Kun je via algemene voorwaarden je auteurs- en persoonlijkheidsrechten afstaan?

| AE 12983 | Ondernemingsvrijheid | 29 reacties

stevepb / Pixabay

Een interessante op het forum van Security.nl: “Bij ons in het dorp heeft een bedrijf diverse uitjes, dit is te boeken voor een groep. Van escaperoom, kinderfeestjes tot aan Wie is de Mol. Maar nu staat er in de Algemene voorwaarde dit:

7.5 Mogelijk zullen beeld- en/of geluidsopnamen worden gemaakt van het evenement en de deelnemers en worden opnamen openbaar gemaakt of verveelvoudigd. De bezoeker verleent onvoorwaardelijk toestemming tot het maken van voornoemde opnamen en exploitatie daarvan zonder dat de organisatie of derden een vergoeding aan de bezoeker verschuldigd is of zal zijn. Een eventueel naburig- en/of auteurs- en/of portretrecht draagt de bezoeker bij deze en zonder enige beperking over aan de organisatie. Voorts doet de bezoeker onherroepelijk afstand van het recht zich te beroepen op zijn/haar persoonlijkheidsrechten.
Tsja, hoe rechtsgeldig is zoiets. Het staat er -zoals zo vaak bij algemene voorwaarden- vooral omdat het mooi klinkt en je 90% van de klachten kunt pareren door meewarig te glimlachen en te zeggen “ja meneertje, maar artikel 7.5 zegt wat anders he”.

Het achterliggende punt is natuurlijk dat de organisatie video wil produceren op zo’n evenement, bijvoorbeeld voor reclame of social media. Dat kan niet zomaar, de mensen die daar rondlopen hebben recht op privacy en bescherming van hun persoonsgegevens. (Vroeger zouden we dan ook nog zeggen dat mensen portretrecht hebben als ze gefilmd worden, maar portretrecht is opgegaan in de AVG.)

Wat hier opvalt, is dat deze clausule zijn leven begon als een auteursrechtclausule, waar het portretrecht en persoonlijkheidsrechten aan toegevoegd zijn. Als forensisch jurist zeg ik dus dat deze tekst geschreven is door een IE-specialist. Echter, de kans dat een bezoeker een naburig of auteursrechtelijk relevante handeling verricht op het evenement is minimaal. Nog los van het feit dat voor overdracht van die rechten een ondertekend document nodig is, en algemene voorwaarden worden niet ondertekend.

Privacy/AVG technisch is dit een stuk lastiger te regelen. Je kunt in AV geen toestemming opeisen voor gebruik van je persoonsgegevens, dat moet immers van de AVG expliciet en dus apart gebeuren. Bovendien moet je vrijelijk toestemming kunnen weigeren en intrekken – je hebt er dus eigenlijk niets aan, als je toestemming vraagt aan mensen.

En ja, specifiek bij journalistieke verwerkingen is toestemming niet intrekbaar, dat klopt. Maar het soort video dat deze organisatie gaat maken zou ik héél moeilijk een journalistieke verwerking kunnen noemen, hoewel ik daar normaal erg ruimhartig in ben. Maar zelfs dan blijft het punt over dat je de toestemming expliciet moet vragen en dat deze vooraf geweigerd moet kunnen worden.

Arnoud

Deel dit artikel

  1. Het is tijd om naast een zwarte lijst, ook een zwart-gat lijst van verboden voorwaarden te hanteren, dat zijn voorwaarden die, naar keuze van de benadeelde partij, het hele contract kunnen vernietigen. Het moet gewoon serieus pijn doen om dergelijke onzinnige en nadelige voorwaarden op te nemen.

    • Natuurlijk kan dat wel, een live-registratie van een concert, met globale beelden van het publiek is hetzelfde als een journalistiek verslag of een live-uitzending. Alleen hoort dan duidelijk op de aankondigingen te staan, dat er een live-registratie kan/zal plaatsvinden en dit hoort bij de ingang nog eens worden aangegeven. Voor close-ups, zeker van beschamende beelden, hoor je van de persoon in kwestie toestemming te hebben en anders weglaten.

  2. Hoe is het openbaar maken van opnames (ik neem aan voor reclamedoeleinden) een “gerechtvaardigd belang” in de context van de AVG? Want daar lijkt me dit mee te botsen. En als het gaat om maken van bewakingsbeelden (wat ik me op zich nog kan voorstellen) dan is dit een heel vreemde manier van afhechten in de Algemene Voorwaarden.

  3. Je kunt als bedrijf toch gerechtvaardigd belang inzetten? Het is in ons GB om af en toe wat fragmenten te kunnen tonen of in een promovideo op te nemen waarin we de privacy van mensen meewegen. (Dus waar mogelijk onherkenbaar, als het herkenbaar is dan een microseconden, en geen mensen belachelijk maken).

Laat een reactie achter

Handige HTML: <a href=""> voor hyperlinks, <blockquote> om te citeren en <em> en <strong> voor italics en vet.

(verplicht)

Volg de reacties per RSS