Hoewel Google een verboden monopoliepositie in de zoekmarkt heeft, hoeft het bedrijf haar browser Chrome niet te verkopen. Wel moet men informatie delen met concurrenten en zijn exclusieve deals niet meer toegestaan. De uitspraak is het voorlopig hoogtepunt in een langlopend geschil tussen de Amerikaanse overheid en het bedrijf.
De Amerikaanse antimonopoliewetgeving (de Sherman Act) is streng, maar procedures duren lang. En dat is met name in de ict een enorm probleem. Zo duurde de zaak tegen Microsoft over integreren van Internet Explorer in Windows zó lang dat concurrent Netscape al lang uit de markt was toen de uitspraak kwam.
Deze zaak werd gestart in 2020. De kern: Google probeert andere zoekmachines buiten te sluiten door exclusieve deals rond Android te maken met telefoonmakers en met Apple in het bijzonder (Google als default in Safari). De aanklacht stelt dat Google hiermee 70% van de zoekmachineadvertentiemarkt in handen kreeg en adverteerders zo kunstmatig hoge prijzen kan rekenen.
Nadat de rechtbank in 2024 oordeelde dat Google inderdaad een monopolie had geprobeerd te verwerven, ging de procedure verder met de vraag hoe dit op te lossen. Ontbundelen van Chrome werd vaak genoemd als remedie, want zo zouden anderen de populaire browser kunnen leveren maar dan preconfigured met andere zoekmachines. Ook Android zou uitgesponnen moeten worden naar een apart bedrijf, met ontkoppeling van alle daarin opgenomen Google-diensten.
Die eisen werden afgewezen om twee redenen. Allereerst was niet duidelijk dat juist deze defaults een belangrijke rol hadden gespeeld in het verkrijgen van het monopolie. Maar ten tweede is onduidelijk hoe ontbundelen bijdraagt aan een oplossing, terwijl de kans groot is dat de producten dan ten onder gaan:
“It would be incredibly messy and highly risky.” [judge Mehta wrote.] That’s because it doesn’t run as a “standalone business” and relies greatly on Google’s own infrastructure, he wrote. Even if another owner tried to take it over, he wrote, “the court is highly skeptical that a Chrome divestiture would not come at the expense of substantial product degradation and a loss of consumer welfare.”Het betalen van vergoedingen aan anderen voor het configureren van Google als default zoekmachine mag ook: veel organisaties (hoi Firefox) zijn sterk afhankelijk van die vergoedingen, en zouden mogelijk uit de markt verdwijnen als Google dit niet meer mocht doen.
Wél wordt Google verplicht om specifieke zoekdata en informatie over relevante webpagina’s te verstrekken, zodat concurrenten hun producten beter kunnen afstemmen. Inderdaad, verplicht de concurrent wijzer maken, maar dan had je die maar niet moeten wegpesten uit de markt.
Uiteraard wordt hoger beroep ingesteld. En de zoekmarkt is ten opzichte van 2020 alweer fors veranderd, met gigantische groei van chatbots-die-zoeken als vervanging van de “tien blauwe linkjes” waar je het van -inderdaad- Google mee moest doen.
Arnoud