Een veelgestelde vraag in de categorie cameratoezicht: mag je de openbare weg filmen met een vaste camera? Menig buurman blijkt camera’s op te hangen om de auto te filmen of het gemeenschappelijke achterpad te bewaken. Of om de buren te pesten.
Bij cameratoezicht spelen er twee wetten. Allereerst heb je het wetboek van strafrecht: het filmen met een aangebrachte camera is strafbaar tenzij dit duidelijk is aangekondigd (art. 441b Strafrecht). Dat wetsartikel geldt overal in de openbare ruimte, dus net zo goed voor een particulier die de stoep voor zijn deur filmt net zo goed als voor de exploitant van een bedrijventerrein die zo dertig panden en een parkeerterrein wil bewaken.
De eerste stap is dus zorgen dat je camera óf duidelijk zichtbaar is opgehangen, óf dat er een duidelijk bordje hangt (leesbaar voordat je in beeld bent) zodat mensen weten waar ze aan toe zijn. Beiden zullen niet meevallen als je de openbare weg gaat filmen, maar in theorie is hieraan te voldoen.
Lastiger is de Wet bescherming persoonsgegevens. Wie camerabeelden vastlegt (in digitaal, doorzoekbaar formaat) valt daarmee onder de Wbp. En deze heeft als hoofdregel dat je alleen persoonsgegevens (camerabeelden) mag vergaren en gebruiken als dat noodzakelijk is voor het door jou beoogde doel. Als dat doel beveiliging is van je eigendommen, dan mag je uiteraard alleen je eigendommen filmen en de onvermijdelijk daarbij in beeld komende omgeving. De openbare weg kán onvermijdelijk deel zijn van die omgeving (de auto die voor de deur bij de stoep staat) maar verder dan dat mag je niet gaan.
En dáár is volgens mij de hele discussie op gebaseerd of je de openbare weg mag filmen. Op zich niet dus, tenzij je een goed doel weet waarom het wel mag én het filmen van de openbare weg daarvoor noodzakelijk is. Ik kan er -behalve beveiliging dus- geen bedenken.
Wel vraag ik me nu af wat ik moet denken van artikel 2 sub 2 Wbp: “Deze wet is niet van toepassing op verwerking van persoonsgegevens: ten behoeve van activiteiten met uitsluitend persoonlijke of huishoudelijke doeleinden”. Idee hierachter is dat je een privépersoon niet moet lastigvallen als ‘ie bijvoorbeeld een online adresboek aanlegt voor zijn privécorrespondentie.
Maar wie filmt voor uitsluitend zijn persoonlijke/huishoudelijke beveiligingsdoeleinden, zou langs dit artikel óók buiten de Wbp kunnen komen te staan. En dat zou betekenen dat particulieren dus cameratoezicht mogen toepassen op de openbare weg, maar bedrijven niet. Dat klopt ergens niet helemaal maar het tegenargument kan ik niet bedenken..
Arnoud
Wat als ik mijn draadloze IP camera nu richt op mijn oprit en ervoor zorg dat de openbare weg net buiten beeld valt. Mag het dan wel gewoon of moet ik toch een bordje ophangen met waarschuwing?
@Willem #1 Tenzij je je oprit hebt afgeschermd met een hek, haag of slagboom valt deze voor zover ik weet gewoon onder de openbare weg.
Waar ik wel benieuwd naar ben is of de kwaliteit van de camera nog van invloed kan zijn op de WBP. Als je een camera uit het jaar 0 ophangt heb je 3 pixels per persoon, en is iemand niet direct en uniek te herkennen. Hang je echter een futuristische HD+ camera op dan kan je tot in hoog detail inzoomen op bepaalde facetten van een persoon. Ook zou je dan heel goed een ras kunnen afleiden aan de opgeslagen videobeelden. En dat zijn dingen waar de WBP extra strict in is?
Ik heb een kleine HD camera achter de voorruitspiegel in mijn auto, die filmt wat er voor mij gebeurt tijdens het autorijden. Handig als ik betrokken raak bij een ongeluk maar mag ik die beelden op Dumpert plaatsen als ik een hufterige chauffeur voor mij heb die aan het bumperkleven is, te hard rijdt en door rood rijdt, zoals de beelden uit Wegmisbruikers en Blik op de Weg?
Mag ik de beelden van die camera ook online plaatsen als ik als passagier met 300 KM/U over de A7 rijd, waarbij mijn snelheid duidelijk in beeld komt? Okay, de bestuurder/eigenaar kan zijn rijbewijs kwijtraken op basis van die beelden, zoals deze belg, maar heeft het daarnaast nog andere gevolgen?
@Freeaqingme,
Ik kan me toch niet voorstellen dat een oprit die ligt op mijn eigen terrein behoort tot de openbare weg.
Mijn oprit is zo’n 40 meter lang en loopt tot achter mijn huis…
@Willem: Kan ik jouw oprit op zonder slagboom of hek te moeten openen? Dan is het openbare weg.
De Wegenwet 1930(!) bepaalt dat een weg openbaar is als deze (kort gezegd) tien jaar lang voor iedereen te betreden was of als hij expliciet opengesteld is voor iedereen. Je moet echt op z’n minst een duidelijke hindernis met bordje “eigen weg” hanteren.
@Arnoud,
Betekent dit dan ook dat zonder zo’n bordje ik niemand de toegang tot mijn erf kan ontzeggen?
Dat heb ik dus nooit geweten! Snel zo’n bordje kopen!
Hoe was het ook alweer, verzamelde jij geen bordjes die geen enkele waarde hadden?
Volgens mij kun je in plaats van een bordje ook gewoon een poort neerzetten die altijd open staat. Met verder een (lage) heg om je tuin heen. Dat is namelijk een kenteeken (sic!) dat het een afgebakend gebied betreft.
Maar ik vraag mij dan af wat er dan in de volgende situatie geldt: een huis wordt al meer dan 15 jaar bewoond door een uiterst gastvrij gezin waarbij de buren continu door de tuin lopen naar de andere buren en er zo een modderpad is ontstaan dwars door de tuin van de ene buur naar de andere buur. Het huis wordt verkocht en de nieuwe eigenaar wil niet meer dat de buren door zijn tuin heen lopen. Maar is dat pad nu ondertussen niet een openbare weg geworden?
Overigens, als een oprit opeens tot openbare weg is bestempeld, wie moet hem dan onderhouden?
@Willem: Dat kan wel, maar je moet ze eerst sommeren weg te gaan. Ze plegen namelijk pas erfvredebreuk als ze willens en wetens weigeren weg te gaan terwijl de eigenaar ze er niet meer wil. En die wil moet jij dus als eigenaar eerst uiten. Sterker nog je moet ze twéé keer sommeren: eerst om ze duidelijk te maken dat ze er niet meer mogen zijn, en dan nog een keer om ze te kunnen pakken op het “weigeren weg te gaan terwijl ze weten”. Ja, vind ik ook bizar.
Een bordje helpt hierbij omdat het bewijs oplevert dat mensen al vanaf moment 0 wisten dat ze er niet mochten zijn. Maar liefst wel in combinatie met een hek of zo, want anders kun je makkelijk zeggen het bordje gemist te hebben.
@Wim: “Openbare weg” betekent niet dat het niet meer je eigendom is. Dus jij moet hem nog steeds onderhouden.
@Wim #7
HR 8-4-1997/602-96
De buren dulden lijkt me een te beperkte groep om te spreken van ‘het algemene verkeer’.
Gewoon, de eigenaar. Net als altijd eigenlijk
Ik denk dat die wetgeving vooral voor bedrijven-terreinen wel vervelend kunnen zijn. Ik denk daarbij aan een parkeerterrein met een groenstrook eromheen, waar een pad doorheen is gelopen omdat veel bezoekers gewoon dwars door het groen heen lopen in plaats van netjes om het groen heen. Je krijgt dan snel dergelijke “extra paden”.
Dan toch een ander punt. Mijn oprit, dus ik kan hem wegens onderhoud afsluiten, toch. (En dan een emmertje sop erover gooien en klaar.) Ik zou dus iemand van mijn oprit kunnen wegsturen omdat ik op dat moment onderhoud ga plegen. Of moet ik tijdens onderhoud nog steeds vrije doorgang verlenen?
Mag ik mijn oprit eigenlijk wel afbreken?
Als het jouw eigendom is, staat het je vrij om op elk moment de openbare status op te heffen. Pas als een recht van overpad is ontstaan (en dat duurt decennia) zou iemand toegang kunnen eisen tot jouw grond. Dus wil jij morgen een hek voor je oprit: ga je gang.