Internetrecht door Arnoud Engelfriet

Een Amerikaanse rechtbank heeft p2p-site Torrentspy een boete opgelegd van 110 miljoen dollar (72 miljoen euro), meldden Nu.nl en Tweakers. De site bood links aan waarmee films en tv-programma’s kunnen worden gedownload. Toch zegt dit weinig over de legaliteit van andere filesharing sites. Torrentspy kreeg deze schadevergoeding vooral opgelegd vanwege haar klunzige manier van omgaan met bewijs.

Zo had Torrentspy tegen de rechter gezegd dat men geen IP-adressen bijhield van gebruikers. Men bleek echter wel een systeem te hebben waarmee gebruikers op basis van IP-adres geband konden worden, en bovendien konden moderatoren wel degelijk IP-adressen van alle gebruikers zien.

Ook ging men na de aanklacht even snel berichtjes op de forums wijzigen: alle titels van beschermde werken werden veranderd in “[een niet nader te noemen film]”. Niet handig als de eiser allang een screendump heeft gemaakt natuurlijk.

Ook niet handig was de mailconversatie tussen de eigenaren over wat te doen met ‘foute’ content: laten we die op een besloten forum zetten, dan ziet de MPAA dat niet. Ja, goed plan! Vooral omdat je in de VS al je e-mailconversaties en al het andere mogelijk relevante bewijs aan de wederpartij moet afgeven als onderdeel van de pre-trial discovery.

Nee, dat had Torrentspy niet handig aangepakt. Bewijs vervalsen of vernietigen is iets waar rechters boos om worden. Bovendien is het automatische gevolg dat je de rechtszaak verliest:

Those actions rubbed the judge the wrong way. “Plaintiffs have convinced the Court that their ability to prove their case has been inalterably prejudiced by Defendants’ willful spoliation of evidence, making terminating sanctions the only effective recourse,” wrote Judge Florence-Marie Cooper in her decision. “The Court has concluded that Defendants’ conduct constitutes spoliation and second, that termination of the case in favor of Plaintiffs is the proper sanction.”

Erg jammer. Want de principiele vraag komt hierdoor niet aan bod. En de hoogte van het bedrag zal andere sites wel twee keer laten nadenken over een schikking in plaats van het voor de rechter te laten komen.

Arnoud

Tijdens een discussie op Tweakers over de werkwijze van BREIN in 2007 kwam een deelnemer met een slimme opmerking over Bittorrent.

Bij de meeste file sharing netwerken download je het bestand van één iemand. Zijn er meerdere aanbieders, dan moet je er eentje kiezen en maar hopen dat die de beste snelheid levert (en ook nog eens een kwalitatief goed bestand). Heb je het twee keer half gedownload, dan heb je twee halve bestanden waar je niet zo veel mee kunt.

Bittorrent zit slimmer in elkaar. Elk bestand wordt in delen opgehakt, en elk deel wordt afzonderlijk verstuurd. Zodra iemand een deel heeft, deelt hij dat deel ook weer met iedereen die op zoek is naar dat bestand. Dit bespaart natuurlijk nogal wat bandbreedte.

Niemand verspreidt dus een geheel werk via Bittorrent. Iedereen verspreidt deeltjes, en de ontvanger zet de deeltjes in de juiste volgorde. Wie is nu aan te spreken voor de inbreuk, als het werk nu zonder toestemming op Bittorrent terechtkwam?

In het burgerlijk recht bestaat sinds enige tijd de constructie van “onrechtmatige daad in groepsverband“. Deze wordt vooral gebruikt bij zaken als mishandeling en vernieling, waar het vaak lastig is om aan te tonen wie van de groep nu precies welke klap uitdeelde of de steen wierp waardoor de ruit stukging. De wet (art. 6:166 BW) zegt dan:

Indien één van tot een groep behorende personen onrechtmatig schade toebrengt en de kans op het aldus toebrengen van schade deze personen had behoren te weerhouden van hun gedragingen in groepsverband, zijn zij hoofdelijk aansprakelijk indien deze gedragingen hun kunnen worden toegerekend.

De aanbieders van fragmenten van het werk kun je zien als een groep. Door hun gezamenlijk optreden is er schade ontstaan, namelijk een inbreuk op auteursrecht. En gebruikers van Bittorrent (moeten) weten dat als zij iets downloaden, het programma automatisch de fragmenten weer gaat aanbieden. Omdat verspreiden van zulk materiaal verboden is, hoor je het werk ook niet te downloaden via Bittorrent.

Degene die aangesproken wordt, hoeft dus niet degene te zijn die het werk voor het eerst op Bittorrent bracht (de “seeder”).

Waar ik nog over twijfel, is het eerste stuk van deze zin: er moet één iemand schade toegebracht hebben. Dat kun je dus lezen als “één persoon heeft het werk illegaal aangeboden”, en dan gaat dit artikel niet op voor Bittorrent. Als je er echter vanuit gaat dat zelfs maar een deel aanbieden al schade oplevert, dan is wel aan het artikel voldaan.

Roept u maar!

Arnoud

Nou nou nou. TorrentFreak ziet dat stichting BREIN (die hard bezig is torrentsites te sluiten) tekst van hen overneemt en lanceert gelijk maar een open brief:

Specifically, your organization has selectively and misleadingly quoted from our publication without properly attributing the source, in contravention of the Creative Commons license under which this text was published. This is a contemptible infringement of our own intellectual property rights, illustrative of a gross lack of professionalism on your part.

Inderdaad, de publicaties op Torrentfreak.com zijn gepubliceerd onder een Creative Commons licentie, en die vereist naamsvermelding bij herpublicatie. Ook als je maar een deel van het werk overneemt.

Maar heeft BREIN nu die hele tekst gekopieerd zonder naamsvermelding? Welnee. Het gaat om dit stukje, waarbij de overngenomen tekst van Torrentfreak blauw is gemaakt:

Dat noemen we een citaat. En het citaatrecht gaat boven welke licentie dan ook. De enige eisen zijn: niet meer overnemen dan nodig, en de bron noemen. Niks moeten linken naar de bron of de licentie op het werk noemen.

BREIN gebruikt één zin, wat prima past bij het doel van het citaat en ze noemen ook degene die die zin gezegd heeft: de eigenaar van Sumotorrent. Toegegeven, “de anonieme eigenaar vanop een weblog voor internetpiraten” is wat denigrerend. Je zou kunnen betogen dat daar mogelijk iets beledigends in zit, maar dat is nog altijd heel wat anders dan inbreuk op auteursrecht.

Arnoud

File sharing via Bittorrent begint met een torrent-bestand, waarin de informatie staat waar en hoe een film of ander werk gevonden kan worden. Dergelijke bestanden zijn geen inbreuk op het auteursrecht. Willens en wetens torrent-bestanden aanbieden is vaak wel onrechtmatig.

Bij het Bittorrent-file sharing systeem worden bestanden in fragmenten uitgewisseld. Om deze te kunnen vinden, is een zogeheten torrent-bestand nodig. Met dit bestand kan een downloader de fragmenten van het bestand bij elkaar zoeken, en daarmee het bestand reconstrueren. Bittorrent is legaal. Alleen, soms worden via Bittorrent werken verspreid zonder dat de rechthebbende daar toestemming voor heeft gegeven. Dat is inbreuk op het auteursrecht.

Het publiceren (aanbieden) van een torrent-bestand is geen inbreuk op het auteursrecht. Maar wie weet dat de torrent die hij publiceert, verwijst naar een inbreukmakend bestand, handelt vaak wel onrechtmatig en kan daardoor tot een schadevergoeding worden veroordeeld.

Lees verder in De inbreukmakendheid van torrent-bestanden (in Auteursrecht @ iusmentis.com).

Arnoud

Sites die links naar illegale bestanden aanbieden kunnen medeplichtig zijn aan een strafbaar feit, juicht BREIN op Boek 9. ‘Internetpiraten’ grotendeels vrijgesproken, kopt daarentegen Nu.nl. Toch was er, zoals Planet terecht opmerkt, sprake van een principiële overwinning voor Brein in een recente strafzaak tegen twee eDonkey-sites.

Via eDonkey kunnen mensen bestanden met elkaar uitwisselen. Daarbij wordt gebruik gemaakt van hashcodes, die uniek zijn voor een bestand. Wie dus een bepaald bestand zoekt, moet weten welke hashcode het heeft. Op de sites Releases4u en Shareconnector van de verdachten was te zien welke code bij illegaal aangeboden films en muziek hoorde.

Nu werden er inderdaad opzettelijk en zonder toestemming werken verspreid, dus de aanbieders op eDonkey pleegden een misdrijf. Ben je nu medeplichtig aan dat misdrijf als je de hashcodes aanbiedt waarmee anderen de werken kunnen verspreiden? Ja, oordeelde de rechtbank:

[H]et handelen van de bij de website betrokken personen, onder wie verdachte als administrator, [kan] in beginsel beschouwd worden als medeplichtigheid aan de door de gebruikers van de website gepleegde inbreuken op auteursrechten door middel van het uploaden, doordat met de website de gelegenheid wordt geboden tot snelle verspreiding van de bestanden.

Wel moet worden bewezen dat bezoekers van de website via de aangeboden hashcodes werken hebben gevonden en die vervolgens ook weer hebben verspreid (geupload). Want zonder plegers geen medeplichtigen. Dat lukte in dit geval niet, waardoor de verdachten werden vrijgesproken.

Het vonnis bespreekt ook nog de vraag of de beheerders van de site schuldig waren aan medeplegen van de inbreuk. Bij medeplegen pleeg je het misdrijf zelf, in samenwerking met anderen. Er moet dan sprake zijn van “bewuste, nauwe en volledige samenwerking” tussen de betrokkenen. Bij medeplichtigheid help je of geef je gelegenheid tot het plegen. De mate van samenwerking mag dan een stuk minder zijn.

De legaliteit van torrentsites, maar ook van linksites in het algemeen, komt met dit vonnis onder druk te staan. De bekende vraag zijn hyperlinks legaal heeft er daarmee weer een nuance bij.

Arnoud

Hosting provider Leaseweb moet illegale torrentsite afsluiten, zo kopt BREIN na haar gewonnen zaak tegen Leaseweb. Maar wat is er illegaal aan torrents? Het zijn niet meer dan inhoudsopgaven en verwijzingen.

Bittorrent is het populairste peer-to-peer filesharing systeem ter wereld. Zoals bij alle filesharing systemen wisselen de gebruikers bestanden met elkaar uit. Het unieke aan Bittorrent is dat er niet één persoon is die het hele bestand verstuurt. Elk bestand wordt in delen opgehakt, en elk deel wordt afzonderlijk verstuurd. Zodra iemand een deel heeft, deelt hij dat deel ook weer met iedereen die op zoek is naar dat bestand. Dit bespaart natuurlijk nogal wat bandbreedte.

Om dit mogelijk te maken, heb je een zogeheten torrent-bestand of gewoon een “torrent” nodig. Een torrent is grofweg een lijstje dat aangeeft hoe je een werk in delen ophakt, en wat dan de hash-waarde is van elk deel. Zeg maar “dit boek heeft 390 pagina’s: op pagina 1 staan 622 woorden, op pagina 2 598, …”. Vervolgens kun je overal op zoek gaan naar de pagina’s, en wat je binnenkrijgt controleren en in de juiste volgorde zetten.

Het verspreiden van muziek, films of andere werken is zonder toestemming van de maker inbreuk op het auteursrecht. Maar een torrent is geen kopie van het werk. Het is hooguit een inhoudsopgave, een beschrijving van de pagina’s van het werk. Dat kan dus geen inbreuk op het auteursrecht zijn.

In de recente zaak BREIN/Leaseweb (met dank aan ISPam voor de platte tekst) legt de rechtbank uit:

In dit kort geding, waarin geen nader onderzoek naar de feiten mogelijk is, kan niet zonder meer worden vastgesteld of het handelen van Everlasting kan worden aangemerkt als een zelfstandige openbaarmaking in de zin van de Auteurswet (of WNR). De werken worden immers rechtstreeks van gebruiker naar gebruiker gekopieerd en de rol van de server beperkt zich tot het regelen van het up- en downloaden. In een bodemprocedure kan uitvoerig onderzoek worden gedaan naar alle aspecten van dit (relatief nieuwe) technische proces. In dit kort geding kan in ieder geval wel worden vastgesteld dat Everlasting structureel inbreuken op auteursrechten en naburige rechten faciliteert en dat (de houder van) Everlasting zich hiervan bewust moet zijn. Het handelen van Everlasting is derhalve onrechtmatig, omdat het in strijd is met de jegens de rechthebbenden in acht te nemen zorgvuldigheid.

Vrijwel dezelfde benadering werd ook gevolgd door de rechtbank in Den Haag in januari:

Omdat de werken rechtstreeks van gebruiker naar gebruiker worden gekopieerd en de rol van de server zich in dit opzicht beperkt tot het regelen van het proces van uploaden en downloaden, kan de voorzieningenrechter Stichting Brein niet volgen in haar standpunt dat het handelen van de websitehouder moeten worden aangemerkt als zelfstandige openbaarmaking.

[D]e websitehouder [faciliteert] structureel inbreuken op auteursrechten en naburige rechten. Reeds gelet op de aard van de bestanden kan het niet anders, dan dat de websitehouder zich hiervan bewust is. Voorts is van belang dat met de website inkomsten gegenereerd worden omdat een gebruiker - alvorens torrents te kunnen downloaden - een bedrag dient te betalen. Onder deze omstandigheden moet voorshands worden geoordeeld dat het handelen van de websitehouder onrechtmatig is, niet omdat de websitehouder inbreuk maakt op de aan de rechthebbenden toekomende auteurs- of naburige rechten, maar omdat zijn handelen in strijd is met de jegens de rechthebbenden in acht te nemen zorgvuldigheid.

Arnoud