Internetrecht door Arnoud Engelfriet

Nederlands eerste online rechtbank, moet de procesgang versnellen en daarmee ook goedkoper maken, las ik bij Emerce. De stichting E-Court wil rechtspraak weer betaalbaar maken door een snelle en efficiënte online procedure te bieden waar men binnen 8 weken voor 375 euro (of 1000 euro met zitting) tot een uitspraak kan komen. Een goed idee want je recht halen bij de offline rechtbank duurt lang en is vele malen duurder - al komt dat ook door de tarieven van de advocaten die je meeneemt. Maar ondanks het loffelijk streven van de stichting krijg ik de kriebels van de manier waarop E-Court haar concept presenteert (”Zijn jullie een rechtbank?” “Ja, e-Court is een private rechtbank.”).

E-court biedt in feite arbitrage aan, een op zich legale constructie (art. 1020 Rechtsvordering, en ik snap niet waarom e-Court zegt dat ze geen arbitrage zijn.). Alleen moeten beide partijen het er wel mee eens zijn dat e-court de zaak mag beslechten. Je kunt in je contracten een standaardzin opnemen waarin je arbitrage via stichting e-court afspreekt, en als de wederpartij daarmee akkoord gaat dan kun je hem dwingen naar e-court te gaan bij een geschil. Dit is een bestaande en geaccepteerde constructie (hoewel je als consument altijd de arbitrage opzij mag zetten als je liever naar de echte rechter gaat.

Maar e-court presenteert zich wel erg nadrukkelijk als “rechtbank”. Je moet echt je best doen om het woord “arbitrage” te vinden op die site. En het schermen met zaken als notariële akte waar “in naam der koningin boven staat” of “rechtsgeldig” geeft me geen goed gevoel. Dit wekt bij de lezende leek de indruk dat dit een echt vonnis is van een overheidsrechtbank (waar immers diezelfde tekst boven staat). Alleen, zo’n akte is niet meer dan een stuk papier waarin een notaris vertelt wie voor hem verscheen en wat die persoon tegen hem zei.

De kritiek van de Raad voor de Rechtspraak lijkt me dan ook niet meer dan terecht. Hoewel ik dan wel weer de bal terug wil kaatsen naar de Raad waarom ze zelf niet zoiets op kunnen tuigen.

Arnoud

Het Hooggerechtshof van de Amerikaanse staat Washington heeft vorige week geoordeeld dat de algemene voorwaarden van telecomprovider AT&T de wettelijke bescherming van consumenten niet opzij kunnen zetten. Hoewel dit Amerikaans recht is, is het ook voor Nederland belangrijk: veel algemene voorwaarden van internetdienstverleners worden immers wereldwijd gebruikt.

Het geschil in deze zaak ging over een toeslag van 2 dollar per maand omdat de eiser, Michael McKee, in een bepaalde stad zou wonen. McKee woonde echter buiten de stadsgrenzen, maar zijn postcode was dezelfde als een wijk binnen de stadsgrenzen. McKee besloot om samen met andere benadeelden een class action suit te begonnen, wat wij een collectieve actie (3:305a BW) zouden noemen. In de algemene voorwaarden van AT&T was bepaald dat de klant bij geschillen arbitrage moest instellen.

In Nederland is verplichte arbitrage een verboden bepaling in algemene voorwaarden (artikel 6:236 sub n BW). Tenzij je binnen een maand kunt kiezen om toch naar de rechter te gaan. En nu in de VS dus ook doorgehaald. De reden? Arbiters zijn niet verplicht om het consumentenrecht op dezelfde manier toe te passen als rechters, zodat de consument belangrijke rechten verliest als hij gedwongen wordt tot arbitrage. Zo zijn arbiters niet verplicht om de jurisprudentie te volgen en kun je geen punitive damages (civiele boetes) eisen.

Maar, zo oordeelde het Hof in het arrest:

Courts will not be easily deceived by attempts to unilaterally strip away consumer protections and remedies by efforts to cloak the waiver of important rights under an arbitration clause.

Iemand hier ervaring met arbitrageprocedures bij consumentengeschillen?

Via Slashdot.

Arnoud