Internetrecht door Arnoud Engelfriet

Dat zal tijd worden: de GNU Free Documentation License kan eindelijk worden afgedankt. Deze bijzonder onhandige licentie werd ooit door de Free Software Foundation ontwikkeld om “vrije softwaredocumentatie” onder uit te kunnen brengen. Het basisidee was hetzelfde als de GPL: iedereen mag de documentatie aanpassen, maar aangepaste documentatie mag je alleen verspreiden onder diezelfde GFDL.

Op zich een leuk idee, alleen viel de uitwerking nogal tegen. De FSF ziet documentatie en software als wezenlijk verschillend, en begon allerlei rare toevoegingen in de GFDL te stoppen. Zo kon je teksten opnemen die verplicht op de cover van een eventueel boek met de documentatie erin moesten verschijnen, en kon je aangeven dat bepaalde teksten altijd ongewijzigd overgenomen moesten worden. Wat de FSF dan weer kon gebruiken om haar GNU Manifesto aan allerlei handleidingen te hangen. Dat maakte de GFDL erg onhandig in de praktijk. Het Debian-project vond het zelfs zo onhandig dat men de GFDL tot “onvrije” licentie bombardeerde en alle GNU handleidingen uit haar Linux-distributie mikte.

Het Creative Commons-project kwam vervolgens met een set neutrale licenties. Helaas zat met name Wikipedia tegen die tijd al met een flinke berg teksten en afbeeldingen onder de GFDL, en als je eenmaal een licentie kiest, kom je er nauwelijks nog vanaf. Het probleem is namelijk dat Creative Commons en GFDL allebei bepalen dat gewijzigde versies onder dezelfde licentie uitgebracht moeten worden. Daardoor kan een GFDL tekst niet onder Creative Commons worden geplaatst of andersom.

In augustus vorig jaar kwam Creative Commons 3 uit. Deze licentie bevatte de ene helft van de oplossing: het is toegestaan om CC werk onder een “compatibele” licentie te plaatsen. Maar een licentie is pas compatibel als deze ook een bepaling bevat om het werk juist weer onder CC te zetten. En nu is het dan eindelijk zo ver: de nieuwste versie van de GFDL heeft zo’n bepaling gekregen.

De bepaling is wel specifiek voor Wikipedia en andere “Massive Multiauthor Collaboration Sites” geschreven. Het is enkel en alleen toegestaan om inhoud van MMC sites die voor 1 november 2008 online stond, om te zetten naar Creative Commons 3.0 ShareAlike. Oh ja, en alleen als de beheerder van die site de omzetting vóór 1 augustus 2009 uitvoert. Een tamelijk irritante constructie, die niet geheel in de spirit van wat Creative Commons nu eigenlijk wilde. Maar goed, het is al heel wat dat de FSF inziet dat haar licentie bijzonder onhandig was.

In theorie kan Wikipedia dus nu haar licentie omzetten naar GFDL 1.3 en vervolgens naar Creative Commons. De praktijk blijkt weerbarstig (zie hele berg discussie hierrr) want niet alle Wikipedianen zullen het daar mee eens zijn. Men heeft wel een deadline gekregen, zodat we mogen hopen dat die discussie niet al te lang meer zal duren.

Via Slashdot.

Update (15:57) Tonie is liev maar zijn er geen andere interessante meningen over GFDL? Bijvoorbeeld wat Wikimedia ervan vindt?

Arnoud
Afbeelding onder Free Art license.

Gaat Google de aanval aan op Wikipedia? Dat vraagt Marketingfacts zich af na de aankondiging van Google Knols. Knols zijn pagina’s geschreven door experts op elk denkbaar gebied. De pagina’s worden gemaakt door een eigen CMS binnen Google en zullen speciaal belicht worden bij relevante zoekresultaten. Dat lijkt dus op Wikipedia (dat ook altijd belachelijk hoog scoort bij zoekopdrachten), maar er is één belangrijk verschil: waar Wikipedia pagina’s door iedereen mogen worden gewijzigd, houdt de auteur van een Knol de controle over zijn werk. Voor Google erg handig, want ze willen namelijk auteurs vergoeden voor hun werk via inkomsten uit advertenties.

Ik zie een intrigerende nieuwe mogelijkheid: Knols zijn beschikbaar onder Creative Commons (CC-BY 3.0), dus hergebruik in aangepaste vorm is toegestaan. Je kunt dus andermans Knol niet wijzigen, maar wel de boel integraal copy&pasten naar je eigen knol en daar de wijzigingen doorvoeren die je leuk vindt. En als mensen dan jouw versie beter vinden, kom jij hoger in Google dan de oude versie. Zo ontstaat er concurrentie tussen auteurs en tussen teksten.

Om een heel andere reden ziet Ars Technica die gedeelde inkomsten als ‘evil’:

The lure of filthy lucre is likely to force several changes on the community model of current social knowledge projects. For one, it will break the community-oriented, we’re-all-working-on-this-together spirit of sites like Wikipedia. With Knol, we’re not in this together; we’re in competition. Writing a knol on a popular topic could become a cash cow, as Google promises to split ad revenue with the author.

UPDATE: (31 december) bij Ars Technica is Citizendium er van overtuigd dat zij gaan winnen van Google Knol.

Arnoud

Wie leveren de bijdragen met de hoogste kwaliteit op Wikipedia, denkt u? De enkeling die twee keer iets typt, of de harde kern die al jaren meedoet? Inderdaad, de enkeling. Dat is de verrassende conclusie in het rapport van Denise Anthony en Sean Smith, onderzoekers aan de universiteit van Dartmouth:

We find that quality is associated with contributor motivations, but in a surprisingly inconsistent way. Registered users’ quality increases with more contributions, consistent with the idea of participants motivated by reputation and commitment to the Wikipedia community. Surprisingly, however, we find the highest quality from the vast numbers of anonymous “Good Samaritans” who contribute only once. Our findings that Good Samaritans as well as committed “zealots” contribute high quality content to Wikipedia suggest that it is the quantity as well as the quality of contributors that positively affects the quality of open source production.

Kwaliteit wordt hier gedefinieerd als “wijzigingen die nog steeds in het artikel staan”.

Opvallend was dat de kwaliteit van anonieme gebruikers daalde naarmate ze meer meedoen, terwijl geregistreerde gebruikers met veel bijdragen juist gemiddeld een hogere kwaliteit leverden.

Geldt dit nu ook voor open source? Open content en open source software hebben veel gemeen. Ze worden door een groot aantal mensen samen ontwikkeld, er is geen direct financieel motief bij een bijdrage en het resultaat komt voor iedereen vrij beschikbaar. Het rapport trekt ook een aantal keer die lijn.

Ik vroeg het Ruben van Wendel de Joode (Twynstra Gudde), die in 2005 promoveerde op het organisatievermogen van open source communities, en die reageerde als volgt:

De auteurs stellen open source gelijk aan open content. Daar ben ik het op een hoog abstractieniveau wel mee eens. In veel opzichten lijken beide op elkaar: zo is bij beide de kern open, kan iedereen een bijdrage leveren, is het sterk modulair opgezet, etc.

Echter, bij het type onderzoek dat men doet in dit paper vind ik het niet terecht. Ik heb het hele rapport (nog) niet gelezen, maar ik vind het wel een wezenlijk verschil over men kwaliteit van software of kwaliteit van open content onderzoekt. Zo stellen de onderzoekers dat de kwaliteit van bijdrages door een persoon die slechts 1 bijdrage levert aan Wikipedia verrassend hoog is, zelfs hoger dan bijdrages van mensen die vaak een bijdrage leveren. Dat idee lijkt mij intuitief niet van toepassing bij software. In software zal men zich toch goed moeten inwerken voordat men een bijdrage kan leveren. Bij Wikipedia daarentegen kan een specialist op een bepaald onderwerp zeer eenvoudig een artikel doorlezen en een kwalitatief super bijdrage te leveren. Bij software is dat toch minder makkelijk denk ik.

Via the Inquirer, dat nog steeds boos is over de verwijdering van de pagina van hun hoofdredacteur.

Arnoud