Internetrecht door Arnoud Engelfriet

Nee, dit is geen reclamepraatje, ik ben gewoon enthousiast. Sommigen is het misschien al opgevallen: bij ICTRecht hebben we generatoren ontwikkeld waarmee je volautomatisch passende juridische documenten genereert.

Voor het moment hebben we disclaimers, webwinkelvoorwaarden, geheimhoudingscontracten en Wet Van Dam-clausules, maar natuurlijk komt er meer aan. (Suggesties welkom.)

Tevens lanceerden we onlangs Webwinkelrecht, een gespecialiseerde nichevariant van ICTRecht gericht op -goh- webwinkels. Er zitten ook hier meer sites in het vat. Deze bieden concreet advies én producten (zoals generatoren maar ook starterspakketten) voor die specifieke niches, zodat we die heel precies kunnen bereiken.

Onze inspiratie voor deze stappen is het boek End of Lawyers van Richard Susskind. Hij bepleit al sinds halverwege de jaren negentig een transformatie van het juridisch beroep. En terecht: waar zo ongeveer elke dienstverlener onherkenbaar is veranderd de afgelopen decennia, werkt de advocaat of jurist nog steeds net zoals in 1648: ontvang je cliënt in een keurig kantoor, adviseer deskundig en verstrek een keurig op maat gemaakt document, en factureer voor de gemaakte uren.

Natuurlijk zijn er wel dingen veranderd, en niet alleen het uurtarief. Informatie is veel eenvoudiger uit bronnen te halen, je kunt e-mailen of pingen met je cliënt en met internationale teams kun je grote klussen afhandelen waar de eenpitter uit de Gouden Eeuw niet van had kunnen dromen. Maar fundamenteel blijft het: maatwerk leveren op basis van facturatie per uur.

Susskind bepleit dat dit anders moet. Net zoals de kleermaker grotendeels vervangen is door de kledingzaak met standaardproducten, zal ook de juridische dienstverlening die kant op gaan. In zijn terminologie:

Traditioneel zitten juridisch adviseurs bij het ‘bespoke’ model, waarbij alles maatwerk is, net als de kleermaker van vroeger. Slimme kantoren standaardiseren, en leveren maatwerk op basis van standaardclausules of snel aan te passen modelcontracten. Nog een stap verder ga je door ’systemized’ oftewel systematisch/geautomatiseerd documenten te genereren, waar wij dus zitten met onze generatoren.

Dit leidt tot allerlei combinaties van standaard en maatwerk: die broek moet een paar centimeter uitgelegd, bij mijn shirt graag extra lange mouwen of ik wil mijn initialen geborduurd op de manchetten. De Suit Supply dus. En ICTRecht wil graag de juridische Suit Supply zijn.

De volgende stappen zijn het ‘packagen’ en ‘commodificeren’ van juridische producten, zodat ze eenvoudig af te nemen zijn als standaardproducten voor de klant(*). Daar past Webwinkelrecht.nl dus precies in. Maar je kunt ook denken aan producten zoals “onbeperkt advies voor een vast bedrag per maand” zoals rechtsbijstandsverzekeringen bieden (en wij ook trouwens), onze starterspakketten met gebundelde juridische documenten of snel een betaald adviesje op een 0900-nummer zoals de Jurofoon biedt.

Het blijft een grote uitdaging want standaardiseren en automatiseren van juridische producten is niet eenvoudig. Minstens zo lastig is het verkopen van die producten, omdat veel mensen niet gewend zijn dat ze voor een vast bedrag een juridisch product kunnen krijgen. “Algemene voorwaarden zijn toch heel duur” is een veelgehoorde reactie, of juist “Ik kan ze toch gratis van de KVK-site plukken”. Oftewel: “Jullie zijn toch kleermakers” of juist “bij de Wibra zijn overhemden acht euro“. Ik troost me met de gedachte dat onze prijzen tegen onze concurrenten worden aangehouden: “Bij ICTRecht kosten algemene voorwaarden op maat maar 700 euro, dus waarom bij jou 3000?”

Komend jaar zullen we nog meer diensten gaan lanceren en andere producten in de markt gaan zetten om deze visie verder uit te dragen. Want ik ben er van overtuigd dat dit dé manier is om een succesvol juridisch kantoor neer te zetten. En ik hoor graag hoe jullie daar over denken.

Eén van de dingen waar ik bijvoorbeeld mee zit, is het gratis advies. Ik geef via deze blog en via mijn contactformulier veel gratis adviesjes. Per stuk kost dat weinig tijd, maar alles bij elkaar is het toch wel enkele uren per week. De regel daarbij is “als ik mag bloggen, is het gratis”, maar misschien moet ik daarvan maken “als ik besluit erover te bloggen dan is het gratis”. Alleen, geld vragen per adviesje stuit me tegen de borst: ik ga niet factureren voor vijf minuten werk. Maar wanneer dan wel? Of hoe kan ik toch op een of andere manier daar een inkomstenstroom genereren?

Arnoud
* Het verschil tussen klant en cliënt is ongeveer 200 euro per uur.

Ingezonden mededeling van wervende aard

ICTRecht zoekt een medewerker voor het certificeren van websites (ja, nog eentje).

De werkzaamheden bestaan uit controle en beoordeling van meerdere websites per dag, met name webwinkels, op naleving van relevante wet- en regelgeving. Het gaat om een functie van ongeveer 24-32 uur per week, startend met een contract voor een halfjaar, met mogelijkheid tot een vast contract. Werkdagen kunnen in overleg worden bepaald.

Wij zoeken iemand die…

• …kennis heeft van consumenten-/internetrecht
• …beschikt over goede communicatieve vaardigheden
• …leergierig is ingesteld, secuur werkt en beschikt over een gezonde dosis humor

Inhoudelijke vragen kunnen worden gesteld aan Maarten Braun via info@ictrecht.nl. Sollicitaties kunnen worden ingezonden tot 22 september 2011 naar hetzelfde e-mailadres, dit mag dan t.a.v. Chanty Morata. Graag ontvangen wij hierbij een korte motivatie, je curriculum vitae, je cijferlijst en natuurlijk je contactgegevens.

De gesprekken zullen plaatsvinden in de week van 26 september 2011

Telefonisch zijn wij bereikbaar op 020 663 1941.

Acquisitie naar aanleiding van deze vacature wordt niet op prijs gesteld.

ICTRecht B.V. staat voor deskundig, praktisch en concreet juridisch advies op het gebied van internet en ICT. Wij zijn jong & dynamisch en bieden veel ruimte voor originaliteit en eigen initiatief.

Over een week of drie te koop: ons boek Software: Deskundig en praktisch juridisch advies. Met dank aan alle reageerders die onderwerpen aandroegen. (En ik had nog een vraag aan jullie, hieronder.)

Hoofdstuk 1. Software juridisch bekeken
Bescherming van een idee
De geschiedenis van software
De keuze van de juiste bescherming
De grenzen opgezocht
Octrooi op computerprogramma’s
De opkomst van open source
Software als dienst

Hoofdstuk 2. Auteursrecht op software
Eigen intellectuele schepping
Rechten op grond van software-auteursrecht
Backups van software
Reverse engineeren en decompileren
Handhaving en naleving
De rechthebbende op software

Hoofdstuk 3. Softwarelicenties
Het sluiten van licentieovereenkomsten
De bindendheid van licentievoorwaarden
Belangrijke licentievoorwaarden

• Geautoriseerd gebruik en doel
• Betaling of andere tegenprestatie
• Beperkingen van aansprakelijkheid
• Exportrestricties
• Aanpassen van de voorwaarden
• Toegang tot broncode
• Overdraagbaarheid van de licentie
• Duur en opzegging

Hoofdstuk 4. Softwareontwikkeling juridisch bekeken
Overeenkomst van opdracht
Oplevering en aanvaarding
De positie van standaardcomponenten
Onderhoudscontracten
Fouten, bugs en conformiteit
Omgaan met mislukkingen

Hoofdstuk 5. Octrooi op software
Octrooieerbaarheid van software
De procedure om octrooi te krijgen
Europees octrooi
De kosten van een octrooi
Het nut van een octrooi
Wel of geen octrooi?

Hoofdstuk 6. Open source software
Uitgangspunten van open source
Soorten open source
GPL versie 3
Werken met open source
Afgeleide werken
Unieke risico’s, unieke kansen

Hoofdstuk 7. Software in de wolken
Licentieovereenkomsten bij cloud computing
Support en ondersteuning
Het maken van backups
Eigendom van data
Privacy en persoonsgegevens
Softwaredienstverlening en faillissement

Onze ontwerpster Jolie is nu druk bezig met de vormgeving. Een preview:

Het boek gaat 19,95 kosten. Wie voorintekent, betaalt geen verzendkosten. Wie nog leuke promotie-acties weet: ik houd me aanbevolen!

En nu de vraag terug, want zo’n aankondigblog is misschien wat saai. Ik hoor veel over Bitcoin maar ik kan maar moeilijk ontdekken hoe dat nu moet gaan werken. Is er ergens een begrijpelijke uitleg van de techniek? Zodra ik het snap, zal ik bloggen of dit legaal in te zetten is in Nederland

Arnoud

In januari meldde ik al dat het er aan zat te komen: het boek Software: Deskundig en praktisch juridisch advies. De tekst vordert gestaag, en ik zou dan nu ook graag jullie feedback krijgen op de inhoudsopgave. Nu kan er nog wat bij of af

1. Software juridisch bekeken
   • De prehistorie van software
     • Softwarepools
     • Een markt voor software
     • De keuze van de juiste bescherming
     • Vier modellen
   • De keuze voor auteursrecht
   • De grenzen opgezocht
     • Geen bescherming voor concepten
     • Structuren en processen
     • Bescherming van een idee
   • Octrooi op computerprogramma’s
   • De opkomst van open source
   • Software als dienst
2. Auteursrecht op software
   • Rechten op software
     • kopiëren
     • gebruiken
     • verspreiden
   • Uitzonderingen volgens de wet
     • backups
     • reverse engineering
     • uitputting
   • Handhaving en naleving
     • BSA
     • technische maatregelen (DRM)
     • strafrecht
   • Eigenaar van software
     • werkgever/werknemer
     • freelance/inhuur

3. Softwarelicenties
   • Uitgangspunten bij licenties
   • EULA’s
     • akkoord gaan met (algemeen)
     • shrinkwrap/clickwrap specifiek
     • bindendheid inhoud (consumentenrecht)
   • Licenties en appstores
   • Onderhoudsverplichtingen
   • Escrow van broncode

4. Octrooi op software
   • Octrooieerbaarheid van software
     • Softwareoctrooien in Europa en de VS
     • Softwareoctrooien in de praktijk
   • Procedure om octrooi te krijgen
     • Opstellen van de aanvraag
     • Publicatie van de aanvraag
     • Nieuwheidsonderzoek
     • Beoordeling van de octrooieerbaarheid
     • Europees octrooi
   • Kosten van een octrooi
   • Het nut van een octrooi
     • Exclusiviteit
     • Actief licentiëren
     • Passief gebruik
     • Innovatiebox
   • Wel of geen octrooi?

5. Open source software
   • Uitgangspunten van OSS
   • Soorten open source
     • BSD-achtig
     • Mozilla-achtig
     • GPL-achtig
     • GPL versie 3
   • Linken/combineren met open source
   • Bindendheid/rechtsgeldigheid open source
   • Bedrijfsmodellen bij open source

6. Software as a service
   • Uitgangspunten van SaaS
   • Beschikbaarheid/downtime regelen
   • Aansprakelijkheid/schade bij downtime
   • API’s aanbieden
   • Persoonsgegevens bij SaaS
   • Beschikbaarheid van data in SaaS (export)
   • Escrow en continuïteit van SaaS bij faillissement

We hopen eind mei te kunnen publiceren

Arnoud

In januari aangekondigd, nu verkrijgbaar: Hosting: Deskundig en praktisch juridisch advies van mijn adviesbureau ICTRecht. Op een praktische manier leggen we uit aan welke eisen een hoster moet voldoen en met welke wetgeving hij te maken krijgt.

Bent u bijvoorbeeld aansprakelijk voor downtime, en tot welk bedrag? Kunt u verantwoordelijk worden gehouden als uw klanten iets onrechtmatigs publiceren? Moet u contactgegevens van klanten afstaan als deze beschuldigd worden van illegaal P2P-gebruik? Bent u überhaupt verplicht de privacy van uw klanten te beschermen en in welke mate dan? En geldt die gekke bewaarplicht voor telecomgegevens eigenlijk ook voor u?

Lees ook de recensie van Rashid Niamat.

Het boek is te koop bij ICTRecht zelf maar ook bij Managementboek en Computer Collectief. 19,95 inclusief BTW, vraag naar de verzendkosten.

Arnoud

Mooi initiatief van ICTRecht-collega Sara Biersteker: zij gaat twitteren als @ICTRecht en opent meteen maar een juridische dienst:

Heeft u een korte juridische vraag? Stel hem aan ons via Twitter! Wij willen u via Twitter niet alleen op de hoogte houden van de nieuwe blogberichten op ons weblog maar u ook de gelegenheid geven uw juridische vragen met betrekking tot online shops, algemene voorwaarden, e-privacy, commerciële communicatie en andere Internetrecht gerelateerde onderwerpen aan ons voor te leggen. Stel uw vraag aan @ICTRecht en wij zullen u in een tweet een duidelijk en praktisch antwoord geven waarmee u verder kunt.

Wie weet log ik ook nog wel eens in op @ictrecht

En omdat dit wel een kort blogberichtje wordt zo, nog even een stukje frustratie. Ik krijg veel mails met een juridische vraag, die eindigen met “mag dit zomaar en zo ja waar staat dat precies”. Vaak gaat het dan om zaken waarbij iemand het oneens is met werkgever, vereniging of leverancier.

Een paar jaar geleden had ik dat opgevat als “ik ben geïnteresseerd in wetten en wil het graag nazoeken, maar tegenwoordig lees ik het eerder als “ik geloof het bij voorbaat niet” of “ik wil graag bijdehand gaan doen met dat wetsartikel om zo mijn zin door te drijven”. Ben ik cynisch aan het worden?

Arnoud

Internet is allang niet meer uitsluitend voor gespecialiseerde kantoren. Ook in de algemene rechtspraktijk komen internetgerelateerde casussen steeds vaker voor. Uw cliënt kan zijn besmaad op Hyves, te maken krijgen met oplichting bij een webwinkel of worstelen met een online auteursrechtschending.

De kennis opbouwen over dit rechtsgebied is voor veel niet-gespecialiseerde advocaten lastig. Gespecialiseerd adviesbureau ICTRecht biedt u daarom een ééndaagse cursus over de belangrijkste aspecten van het internetrecht. Haar ervaren juristen geven u zonder onnodig technisch jargon de praktische handvatten om het internetrecht te lijf te gaan.

Tijdens de cursus komen onder andere de volgende onderwerpen aan bod: onrechtmatige uitingen, auteursrecht, elektronische handel, webwinkels, getting things done, privacy, positie van tussenpersonen en het verzamelen van bewijs.

De cursus kost € 499,- ex BTW. Een tweede en volgende persoon van uw kantoor betaalt slechts € 399,- ex BTW. Dit bedrag is inclusief cursusmaterialen, koffie, thee en lunch. U ontvangt ook het boek De wet op internet van ICTRecht-partner Arnoud Engelfriet.

De cursus worden gehouden op donderdag 16 september en dinsdag 21 september in Seats2meet in Utrecht. Er zijn maximaal 30 deelnemers per cursus. Plaatsing geschiedt op volgorde van aanmelding.

Download de folder of neem contact op met ICTRecht voor meer informatie.

U had het misschien al gezien op de weblog van ICTRecht, maar per 1 oktober is mijn kantoor gevestigd aan de Panamalaan in Amsterdam, om precies te zijn in het opvallende rode Panamapaar dat daar staat.

Hierbij een sfeerimpressie, onderaan een bonusfoto:

Het kantoor van ICTRecht, vanaf de straat gezien

Een blik in het kantoor van ICTRecht

Vergaderen bij ICTRecht

De mensen van ICTRecht aan het werk

En als speciale bonus nog een close-up van onze kapstok:

Dit omdat ik de laatste tijd veel te weinig juridische bordjes op de foto zie.

Arnoud

Ik kan er een heel verhaal van maken, maar ik zal het kort houden: ik heb ontslag genomen bij Philips. Per 1 juli begin ik als partner bij juridisch adviesbureau ICTRecht.

Ik ben erg blij dat Steven Ras, de oprichter en directeur van ICTRecht me deze kans geeft. Ik ken Steven en ICTRecht als een zeer deskundig juridisch adviesbureau op het gebied van, inderdaad, ICT recht. Ik wil graag met mijn ervaring op het gebied van softwarelicenties, open source, octrooien en internetrecht bijdragen aan het succes van ICTRecht.

Voor mijn site en deze blog verandert er niets, behalve dat er misschien een knopje onder de artikelen komt waarmee je mij kunt inhuren. Maar wees gerust, ik blijf gewoon gratis artikelen publiceren.

Over leuke ideeën en projecten mag u natuurlijk altijd mailen!

(En mijn excuses voor de soms wat vage reacties die ik mensen gaf die vroegen wat ik nu precies deed.)

Arnoud

Voorwaarden Planet zijn vernietigbaar, kopt Nu.nl. Ze citeren Planet, die het uiteraard niet eens is met Steven Ras:

Volgens woordvoerster Eke Wolters van Planet zijn de juristen van het bedrijf het niet met Ras’ interpretatie eens. Klanten kunnen de voorwaarden bij aanmelding lezen, en elders op de site zijn ze wel te downloaden. “Er staan overigens geen rare dingen in die voorwaarden”, verzekert ze.

Misschien moeten die juristen de wet nog een keertje lezen.

De gebruiker (Planet dus) heeft aan de wederpartij (de klant) de algemene voorwaarden adequaat aangeboden] indien hij de algemene voorwaarden voor of bij het sluiten van de overeenkomst aan de wederpartij langs elektronische weg ter beschikking heeft gesteld op een zodanige wijze dat deze door hem kunnen worden opgeslagen en voor hem toegankelijk zijn ten behoeve van latere kennisneming (6:234 BW).

De voorwaarden moeten dus bij het sluiten van de overeenkomst beschikbaar gesteld worden op een zodanige manier dat je ze kunt opslaan. Er staat “dat ze kunnen worden opgeslagen EN later toegankelijk zijn”. Dat is toch echt wat anders dan “u kunt ze nu lezen en ergens anders staan ook nog voorwaarden die u kunt downloaden”. Je moet als klant de versie waar je mee akkoord gaat kunnen opslaan. Lijkt mij logisch. Die versie “elders op de site” kan best veranderen over drie maanden. Of over vijf minuten. Ik ga akkoord met wat ik gelezen en opgeslagen heb, niet met iets “elders”.

Trouwens, komt die kop u bekend voor? Mij ook. Mooi toeval. Leuk dat mensen je blog lezen, maar als ze de strekking overnemen in een eigen artikel, zou een linkje wel zo leuk zijn. Afijn.

Arnoud