Internetrecht door Arnoud Engelfriet

Eind november verplichtte een Duitse rechtbank T-Mobile om in Duitsland de iPhone ook los te verkopen. Voor 999 euro weliswaar, maar toch. In hoger beroep werd deze beslissing teruggedraaid. In Nederland is het nog maar de vraag of zo’n verbod er zou komen.

Inderdaad, dit is koppelverkoop. Maar koppelverkoop is bij ons gewoon toegestaan. De logica daarachter is dat je gewoon met de verkoper kunt onderhandelen over ontkoppelen tegen een lagere prijs, of dat je naar een andere verkoper kunt gaan die niet aan de koppelverkoop doet.

Heeft de verkoper een (bijna)monopolie, dan gaat die redenering natuurlijk niet op. Vandaar dat koppelverkoop dan wel verboden is. Dat is dan misbruik van een economische machtspositie.

T-Mobile, die in Nederland de iPhone zal gaan verkopen, heeft echter absoluut geen machtspositie op de markt voor mobiele telefonie. Een abonnement op die dienst koppelen aan koop van een iPhone is dan dus geen misbruik.

Slimmeriken redeneren andersom: T-Mobile heeft vanwege haar exclusieve contract met Apple wel een monopolie op verkoop van de iPhone. Zij koppelt die dan aan een abonnement, en dat is misbruik van dat monopolie.

Die redenering gaat echter alleen op als de iPhone een afzonderlijke markt is. Een monopolie op een product is wat anders dan een machtspositie in de markt voor dat soort producten. Natuurlijk is het een uniek ding, maar er zijn genoeg andere smartphones die in ieder geval qua functionaliteit in de buurt komen. En in de markt voor smartphones heeft T-Mobile geen machtspositie.

Arnoud

Psst, iPhonetje kopen? Onder andere iPhoneclub.nl meldt dat er nu al iPhones te koop zijn in Nederland voor het luttele bedrag van 189 euro. Dit terwijl ze in de VS nog $399 kosten, nog altijd 280 euro of daaromtrent.

Een Brabantse webwinkel verkoopt sinds vandaag iPhones voor 189 euro. Voorwaarde is wel dat je er een tweejarig abonnement van Telfort bij afsluit. Bedrijfsleider Dennis Boerekamps van GSMtrack.nl zegt dat het gaat om simlockvrije iPhones, maar wil niet zeggen hoeveel hij op voorraad heeft. Ook wil hij niet zeggen hoe hij aan de telefoons is gekomen. Een woordvoerder van Apple wilde evenmin duidelijkheid verschaffen of dit soort transacties zijn toegestaan.

Zal ik dan maar een poging wagen? Nee, dat mag niet.

Eerst het goede nieuws. De kans dat die iPhones gestolen zijn, lijkt me te verwaarlozen. Het zullen ook geen namaakfoons zijn. Een andere grond om doorverkoop van een iPhone te verbieden, zou ik echt niet weten. Als Apple ze aan iemand verkoopt, dan staat het die iemand vrij om ze door te verkopen. Ook met verlies, als je dat als verkoper zelf graag wilt natuurlijk. Verkocht is verkocht, heet dat in juridisch jargon. Had je maar in het verkoopcontract moeten zetten dat ze niet met verlies mogen worden doorverkocht.

De truc is hier natuurlijk dat GSMTrack het verlies goedmaakt door de premie die hij van Telfort krijgt voor het verplichte tweejarige abonnement dat er bij zit. En ja, ook dat mag. Het is aan de winkelier om te bepalen welke producten hij verkoopt en in welke combinaties.

Ja, dat is koppelverkoop. En nee, koppelverkoop is legaal in Nederland. Pas wanneer je een “dominante positie” hebt op de markt, mag je geen ongerelateerde producten meer bundelen. Pas dan verpest je de markt namelijk. Het staat iedereen vrij om niet bij GSMtrack te kopen, en andere GSM-boeren kunnen ook iPhones importeren vanuit de VS tenslotte.

Wat het wel dubieus maakt, is dat het gaat om geunlockte iPhones. Zoals ik eerder bij Macwereld uitlegde: daarvoor is een firmware hack nodig, en dat is inbreuk op het auteursrecht van Apple. Die gewijzigde firmware mag niet worden verspreid, en dus ook niet als onderdeel van een iPhone.

Arnoud

Tijdens wat graven naar de legaliteit van je iPhone unlocken bekeek ik ook de EULA van het ding. En wat zie ik in artikel 8:

You also agree that you will not use the iPhone Software or the iPhone Software Updates for any purposes prohibited by United States law, including, without limitation, the development, design, manufacture or production of missiles, nuclear, chemical or biological weapons.

Nou zijn EULA’s (gebruiksovereenkomsten) natuurlijk grotendeels een copy & paste kwestie, maar een beetje opletten wat je copy’t zou wel fijn zijn, collega’s.

Arnoud

En daar zijn we dan: deel drie van de serie bij Macwereld over de (il)legaliteit van het unlocken van de iPhone.

In de eerste twee delen bespraken we het SIM unlocken van telefoons in het algemeen, en het activeren van de iPhone. In dit derde en laatste deel: de unlock zelf, en of het legaal is in Nederland.

Lees verder in iPhone unlocken in Nederland: is het legaal? (deel 3) bij macwereld.nl.

En nee, het is niet zo simpel als ik eerder riep: de iPhone heeft geen simlock zoals gewone GSM’s. Het is legaal om simlocks van GSM’s te verwijderen, omdat dat simpelweg codes zijn die je moet intoetsen en dan wordt de sim-controle uitgeschakeld. Allemaal voorgeprogrammeerde functionaliteit, de enige truc is uiteindelijk hoe je aan die code komt. Bij de iPhone moet je heel wat meer doen, en dat is juridisch een stuk ondeugender allemaal.

UPDATE: (28 september) via Macwereld nog de mededeling dat de nieuwste firmware van Apple alle benodigde technische trucs ongedaan maakt. Mooi is dat!

Arnoud

Macwereld maakt er een serie van: de iPhone unlocken, is het legaal?

Zoals in het eerste deel is uitgelegd, is het verwijderen van een simlock in Nederland in principe gewoon toegestaan. In dit deel kijken we specifiek naar de iPhone zelf, en de juridische aspecten die komen kijken bij het unlocken ervan.

Lees verder in iPhone unlocken in Nederland: is het legaal?, deel 2 bij macwereld.nl.

Arnoud

De iPhone komt naar Europa, en met een beetje geluk binnen afzienbare tijd ook naar Nederland. Nu zit dat ding goed op slot, wat dus de vraag oproept: mag je de iPhone unlocken?

Op deze vraag (waar ik eerder nog ongenuanceerd ja op zei) probeer ik nu in een serie artikelen op Macwereld.nl antwoord te geven.

De laatste tijd is er veel in het nieuws over het unlocken van Apple’s iPhone. Europese klanten willen niet alleen graag een iPhone aanschaffen, maar deze ook gebruiken met hun eigen SIM-kaart.

Maar is het SIM-unlocken van de iPhone in Nederland eigenlijk wel legaal? MacWereld.nl ging op onderzoek uit.

Lees verder in iPhone unlocken in Nederland: is het legaal? (Deel 1) - macwereld.nl.

Arnoud

De Amerikaanse tiener George Hotz is er in geslaagd Apple’s iPhone te ontdoen van simlock van Apple’s zakenpartner AT&T, las ik op SYNC.nl. En op de BBC. En bij Tweakers. En Engadget. Ja, ik lees veel.

Wat ik ook las bij Tweakers:

Het is nog onduidelijk in hoeverre het omzeilen van de technische beveiliging van de iPhone juridisch aangepakt kan worden. De Amerikaanse DMCA-wetgeving staat het verwijderen van simlocks in elk geval wel toe, maar heel wat landen hebben inmiddels juridische maatregelen tegen het omzeilen van beveiligingssystemen genomen.

Maar ook in Nederland is het verwijderen van een simlock legaal. Dat is toch echt duidelijk.

Je kunt het kraken van een beveiliging op verschillende manieren juridisch proberen aan te pakken. Ten eerste hebben we artikel 29a Auteurswet, de tegenhanger van de DMCA-regeling waar Tweakers aan refereert. Dat artikel zegt dat je een beveiliging op een stuk software (of ander auteursrechtelijk beschermd werk) niet mag kraken of omzeilen. Maar:

Een simlock en een serviceproviderlock kunnen niet worden aangemerkt als auteursrechtelijk beschermd werk.

Dan is kraken dus legaal. Natuurlijk is het kraken van andermans computersysteem computervredebreuk, maar als je je eigen systeem kraakt, of met toestemming bezig bent, is er niets aan de hand. En een telefoon unlocken gebeurt toch echt met toestemming van de koper van het toestel.

Arnoud