Portretrecht en privacy voor geparkeerde auto’s
Diverse lezers, die voorzover ik kan zien niets met elkaar te maken hebben, mailden me vorige week met min of meer dezelfde vraag over portretrecht. Doorhalen wat niet van toepassing is:
In onze [straat, buurt] [rijden, parkeren] veel mensen nogal onveilig. Door al die fout geparkeerde auto’s [ontstaat veel verkeershinder, lopen overstekende kinderen gevaar, kunnen fietsers er nauwelijks nog langs]. Nu hadden wij bedacht om deze verkeerssituatie [met, zonder] de verantwoordelijke personen te fotograferen en die foto’s [op een plakbord, op school, in het wijkcentrum, op een website] te plaatsen om aandacht te vragen voor dit probleem. Het gaat ons er [niet, niet direct] om om mensen aan de schandpaal te nagelen. We willen alleen dat [mensen gaan, de gemeente gaat] inzien dat het zo niet langer kan. Maar mag zo’n actie eigenlijk wel van [het portretrecht, de privacywet]?
Fotograferen van mensen en auto’s in je omgeving mag gewoon. Het is publicatie die problematisch kan zijn. De mensen kunnen dan hun portretrecht inroepen. Portretrecht geldt zodra mensen herkenbaar in beeld zijn. Zou je dus mensen alleen onherkenbaar op de foto’s hebben, dan is er geen probleem met portretrecht. Let er wel op dat mensen soms ook herkenbaar zijn zonder dat je hun gezicht ziet. Iemand kan een opvallend kapsel hebben of herkenbare kleding (”die vrouw met de korte rokjes en het rode haar”).
Voor auto’s geldt geen portretrecht. Daar kan wel weer de Wet Bescherming Persoonsgegevens spelen. Een foto van een auto kan te herleiden zijn tot de eigenaar. Daarmee is het tonen van zo’n foto mogelijk een inbreuk op diens privacy.
Nummerborden afplakken kan daartegen helpen, maar het is geen perfecte oplossing. In zo’n beperkte omgeving als een buurt of straat weten mensen ook vaak wie de eigenaar is als het nummerbord afgeplakt is. Als er maar 1 moeder is met een Smart (of een Hummer), weet iedereen meteen wie dat is als je die Smart laat zien. Ook zonder nummerbord en zonder haar op de foto. Of wat te denken van de bakker die zijn kind met de bedrijfsauto afzet.
De inbreuk op de privacy kan te rechtvaardigen zijn omdat je een verkeersprobleem aan de orde wilt stellen. Het zal dan afhangen van de context waarin de foto wordt getoond. Als je foto’s van diverse situaties laat zien, met hooguit één of twee keer een bepaalde auto, dan lijkt me dat geen probleem.
Ga je één auto of eigenaar er uit lichten, dan is het nog maar de vraag of dat mag. Heeft die ene eigenaar het verdiend om zo in het zonnetje (koplamp?) gezet te worden? Dat riekt naar eigenrichting, zeker als nog helemaal niet vaststaat dat die persoon werkelijk verantwoordelijk is voor de overlast. Herkenbare foto’s tonen van verdachten is vrijwel altijd een inbreuk op hun privacy.
Ook zal meespelen hoe veel mensen de foto’s zien. Bij die school zou men de foto’s op een ouderavond kunnen laten zien aan de parkerende ouders. Dat is een heel wat beperktere groep dan het publiek van een website, en daarom zou dat eerder mogen dan foto’s met naam en toenaam op een website.
Kortom, dit mag [wel, niet, misschien].
Weten jullie nog buitengerechtelijke oplossingen voor parkeerproblemen? Het liefst legaal.
Arnoud
