Hoe je zonder enige moeite 18 euro per jaar bespaart met je nieuwe algemene voorwaarden

| AE 10608 | Contracten | 5 reacties

Oké, dus je hebt algemene voorwaarden en die heb je laten aanpassen. Je klanten zijn er mopperend mee akkoord gegaan, en je wilt weer verder met waar je eigenlijk plezier in hebt. Dan is er nog één detail, en dat is dat je je voorwaarden nog even bij de Kamer van Koophandel gaat deponeren. Dat staat professioneel en het kost maar 18 euro per document per jaar. Mijn juridisch advies: ophouden daarmee, onmiddellijk.

Een depot van algemene voorwaarden bij de KVK is eigenlijk volstrekt zinloos voor ondernemers. Deze mogelijkheid is er eigenlijk alleen voor grote bedrijven die niet bij iedere transactie de voorwaarden mee kunnen leveren op papier. Denk aan de Albert Heijn of PostNL. Daar kent de wet een uitzondering: die bedrijven mogen volstaan met een depot bij de Kamer van Koophandel. Wel moeten ze de voorwaarden ook op verzoek uitreiken. Probeer het zaterdag eens bij de servicebalie – bij mijn Albert Heijn waren ze overigens vorige week helaas op.

Maar internetondernemers zijn geen Albert Heijn, en bovendien is het voor een ondernemer geen enkele moeite om je voorwaarden mee te sturen met je offerte. Of om ze als klikbare download in het bestelproces op te nemen. Die uitzondering is dus niet van toepassing. Wettelijk gezien gooi je dus 18 euro per jaar in het putje als je dan toch gaat deponeren.

Waarom doen bedrijven het dan toch? Een veelgehoorde verklaring is dat de Kamer van Koophandel het aanraadt op startersdagen. Daar zal ik verder niets over zeggen. Iets logischer is dat het bewijs oplevert van wat er in je voorwaarden stond. De inhoud van de gedeponeerde voorwaarden kan immers niet ter discussie staan, die ligt bij de KVK en die gaan er niet in rommelen. Alleen: het gaat zelden tot nooit over de vraag wat er precies in de voorwaarden stond. Meestal is de vraag wat het betékent dat er staat, en daarbij is een depot niet relevant.

Voorop staat dat de wet eist dat je je voorwaarden meestuurt met je offerte. Als je niet kunt bewijzen dat je dat hebt gedaan, dan zijn je voorwaarden niet van kracht op die offerte. Ongeacht hoe vaak ze bij de KVK liggen. Zorg er dus voor dat je ze bijsluit en dat de klant verklaart ze gehad te hebben.

Arnoud

Wat gebeurt er als een kind een EULA accepteert en dan gaat cheaten?

| AE 10589 | Contracten | 19 reacties

“De gedaagde is een cheater, en niemand houdt van cheaters”, aldus Epic Games in haar rechtszaak tegen een veertienjarige. Dat las ik bij The Verge. De zaak is op zichzelf al opmerkelijk genoeg: de jongen werd aangeklaagd vanwege het op Youtube plaatsen van videos waarin hij laat zien hoe een cheat werkt. Epic had de video weg laten halen met een DMCA notice/takedown, waarna de jongen bezwaar maakte en Epic vervolgens doorpakte met een (volgens mij zonder verder nadenken) auteursrechtzaak. De takedownclaim was mede gebaseerd op overtreding van de EULA, waar de moeder een interessant argument tegen had: hij is veertien, daar ben ik nooit mee akkoord gegaan, dus niks overtreding.

We klikken allemaal gedachteloos door EULAs heen, ongeacht leeftijd. Juridisch gezien is dat raar: je krijgt iemands algemene voorwaarden, natuurlijk ga je dat eerst goed lezen en deskundig juridisch advies inwinnen waarna je de onderhandeling ingaat om tot een wederzijds aanvaardbare overeenkomst te komen. (Niet lachen daar achterin.) Praktisch gezien schiet dat weinig op, omdat je eenvoudigweg geen ruimte hebt om te onderhandelen. Ik zou graag willen dat het anders was, bijvoorbeeld door standaardregels uit de wet net zoals bij webwinkels, maar ja.

Op het specifieke aspect van leeftijd zit er echter wél een speciale regeling: een minderjarige mag niet zomaar contracten afsluiten. Hij is handelingsonbekwaam, zoals dat heet. De ouders moeten zo’n rechtshandeling, zo’n akkoord dus expliciet bevestigen. Dat staat in artikel 1:234 BW. En daarbij geldt geen onderscheid tussen dure maatwerkcontracten en online EULAs waarbij je gedachteloos op “I agree” klikt. De enige uitzondering is wanneer de rechtshandeling gebruikelijk is voor iemand van die leeftijd.

Het gebruik van een cheat in een spel is niet per se onrechtmatig. De normale reden waarom het niet mag, is omdat het in strijd is met de gebruiksvoorwaarden van het spel. Maar wie de EULA niet heeft geaccordeerd, kan moeilijk in strijd daarmee handelen. Als de moeder dus de EULA van tafel krijgt met een beroep op haar ouderlijke macht én ze wint het argument dat het abnormaal is dat veertienjarigen met online spelaanbieders contracten sluiten, dan is zijn gebruik van deze cheat dus niet verboden.

Het Verge artikel wijst er dan op dat het mogelijk wél computervredebreuk kan zijn, omdat de jongen dan immers zonder toestemming – die stond namelijk in de EULA – zich toegang tot de server had verschaft. Dat gaat natuurlijk veel te ver. Als een meisje van 12 een dure fiets koopt en meeneemt, en de ouders vernietigen die overeenkomst, dan zeggen we niet dat dat meisje bij nader inzien de fiets gestolen of verduisterd heeft (want ze had hem zonder recht meegenomen met het oogmerk zich die toe te eigenen). De fiets moet terug, maar dat is het dan ook. Ik zie analoog daaraan dus geen argument dat de jongen strafbaar heeft gehandeld.

Ook het argument van Verge dat hij het auteursrecht overtreedt, zie ik niet opgaan. Voor dit spel moet je ook op je eigen pc software installeren, en daar had hij de cheat overheen gehaald. Die cheat verandert het spel zoals in het werkgeheugen geladen, en aanpassing van software ís in principe iets waar je toestemming voor nodig hebt. En die was er niet want geen EULA. Maar die software heeft hij legaal verkregen, hij is immers gegeven door de rechthebbende, en zonder contractueel verbod is het legaal om een cheat toe te passen. Ik zie dus zo de overtreding niet.

Natuurlijk, die leverancier heeft de software gegeven in de veronderstelling dat de persoon de EULA rechtsgeldig aanging. Maar dat is het risico van een bedrijf dat zaken doet met minderjarigen zonder ouderlijke toestemming te zoeken. Die fietsenmaker kan dus de slijtage aan die fiets niet verhalen op dat meisje of haar ouders, en Fortnite kan geen schadeclaims indienen bij deze jongen of zijn moeder om diezelfde reden.

Dat wil niet zeggen dat de rechtszaak natuurlijk nu voorbij is, want zelfs met een kansloze claim kom je nog altijd héél ver in de VS als je maar genoeg geld hebt.

Arnoud

Vergeet ik helemaal te bloggen dat browse-wrap contracten niet rechtsgeldig zijn

| AE 10393 | Contracten | 36 reacties

Wie een website bezoekt, gaat daarmee niet akkoord met de gebruiksvoorwaarden. Dat maak ik op uit een recent arrest uit Den Haag inzake de langlopende ruzie tussen luchtvaartbedrijf Ryanair en prijsvergelijker PR Aviation over het mogen overnemen van vlucht- en prijsinformatie. Nadat eerder een beroep op auteursrechten en databankrechten sneuvelde, gooide Ryanair het op de gebruiksvoorwaarden. Daarin stond dat dergelijk overnemen niet toegestaan was. Maar het Hof Den Haag bevestigt nu wat velen al lang roepen: je bent niet gebonden aan gebruiksvoorwaarden enkel door een site op te roepen.

Ryanair verzet zich al heel lang tegen het overnemen van prijzen en vluchtinformatie van haar site door derden. PR Aviation is zo’n bedrijf dat vluchtgegevens scrapet en in een vergelijkend overzicht toont. In eerste instantie wilde Ryanair dat tegenhouden met een beroep op auteursrechten en databankrechten, maar dat werd door het Hof van Justitie afgewezen. Er zit immers geen creativiteit in een prijs, en de databank met prijsgegevens is een bijproduct van je dienstverlening dus ook niet beschermd.

Het Hof van Justitie liet echter de contractuele claim intact. In de gebruiksvoorwaarden van Ryanair stond (en staat) dat je geen gegevens mag overnemen met het doel deze te herpubliceren in een prijsvergelijker en derde. Dat is rechtsgeldig, aldus het Hof, want in een contract mag je afspreken wat je wilt – zeker met een zakelijke wederpartij. Dus wie met zulke voorwaarden akkoord gaat, mag niets herpubliceren. Ook niet met een beroep op bijvoorbeeld citaatrecht, contract is contract.

Een open punt bleef wel óf er een contract was tussen Ryanair en PR Aviation. Dat was niet bewezen in de procedure die bij het Hof van Justitie uitkwam, dus dat kwam terug op het bordje van het Gerechtshof Den Haag. En met een ingewikkelde complicatie, namelijk dat Iers recht werd gekozen in de voorwaarden van Ryanair. Daarom moest naar Iers recht worden gekeken of er een overeenkomst tot stand was gekomen langs de zogeheten browse-wrap constructie, die neerkomt op dat je akkoord gaat met voorwaarden door een site te bezoeken (browsen), zonder dat je actief ergens op klikt (dan heet het click-wrap) om apart aan te geven dat je akkoord gaat.

Ryanair kwam met een hoop Ierse jurisprudentie aan die dit zou bewijzen, maar het Hof wordt niet overtuigd. Naar Iers recht moet je bepalen of objectief bekeken de wederpartij zich gedraagt alsof hij de intentie heeft gebonden te worden. Dus is die handeling (hier het websitebezoek) er eentje waarvan je mag zeggen, wie dat doet die zit aan de voorwaarden vast. Nee:

PR Aviation bezocht de website, langs geautomatiseerde weg, om gegevens te verzamelen die voor een ieder gratis en vrij toegankelijk waren en juridisch door geen enkel recht werden beschermd – noch door een databankrecht noch door een auteursrecht noch anderszins. Waar deze juridisch onbeschermbare gegevens voor een ieder gratis en vrij toegankelijk zijn openbaar gemaakt op een openbare website, zal een redelijk persoon niet denken dat PR Aviation, louter door de website te bezoeken en/of deze gegevens te verzamelen, zich wilde binden aan de gebruiksvoorwaarden die haar verbieden om die gegevens te verzamelen en te gebruiken, noch aan de daarin opgenomen rechtskeuze. Ter vergelijking: wie op straat aan een muur, of in een étalage zichtbaar vanaf de openbare weg, een aanplakbiljet heeft opgehangen met een tekst waarvan de eerste regel luidt: “Wie verder leest, moet € 5,- betalen”, mag er niet zo maar op vertrouwen dat een voorbijganger die de tekst verder leest, zich heeft willen binden aan deze voorwaarde.

Ten overvloede wordt nog bepaald dat ook naar Nederlands recht er géén rechtsgeldige overeenkomst tot stand komt. Diezelfde redenering hierboven leidt er namelijk bij ons toe dat je er als wederpartij niet op mag vertrouwen (art. 3:35 BW) dat je bezoeker akkoord wilde gaan.

De conclusie leunt wel zwaar op het feit dat de voorwaarden PR Aviation een nadeel opleveren dat er normaal niet is. Het is inderdaad erg onwaarschijnlijk dat iemand dan zou zeggen, dat nadeel wil ik wel aanvaarden en ik hoef er niets voor terug. Dat laat een gaatje voor andersoortige voorwaarden die via browse-wrap worden aangeboden, maar voor mij voelt dat nogal theoretisch.

Wat voor voorwaarden zouden dat moeten zijn immers? Een beperking van aansprakelijkheid (disclaimer) gaat volgens mij net zo keihard onderuit: wettelijk gezien kun je een website-eigenaar onder bepaalde voorwaarden aansprakelijk stellen, dus waarom in vredesnaam zou ik een disclaimer aanvaarden waarin staat van niet? Idem voor auteursrechtelijke beperkingen, zoals dat je niets mag overnemen zonder toestemming – dat zou je rechten zoals citaatrecht immers van tafel vegen zonder dat daar wat tegenover staat.

Natuurlijk, als je zegt, tegen betaling van X euro krijg je toegang tot Y en dat moet je geheim houden, dan zie ik de logica wel dat er een overeenkomst tot stand gekomen is. Ook als je niet heel expliciet op “ik ga akkoord met de voorwaarden” klikt. Maar juist dat komt in de praktijk nooit voor. Als men iets wezenlijks wil vragen van de klant, dan wordt dat expliciet gedaan en dan heb je evident een overeenkomst. Daarom durf ik toch wel te zeggen dat de browse-wrap overeenkomst niet rechtsgeldig is.

Arnoud

Welke rol gaan smart contracts spelen in het recht?

| AE 10240 | Contracten, Innovatie | 38 reacties

Automatische afhandeling van verzekerings­claims, aanspraken op zorg die zonder tussenkomst van derden geregeld worden. In 2018 breken dit soort smart contract-toepassingen definitief door, meldde het Advocatenblad vorige week. Smart contracts zijn net als de blockchain en AI deel van de legal tech hype van de laatste tijd. Zelfdenkende software die buiten de greep van één… Lees verder

Als je meedoet aan een Kickstarter, koop je het product dan?

| AE 9791 | Contracten, Webwinkels | 10 reacties

Een lezer vroeg me: Ik heb via een crowdfundingactie op Kickstarter ingetekend op een product bij een Nederlands bedrijf. De actie was geslaagd en het product werd geproduceerd, alleen blijkt nu mijn pakketje kwijtgeraakt op transport van de fabrikant in het buitenland naar mij. Ik heb gereclameerd maar het bedrijf zegt dat ik geen poot… Lees verder

Kun je op een inschrijfformulier verwijzen naar de website voor de voorwaarden?

| AE 9697 | Contracten | 13 reacties

Een lezer vroeg me: Vorig jaar had ik me in het buurthuis opgegeven voor muzieklessen, gewoon met papieren formulier. Na een aantal lessen bleek het niets voor mij en ik heb het laten gaan. Nu krijg ik ineens een factuur voor de verlenging van mijn abonnement(?), dit op grond van de algemene voorwaarden. Ik heb… Lees verder

Kun je via opt-out als verenigingslid betaald gaan zaalhockeyen?

| AE 9663 | Contracten | 7 reacties

Vandaag een uitstapje naar het verenigingsrecht, maar ze hebben een website en gebruiken internetterminologie dus het is stiekem toch internetrecht. Mag een vereniging mensen via opt-out aanmelden voor de (betaalde) zaalhockey? De Larensche Mixed Hockey Club denkt van wel, blijkens haar site: “Op 19 juni is in de ALV door de leden het besluit genomen… Lees verder

Is een internetdienst verplicht haar voorwaarden na te komen?

| AE 9604 | Contracten | 9 reacties

De discussie van vorige week over Trumps militaire tweet gaf aanleiding voor een interessante vraag: zijn sociale netwerken zoals Twitter verplicht hun eigen voorwaarden na te komen? Het lijkt er immers op dat Twitter wat eenzijdig met de TOS omgaat, als ze sommige mensen wel en andere mensen niet verbannen wanneer beiden dezelfde overtreding begaan…. Lees verder

Linkedin mag startup hiQ niet verbieden haar site te scrapen

| AE 9613 | Contracten | 18 reacties

Een federale rechter in de VS heeft LinkedIn bevolen om niet langer de toegang tot publiekelijk beschikbare profielgevens te beperken, meldde Tweakers eergisteren. Het bedrijf hiQ verkoopt statistische analyses van de werknemers van bedrijven, en scrapete daarvoor onder meer publieke informatie vanaf Linkedin. Die was daar niet van gediend, en eiste een verbod onder meer… Lees verder