Internetrecht door Arnoud Engelfriet

Een oudere domeinnaam kan worden opgeëist door een jongere handelsnaamhouder, maar dan moeten er wel bijzondere omstandigheden zijn. Dat blijkt uit een vonnis in kort geding van de rechtbank Amsterdam over Mediavacature.nl (2006) en mediavacatures.nl (2002). Maar het volgen van volgers van de concurrent op Twitter is daarentegen niet verboden, tenzij je “op slinkse wijze” klanten van de concurrent “weglokt” door verwarring te scheppen over jouw identiteit versus die van de concurrent.

Domeinnaamhouders hebben vaak het idee dat hun oudere domeinnaamregistratie ze beschermt tegen acties van latere merk- of handelsnaamhouders. Omgekeerd denken handelsnaam- of merkhouders nog wel eens dat ze alles kunnen opeisen omdat zij een juridisch recht hebben. De waarheid ligt in het midden. De wet gaat uit van de merk of handelsnaam en bekijkt dan of daar inbreuk op gepleegd wordt. De datum van registratie van de domeinnaam kan daarbij een factor zijn, maar is op zichzelf niet doorslaggevend.

In dit geval kon de eiser aantonen dat hij vanaf najaar 2006 met de handelsnaam Mediavacature.nl (zonder s) opereerde. Hij had facturen, offertes, persberichten en dergelijke overlegd waar deze handelsnaam op stond. En zo hoort het. Handelsnaamgebruik bewijs je door daadwerkelijk met die naam naar buiten te treden. Het registreren bij de KVK helpt je niet.

De domeinnaam mediavacatures.nl dateerde uit 2002. Tussen 2002 en 2007 werd de domeinnaam echter niet als handelsnaam gebruikt, maar alleen als doorlink-URL naar mediaflex.nl. Rond augustus 2006 verschenen er stukken waarin plannen werden voorgesteld om iets te doen met die domeinnaam, maar plannen zijn nog geen handelsnaamgebruik. Je moet echt naar buiten treden en je profileren als bedrijf onder die naam. Daarmee kan de gedaagde zich niet beroepen op een ouder handelsnaamrecht.

De rechtbank, die zich overigens bevoegd achtte “omdat de gewraakte handelingen van gedaagden op het internet plaatsvinden, [en dus] tevens plaats in het arrondissement Amsterdam”, vindt dat inbreuk wordt gepleegd op het handelsnaamrecht van de eiser. De domeinnaam lijkt zo veel dat er haast wel verwarring móet ontstaan. Maar omdat men al vrijwillig het gebruik van deze domeinnaam had gestaakt en had toegezegd niet langer te opereren onder die naam, blijft het bij een verbod an sich. De domeinnaam hoeft niet te worden overgedragen.

Ook bleek de gedaagde op Twitter actief te zijn geweest met het account @mediavacatures. Daarmee werden klanten van eiser gevolgd. Dat vindt de rechtbank niet verboden:

Het volgen van de volgers van een concurrent kan dan ook voorshands niet onrechtmatig worden geacht. Uitgangspunt is immers dat het profiteren van andermans product, inspanning, kennis of inzicht op zichzelf niet onrechtmatig is, ook niet als dit nadeel aan die ander toebrengt. Dit is pas anders indien een twitteraar (al dan niet bewust) bij het publiek verwarring creëert over zijn identiteit en zodoende “op slinkse wijze” klanten van de concurrent “weglokt”.

De rechtbank vindt het echter niet meer aannemelijk dat de eiser nu nog klanten kwijt zal raken, omdat de gedaagde immers niet meer de bedrijfsnaam Mediavacatures.nl mag gebruiken. Het wordt ze wel verboden om deze handelsnaam op Twitter te voeren. En als je nu kijkt op Twitterrr dan lijkt men daaraan voldaan te hebben: bij het account staan nu duidelijkde bedrijfsnaam “MV Jobs Media” met alleen als ondertitel “@Mediavacatures on the world wide web”. Ook het logo is van MV Jobs. Niemand kan dit nog aanzien voor het bedrijfstwitteraccount van @Mediavacature.

Arnoud

Bij Madbello las ik het opmerkelijke bericht dat een zeventienjarige twitteraar DNA moest komen afgeven nadat hij (voorwaardelijk) veroordeeld was voor een haatzaaiende tweet. En na deze retecoole reactie kon ik niet anders dan er induiken.

De jongeman was veroordeeld voor het twitteren van

Tering joden in israel zijn weer bezig. Als de Fuhrer nou zijn werk had afgemaakt was dit niet gebeurd. #siegheil

Het vonnis is nergens te vinden (want de verdachte is minderjarig), en dat is jammer want zo is het heel lastig te duiden wat daarna kwam: een sommatie tot afgifte van DNA materiaal. Daarbij werd namelijk verwezen naar artikel 285 Strafrecht, oftewel het bedreigen met geweld van personen. Ik zie met de beste wil van de wereld niet hoe een tweet als deze als bedreiging gezien kan worden.

Op zich klopt het wel dat áls het om bedreiging gaat, DNA kan worden afgenomen. De Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden bepaalt namelijk dat bij elk ernstig misdrijf (zoals gedefinieerd in artikel 67 Strafvordering) DNA mag worden afgenomen. En artikel 285 lid 1, oftewel de bedreiging, valt onder die definitie.

Die Wet DNA heeft dan weer wel een uitzondering: geen DNA zal worden afgenomen als

redelijkerwijs aannemelijk is dat het bepalen en verwerken van zijn DNA-profiel gelet op de aard van het misdrijf of de bijzondere omstandigheden waaronder het misdrijf is gepleegd niet van betekenis zal kunnen zijn voor de voorkoming, opsporing, vervolging en berechting van strafbare feiten van de veroordeelde.

en dat had wat mij betreft reden moeten zijn om in dit geval af te zien van DNA-afname. Update (11 maart): in de comments wijst Arnout Veenman erop dat

DNA moet worden afgenomen, tenzij een van de twee uitzonderingen zich voordoet en die moeten ook nog eens beperkt worden uitgelegd. Voor andere uitzonderingen die uit het systeem van de wet voortvloeien is volgens de HR geen plaats en ook art. 40 IVRK biedt een dergelijke generieke uitzondering niet voor minderjarigen .

Arnoud
Disclaimer: het was niet de bedoeling van de maker dat dat poppetje in het plaatje de Hitlergroet lijkt te brengen.

Een lezer mailde me:

Ik hoor van steeds meer mensen op Twitter dat hun ‘baas’ ook op Twitter komt en ze gaat volgen. Over het algemeen vinden ze dat niet zo fijn en zie ik dat ze voorzichtiger worden in wat ze zeggen. Dit roept volgens mij interessante juridische vragen op. Mag je bijvoorbeeld onder werktijd twitteren, maar dan wel je baas blokken? Of heeft die recht om te zien wat je uitspookt?

Voor twitteren onder werktijd gelden dezelfde regels als bij ander internetgebruik: dat mag, maar met mate en het mag je werk niet hinderen. Ook heb je rekening te houden met bedrijfsbelangen. Je mag dus geen beursgevoelige informatie via een tweet naar buiten brengen als je werkt bij een beursgenoteerd bedrijf. Uitvinders die hun grote ontdekking per Twitter naar buiten brengen, beperken daarmee de kans op octrooi.

Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens heeft bepaald dat je ook onder werktijd, en zelfs met de apparatuur van de baas, privégesprekken mag voeren, mits dus met mate. Sterker nog, je werkgever mag niet zomaar monitoren en opnemen wat jij privé allemaal uitspookt. Pas bij concrete aanwijzingen dat je je werk verzaakt, mag deze jou gaan volgen en ingrijpen. Je hebt een redelijke privacyverwachting op het werk, aldus de jurisprudentie.

Maar bij Twitter heb je heel weinig privacyverwachting, want je maakt zelf die gegevens openbaar en dus mag je baas die ook lezen. Natuurlijk heb je het recht om hem te blokken, maar er zijn genoeg manieren waarop hij alsnog te weten kan komen wat je zegt.

Als je vanwege je baas voorzichtiger gaat worden in wat je twittert, dan is dat volgens mij wel een teken dat je zelf al weet dat je niet helemaal netjes bezig bent. Toch?

Arnoud

Twittersquatting, het klinkt enigszins apart maar het kan wel eens een serieus probleem gaan worden. Nu Twitter langzaam maar zeker steeds populairder begint te worden, beginnen mensen te merken dat namen opraken. Of dat hun (bedrijfs)naam al gebruikt wordt door een ander. Met een beetje pech doet die ander zich ook nog eens voor als jou. Kun je daar wat aan doen?

Het idee dat iemand je bedrijfsnaam of merknaam als Twitter-gebruikersnaam registreert, doet natuurlijk sterk denken aan het fenomeen domeinkaping dat vooral eind jaren negentig en begin jaren nul populair was. In reactie op de steeds brutalere kapers kwam er toen een speciale arbitrageregeling, waarmee merkhouders snel en efficiënt elke domeinnaam konden opeisen die leek op hun merknaam.

Twitter heeft zelf een name squatting policy:

Name squatting and “user name for sale” accounts will be permanently suspended. Attempts to sell or extort other forms of payment in exchange for user names will result in account suspension. Accounts that are inactive for more than 6 months may be removed without further notice.

Voor accounts die merknamen of eigennamen bevatten, zijn aparte policies opgesteld. Men kijkt eigenlijk alleen naar misleiding: een merknaam registreren mag niet als men zich valselijk voordoet als onderdeel of affiliate van de merkhouder. Andermans naam registreren is op zichzelf geen probleem, tenzij het gebeurt met het doel om deze andere persoon te hinderen of lastig te vallen. Het is me niet helemaal duidelijk hoe Twitter verifieert dat iemand echt de merkhouder is, laat staan hoe men het conflict oplost waarbij twee Jan Jansens allebei janjansen als gebruikersnaam willen hebben.

Wie het formeel wil doen, kan altijd nog naar de (kanton)rechter wegens merkinbreuk. Omdat op Twitter niets verkocht wordt onder de gebruikersnaam in kwestie, zul je het in principe moeten gooien op afbreuk doen aan de reputatie of het onderscheidend vermogen van het merk. En daarvan is sprake als de gebruiker doet of hij de merkhouder is.

En een gerelateerde vraag waar ik al een tijd mee zit: moet ik gaan Twitteren?

Arnoud

Via de comments een interessante vraag over Twitter en privacy:

Twitter, een microblog site, biedt een speciale functie waarbij je berichten afschermt voor mensen die je niet aan je contacten hebt toegevoegd. Wanneer je als ‘contact’ van diegene toch iets publiceert als quote, in hoeverre ben je dan strafbaar bezig? Gevoelsmatig zou ik een bewust van de openbare site afgeschermd bericht op Twitter gelijk stellen aan een prive gesprek via sms, msn of email aan een bekende of enkele bekenden. Is zoiets strafbaar in Nederland of de Verenigde Staten?

Standaard kan iedereen ‘follower’ worden van elke Twitterfeed. Je moet er als Twitteraar dus rekening mee houden dat een willekeurig iemand je Twitterberichten (tweets) zal lezen. In een dergelijke situatie mag je juridisch gezien weinig privacybescherming verwachten. Wat je twittert, is voor de hele wereld te lezen en mag dan ook door de hele wereld gelezen en doorgestuurd worden. Ook als je er ‘@’ voor zet om aan te geven dat je bericht voor één persoon bedoeld is. Of wanneer het dom was om te zeggen.

Twitter biedt echter de mogelijkheid van beschermde updates, in het Nederlands ook wel het “slotje”. Zulke berichten kun je alleen volgen als iemand je toegelaten heeft. In die situatie heb je een duidelijke keuze gemaakt om berichten te lezen die iemand als privé beschouwt. Je moet dan diens privacy respecteren en die berichten niet zomaar publiceren of doorgeven aan anderen.

Dit geldt des te meer nu vrijwel elk Twitterbericht te zien is als een persoonsgegeven. Dat zijn namelijk niet alleen naam- en adresgegevens. Alle soorten uitspraken over een persoon, inclusief meningen en oordelen, zijn te zien als persoonsgegeven. Inderdaad, dus ook elk antwoord op de vraag wat iemand nu aan het doen is. En dat is precies waar het bij Twitter om draait.

Een Tweet valt dan ook onder de Wet Bescherming Persoonsgegevens. Publiceert de persoon over wie het gaat, zelf dit bericht, dan is er verder niets aan de hand. Herpublicatie mag dan gewoon. Maar markeert hij het bericht als privé, dan is herpublicatie niet toegestaan.

Wat kun je daar nu tegen doen als het toch gebeurt? De politie zal hier niets doen. Schending van de privacy is geen strafbaar feit. Het is wel onrechtmatig, maar je moet zelf naar de rechter om je schade vergoed te krijgen. Daarbij moet je zelf aantonen wat je schade is (in geld).

En dat kan nog wel eens lastig worden. Zeker omdat de rechter de schadevergoeding kan matigen vanwege ‘eigen schuld‘: als de schade gedeeltelijk toe te rekenen is aan een eigen handeling van het slachtoffer, hoeft de dader deze niet volledig te vergoeden. Wie dus privéinformatie deelt met mensen die hij niet goed kent, zal dus zelf (gedeeltelijk) op moeten draaien voor de eventuele schade die hij daardoor lijdt.

Voor de fanatieke Twitteraars hier: wat voor informatie zou je zelf niet snel via Twitter delen?

Arnoud