. En dan maar afwachten totdat Microsoft Kinect ook zakelijke toepassingen krijgt.
Ik vraag mij dan ook af in hoeverre dergelijke regels houdbaar blijven nu camera’s steeds meer een onderdeel worden van het dagelijkse leven.
Microsoft Kinect dus. Een controller die bestaat uit een camera die je bewegingen registreert en op basis daarvan de computer aanstuurt.
We zijn nu nog niet zover, maar dat is nu. Er zijn al bedrijven aan het uitzoeken hoe de techniek voor zakelijke dingen gebruikt kunnen worden, bijvoorbeeld bij presentaties.
En ja, niet gefilmd willen worden betekent dan dat je de computer niet kunt bedienen…
Maar goed, echt toezicht is het ook weer niet, hoewel Kinect wel al je bewegingen volgt. Over 5 jaar is het misschien wel de nieuwe controller voor de computer.
@Wim, ik bedoelde dat ik me niet kan voorstellen wat voor regel over cameratoezicht je zou willen hanteren die een strafbare vorm van discriminatie oplevert. Wanneer raakt cameratoezicht zó diep in iemands religie, ras of afkomst dat het discriminatie is?
En ja, camera’s komen steeds vaker voor maar dat kan ook betekenen dat mensen steeds meer verboden dingen doen. Dat we het doen, betekent niet dat het mag.
@Arnoud, ik denk dat er wel enkele streng-religieuze personen zijn die niet willen worden gefotografeerd of gefilmd. De Amish misschien? Er is bij “primitievere” volkeren vaak het idee dat een afbeelding de ziel steelt van de persoon op de foto. Veel voodoo-rituelen vragen ook om afbeeldingen van een persoon. En het Christenbeeld? Die zegt dat de mens is geschapen in het evenbeeld van God en dat je geen afgodsbeelden van Hem mag maken. Heel, heel strict genomen is een afbeelding van een persoon daardoor ook niet toegestaan.
Maar mensen die zo primitief zijn, of zo streng-religieus, die plaatsen zichzelf al buiten de samenleving.
Een andere manier waarop camera’s kunnen “discrimineren” is op basis van huidskleur! Valt het niet op dat veel modellen voor modebladen lichte huidstinten hebben? Valt het niet op hoe weinig donkere modellen er zijn? Op Internet gaat in ieder geval het gerucht dat de Kinect problemen heeft om personen met een donkere huid op te merken wegens het gebrek aan contrast, zeker bij weinig licht. Gezichtsherkenning zou dan het grootste probleem opleveren. En dit schijnt een probleem te zijn bij andere camera’s met gezichtsherkenning. Maar dan is het de hardware die “discrimineert”, niet de persoon die deze gebruikt. En het is overigens niet duidelijk of dit werkelijk het geval is.
Maar cameratoezicht met gezichtsherkenning zou in theorie problemen kunnen hebben om donkere personen te herkennen en daardoor dus discrimineren op basis van huidskleur…
Gesluierde Moslimvrouwen kunnen in theorie ook problemen hebben met cameratoezicht als er gefilmd wordt in ruimtes waar ze de sluiers af (moeten) doen.
Ik werk thuis. Naast mij is een bouwplaats. Aangezien er hier in de buurt vaak wordt gestolen en ingebroken hebben ze daar schijnwerpers geplaatst. Nu kwam ik erachter dat op die schijnwerpers een camera staat. Er is wel aangegeven dat er gefilmd wordt op het bouwterrein, maar die schijnwerpers staan ook vol op mijn tuin en ramen. Nu ga ik er vanuit dat dit beveiligingsbedrijf correct omgaat met deze gegevens, maar ik vroeg mij af of dit wel mag.
Ik snap vanuit technische overwegingen dat het moeilijk is om licht en camerazicht te beperken tot binnen de hekken van de bouwplaats, maar als het camerazicht en licht daarbuiten valt, is het dan niet noodzakelijk om de buurtbewoners op de hoogte te stellen?
Relevant artikel: http://www.iusmentis.com/maatschappij/privacy/filmen-cameratoezicht/
Iets meer off-topic: Een fabrikant van beveiligingscamera’s had een grote fout gemaakt. Via internet kan via een password op te geven ingelogd worden op de camera. Maar het password bleek niet nodig om in te loggen. Een simpele http://ip-van-de-camera/dashboard.html link logt u automatisch in. Duizenden van deze defecte modellen zijn geinstalleerd in woonkamers, tuinen, slaapkamers, kinderkamers en bedrijven. Is inloggen op zo’n camera van iemand anders computervredebreuk? Kan de fabrikant dit aangerekend worden?
geachte lezer ik werk bij een speelhal en nu kregen wij te horen dat onze baas thuis met een webcam naar ons zit te kijekn mag dat er ons niets gevraagd maar ik vind het toch een naar gevoel dat ik weet dat hij naar ons zit te kijken en nogwel in zijn huis mvg
Mijn werkgever heeft mij door de etalage ruit van zijn winkel en vanuit een openbaar winkelcentrum laten filmen, mag dat zomaar ?
Dit omdat hij het personeel verdenkt van “lummelen en geen oog hebben voor de klanten”.
Eigenlijk niet, maar het hangt mogelijk af van hoe de werkgever heeft staan filmen. Als er gewoon iemand met een handcamera in een openbare ruimte staat te filmen dan is dat in principe niet verboden. Je werkgever heeft dan ook een (donker)grijs gebied bezocht met deze methode. Het gaat er dan ook vooral om of het structureel gebeurt of dat er gewoon even iemand voor het raam stond te filmen en het daarbij is gebleven.
-
Ik zou de werkgever er wel op aanspreken omdat er uit blijkt dat hij het personeel wantrouwt. Dan moet je eigenlijk in bespreking gaan om te zorgen dat je dat vertrouwen weer terugkrijgt.
Mijn werkgever filmt in de winkel met 14 camera’s , ook het magazijn en kantoor/kantine worden gefilmt. Nu lees ik overal dat de digitale beelden maar 4 weken bewaard mogen worden, en daarna automatisch laten wissen. Als de werkgever de beelden langer wil bewaren, in mijn werkgevers geval worden ze 7 weken bewaard, Dan moet dat toch met toestemming van de OR? Het probleem bij ons op het werk [ keten bedrijf met 600 medewerkers] wij hebben geen OR. Waarom mag mijn werkgever deze beelden dan 7 weken bewaren? Of houd hij zich niet aan de wet? En waar kan ik dat controleren of mijn werkgever dit getoetst heeft bij de WPB? met vriendelijke groet, Nynke