Internetrecht door Arnoud Engelfriet

Veel voorkomende vraag van de week: mag ik een mirror van (of proxy voor) The Pirate Bay opzetten zodat klanten van Ziggo en XS4All de door Brein afgedwongen blokkade kunnen omzeilen? Of kan Brein dan mijn site ook aan die blokkadelijst laten toevoegen?

Om met dat laatste te beginnen: nee, dat kan niet. Het vonnis bepaalt dat de twee providers “The Pirate Bay” moeten blokkeren, en vanwege die Belgische grapjassen die gauw “depiraatbaai.be” registreerden om onder een vergelijkbaar Belgisch vonnis uit te komen, staat erbij dat Brein ook nieuwe IP-adressen en domeinnamen mag aanleveren als deze door “(de website van) The Pirate Bay” gebruikt worden.

Wat precies “The Pirate Bay” is, staat niet in het vonnis maar omdat het ‘dictum’ van een vonnis (de feitelijke gebods- of verbodsbepalingen op het einde) streng worden uitgelegd, kan een mirror niet onder die definitie worden gerekend. Misschien een privésite van één van de bekende beheerders wel, omdat hij dan zó dicht bij TPB zit dat hij ermee kan worden vereenzelvigd.

Wél kan Brein bij jou aankloppen als je een mirror host van de torrents die TPB aanbiedt. De rechtbank heeft immers uitgemaakt dat TPB onrechtmatig handelde door die collectie aan te bieden, en als jij dezelfde collectie aanbiedt dan handel jij ook onrechtmatig. Dus een Nederlandse mirror, of een buitenlandse mirror beheerd door een Nederlander, is snel weer gesloten en daar is die IP/DNS-lijst helemaal niet voor nodig.

Over een proxy waarmee je als klant van Ziggo of XS4All alsnog de site kunt bereiken is nog nooit geprocedeerd. Een generieke proxy is natuurlijk niet verboden, maar bij een specifieke proxy die alléén verbinding laat leggen met thepiratebay.org kun je je afvragen of dat nog wel legaal is. Het gaat wel érg ver want de aansprakelijkheid is wel héél afgeleid ondertussen (je faciliteert het verbinding leggen met een site die faciliteert dat mensen auteursrechten schenden). Uitsluiten dat Brein ook daarheen gaat blaffen, kan ik echter niet.

Arnoud

Providers Ziggo en XS4all moeten van de rechtbank in Den Haag torrentsite The Pirate Bay gaan blokkeren. De rechtbank ziet kort gezegd geen minder ingrijpende maatregel om een einde te maken aan de auteursrechtinbreuken die Ziggo- en XS4All-klanten plegen via Bittorrent.

Het is een doorwrocht vonnis, en ik kan niet anders dan zeggen dat de rechters hun best hebben gedaan een weloverwogen afweging te maken en die zo goed mogelijk te onderbouwen.

Het vonnis is buitengewoon onbevredigend omdat internetproviders de sleutel zijn tot internet, en zich niet moeten bemoeien met de inhoud. De post krijgt ook geen verbod om illegale zendingen tegen te gaan. Het precedent is dus ongewenst, maar het past binnen de gedachte dat auteursrecht te allen tijde beschermd moet worden ongeacht wat voor bijkomstige schade dat oplevert aan andere partijen.

Mensen die dus nu meteen roepen dat het een schande is en de rechters er niks van hebben begrepen, hebben het fout. Het is een héle moeilijke analyse waar de rechtbank mee zit. Als je op iemand wil schelden, doe dat dan op de wetgever die dit soort dingen in de wet mogelijk maakt.

De rechtbank begint met vast te stellen dat 90 à 95% van het op TPB genoemde Bittorrentaanbod daar staat zonder toestemming van de rechthebbenden. Ook blijkt dat circa 30% van de abonnees van Ziggo en 4,5% van de abonnees van XS4ALL recentelijk illegaal materiaal via The Pirate Bay hebben gedownload en dus geupload. Want, hoewel je in theorie kunt bittorrenten zonder te uploaden is dat volgens de rechtbank niet de praktijk. En uploaden is verboden, ook al is downloaden van datzelfde materiaal uit illegale bron wél legaal. Dit zijn geen verrassende conclusies, zeker niet na de eerdere rechtszaken tegen TPB.

Wél verrassend is hoe de rechter bij die conclusie komt. In overweging 4.2 staat dat van alle Nederlandse IP-adressen die 50 bepaalde speelfilms uitwisselen via BitTorrent (dat waren er 5143) er 1477 klant van Ziggo waren en 240 van XS4ALL, wat neerkomt op percentages van respectievelijk 28,7% en 4,7%. In 4.10 wordt daaruit vervolgens geconcludeerd dat dus 30% respectievelijk 4,5% van de abonnees van Ziggo en XS4ALL illegaal materiaal hebben gedownload via The Pirate Bay. Dat is dus compleet fout: “30% van de Nederlandse uploaders is Ziggo klant” is niet hetzelfde als “30% van de Ziggo klanten is uploader”.

Dan komt de vraag wat je als rechtbank mag doen op het moment dat zo’n situatie bestaat. Er zijn wettelijke regels over de positie van tussenpersonen wiens diensten worden gebruikt om auteursrechten te schenden. Artikel 26d Auteurswet bepaalt dat de rechter hen kan bevelen de diensten die worden gebruikt om die inbreuk te maken, te staken. Dat staat dus los van of die tussenpersonen aansprakelijk zijn voor die inbreuk, of zelfs maar dat ze iets te maken hebben met de inbreukmakende website of het gedrag van de klanten. De wet zégt dit gewoon letterlijk.

Goed, dus een stakingsbevel mag. Wat betekent dat bij TPB? Het blokkeren van routering naar IP-adressen of het via de DNS ontoegankelijk maken van een website is ’staken’, zegt de rechtbank vervolgens. De toegang tot thepiratebay.org / 194.71.107.15 moet immers worden gestaakt, en dat doe je door in de techniek dit te blokkeren. Wederom geen speld tussen te krijgen.

Maar gaat dit niet te ver? Mag een rechtbank generiek bevelen “staak alle toegang tot TPB”? Uit het eBay-arrest concludeert de rechtbank van niet. Daar werd bepaald dat een stakingsbevel niet alleen hoeft te gaan over specifieke inbreuken (”blokkeer toegang tot bestand X”) maar ook een generiek bevel om nieuwe, gelijksoortige inbreuken te voorkomen.

Wel moet “een juist evenwicht moet worden verzekerd tussen de grondrechten en belangen van alle betrokkenen”, zo blijkt uit het latere Sabam/Scarlet-arrest. In dat arrest werd een generieke plicht om al het P2P verkeer van internetproviderklanten te filteren, als in strijd met die eis geacht. Dat ging te ver; generieke filters blokkeren ook legitieme inhoud, houden geen rekening met auteursrechtelijke uitzonderingen (zoals parodie of citeren) en vereisen structureel meelezen met alle communicatie, wat een inbreuk op de privacy oplevert.

De vraag is dus: is sprake van een dergelijk evenwicht bij het bevel “verbied toegang tot thepiratebay.org / 194.71.107.15″?

Ziggo vond van niet: Brein kan toch ook de uploaders zelf aanschrijven, desnoods via hen, en zo de uploaders via de rechter laten ophouden daarmee. Maar dat vindt de rechtbank meer ingrijpend dan de door Brein gevraagde maatregel. Zeker omdat Ziggo in een persbericht had gezegd dat zij alleen NAW-gegevens van klanten afgeeft na opdracht van de rechter (wat te streng is gezien Lycos/Pessers). Dat wekt de indruk dat Ziggo het Brein wel héél moeilijk zou gaan maken om die duizenden bittorrende klanten aan te pakken.

Daarnaast zijn er natuurlijk buitenlandse uploaders, zegt de rechtbank, die niet via Ziggo of XS4All kunnen worden aangepakt. Maar dát is irrelevant in deze discussie: het gaat immers om wat Ziggo/XS4all kunnen doen, en dus alleen om maatregelen tegen hun klanten die uploaden. Een derde die uploadt buiten Ziggo om, heeft niets te maken met een blokkade die Ziggo invoert.

XS4All had een fundamenteler insteek: het kennisnemen van informatie op internet is een deel van het grondrecht van de vrije meningsuiting. Een blokkade als deze kan dus worden gezien als een schending van dat grondrecht.

Mee eens, zegt de rechtbank, dus we moeten (conform de regels omtrent schenden van grondrechten) een belangenafweging maken tussen enerzijds het recht van de rechthebbenden om hun auteursrechten te handhaven en anderzijds het recht van de abonnees van Ziggo en XS4ALL om inlichtingen of denkbeelden te ontvangen.

Op thepiratebay.org is, concludeert de rechter, afgezien van die torrents met 90-95% illegaal aanbod, eigenlijk maar “marginaal” andere informatie te vinden. Er is een webpagina ‘juridische vraagstukken’, een ‘blog’, ‘gebruikersvoorwaarden’, en een pagina ‘downloads en doodles’, en dat is het wel zo’n beetje. En het illegale aanbod levert veel schade op. Daarom moet die belangenafweging in het voordeel van Brein en het nadeel van de providers uitvallen.

Daar had Ziggo nog tegen ingebracht dat er operationele risico’s zijn bij het invoeren van DNS- of IP-blokkades. Dit kan storingen opleveren in de routering en tot een verminderde gebruikservaring, overbelasting van de helpdesk, schadeclaims en afbreuk aan het kwaliteitsimago van de providers leiden. Bovendien is het oneerlijk omdat andere providers géén blokkade hoeven in te voeren. Brein had echter laten zien dat enkele buitenlandse providers al wél zulke blokkades hanteren en daar niet echt overlast door hadden geleden. Dit argument veegt de rechter dan ook van tafel.

Tot slot hadden Ziggo en XS4ALL nog aangevoerd dat het bevel niet effectief zou zijn. Immers met een kleine ingreep (alternatieve DNS, proxy, etc) kom je om de blokkade heen. En dat is natuurlijk waar, alleen is het de vraag hoe veel mensen dit zullen doen. Niet veel, zo blijkt uit Italië en Denemarken. In Italië bleek na een blokkade in enkele maanden het aantal bezoekers van The Pirate Bay afnam van 140.000 naar minder dan 10.000 uniek per dag te gaan, met vergelijkbare cijfers in Denemarken.

De overige argumenten (strijd met netneutraliteit, schending van onschuldbeginsel en zo nog wat) worden vrij makkelijk afgedaan. Vermeldenswaardig is nog het argument tegen het verweer dat sprake zou zijn van “actief toezicht”, waartoe een provider niet mag worden veroordeeld. Daarvan is geen sprake, aldus de rechtbank, omdat er geen controle plaatsvindt op wat mensen doen. Het gaat om IP- en DNS-entries. De bewegwijzering weghalen is niet hetzelfde als automobilisten filmen.

Ziggo en XS4ALL moeten TPB blokkeren, inclusief door Brein nader aan te leveren IP-adressen. Dát gaat me dan weer erg ver, hoewel die aanlevering beperkt moet zijn tot nadere IP-adressen of domeinnamen van TPB zelf. En dat is natuurlijk de directe reactie op de Belgische grap om DePiraatBaai.org te gaan gebruiken nadat in België het vonnis beperkt was tot thepiratebay.org. Als er één ding is waar rechters een hekel aan hebben, dan is het wel bijdehantjes.

Tsja. Wat hiervan te zeggen? De geluiden op twitter dat de rechters geen verstand hebben van internet vind ik onzin. Het vonnis laat zien dat ze prima snappen hoe het werkt. Het enige discutabele is hoe zij de belangenafweging laten uitvallen. Met name op het punt “heeft een IP/DNS-blokkade enig praktisch nut” had die afweging net zo goed andersom kunnen uitvallen. En de interpretatie van die percentages klopt ook niet natuurlijk.

Natuurlijk overwegen XS4All en Ziggo hoger beroep. (Omgekeerd had Brein dat ook binnen een uur geroepen als de rechter wat anders had gezegd.) Het zou me hógelijk verbazen als men het hierbij laat zitten. En vragen aan het Europese Hof van Justitie zullen er ook wel inzitten. Dus we hebben nog wel een paar jaar blog- en discussievoer.

Arnoud

Gisteren publiceerde Boek9 een overzicht van alle werken die per 1 januari in het publiek domein zijn gevallen (van makers overleden in 1941). Leuk, maar deze opmerking viel bij mij even verkeerd:

Een onaangename dag voor veel erven en nabestaanden, maar voor generieke verveelvoudigders een dag waarop het manna bijna letterlijk uit de hemel valt.

zeker in combinatie met deze opmerking:

Sommigen mogen hun brood verdienen met inbreuk maken op andermans auteursrechten, maar voor wie zich wel wat van het auteursrecht aan wil trekken, volgt onderstaand een korte opsomming van enkele spiksplinternieuwe hoogtepunten uit het publieke domein.

Alsof auteursrecht het uitgangspunt is, en publiek-domein worden een raar dinges dat eigenlijk niet helemaal de bedoeling is maar dankzij een kronkel in de wet gek genoeg toch gebeurt. (Toegegeven, Boek9 bedoelt het vast niet zo kwaad maar het sentiment was té herkenbaar.)

Veel auteursrechtjuristen hebben last van eigendomitis: auteursrecht is eigendom, en eigenlijk moet iedereen gewoon van andermans eigendom afblijven. Dat er uitzonderingen in de wet staan (pardon, ‘beperkingen’) is helaas onvermijdelijk, en moet maar worden getolereerd, tenzij mensen al te hard van die uitzondering gaan profiteren want dán interfereer je met de normale exploitatie van het werk en dat kan toch niet zomaar met andermans eigendom?!

En ja, ik ken het Anheuser-Busch arrest dat IE op één lijn stelt met gewoon eigendom, maar daar vallen ook pensioenaanspraken onder dus dat is geen argument.

Auteursrecht is een privilege, een mechanisme ingevoerd om auteurs van een mogelijkheid tot geld verdienen te voorzien. Die beperkingen, en zeker de beperking in tijd, zitten daar niet voor niets op. Daarmee wordt een balans getroffen tussen de belangen van de maker enerzijds en de belangen van het publiek, de maatschappij anderzijds. En dat is wezenlijk wat anders dan eigendom. Ik kan je niet verbieden uit mijn boek te plukken, binnen de grenzen van het citaatrecht. Maar hoe groot jouw belang ook is, je blijft van de bloemen in mijn achtertuin als ik dat zeg. Citaatrecht voor achtertuinen bestaat niet.

De beperking in tijd op het auteursrecht is een wezenlijk deel daarvan. Het is de bedoeling, het is wenselijk dat werken op zeker moment beschikbaar komen voor iedereen. Zo kunnen anderen voortbouwen op die werken, zonder toestemming te hoeven vragen aan dwarsliggende ex-rechthebbenden. West side story kunnen maken zonder aan Shakespeare’s erven te hoeven vragen of dat wel mag, is een groot goed. De uitbreiding van het publiek domein is dan ook geen onaangename gebeurtenis maar een feestje.

Hoe dan ook, werk van makers die overleden in 1941 is vanaf afgelopen zondag publiek domein.

Arnoud

Dagblad Metro gaat als eerste krant in Nederland lezers op een regelmatige basis betalen voor foto’s, las ik in de Metro (joh). Men werkt samen met het Finse Scoopshot, dat een Android/iPhone app uitbaat waarmee je foto’s aan kunt leveren, en een site waar journalisten of kranten foto’s kunnen kopen. Leuk bedacht, maar hoe zit dat met de rechten?

Scoopshot brengt het netjes: in eerste instantie geef je alleen een licentie, en wel beperkt tot het aanprijzen voor de verkoop in de winkel van Scoopshot. Komt er dan iemand met interesse, dan kan deze de foto kopen en dan moet je je auteursrechten overdragen:

If the photo is bought, Scoopshot gets exclusive rights for copyright transfer. Scoopshot will then ensure that you get the agreed compensation for the publishing rights. If your photo is not bought within 48 hours, all rights will be returned to you.

Ik weet niet of ze nu hier “exclusive rights” en “copyright” door elkaar halen, maar dat je auteursrechten overgaan door het insturen van een foto is dus gewoon juridisch onjuist. Auteursrechten draag je alleen over door een stuk papier te ondertekenen of door ingewikkeld te gaan machtsverheffen (modulo een groot getal) op een hashcode.

De algemene voorwaarden formuleren het iets anders: een exclusieve licentie voor uitsluitend redactionele doeleinden (nieuwsillustratie) en wel voor maximaal drie dagen na aankoop. Dat lijkt me een nette deal. En licenties, ook exclusieve, kun je wél in algemene voorwaarden regelen.

Scoopshot faalt daarbij ook op het bekende punt dat de voorwaarden downloadbaar moeten zijn. Zoals je wel vaker ziet, zetten ze die in een floepvenster en dat is gewoon niet rechtsgeldig.

Nieuw voornemen voor 2012: bij iedere site waar ik dat zie, een mailtje richting de webmaster dat ze onjuist bezig zijn. Of, misschien leuker, een haha-lijstje hier als pagina neerzetten?

Arnoud

De game Google Shoot View, een first-person shooter binnen Street View is door Google offline gehaald wegens schending van auteursrecht, las ik bij Gameliner. Google Shoot View is een spelletje waarin spelers via Google Streetview op mensen en gebouwen konden schieten. Er ging niet echt iets stuk, het ging puur om het idee van rondlopen en schieten met een best groot geweer.

Dat van auteursrechten klopt niet helemaal: Google blijkt zich te beroepen op haar Terms of Service, die je verbieden gebruik te maken van de Maps API op een manier die leidt tot

(xvi) promote physical harm or injury against any group or individual

Tsja, wat moet je daar nou mee. Het “spel” is niet meer dan een overlay op Google Maps, waarbij je cursor zeg maar een schietgeweer is en je dus rondloopt met een schietkruis (video). Je kon de trekker overhalen, maar er ging dan niets stuk of wat dan ook. Om dat nou “aanzetten tot geweld” te noemen gaat mij wel érg ver. Als ze nou hadden gezegd dat “Shoot View” of de naam “Google” in de spelnaam merkinbreuk waren geweest, dan had ik dat nog wel kunnen begrijpen.

Maar het is wél Googles eigen server, en daar gelden hun regels. Als bedrijf kun je er weinig tegen doen als die regels je dingen verbieden, het is kiezen of delen (of onderhandelen). Wil men dus geen pistolen of geweren boven de Streetview content, dan houdt het meteen op.

Heel heel misschien zou je nog een puntje van “vrije meningsuiting” kunnen opwerpen, Google verhindert zo een bepaalde kunstvorm. Maar particuliere partijen hoeven eigenlijk nooit andermans mening te tolereren via hun eigendommen, behalve in zeer uitzonderlijke situaties waarin dat eigendom de enige manier is om een bepaald publiek te bereiken. Maar dan zou ik eerder denken aan het categorisch blokkeren van je zelfgemaakte video’s op Youtube dan op een overlay van een geweer op Google Maps.

Arnoud

De eindbaas is verslagen, riep OpenStreetMap gisteren (dank, Wimmel!). In juridische taal: kaartenboer Falkplan heeft een kort geding tegen de Staat verloren over het vrijgeven van het Nationaal Wegenbestand (NWB) via de Wet openbaarheid van bestuur. De staat mag het NWB vrijgeven én toestaan dat mensen dit hergebruiken voor commerciële doeleinden.

Het NWB bevat zo ongeveer alle wegen van Nederland. Het NWB is opgebouwd door de staat, en in 2007 zijn er Wob-verzoeken ingediend om dit bestand vrij te geven inclusief recht van hergebruik. Dat is apart geregeld in de Wet openbaarheid van bestuur: informatie die bijvoorbeeld beschermd is door auteur- of databankenrecht is niet automatisch te gebruiken voor elk doel als je die onder de Wob krijgt.

Over het vrijgeven van het NWB voor hergebruik is al zo’n vijf jaar gesteggeld. De minister had in 2007 aangegeven deze vrijgave te willen doorvoeren, en wel met een overgangssysteem: tot 2009 wel vrijgave maar geen recht van hergebruik, en vanaf 1 januari 2009 wél recht van hergebruik. Dit zodat kaartenmakers een overgangsperiode zouden hebben.

Dat 2009 werd 2011, maar die overgangsperiode was voor Falkplan toch wat kort dag want toen de vrijgave mét hergebruiksrecht werd aangekondigd, stapte men naar de rechter omdat deze vrijgave met onmiddellijke ingang voor haar onomkeerbare gevolgen zou hebben en daarmee direct voor haar tot grote schade zou leiden.

Met die grote woorden is de rechtbank snel klaar: er is niet eens een “begin van bewijs” geleverd dat sprake is van daadwerkelijke schade. Dat er in theorie financiële consequenties kunnen zitten aan een vrij NWB, is geen argument, zo blijkt uit de rechtspraak. Pas als je als bedrijf failliet zou gaan door de vrijgave, kan dat anders worden.

Daar komt bij dat het NWB nogal ‘kaal’ is. Om echt te concurreren met de Falkplankaarten heb je ook informatie nodig over points of interest en verkeersborden, en die zit niet in het NWB. De kaarten van Falkplan zijn dus niet meteen waardeloos.

Ook op meer formeel-juridische gronden krijgt het kaartenbedrijf ongelijk. De overheid heeft het NWB opgebouwd als deel van haar publieke taak. Zij mag dan besluiten dat bestand vrij te geven, en als mensen dat bestand gaan wobben dan heb je als overheid eigenlijk niet eens een keus. De toekomstige Wet Markt en Overheid helpt ook niet. Deze wet gaat regels stellen over wat de overheid aan economische activiteiten mag ontwikkelen, en eist als hoofdregel dat een overheidsinstantie die dat doet, de kosten moet doorbelasten aan afnemers. Maar dat hoeft dan niet als

de economische activiteiten inhouden het verstrekken van gegevens die het bestuursorgaan heeft verkregen in het kader van de uitoefening van zijn publiekrechtelijke bevoegdheden of het verstrekken van gegevensbestanden die uit de genoemde gegevens zijn samengesteld;

Er is dus geen enkel wettelijk verbod op het gratis weggeven van het NWB aan de gehele markt.

Formeel is geen sprake van “verslaan van de eindbaas”: een bodemprocedure en diverse andere juridische middelen staan er nog steeds. Maar die zullen lang duren, en als in de tussentijd het NWB beschikbaar is dan zie ik de rechter niet dat over twee jaar terugdraaien. Dan zijn er al te veel partijen die op het NWB rekenen en dan hún financiële situatie in gevaar zien komen. Het is dus -in gamingtermen- een beetje een cheatmanier maar hij werkt wel.

Arnoud

Een lezer vroeg me:

Mijn vraag is hoe het zit met auteurs- en portretrecht wanneer je een willekeurige foto van internet downloadt en die bewerkt. Het lijkt me dat je daar toestemming voor nodig hebt, maar als ik dan denk aan Andy Warhol en zijn bewerkingen van Marilyn Monroe of John Lennon dan lijkt het dus soms wel te mogen?

Als je voor je eigen oefening, studie of gebruik een afbeelding van internet haalt en bewerkt, dan is dat legaal. Die bewerking valt onder het recht op thuiskopiëren. Zolang je de bewerking maar voor jezelf houdt (of hooguit deelt met een hele kleine groep familie of vrienden) dan is er niets aan de hand.

Ga je de bewerking publiceren, dan zul je toestemming nodig hebben. Ook als je bewerking een heel creatieve is, zoals de hiernaast getoonde Warhol-tekening (bron). Deze tekening is gebaseerd op een foto, en Warhol kon dit alleen maar legaal doen met toestemming van de fotograaf. Ik weet niet of hij die had, en vroeger was dit natuurlijk allemaal iets makkelijker. Vandaag de dag zou Campbell eerder een claim wegens merkinbreuk indienen dan zeggen “leuk, creatief gedaan“!

In 2009 was er enige ophef over de iconische Obama-poster die gebaseerd bleek op een foto van AP-fotograaf Mannie Garcia. Dat is eigenlijk precies hetzelfde verhaal: op de bronfoto zit auteursrecht, maar het resultaat is op zichzelf zeer creatief en transformerend ten opzichte van het origineel. Dat mag dus niet.

Er zijn diverse plannen om enige vorm van “transformerend gebruik” in de wet te zetten, zodat zeer creatieve bewerkingen als deze legaal kunnen worden gemaakt en verspreid. De vraag is dan natuurlijk weer wel: wat is “transformerend” en hoe ver moet je gaan? Is een simpel filtertje genoeg, of moet je echt Kunst met een K maken? Genoeg voer voor advocaten dus.

Arnoud

Stichting Brein heeft een rechtszaak tegen Techno Design gewonnen, meldde Tweakers gisteren. Techno Design, bij trouwe lezers bekend van de ZoekMP3-zaak, blijkt tegenwoordig een digitale betalingsprovider en leverde diensten aan torrentsite www.greece-forever.info. Brein wilde - en kreeg - de NAW-gegevens plus IP- en bankrekeningnummers van de contractspartij.

OMGWTFBBQ persoonsgegevens privacy verwacht u misschien nu te horen. Nou nee. Het vonnis is juridisch volstrekt in lijn met wat de Hoge Raad in Lycos/Pessers bepaalde: als je identificerende gegevens van iemand hebt, en die iemand handelt onrechtmatig tegenover een derde, dan kan je verplicht zijn die gegevens af te geven aan die derde.

Daar zit wel een privacytoets op, maar die valt in dit geval vrij eenvoudig in het voordeel van Brein uit. De torrentsite is een bedrijf, en bedrijven moeten sowieso van de wet al hun adresgegevens op hun site zetten (art. 3:15d BW). Er is dus geen reden om anoniem te mogen blijven.

De zaak is wel opmerkelijk omdat deze eis van Brein in september de nodige ophef veroorzaakte. Brein had toen gemeld dat ze een paymentprovider hadden overtuigd, maar Techno Design sprak dat tegen. Brein zou tegen de afspraken in publiek zijn gegaan over een vrijwillige afgifte en directeur Dros meende dat Brein “gewoonweg procedures wil voeren en media-aandacht wenst te krijgen”. Volgens Brein lag dat volstrekt anders en was de procedure noodzakelijk.

Op zich ben ik dus totaal niet verrast door deze uitspraak. Je kunt je nog afvragen welke partijen nu nog meer in aanmerking komen voor deze medewerkingsplicht: de domeinnaamhouder natuurlijk ook, en waarschijnlijk ook de accessprovider via wiens netwerk de site wordt beheerd. Maar wie leveren er nog meer relevante diensten?

Wel blijft lastig dat de Lycos/Pessers regels niet eisen dat de rechter er tussen moet gaan zitten. De persoon met de gegevens moet zélf beoordelen of aan de toets is voldaan. Maakt hij die afweging verkeerd, dan handelt hij onrechtmatig en moet hij de schade vergoeden die de derde lijdt door het niet krijgen van de gegevens. In het geval van Techno Design komt dat neer op € 1.466,81 aan advocaatkosten, maar ik zie het wel gebeuren dat een rechthebbende een concrete schadepost neerlegt.

(Ik weet niet of ik liever een gerechtelijke toets heb elke keer; in theorie is dat perfect natuurlijk maar de rechtbank zit al zo verstopt.)

Arnoud

Een lezer vroeg me:

Zit er eigenlijk auteursrecht op lettertypes (fonts)? En zo ja, hoe ver gaat dat dan?

Ok, eerst even nitpicken: een lettertype is een stilistisch samenhangende set tekens die meestal letters, cijfers en leestekens uitbeelden. De term ‘font’ wordt vaak als synoniem gebruikt, maar heel strikt gesproken is een font een verzameling letters en tekens uit een lettertype in een bepaalde grootte en in bepaalde stijl (zoals cursief of vet).

Het ontwerpen van een lettertype is creatieve arbeid (denk aan dit lettertype voor dyslectici), dus ja, de lettersymbolen (glyphs) zelf zijn auteursrechtelijk beschermde werkjes. In de VS is dit anders: daar is “typeface as typeface” expliciet uitgesloten van auteursrechtelijke bescherming.

Wel geldt dat auteursrecht natuurlijk alleen op de eigen toevoeging of variaties van de ontwerper op wat al bestaat. Veel lettertypes zijn immers variaties op reeds bestaande letters (zoals Arial op Helvetica varieert).

Lettertypen kunnen ook als ‘tekening’ worden vastgelegd (zoek maar eens op Linotype of Adobe, ik kan niet dieplinken naar zoekresultaten) en zijn dan apart beschermd onder het Beneluxverdrag voor de Intellectuele Eigendom. In de praktijk komt die bescherming op hetzelfde neer, behalve dat je iets makkelijker kunt bewijzen dat iets inbreuk op je tekeningrecht is dan op je auteursrecht.

De vraag is natuurlijk, wat mag je met een auteursrechtelijk beschermd lettertype? In principe precies datgene dat in de licentie staat, of het “normaal gebruik” van dat lettertype. Oftewel het gebruiken om er teksten in te zetten en die teksten te gebruiken naar eigen inzicht. Maar een lettertyperechthebbende kan je niet verbieden om zo’n eigen tekst in zijn lettertype te verspreiden. Dat kunnen verbieden zou betekenen dat de maker van het lettertype auteursrechten kan doen gelden op elk document in ‘zijn’ font, en dat is ridicuul.

Wel kan hij verbieden dat je het lettertypebestand zelf verspreidt of in gebruik hebt zonder toestemming. Net zoals hij kan verbieden dat je een variatie op zijn font maakt. Dat verspreiden kan trouwens nog wel eens per ongeluk gebeuren: wie een presentatie of PDF bestand verspreidt met de optie “embed fonts”, verspreidt tevens een kopie van dat font. Om deze reden weigeren sommige documentgeneratoren fonts te embedden tenzij dat expliciet is toegestaan in het fontbestand zelf.

Arnoud

Een lezer vroeg me:

Een sinterklaasgedicht is natuurlijk auteursrechtelijk beschermd. Maar als ik nu een generator gebruik, van wie is dan het gedicht?

Dat ligt eraan om wat voor generator het gaat.
Bij simpele makers is de programmeur eigenaar van ‘t resultaat.

Zo eentje is op Sinterklaasfan te bespeuren,
daar zijn alleen de zinnen als geheel goed- of af te keuren.

Met die beperkte ruimte is er geen eigen creativiteit,
nee, we zoeken echt meer interactiviteit.

Met het slimme Rijmhulp zijn 4 miljard gedichten te selecteren,
daarmee is er echt wel een eigen auteursrecht te respecteren.

Ook bij Dotsphinx is de ruimte reuze,
ook al gaat het geheel op basis van meerkeuze.

Voor elke strofe is de keuze abundant,
en die keuze is dan auteursrechtelijk relevant.

De strofen zelf zijn natuurlijk beschermd door hun dichters auteursrecht,
daarmee zijn dus de rechten vervlecht.

Arnoud