Internetrecht door Arnoud Engelfriet

Bij de phpBB-gemeenschap een interessante discussie over plugins voor deze forumsoftware. PhpBB is open source en beschikbaar onder de GPL (versie 2). De vraag is dan wat dat betekent voor uitbreidingen en plugins voor phpBB.

De phpBB software is niet zo netjes opgezet als Joomla!, waardoor mijn redenering over plugins voor Joomla van afgelopen februari hier niet zomaar opgaat. Bij phpBB kun je een uitbreiding (een “mod”) alleen maken door regels code uit phpBB zelf te wijzigen en van uitbreidingen te voorzien. Dan zitten er in je mod dus stukken code die uit phpBB-bestanden komen. Dat is in principe een verveelvoudiging in gewijzigde vorm of een ‘afgeleid werk’ in de terminologie van de GPL.

Op de phpBB-site zelf wordt het zo uitgelegd:

Most modification require phpBB to work so most modifications need to be released under the GPL v2. … All modifications will have some part of it that needs to be released under GPL v2. These parts are usually what is in the install script or in other words, the part that integrates the script in to phpBB.

In de discussie zegt ene Alfatrion nog:

Copying several lines of could would fall under fair use for the states or the more limited European quoatation exemptions (art. 15a). This is true for most of the world because of the Berne Convention.

Wellicht is dit gebruik ‘fair use’ naar Amerikaans recht, maar ik betwijfel het. En gezien het feit dat deze persoon mijn blog citeert, is hij (zij?) waarschijnlijk Nederlander. En dan kan hij geen beroep doen op ‘fair use’. Wie in Nederland een beschermd werk wijzigt op een manier die schending van auteursrecht oplevert, kan in Nederland voor de rechter worden gedaagd. De zaak zal dan naar Nederlands recht worden beoordeeld.

Citaatrecht bij software is iets waar weinig juristen in geloven. Ik zou denken dat het opgaat als sprake is van een bug report, dan moet je regels citeren om te laten zien waar de fout zit. Maar jij bespreekt of bekritiseert deze regels niet, je breidt ze uit. En dat is een verveelvoudiging in gewijzigde vorm en geen citaat.

Afhankelijk van hoe veel je kopieert uit de originele bestanden, zou je wellicht aanspraak kunnen maken op artikel 18a Auteurswet:

Als inbreuk op het auteursrecht op een werk van letterkunde, wetenschap of kunst wordt niet beschouwd de incidentele verwerking ervan als onderdeel van ondergeschikte betekenis in een ander werk.

Een paar regeltjes uit phpBB in een groot eigen werk, met als enige doel aangeven waar in phpBB het eigen werk moet worden ingevoegd, zou onder deze uitzondering moeten vallen.

Ga je echter uitgebreid bestaande code aanpassen en niet zozeer eigen code toevoegen, dan ben je toch echt een afgeleid werk aan het maken.

Arnoud

Een open source ontwikkelaar mailde me:

Ik wil voor mijn programma gebruik maken van de s-lang library. Nu zag ik dat deze onder de GPL valt, maar mijn programma is tot nu toe altijd onder de BSD licentie uitgebracht. Moet ik mijn programma nu GPL maken?

Inderdaad heeft de GNU General Public License (GPL) als eis dat je “afgeleide werken” alleen onder de GPL mag verspreiden. Dit mechanisme zorgt er voor dat mensen die voortbouwen op GPL code, hun bijdragen niet voor zichzelf mogen houden. Nare mensen zien dat als een “viraal effect“, ik zie het als een belangrijke voorwaarde voor open innovatie.

De combinatie van eigen code en GPL code kan dus alleen onder de GPL worden uitgebracht. De vraag wanneer iets nu een afgeleid werk is, laat ik even in het midden. De vraag is hier tenslotte of dat eigen programma op zichzelf ook onder de GPL moet worden geplaatst, of onder de huidige licentie kan blijven.

De GPL zegt daar het volgende over:

If identifiable sections of that work are not derived from the Program, and can be reasonably considered independent and separate works in themselves, then this License, and its terms, do not apply to those sections when you distribute them as separate works. But when you distribute the same sections as part of a whole which is a work based on the Program, the distribution of the whole must be on the terms of this License, whose permissions for other licensees extend to the entire whole, and thus to each and every part regardless of who wrote it.

Vrije vertaling: jouw code blijft jouw code, en als je daar een BSD licentie onder plakt, dan mag dat. Het is alleen de combinatie van jouw code en de s-lang library die onder GPL verspreid mag/moet worden. Knipt iemand s-lang weg, dan blijft jouw code over en die is onder BSD. Bouwt die iemand de code dan om naar bijvoorbeeld ncurses ipv s-lang, dan kan hij het resultaat onder zijn eigen gesloten licentie aanbieden als hij dat wil (want ncurses is MIT-licensed).

Kortom, laat de BSD license op je eigen werk staan en leg in de README uit dat je s-lang nodig hebt. Met eventueel een tekstje als “Since s-lang is GPL, when you distribute the combination of this software and s-lang, you must comply with the GNU GPLv2 for the combination.”

Arnoud

De auteurs van het programma BusyBox hebben een rechtszaak aangespannen tegen het bedrijf Monsoon Multimedia wegens schending van GPL versie 2 in digitale videorecorders van Monsoon. Tweakers parafraseert net zoals iedereen klakkeloos het persbericht:

De auteurs, gesteund door de FSF, hebben hiermee de eerste rechtzaak in de Amerikaanse geschiedenis waarin een bedrijf wordt aangeklaagd wegens zijn vermeende disrespect jegens de gpl-softwarelicentie.

Dit is helemaal niet de eerste zaak, dat was MySQL vs Progress maar die zaak werd geschikt. Zoals hier waarschijnlijk ook wel zal gebeurenook gebeurd is trouwens. Maar goed, een persbericht met “Tweede rechtszaak aangespannen” scoort lang zo mooi niet natuurlijk.

Het begon zo onschuldig. In maart postte ene RyecoAaron op een Monsoon support forum

Do the Hava boxes run Linux? nmap reports that it is and thinks it might be a Linksys WRT54GL

Ja, inclusief smiley.

Het duurde even, maar op 5 september postte Gary-MM van Monsoon:

I have a little secret to let you in on - HAVA runs Linux! Yes, much of the source is GPL and we should publish those sections which we have modified per the terms of GPL. A project is underway to pull this together.

Inderdaad, dat klopt niet; ze moeten alle GPL broncode aan klanten beschikbaar stellen, niet alleen de gewijzigde broncode. Maar op 6 september meldde het bedrijf dan ook de hele broncode van Busybox te zullen vrijgeven.

Als iemand aangeeft dat hij fout zit en de fout gaat herstellen, is het wel een beetje erg snel om dan twee weken later een rechtszaak te beginnen. Dat heet rauwelijks dagvaarden en is niet netjes. Zeker als je de bijdragen van het bedrijf aan het forum tegen ze gaat gebruiken:

15. Upon information and belief, on August 28, 2007, Defendants were notified by third parties of Plaintiffs’ copyright in BusyBox and of Defendant’s infringement thereof. This notification was provided via a public forum on Defendant’s website. Upon information and belief, on September 5, 2007, via the same forum, Defendant’s employee or agent, identified as “Gary-MM” of “MyHAVA Support”, confirmed that Defendant was redistributing BusyBox, but not providing source code as per the requirements of the License.

Dit soort dingen zullen bedrijven niet echt happig maken om in het openbaar te praten over hun open source-gebruik.

Gelukkig kan Monsoon er de lol van inzien:

Don’t worry kids, we’re taking care of it. It is all matter of course for such things, there is no conspiracy involved. I have said it before and will say it again, we have every intention of complying with the terms of GPL. This has been raised to the highest levels within the company and we are following through. Not being a lawyer, I am going to refrain from any more detailed comment.

UPDATE: (31 oktober) en natuurlijk is er geschikt.

Arnoud

Linus Torvalds spreekt: liever GPL versie 2 dan versie 3, zo meldt Tweakers.

‘Ik vind niet dat het een ‘verschrikkelijke’ licentie is,’ antwoordde Torvalds op de vraag van EFYTimes onder welke omstandigheden hij het onder de gplv3-licentie uitbrengen van de Linux-kernel zou steunen, ‘Ik vind alleen niet dat het eenzelfde soort ‘geweldige’ licentie is als gplv2.’ Alleen als de tweede versie van gpl er niet zou zijn, zou Torvalds overwegen van versie drie gebruik te maken: ‘Maar aangezien ik een betere keuze heb, waarom zou ik?’

In eerste instantie was Torvalds een van de grootste critici van GPL versie 3.

Hij noemt verder GPL versie 3 ‘egoïstisch’: waar versie 2 slechts eiste dat uitbreidingen werden gedeeld, wil versie 3 ook nog eens bepalen hoe iemand de code mag gebruiken. Iets waar ik het helemaal mee eens ben.

Arnoud

Open source bestaat in drie hoofdstromingen: de “vrijheid, blijheid” BSD gemeenschap waar alles mag zonder beperking, de “houd mijn code open” LGPL/Mozilla gemeenschap en de “eerlijk zullen we alles delen” GPL gemeenschap. Deze gemeenschappen onderscheiden zich dus door de mate van vrijheid bij het al dan niet open of gesloten houden van de code. Waar de BSD gemeenschap niets eist, vraagt de LGPL/Mozilla gemeenschap om het delen van verbeteringen en de GPL gemeenschap ook om het delen van uitbreidingen.

Binnenkort komt er een nieuwe versie van GPL versie 3. Deze is sterk politiek gemotiveerd en kan daarmee een nieuwe stroming creëren. Dat zou er dan wel eens zo uit te kunnen zien:

BSD - vrijheid, blijheid voor iedereen, doe maar met de code wat je wilt. Wil iemand zijn verbeteringen niet bijdragen, jammer voor hem. In extreme gevallen laten we Theo de Raadt er wat van zeggen.

GPLv2 - gezellig samen goede code ontwikkelen, maar als je er wat mee doet, word je wel geacht je bijdragen met iedereen te delen. En natuurlijk de broncode publiceren als je de code verspreidt, anders laten we Harald Welte of Armijn Hemel op je los.

GPLv3 - op de barricaden voor de vrijheid van de gebruiker, en wie de verkeerde dingen doet, is een vijand van het volkde gemeenschap en gaat naast Tivo, Novell en Microsoft in het kolenhok - tenzij hij een debat met RMS wint.

De al pragmatische LGPL/Mozilla stroming gaat dan meer samen met de pragmatische GPLv2 stroming, en de meer principiële stroom splitst zich af tot de GPLv3 beweging. Maar de insteek bij GPLv3 vind ik erg negatief, men is “tegen” van alles en niet zozeer “voor” iets. Als je niet uitkijkt, kan dat een sfeer oproepen van wij-hebben-gelijk en voor-afwijkende-meningen-is-geen-plaats en dat komt de samenwerking niet ten goede.

UPDATE: (27 juli) vandaag publiceerde Livre mijn artikel GPL versie 3 is in feite tegen open source.

Arnoud