Auteur: Arnoud Engelfriet

About Arnoud Engelfriet

Website::Subscribe Feeds

Mag UPC mijn internetverbinding delen via WifiSpots?

Geplaatst op in Innovatie, 65 reacties

upc-wifi-spotsAls internetklant van UPC beschikt u over WifiSpots van UPC, juichte de nieuwsbrief van mijn internetprovider onlangs. WifiSpots is UPC’s naam voor een nieuwe dienst waarbij je overal in Nederland gratis draadloos internet krijgt als je in de buurt bent van een andere UPC-modem. Die staan sinds kort standaard de internetverbinding te delen. Weliswaar op een ander netwerk en je wordt afgeknepen als de ‘echte’ gebruiker daarvan wil internetten, maar toch. Mag dat zomaar, mijn modem inzetten om andere mensen buiten mijn wil om te laten internetten via mijn kabel?

Ik heb menig mail ontvangen van UPC-klanten die zich zorgen maken over dit plan. Ook met verontwaardiging: het is toch mijn huis, mijn verhuurder mag toch ook niet ineens de zolder aan een ander verhuren of mijn wc beschikbaar stellen voor passanten?

Dergelijke analogieën zijn leuk bedacht maar gaan helaas niet op. Een wifi-verbinding is geen huis of wc. Het is geen ding, iets dat je kunt stelen of dat misbruikt kan worden door anderen. Het is een functionaliteit van een modem dat je in bruikleen hebt. De leengever mag daar extra functionaliteiten aan toevoegen zolang jij daar geen last van hebt. Of beter gezegd, in de wet staat nergens dat hij dit niet mag. Logisch, want de regels over bruikleen (art. 7A:1777 BW en verder) zijn ouder dan het internet.

UPC zegt zelf:

WifiSpots en uw eigen internetverbinding zijn van elkaar gescheiden. Elke verbinding heeft een eigen signaal. U merkt er zelf niks van als anderen bij u gebruikmaken van WifiSpots. Hetzelfde geldt voor de beveiliging. Het internetgebruik van WifiSpots heeft geen invloed op dat van u. Het maakt niet uit welke websites worden bezocht of welke bestanden worden gedownload.

Update (18 maart): zelf even getest met UPC in Eindhoven: als ik via mijn eigen UPC netwerk internet opga, ben ik zichtbaar als IP-adres 89.98.39.10 (chello.nl). Ga ik via de Wifispots access point op hetzelfde modem, dan krijg ik IP-adres 46.129.209.69 (upc.nl). Volgens mij bewijst dat duidelijk dat het écht gescheiden verbindingen zijn.

Daarmee zie ik de hinder niet, eerlijk gezegd. Het enige dat ik kan bedenken is iemand die hinderlijk in mijn voortuin gaat staan om zo een extra streepje te krijgen van mijn modem. Dat mag niet, maar ik zou me gelijk een tachtigjarige voelen die voetballende buurjongens wegjaagt als ik dáár wat tegen ga doen. Daarnaast is er in theorie nog het extra energieverbruik, twee wifinetwerken kost immers meer stroom dan eentje. Maar dat is zo marginaal dat je er geen rechtszaak over zou kunnen beginnen.

Arnoud

De terugzendkosten bij een conformiteitsgebrek

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 35 reacties

keyboardEen lezer vroeg me:

Ik had bij een webwinkel een nieuw toetsenbord besteld, waarvan na levering de E-toets niet bleek te werken. Het artikel is teruggestuurd, waarop er direct een nieuw, goedwerkend toetsenbord is verzonden door de webshop. Ik heb echter wel verzendkosten moeten betalen voor het terugsturen. Deze wil de webshop niet aan mij vergoeden. Zij zeggen, als je het met de auto had gebracht hadden we ook je benzine niet hoeven vergoeden. Staan ze in hun recht?

Wanneer een product een gebrek vertoont, zoals dat zo mooi juridisch heet, is de winkel die het heeft verkocht verplicht om dit te herstellen of te vervangen. Dit moet kosteloos gebeuren, zo staat letterlijk in de wet (art. 7:20 BW):

De kosten van nakoming van de in lid 1 bedoelde verplichtingen kunnen niet aan de koper in rekening worden gebracht.

Nu kun je dat lezen als “de kosten gemaakt door de winkel” want dat is immers de partij die die verplichtingen (herstel of vervanging) moet dragen. Maar deze tekst komt uit een Europese richtlijn, en daar staat een mooie uitwerking bij:

2. In geval van gebrek aan overeenstemming, heeft de consument het recht dat de goederen kosteloos door herstelling of vervanging in overeenstemming worden gebracht, (…)
4. De term “kosteloos” in de leden 2 en 3 heeft betrekking op de kosten die gemaakt moeten worden om de goederen in overeenstemming te brengen, met name de kosten van verzending, loon en materiaal.

Hier staat het breder: een recht voor de consument, en dat recht is kosteloos. En hoewel je je formeel niet direct kunt beroepen op een Richtlijn, moet de Nederlandse wet wél worden uitgelegd op de manier die het meest lijkt op wat in de Richtlijn staat. Oftewel er vallen meer kosten onder dan alleen de uren en materiaalkosten die de winkel maakt.

Het doel van die term “kosteloos” is te zorgen dat de consument zo goed mogelijk beschermd wordt, en zo min mogelijk afgeschrikt wordt bij het claimen van zijn rechten. Naast de genoemde kosten zijn daarom ook alle andere kosten verboden, denk aan onderzoekskosten of voorrijkosten als de winkelier bij de consument langs moet komen. Kosteloos is kosteloos. Zelfs een gebruiksvergoeding bij vervanging mag niet.

Een winkel moet dus zelf opdraaien voor de terugzendkosten (en de verzendkosten om het herstelde/vervangende product weer bij de consument te krijgen) als het gaat om een conformiteitsgebrek. Zou bij onderzoek blijken dat de fout komt door iets dat de consument heeft gedaan (bv. laten vallen, ongebruikelijk gebruik) dan mag de winkel wél kosten in rekening brengen. Maar dat mag alleen achteraf én die kosten moeten vooraf worden gemeld. Dus ook zeggen “betaal onderzoekskosten en die krijgt u terug als het onze fout was” is niet volgens de wet.

En hoe dat zit met die benzine? Tsja. Dat zijn op zich óók kosten die gemaakt moeten worden om de goederen in overeenstemming te brengen. Dus als je de wet heel strikt leest, mag je ook die paar liter vergoed krijgen. Maar dan moet je wel bewijzen dat je het ritje speciaal en enkel daarvoor maakte, en natuurlijk zin hebben om voor die paar euro te procederen. Het kan, maar het lijkt me het gedoe niet waard. Hoewel dat precies de reden is dat het consumentenrecht niet werkt: je laat het erbij zitten ook al sta je in je recht.

Arnoud<br/> PS: Meer weten over consumentenrecht en vooral hoe de nieuwe wet gaat luiden? Volg het webinar of schrijf je in voor onze eendaagse training.

Ik wilde een nieuw toetsenbord en kreeg een lege harde schijf!

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 42 reacties

keyboardEen lezer vroeg me:

Onlangs was van mijn laptop, drie maanden na aanschaf een toets afgebroken. Na reparatie bleek dat de reparateur alle Linux software en verdere software omgeving van de PC verwijderd had zonder toestemming hiervoor te vragen. Het heeft drie volle dagen geduurd voordat ik (als ICT professional) weer alles hersteld had.

Een reparateur moet zoals dat heet de “zorg van een goed opdrachtnemer” in acht nemen (art. 7:401 BW). Dat is een open norm, en je moet die invullen aan de hand van alle feiten van het geval: wat was de opdracht, wat voor oplossingen lagen voor de hand, welke veiligheidsmaatregelen had hij kunnen nemen, en ga zo maar door. Er zijn dus geen harde regels à la “reparateur móet backups maken” of “met handtekening klant mag alles”.

Het is goed denkbaar dat een pc zodanig stuk is dat wipen/herinstallatie de enige optie is. In deze context kan ik me dat heel moeilijk voorstellen: een kapotte toets lijkt me iets dat je prima kunt vervangen zonder aan de harddisk te hoeven komen. Dus dit voelt als nodeloos uitgevoerd.

Mogelijk dat er een dieper defect zat waardoor het wissen van de harddisk nodig was, maar dan gaat de opdrachtnemer buiten de opdracht “herstel het toetsenbord” en dat vereist wel apart overleg. En “ik wil op Windows kunnen werken bij het repareren” is natuurlijk geen enkele grond om Linux eraf te gooien. Als je niet met de klant zijn apparatuur kunt omgaan, dan moet je de opdracht teruggeven.

Sommige reparateurs werken met disclaimers of vrijwaringsbriefjes waar dingen op staan als “Klant geeft toestemming voor elke mogelijke handeling” of “Bedrijf is niet aansprakelijk voor dataverlies, ongeacht oorzaak”. Die laten ze dan de klant tekenen, en dan denken ze een vrijbrief te hebben voor alles waar men zin in heeft.

Dat werkt niet: die wettelijke zorgplicht houd je altijd. Zeker als het gaat om acties die losstaan van het eigenlijke reparatiewerk (de opdracht) kun je écht niet zomaar dingen gaan doen, ook niet met een vrijwaring. Een vrijwaring kan wél zin hebben als je bijvoorbeeld gevraagd wordt iets te doen met groot risico van dataverlies. Dan heb je het overlegd met de klant, snapt hij het risico en aanvaardt hij dat. (Ik houd me aanbevolen voor voorbeelden. Een half-kapotte harddisk die moet worden gebackupt?)

De volgende vraag is dan natuurlijk, kun je deze reparateur aansprakelijk stellen voor je schade? Ja, in principe wel. Ook als de algemene voorwaarden zeggen van niet, want dit riekt naar grove nalatigheid – welke gemiddelde reparateur gaat een harddisk wissen als hij een toetsenbord moet repareren? Grove nalatigheid mag je niet in algemene voorwaarden uitsluiten van aansprakelijkheid.

Wel is de vraag wat de schade nu is. De gemiste data? Ja, maar waarom is daar geen backup van? Is dat neit ook de verantwoordelijkheid van de klant, zijnde een ict-professional? Die vraag zie ik heel vaak bij ict-geschillen en ik blijf hem lastig vinden. Je wéét toch dat je alles moet backuppen, dus hoe kan het dan zijn dat je drie dagen bezig bent met herstel?

Arnoud

Mag een werkgever je verbieden op de werkvloer een mobiele telefoon bij je te hebben?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, Security, 14 reacties

sms-belasting-telefoon.pngEen lezer vroeg me:

Mag een werkgever je verbieden op de werkvloer een mobiele telefoon bij je te hebben? Als reden geeft mijn werkgever op dat hier securityrisico’s aan zitten, omdat je met dergelijke telefoons bedrijfsgeheimen kunt fotograferen of kopiëren naar een intern geheugen (usb). Het rare is dat je wel je zakelijke telefoon mee mag nemen waarmee precies datzelfde ook kan…

Een werkgever heeft een instructiebevoegdheid: hij bepaalt hoe het werk wordt uitgevoerd en welke gereedschappen en uitrusting je daarbij mag en moet gebruiken. Deze bevoegdheid is eenzijdig; instemming van de werknemer is in principe niet nodig. Wil de werkgever dat je onder Windows werkt, dan heb je als MacOS-fan helaas pech.

Natuurlijk moeten instructies wel redelijk zijn. Ze moeten een bedrijfsbelang dienen, maar ook rekening houden met de redelijke belangen van de werknemer.

Een werkgever mag privételefoontjes bijvoorbeeld niet 100% verbieden, want dat houdt geen rekening met de redelijke privacybelangen van de werknemer. Maar hij kan wel verlangen dat je die niet op de werkvloer doet, want dat stoort collega’s.

Ook kan de werkgever privéopslagapparatuur verbieden omdat daarmee de bedrijfsdataveiligheid in gevaar kan komen. Maar dat verbod zou dan beperkt moeten zijn tot de werkvloer waar bedrijfsgeheimen verwerkt worden. En hij moet dan een veilige plek bieden (kluisjes of lockers) voor die telefoons of opslagapparatuur.

En die zakelijke telefoons? Tsja. Misschien denkt de werkgever dat hij die goed dichtgetimmerd heeft, of heeft hij logging geinstalleerd waardoor hij kan zien wat er wordt gefotografeerd of gekopieerd. En misschien denkt hij wel gewoon niet goed na, dat is altijd een optie bij (bedrijfs-)beleid.

Arnoud

Is een privé betaalde licentie van mij of van het werk?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid, 9 reacties

safari_license_agreement.jpgEen lezer vroeg me:

Als ik zelf software koop om te gebruiken voor mijn werk ( omdat mijn werkgever niet met paypal kan betalen ), en ik krijg dat aankoop bedrag terug als onkosten-vergoeding. Wie is dan de eigenaar van de software/licentie?

Normaal zou ik zeggen dat je die aanschaf echt zakelijk hebt gedaan. Het was immers voor je werk en met instemming van je werkgever. Dat je het dan privé betaalt en het geld terugkrijgt, lijkt me een bijzaak.

Net zoals je zakelijk inkopen doet als je bij de kantoorboekhandel spullen koopt en privé betaalt en declareert. Die aankooptransactie was ook bedoeld voor het werk. Wie betaalt, is niet doorslaggevend voor de vraag wie de kooptransactie verrichte. Als werknemer en werkgever beiden weten dat de aankoop voor het werk is, dan is die dat. En het geld komt dan apart wel goed.

De licentie staat hier echter op je eigen naam. Dat compliceert de zaak enigszins, want nu zou de licentiegever kunnen denken dat deze voor privégebruik is aangeschaft. Hij weet in ieder geval niet dat het bedrijf de licentienemer is. En dat zou problemen kunnen opleveren als de licentiegever erachter komt en een auteursrechtclaim legt.

Praktisch gezien is natuurlijk de vraag, komt hij er ooit achter. Maar stel dat hij dat doet, dan moet je werkgever dus aantonen dat hij de koop geautoriseerd heeft en dat het invullen van jouw persoonsnaam even tijdelijk nodig was om de transactie af te ronden. Dat is niet het probleem van de werknemer op zich, maar het is wel verstandig om deze reden om dit toch even op papier vast te leggen.

Arnoud

Getty Images gaat embedded gebruik van haar foto’s gratis toestaan

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 12 reacties

getty-embeddenGetty Images gaat het embedden van haar beeld gratis toestaan voor nietcommercieel gebruik, las ik bij Businessweek. Iedereen kan foto’s zoeken en via een widget embedden in zijn of haar eigen site, zonder vergoeding zolang de site zelf niet commercieel is. Een nogal verrassende stap van het bedrijf dat zo ongeveer synoniem werd met “fotoauteursrechtblafbriefverstuurder” – mijn blog over Getty uit 2011 is de enige waarvan ik de comments heb gesloten na meer dan 900 vragen en klachten over het bedrijf.

Begrijp me niet verkeerd, ik vind de stap positief. Internet heeft een schreeuwende behoefte aan beeld, die behoefte zit zó diep en is zó wijdverspreid dat het onmogelijk is die te onderdrukken of in een licentiesysteem te stoppen. Dat er rechten kunnen zitten op beeld, komt bij weinig mensen op. En het systeem van auteursrecht werkt daarbij zó wezensvreemd voor die behoefte, dat de huidige situatie waarin iedereen vrolijk kopieert ergens wel te begrijpen is. Het feit alleen al dát zulk kopiëren zo massaal gebeurt, laat zien dat er iets goed mis is met de auteurswet.

Gettys stap gaat mee in die behoefte, en ik denk dat het nietcommercieel versus commercieel gebruik daarbij wel als een legitiem onderscheid te zien is. Hoewel, ergens voelt het wel als een goedkope geste. In Europa dan, omdat embedden van legaal online aanbod immers mág van het Hof van Justitie. Ook als je dat voor commerciële doeleinden doet.

Bij het uitproberen viel me op dat men het gebruik van de embedcode pretendeert te zien als een akkoord construerend op de algemene voorwaarden van Getty. En in die voorwaarden staan natuurlijk een paar pareltjes. Zo mag je dan niet meer linken naar Getty zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming, je mag de website niet reverse engineeren (wtf?) en je mag de website van Getty niet verkopen (wtf??).

Specifiek voor het embedden weergeven staan er iets logischer regels. Maar er zit wel een bijzondere beperking in: wat de site nog “nietcommercieel gebruik” noemt, wordt in de voorwaarden beperkt tot

gebruik voor redactionele doeleinden (dat wil zeggen in verband met gebeurtenissen die nieuwswaardig of in het openbaar belang zijn)

Daarbij wordt gebruik voor reclame specifiek uitgesloten. Logisch op zich, want dat is vrij evident commercieel gebruik. Maar “reactioneel gebruik” is wel even een stapje beperkter dan “nietcommercieel gebruik”. Als ik mijn persoonlijk blog wil verfraaien met een mooi achtergrondplaatje of een mooiere Twitteravatar wil inzetten, dan is dat géén redactioneel gebruik. Versiering is niet echt in het openbaar belang, en zo’n blog nieuwswaardig noemen gaat me ook wat ver.

En waar het natuurlijk Getty écht om gaat:

Getty Images (of derden die optreden namens Getty Images) mag gegevens verzamelen over het gebruik van de Embedded Viewer en embedded Content van Getty Images, en behoudt zich het recht voor om advertenties in de Embedded Viewer te plaatsen of anderszins inkomsten uit het gebruik hiervan te genereren zonder compensatie aan u.

Op zich begrijpelijk, hoewel je nu al op je klompen kunt aanvoelen dat wanneer men dat gaat doen, iedereen gaat gillen dat Getty toch niet zomaar advertenties bij hun embedded beeld mag zetten. En ik kan me ook goed voorstellen dat veel mensen vanwege deze voorwaarden nu alvast “laat maar” zeggen.

Zouden jullie nu Getty-beeld gaan gebruiken?

Arnoud

De legaliteit van het uit elkaar halen van een stuk hardware

Geplaatst op in Security, 12 reacties

componenten-delen-onderdelen-partsEen lezer vroeg me:

Stel je hebt een bestaand apparaat (een versterker) en je gaat de elektronica reverse engineeren. Je haalt de printplaat uit het apparaat, neemt potlood, papier en datasheets en je begint uit te knobbelen hoe het apparaat precies werkt. Vervolgens digitaliseer je het zelf getekende schema en ga je het posten op een forum. Mag dat? Het voelt als iets waar vast een wet tegen zal zijn.

Als daar een wet tegen is, dan moet ik die nog tegenkomen. Als je een product koopt, mag je dit uit elkaar pluizen en anderen uitleggen hoe het werkt. Ook bij huur of leen, hoewel je dan wel “als een goed huisvader” moet zorgen voor het produc dus alleen uit elkaar halen wat je ook weer in elkaar kunt zetten.

Heb je het apparaat als demonstrator gekregen of een geheimhoudingscontract getekend) dan ligt dit moeilijker, maar in zulke situaties zou je ook op de hoogte gesteld moeten zijn van beperkingen.

Natuurlijk zijn er intellectuele-eigendomsrechten, zoals het auteursrecht of het octrooirecht. Een auteursrecht schenden met een technisch ontwerp is haast ondenkbaar, zeker als je dat zelf getekend hebt. Dat eigen ontwerp bevat alleen de feitelijke kennis over het origineel, en feiten kunnen niet onder het auteursrecht vallen.

Feitelijke kennis neergeslagen in een apparaat kan onder een octrooi (patent) vallen. Maar dat is pas aan de orde wanneer je het ontwerp gaat bouwen en verkopen. Ja, voor jezelf bouwen mag – octrooien schend je pas bij bedrijfsmatig gebruik van de uitvinding.

De enige uitzondering hier zou kunnen zijn als hetgeen je uit elkaar haalt een kopieerbeveiliging voor muziek of films betreft. De Auteurswet verbiedt in art. 29a het omzeilen van doeltreffende kopieerbeveiligingen (en de DMCA doet in de VS iets vergelijkbaars). En omdat dat lastig te bewijzen/aan te pakken is, is er ook een “hulpmiddelen”-artikel toegevoegd in lid 3:

Degene die diensten verricht of inrichtingen, producten of onderdelen vervaardigt, invoert, distribueert, verkoopt, verhuurt, adverteert of voor commerciële doeleinden bezit die:<br/> a) aangeboden, aangeprezen of in de handel gebracht worden met het doel om de beschermende werking van doeltreffende technische voorzieningen te omzeilen, of<br/> b) slechts een commercieel beperkt doel of nut hebben anders dan het omzeilen van de beschermende werking van doeltreffende technische voorzieningen, of<br/> c) vooral ontworpen, vervaardigd of aangepast worden met het doel het omzeilen van de doeltreffende technische voorzieningen mogelijk of gemakkelijker te maken,<br/> handelt onrechtmatig.

Het enkel publiceren van informatie (dus een blauwdruk) wordt hier niet genoemd, en ook het publiceren an sich niet (hoewel dat “distribueren” zou kunnen zijn). Een stuk software aanbieden valt onder “inrichtingen, producten”, dus dan kom je wél in de problemen. Ik denk dus dat ook dit het probleem niet moet zijn, tenzij je er heel nadrukkelijk bij gaat zeggen dat je zo gratis betaalde films kunt kijken.

Arnoud

Van wie is de Oscarselfie van Ellen Degeneres?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 6 reacties

ellen-degeneres-selfie-oscarDe meest geretweete foto ooit: de selfie van Ellen Degeneres tijdens de Oscaruitreikingen. Doel: zo veel mogelijk beroemdheden op één foto en die dan zo vaak mogelijk verspreid via social media. Dat is gelukt, maar vervolgens lokte ze ook nog de juridische vraag uit: van wie is deze foto nu? Immers niet Ellen zelf maar meneer Bradley Cooper rechtsonder drukte op het knopje.

Hoofdregel uit het auteursrecht is dat de partij die het werk tot stand brengt, daar de rechten op heeft. Meneer Cooper is geen aap maar een mens, en hij stelde de compositie samen en drukte op het knopje van de telefoon, waardoor de foto werd gemaakt. Daarmee lijkt het evident: zijn foto. (Degeneres heeft waarschijnlijk een brede licentie tot verspreiding van de foto, want Cooper wist dat dit haar plan was.)

Maar het recht zou het recht niet zijn als hier geen uitzonderingen op te bedenken zijn. Al is het maar om in een juridische blog mee te kunnen liften op de bekendheid van de Oscars en de socialmediahype rond deze foto.

In de VS heeft men het concept work for hire, wat kort gezegd inhoudt dat de rechten toekomen aan degene die inhuurde, niet aan de inhuurder. De definitie:

(1) a work prepared by an employee within the scope of his or her employment; or (2) a work specially ordered or commissioned for use as a contribution to a collective work, as a part of a motion picture or other audiovisual work, as a translation, as a supplementary work, as a compilation, as an instructional text, as a test, as answer material for a test, or as an atlas, if the parties expressly agree in a written instrument signed by them that the work shall be considered a work made for hire. (17 U.S.C. § 101)

Cooper was geen werknemer van Degeneres’ bedrijf, dus optie (1) valt meteen af. Optie 2 zou kunnen: er was sprake van een “specially ordered” werk en dat zou nog een deel van een audiovisual work ook worden (een tweet met foto). Alleen die eis van het “written instrument” zit hier nogal in de weg, want zo’n document is er niet. Dus ook daarmee ga je er niet komen. Met als consequentie dat Cooper inderdaad zelf de auteursrechten heeft.

Bij ons is de status van de werknemer dezelfde: wie iets maakt in de uitvoering van zijn arbeidsovereenkomst (al dan niet onder werktijd en al dan niet onder eigen apparatuur), heeft daarop zelf geen rechten. Die komen toe aan de werkgever.

De status van een ingehuurde freelancer is echter anders. Wie ingehuurd wordt om een werk te maken (al dan niet schriftelijk vastgelegd) heeft daar zélf de rechten op. Niet de opdrachtgever. Menig opdrachtgever is daar achteraf erg verbaasd over: wel betalen, geen rechten? Maar inderdaad. Zo rolt de auteurswet. Natuurlijk mag je best afwijken van deze wettelijke regeling, dat moet je alleen wel expliciet afspreken. En daarna schriftelijk en ondertekend de rechten overdragen.

Die verbazing van opdrachtgevers kan wellicht ingegeven zijn door artikel 6 Auteurswet:

Indien een werk is tot stand gebracht naar het ontwerp van een ander en onder diens leiding en toezicht, wordt deze als de maker van dat werk aangemerkt.

Alleen wordt hiermee niet bedoeld een werk in opdracht, maar een werk waarbij de ander al het creatieve werk deed. De typiste die mijn creatieve dictaat uitwerkte, heeft dus geen auteursrecht. Maar ook de stagiair die die tekst vervolgens uitwerkt tot mooiere zinnen, aangevuld met relevante voetnoten en hier en daar wat mooi beeld, zou geen auteursrecht hebben aangezien ook hij onder mijn leiding en toezicht werkte. Maar de grens is vaag: zou ik een externe eindredacteur inhuren en zeggen “maak er eens wat moois leesbaars van” dan zou die wellicht wél een eigen auteursrecht hebben. Die heeft immers niet zo veel toezicht nodig als een stagiair.

Intrigerend was nog de opmerking uit The Wire dat Samsung de rechten op de foto wellicht had. Immers Degeneres had (naar verluidt) een contract met de telefoonmaker waarin stond dat zij de telefoons zou promoten en dat Samsung vervolgens exclusief rechthebbende zou worden op alle foto’s die ze maakte. Dat kan; dat is dan geen work for hire maar gewoon een contractuele deal waar overdracht van auteursrechten deel van uitmaakt.

Alleen moet ook dan natuurlijk Degeneres wel om te beginnen de rechten hébben. En aangezien de foto van Cooper is, is dat contract met Samsung niet relevant – hij is daar immers geen partij bij. Heel heel misschien als hij wist van het contract en wist dat ook deze foto eigenlijk daaronder had moeten vallen. Dan heeft hij misschien stilzwijgend óók dat contract aanvaardt. Maar ik zou er niet op durven vertrouwen, als dat mijn enige juridische basis was om de auteursrechten te claimen als Samsung zijnde.

Afijn. Leuk die hele juridische analyse, maar ondertussen is de foto dus dik drie miljoen Twitterfeeds door gegaan en hebben alle media er mooi publiciteit mee gegenereerd. En dat zonder een cent aan Degeneres of Cooper. (Niet dat die daar wakker van liggen natuulijk.) En dan kun je je afvragen of het überhaupt nog relevant is, auteursrecht op selfies en socialemediabeeld.

Arnoud

Waarom wordt mij € 2,50 verpakkingskosten in rekening gebracht?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 12 reacties

doos-pakket-beschadigd.jpgEen lezer vroeg me:

Onlangs bestelde ik iets bij een webwinkel. Bij het afrekenen kwamen er naast het bedrag voor de subwoofer ook verzendkosten en verpakkingskosten bij. De € 9,99 verzendkosten begrijp ik, want het ding loopt niet zelf naar mijn adres toe. Van de € 2,50 verpakkingskosten begreep ik een stuk minder: het product kwam gewoon in de doos van de fabrikant, met daarop een adreslabel en een sticker van PostNL. Er was dus helemaal niets (opnieuw) verpakt. Mogen ze mij dan toch kosten in rekeninge brengen?

Op zich is er geen wet die je verbiedt allerlei vage toevoegingen en opslagen te doen, zolang die maar vóór het definitief sluiten van de bestelling worden gemeld. Je mag immers elke prijs vragen die je wilt.

Echter, in de internetcontext zijn dit soort grappen best dubieus: de prijs op de site wordt opgenomen in prijsvergelijkers, en met een truc als deze kom je dan altijd 2,50 euro lager uit dan de concurrent. En vergelijkers kennen ondertussen het concept ‘verzendkosten’ en corrigeren daarvoor, maar ‘verpakkingskosten’ was voor mij ook een nieuwe dus die kan best eens gemist worden.

De constructie voelt oneerlijk, maar in de wetgeving over oneerlijke handelspraktijken zie ik er niet direct een verbod op. Vanaf 6 juni is echter nieuwe consumentenwetgeving van kracht. Hierin komt onder meer een informatieplicht (art. 6:230m BW) om vooraf te melden:

de totale prijs van de zaken of diensten, met inbegrip van alle belastingen, of, als door de aard van de zaak of de dienst de prijs redelijkerwijs niet vooraf kan worden berekend, de manier waarop de prijs moet worden berekend, en, voor zover van toepassing, alle extra vracht-, leverings- of portokosten of, indien deze kosten redelijkerwijs niet vooraf kunnen worden berekend, in ieder geval het feit dat er eventueel dergelijke extra kosten verschuldigd kunnen zijn

De totale prijs betekent hier dus INCLUSIEF verzendkosten, administratiekosten en “verpakkingskosten”, wat dat dan ook moge zijn. Alleen wanneer je die niet vooraf kunt bepalen mag je volstaan met “vraag naar de verzendkosten” of iets dergelijks. Bij verzendkosten kan ik me daar iets bij voorstellen, immers dat hangt vaak af van het gewicht van je totale bestelling en eventueel het land waar je naar heen wilt laten verzenden. Maar bij verpakkingskosten?

Arnoud

Mag ik een NS-treinsleutel 3d printen?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, Regulering, Security, 48 reacties

treinsleutel-3d-printenEen lezer vroeg me:

De NS gebruikt een driekantsleutel (zie plaatje) om treindeuren te openen en sluiten. Volgens mij is het hebben van zon sleutel niet strafbaar. Maar mag ik nu voor geïnteresseerden een 3d cad bestand maken zodat ze voor hun privébezit zo’n sleutel mogen printen? Of ben ik dan aansprakelijk voor strafbare zaken die zij uithalen? Kan ik dat oplossen door bijvoorbeeld het bestand onder GPL vrij te geven? Daar staat immers een beperking van aansprakelijkheid in.

Een sleutel hebben (echt of nagemaakt) is inderdaad niet strafbaar. Het gebruiken van zo’n sleutel om ergens binnen te gaan wel, dat is lokaalvredebreuk en dat is een strafbaar feit. Specifiek een regel tegen het onbevoegd sluiten van treindeuren weet ik zo niet.

Een sleutel namaken is op zich niet strafbaar, tenzij je weet (of moet weten) dat de opdrachtgever met die sleutel strafbare feiten wil gaan plegen. Dan ben je immers medeplichtig.

Met een disclaimer of licentie met aansprakelijkheidsbeperking kom je er niet in die situatie. Of dat nu een opensourcelicentie is of een maatwerktekst. Net zo min als je vingers in je oren doen en heel hard LALALA zingen als de opdrachtgever uitlegt wat hij er mee gaat doen. De tekst uit de GPL zegt alleen dat de maker niet aansprakelijk is naar de gebruiker van de software, dus als iemands 3d printer oververhit en ontploft door dit model dan ben je beschermd via de licentie. Maar de NS heeft niets te maken met die tekst.

Als de sleutel ook een legitiem doel heeft (bv. verwarmingsradiatoren openen) en dat is serieus vol te houden, dan kun je het op die grond gooien. Maar zet er dan niet bij “Uiteraard niet bedoeld om de trein snel uit te komen ;)” of zo. Dan sta je wellicht toch weer strafbare feiten uit te lokken.

Kortom, het gaat niet per se om de sleutel of het 3d cad bestand waarmee de sleutel te printen is. Minstens zo belangrijk is hoe je dit presenteert, waartoe je mensen aanzet of uitlokt.

Arnoud