Mag je mensen klimaatcriminelen noemen als je dat vindt?

| AE 11485 | Uitingsvrijheid | 44 reacties

“Een ruime maand geleden schreef ik een column waarin ik mezelf voornam klimaatontkenners vanaf nu ‘klimaatcriminelen‘ te noemen.” Dat las ik bij Sargasso, en zowel die column als dit vervolg maakte een hele berg reacties los. Het leidde zelfs tot een formele definitie en een prijsuitreiking voor de klimaatcrimineel van het jaar. Veel van de discussie focuste op de soort-van juridische vraag of je dat wel mag zeggen, dat mensen criminelen zijn terwijl ze niets strafbaars doen. Is dat wel oké, mensen met een andersluidende mening wegzetten als wetsovertreders en ze zo buiten het debat zetten? Of is het gewoon ook een mening, ik vind jou een crimineel?

Juridisch beoordelen of een uitspraak strafbaar is, doe je nooit door te kijken naar de uitspraak alleen. Het gaat altijd om de gehele context waarin de uiting is gedaan, wat er zoal aan vooraf ging en waar de spreker op uit was. De omstandigheden van het geval, zo luidt dan de juridische standaardfrase. Wat zoveel betekent als, er is geen algemene regel, maak maar een inschatting.

Een belangrijke factor daarbij is wel in hoeverre de uitspraak deel is van een groter debat. Zomaar iemand crimineel noemen, of in een verhitte discussie na vele uitwisseling van argumenten terugvallen op “je bent gewoon crimineel” zijn twee heel verschillende dingen. Zeker als er al vaker stevige uitspraken voorbij zijn gekomen, en dat zie je hier zeker: insinuaties dat klimaatalarmisten onder valse voorwendselen handelen, dat klimaatwetenschappers frauderen en ga zo maar door. En ook de andere kant op: dat klimaatontkenners opzettelijk liegen en verdraaien, dat het trollen zijn en niet geïnteresseerd zijn in discussie. En het maakt dan op zeker moment niet meer uit wie er precies gelijk heeft.

Wat een hele goede factor in het voordeel van Sargasso is, is dat ze gekozen hebben voor een expliciete definitie van wat een klimaatcrimineel is:

(1) door middel van een autoriteitsclaim – omdat een beroep op autoriteit/gezag/kennis meer gewicht geeft aan het standpunt en dus meer invloed heeft op de discussie/meningsvorming,
(2) mis- of desinformatie – het gaat om informatie die niet gefundeerd is op voor die tijd logische of empirisch houdbare hypothesen en theorieën, die bijvoorbeeld niet onderworpen zijn aan peer review, opzettelijk of onopzettelijk,
(3) op het gebied van klimaatwetenschap en/of antropogene – door de mens veroorzaakte – klimaatverandering,
(4) actief onder het publiek verspreiden – de standpunten moeten actief onder een breder publiek en in het openbaar verspreid worden.
Als je aan deze vier voorwaarden voldoet, dan is het aannemelijk dat je schade veroorzaakt doordat je bijdraagt aan uitstel of afstel van klimaatactie.

Met zo’n duidelijke en gemotiveerde afbakening én een onderliggend algemeen belang is het toegestaan om zo’n kwalificatie aan mensen toe te dichten. Dat concludeer ik uit het Kwakzalverij-arrest uit 2009 van de Hoge Raad. Het klimaat is een maatschappelijk belangwekkend onderwerp, en als je daarin dingen mis ziet gaan door mensen die aan bovenstaande vier factoren voldoen dan mag je die mensen een heel stevig verwijt maken. De term ‘crimineel’ kan ik dan wel billijken.

Natuurlijk is het gek om zo’n juridische term te gebruiken voor iets dat niet juridisch verboden – laat staan strafbaar – is. Maar de term ‘crimineel’ heeft niet alleen een juridische betekenis (wie echte purist is, zal concluderen dat de wet de term crimineel in het geheel niet noemt), ook een maatschappelijke. Mensen vatten die term niet alleen op alsof iemand de strafwet overtreedt. En er hoeft dus ook geen sprake te zijn van een strafbaar feit voordat je iemand ‘crimineel’ mag noemen.

Ik zou het bepaald onprettig vinden om zo’n label op me geplakt te krijgen als ik te goeder trouw meende dat ik het algemeen belang diende door klimaatalarmisme te bestrijden. Zeker als ik daar bewijs voor had en mezelf als autoriteit zag. Maar ik zou in dat geval juridisch echt pech hebben als ik een smaadzaak of iets dergelijks wilde starten. Heel kort door de bocht, dat is nu eenmaal hoe dit klimaatdebat gaat vandaag de dag.

(NB inhoudelijke discussie over klimaatverandering onder deze blog is offtopic)

Arnoud

Deel dit artikel

  1. Eerst was er taal voor mensen om onderling te communiceren, om te zeggen hoe je de wereld ziet en iedereen daarin. Toen kwamen de juristen, die de taal afpakten en mishandelden voor eigen doelen.

    Kunnen we afspreken dat taal buiten een juridische context geen juridische betekenis heeft?<br/> “Je bent een dief” betekent dus “ik denk dat je iets genomen hebt, wat niet van jou is” en niet “het is een feit dat je door een daartoe aangestelde gezagsdrager veroordeeld bent voor een bewezen geachte wegneming van een goed dat een ander toekomt”.

  2. Personen die moedwillig “fake-nieuws” of “fake-wetenschap” verspreiden crimineel noemen is scherp en schuurt tegen de grens van goed taalgebruik aan. Aan de andere kant; valse voorwendselen zijn wel de eerste stap van oplichting, maar in het klimaatdebat is de winst niet voor de verspreiders van het (slechte) nieuws. Als je geldsporen volgt blijkt dat er anderen zijn die er van denken te profiteren.

    Zou je de verspreiding “fake-niews” [*] kunnen zien als samenzwering tegen de mensheid? In het klimaatdebat lijkt het er sterk op dat een aantal partijen hun eigen korte termijn belangen boven de lange termijn belangen van de mensheid stellen.

    [*] Definiete gewenst

  3. Toch blijft het vreemd, iemand met een term beschrijven die maatschappelijk gezien als verwerpelijk wordt ervaren. Dit alleen omdat iemand een andere opvatting heeft dan “the mainstream”. Zit er een grens aan dit soort benamingen? Of kan je iemand met de zelfde onderbouwing ook “verkrachter van ecologische normen en waarden” noemen, verkrachter afgekort? Dit alles normaal gaan vinden onder de consensus van “dit is nu eenmaal hoe het gaat in dit debat” zou geen argument mogen zijn. Omdat een grote groep plundert tijdens rellen is het in die situatie oké om te doen? Iemand openlijk bestempelen tot crimineel in deze context zegt mij meer over diegene met een dergelijke woordkeuze dan de persoon die zo wordt omschreven omwille van zijn mening.

    • Het is niet “alleen omdat iemand een andere opvatting heeft dan de mainstream”. Lees de definitie, het gaat om iemand die (1) door middel van een autoriteitsclaim (2) mis- of desinformatie (3) op het gebied van klimaatwetenschap en/of antropogene – door de mens veroorzaakte – klimaatverandering (4) actief onder het publiek verspreidt. Met name (2) is voor mij essentieel: dat is niet enkel afwijken van de mainstream, dat is informatie verspreiden die feitelijk, aantoonbaar onjuist is. Dus niet: informatie waar over te twisten valt, maar: informatie betwisten die vaststaat. Dat is buiten de orde en heeft niets meer te maken met al dan niet mainstream zijn.

      Het argument van “zo gaat dat nu eenmaal hier” is een secundaire factor. Ik had het overigens over meningen geven, niet over plunderen. Glijdende schalen zijn geen argument. Als partij A heel heftig zijn mening geeft, dan mag B ook heel heftig een mening teruggeven. En dan moet A niet juridisch klagen dat die mening kwetsend is. In een hard debat vallen spaanders.

        • Het is de definitie van Sargasso; jij mag voor eigen gebruik een andere definitie hanteren. Zolang je niet te smadelijk wordt in het gebruik van de term klimaatcrimineel (ter beoordeling van de rechter) is dat geen probleem. Sargasso (in ieder geval de auteurs van het artikel) zal zich wel naar de vier door haar genoemde criteria moeten richten. (En ook dan kan een rechter in een specifiek geval het gebruik als smadelijk beoordelen.)

          • Maar er worden dan meerdere metingen naast elkaar gelegd, bijvoorbeeld dat met opkomst van de industrie de CO2 toeneemt. Ik noem maar wat. De ander legt er weer iets anders langs. Dan is er weer een verhaal dat de 97% maar een selectie van een selectie is wat allemaal uit de context is gehaald. Dan hoor je dat het KNMI het verleden kouder heeft gemaakt met bepaalde vage correcties.

            • Op verzoek van Arnoud ga ik niet inhoudelijk in op wat er over “het klimaat” geroepen wordt. Dat het kooldioxidegehalte in de atmosfeer toeneemt is gemeten, maar die metingen zijn pas in 1958 gestart; van voor die tijd hebben we geen directe meetwaarden en moeten we extrapoleren, of op andere, minder nauwkeurige, manieren waarden bepalen. Met dit soort onzekerheden moeten klimaatwetenschappers leven.

              Het weer is een complex, niet-lineair systeem. Dat werkt door in het klimaat. Je mag niet zomaar twee parameters naast elkaar zetten en dan een lineair verband verwachten. Dat gaat zelfs zover dat in de gangbare klimaatmodellen er plaatsen zijn waar de temperatuur daalt, terwijl de gemiddelde temperatuur op de aarde hoger wordt.

              Sommige mensen zitten in het klimaatdebat met geen ander doel dan verwarring te zaaien. Ik ga er van uit dat de wetenschappers van het IPCC hun werk integer gedaan hebben en nog steeds doen. Maar het gaat ook mij deels boven de pet, ondanks dat ik een universitaire opleiding op een zeer gerelateerd gebied gevolgd heb.

    • Het lijkt me dat wie die met dit soort termen debatteert, meer zijn eigen reputatie schaadt, dan die van de ander. Het is een beetje de manier geworden, waarop tegenwoordig online het maatschappelijk debat wordt gevoerd. Online is wat betreft de nieuwe kroeg, als uitlaatklep. Niet op de inhoud en genuanceerd, maar gepolariseerd en met nogal overdreven termen. Een gelijkwaardig debat op de inhoud is sowieso onmogelijk tussen leken en experts, dus dan maar lekker op emotie. Je kan er aan meedoen of niet. En als je daarvoor kiest, kan je beter maar een beetje dikke huid hebben. Wel fijn om te lezen dat het recht hier ook rekening mee houdt.

  4. Wat. Een. Flauwekul (die 4 criteria)…

    (1) door middel van een autoriteitsclaim – omdat een beroep op autoriteit/gezag/kennis meer gewicht geeft aan het standpunt en dus meer invloed heeft op de discussie/meningsvorming,
    Jammer dat klimaatalarmisten mensen met een afwijkende mening over het algemeen juist zelf op dit punt aan de kant zetten, want “hoe denk jij het als eenling / klein groepje wetenschappers het beter te weten dan die grote groep wetenschappers / IPCC ….”.
    (2) mis- of desinformatie – het gaat om informatie die niet gefundeerd is op voor die tijd logische of empirisch houdbare hypothesen en theorieën
    En wie bepaalt dat? Juist! De grootste groep, de klimaatalarmisten , dus feitelijk grijpt ook dit direct terug op 1), maar we zien het logische vervolg ook direct uitgewerkt in punt 3).
    (3) op het gebied van klimaatwetenschap en/of antropogene – door de mens veroorzaakte – klimaatverandering,
    Tuurlijk, we formuleren een set objectieve regels, maar laten we ‘de waarheid’ er voor de zekerheid toch maar in zetten… Deze formulering is in strijd met het vrij open geformuleerde punt 2) wat op zich objectieve criteria noemt voor desinformatie, want in punt 3) wordt gewoon vastgelegd dat het ontkennen van antropogene klimaatverandering desinformatie is. Laat punt 2) dan gewoon weg en doe niet alsof je criteria hanteert.

    Het lijkt allemaal heel netjes geformuleerd om tot een eerlijk oordeel te komen, maar de hele constructie is dermate lek dat het eigenlijk een lachertje is. Nu zit ik bepaald niet in het kamp dat vindt dat de mens helemaal niets met het klimaat te maken heeft, maar de manier waarop de groep van klimaatalarmisten andersdenken probeert buiten te sluiten, te demoniseren, of op welke andere wijze dan ook buiten de discussie te plaatsen is stuitend en wetenschap onwaardig. En daarvoor, want wij zijn de grootste groep, dan ook nog een soort van juridische rechtvaardiging proberen te formuleren….

  5. Voor mij mag het en is het zelfs wenselijk, omdat de klimaatadepten tot nu toe deden, alsof ze volkomen rationele wezens waren, die weloverwogen en met de steun der wetenschap tot hun klimaat-‘inzicht’ zijn gekomen. Nu blijkt hun emotie hun (ook) de baas te worden. Er zijn drie componenten aan het klimaatverhaal:

    1. Warmt de aarde op?
    2. Komt het door de mens?
    3. Is het erg?

    Klimaatadepten doen, alsof vraag 3 ook door de wetenschap kan worden beantwoord.

    • Ik stel me nog een vierde vraag: Hoeveel moeten de Verenigde Staten gaan betalen aan de benodigde dijkverhogingen in Bangladesh? (Volgens het principe “de vervuiler betaalt!”)

      En op de vraag “Is het erg?” zeg ik: Vanuit kosmologisch standpunt hoop ik dat de mens zijn vervuilende werk beperkt tot de Aarde en niet de kans krijgt de rest van de Melkweg ook te verzieken!

      • Vijfde vraag: waarom niet China die 2 maal zoveel uitstoot als de VS? Zesde vraag: hoeveel ‘onderhouds’compensatie krijgen wij uit Afrika voor de migranten die daar vandaan komen? Zevende vraag: als de vervuiler betaalt, waarom betaalt een alleenstaande in een kapitale villa dan meer waterschapslasten (zuivering oppervlaktewater) dan een groot gezin in de sociale sector? Achtste vraag ….

        Conclusie: de wereld zit niet zo simpel in elkaar. Ik hoop met je mee dat de mens zijn vervuiling tot de aarde beperkt, maar met de enorme hoeveelheid ruimteschroot in een baan om de aarde ben ik bang dat de eerste stappen ‘naar buiten’ al lang zijn genomen…

        • Ja, ik vind dat China ook mee mag betalen en ik geloof dat het IPCC vrij makkelijk met een formule kan komen met weegfactoren over de uitstoot per jaar over de afgelopen 200 jaar.

          Maar het gaat er om dat met veel van de grensoverschrijdende vervuiling het slachtoffer met de gebakken peren zit omdat de vervuiler een lange neus trekt. Die zit lekker hoog en droog (denkt hij).

          (Off topic: die onderhoudscompensatie wordt ruim gecompenseerd door de koloniale winsten.)

  6. “(2) mis- of desinformatie – het gaat om informatie die niet gefundeerd is op voor die tijd logische of empirisch houdbare hypothesen en theorieën, die bijvoorbeeld niet onderworpen zijn aan peer review, opzettelijk of onopzettelijk,”

    En vergeet ‘cui bono’ niet. Als al die wetenschappers van de staat afhankelijk zijn voor hun inkomen en de staat wil graag het klimaatverhaal hooghouden, dan is het verklaarbaar, dat het gros van de klimatologen het regeringsstandpunt huldigt.

  7. wie echte purist is, zal concluderen dat de wet de term crimineel in het geheel niet noemt

    Nou…

    quote]Niettemin blijft de doodstraf gehandhaafd in alle gevallen van oproer, opstand, zamenzwering, zamenrotting of muiterij, voorzien bij de artt. 85 tot 92 van het Crimineel Wetboek voor het krijgsvolk te water, voor zooverre deze misdrijven aan boord worden gepleegd in volle zee of in den vreemde ook in tijd van vrede.
    Wet afschaffing doodstraf, art 2 lid 2

  8. Wat natuurlijk wel interessant is: als we iemand volgens de definitie van Sargasso al een klimaatcrimineel mogen noemen, hoe moeten we dan iemand noemen die willens en wetens overdreven hoeveelheden klimaatveranderend gas in de atmosfeer brengt. Bijvoorbeeld iemand die privevluchten in een supersonische jet neemt, of iemand die oude koelkasten uit elkaar haalt en het gas lekker laat wegstromen?

  9. Een auteur van Sargasso die iemand een klimaatcrimineel wil noemen zal volgens mij een verwijzing moeten doen naar een stuk waarin wordt aangetoond dat genoemde crimineel aan de voorwaarden voldoet. Zonder dat bewijs is het smaad. En bij onvoldoende bewijs ook. Ik zie het dan niet vaak gebruikt worden. De sceptici die ik volg zijn over het algemeen zeer wetenschappelijk verantwoord bezig. Vaak beter dan de alarmisten.

  10. Definitie van een klimaatsalafist: (1) door middel van een majority-consensus-claim – omdat een beroep op de overtuiging van de meerderheid nu eenmaal meer gewicht geeft aan het standpunt en dus meer invloed heeft op de discussie/meningsvorming, (2) alternatieve hypothesen framen als mis- of desinformatie – het gaat om informatie die niet nog niet weerlegd is conform voor die tijd courante onderzoeksmethoden, die bijvoorbeeld nog niet onderworpen zijn aan deskundig onderzoek en/of statistische analyse, opzettelijk of onopzettelijk, (3) op het gebied van klimaatwetenschap en/of antropogene – door de mens veroorzaakte – klimaatverandering, (4) actief onder het publiek verspreiden – de standpunten moeten actief onder een breder publiek en in het openbaar verspreid worden. Als je aan deze vier voorwaarden voldoet, dan is het aannemelijk dat je schade veroorzaakt aan het maatschappelijk debat en vooruitgang doordat je bijdraagt aan uitstel of afstel van een kritisch-wetenschappelijke benadering van ongenuanceerd klimaatalarmisme.

    • Over punt 2: het is niet aan de andere partij om claims of hypothesen te weerleggen. Het is in de wetenschap gebruikelijk dat iemand die een stelling poneerd deze onderbouwd met bewijs: feiten (waarnemingen) en argumenten. De reden hiervoor is heel praktisch: een persoon kan sneller hypothesen opdissen dan 100 wetenschappers ze kunnen weerleggen, en daarmee het hele onderzoeks laten stagneren. Pas als iemand iets met goede onderbouwing laat horen is het waard er naar te luisteren. Hypothesen zonder onderbouwing mogen we negeren zonder argumenten.

      Tja, en als je zo’n definitie wilt gebruiken: het staat je verder vrij. Mijn eigen mening is dat het gebruik van zwaar beladen terminologie over het algemeen je argument zwakker in plaats van sterker maakt.

      • Mijn mening is juist ook dat het gebruik van zwaar beladen terminologie het argument zwakker maakt. Iemand als crimineel framen puur omdat hij het niet met je eens is of (nog) niet overtuigd is of een afwijkende opinie heeft, is wat mij betreft het enige wat hier malafide is. Als je daaraan begint ben je gewoon af en verdien je het om een nog sterker frame op je hoofd terug te krijgen. Alle ongenuanceerde negatieve klimaatdrammers die mensen die genuanceerder of positiever denken over ‘klimaatverandering’ of de veronderstelde oorzaken daarvoor negatief framen, zouden we daarom voortaan gewoon klimaatsalafisten kunnen noemen.

Laat een reactie achter

Handige HTML: <a href=""> voor hyperlinks, <blockquote> om te citeren en <em> en <strong> voor italics en vet.

(verplicht)

Volg de reacties per RSS