Internetrecht door Arnoud Engelfriet

Andermans website nabootsen kan onrechtmatig zijn, zo besliste de rechtbank in Leeuwarden afgelopen woensdag. Het ging hier om slaafse nabootsing van een website en een bedrijfsplan van de franchisegever.

Het bedrijf Monkey Town BV biedt anderen de mogelijkheid om een spelconcept (indoor speeltuinen voor kinderen) in franchise te nemen. De zoon van een Leeuwardse franchisenemer vond dat hij het net zo goed zelf kon doen, maar bleek daarbij de nodige tekst uit het ondernemingsplan en van de website van Monkey Town overgenomen te hebben.

Nu lijkt het me duidelijk dat als je andermans (in vertrouwen verkregen) bedrijfsplan overschrijft, je fout bezig bent. Naast schending van geheimhouding is dan ook sprake van inbreuk op auteursrecht. Maar ook van de website was het nodige overgenomen. Volgens het vonnis (LJN BC1569) ging het hierom:

Verder is de volgorde van behandelde onderwerpen op de website van Jungle City nagenoeg dezelfde als in het bedrijfsplan van Monkey Town. De website van Jungle City maakt voorts, evenals de website van Monkey Town, gebruik van een blauwe achtergrondkleur, van afbeeldingen van dieren in elementaire kleurstellingen, van hetzelfde lettertype en van dezelfde template.

Elk van die keuzes ligt redelijk voor de hand gezien de doelgroep en het onderwerp van de site. Op zich niets mis mee dus. Maar de combinatie van al die keuzes, plus het overnemen van teksten, was voor de rechter aanleiding om Jungle City toch te veroordelen:

Naar het oordeel van de voorzieningenrechter is in dit geval sprake van het in hoge mate nabootsen van de producten (bedrijfsplan en website) van Monkey Town waardoor verwarring bij het publiek valt te duchten. Nu [gedaagde sub 2]. evengoed, zonder afbreuk te doen aan de deugdelijkheid en bruikbaarheid van de website van Jungle City, een andere weg had kunnen inslaan, handelt hij hierdoor onrechtmatig jegens Monkey Town.

Arnoud

Ooit had LEGO een octrooi op haar bouwsteentjes, waarbij de uitvinding was dat de buisjes aan de onderkant precies pasten tussen de noppen aan de bovenkant. Als een octrooi verlopen is, mag iedereen de uitvinding namaken. Maar ook dan gelden er nog grenzen, meestal in de vorm van merkinbreuk of “slaafse nabootsing”. Dat laatste is een lastige. Je mag namaken maar daarbij moet je wel je best doen om een eigen, origineel product te maken. Niet alleen maar, eh, slaafs het origineel nabootsen.

Bij bouwsteentjes met noppen en buisjes is dat lastig. Je wilt tenslotte steentjes maken die passen op de LEGO steentjes. Dus heel veel creatieve ruimte heb je niet. Het Gerechtshof Den Bosch heeft nu besloten dat dat in principe mag:

Er is sprake van een door potentiële kopers gevoelde behoefte om bij verdere aankopen bouwsteentjes te verkrijgen die naar maatvoering en uiterlijk passen op/bij de steentjes die men al bezit. In de praktijk van het Nederlandse huisgezin is dat in veel gevallen: Lego en Duplo. Om aan die wens tegemoet te komen, zal een producent zijn producten aan maatvoering en uiterlijk van Lego en Duplo moeten aanpassen. Dat betekent nabootsen, maar in de bijzondere omstandigheden van dit geval is dat een nabootsing die zijn rechtvaardiging vindt in de reële behoefte bij klanten aan compatibiliteit. Daarbij is naar het oordeel van het hof voldoende komen vast te staan dat voor Mega Brands de nabootsing van zowel de afmetingen als de overige vormaspecten van de basiselementen van Lego en Duplo noodzakelijk is voor het tot stand brengen van de compatibiliteit en uitwisselbaarheid

De firma Mega Brands mag dus haar blokjes op de markt brengen. Persoonlijk hoop ik dat de Koreaanse firma Oxford Toys nu ook met haar bouwsystemen komt. Want LEGO is toch maar saai, zonder leger met tanks en kanonnen, Stealth bommenwerpers of SWAT-team met mitrailleurs.

Volledig bericht bij Boek 9.

Arnoud