Move fast & break things, is dat innovatie of moedwillig wetsovertreden?

| AE 11468 | Informatiemaatschappij | 12 reacties

Move fast & break things, is al jaren het motto in Silicon Valley. De term komt van Facebook en was ooit bedoeld om hun interne processen en cultuur te schetsen, maar past heel goed bij hoe internetdiensten zich hebben gemanifesteerd. Snel de markt op, snel groeien en daarna kijken we wel wat er eventueel stuk gegaan is en hoe we dat recht kunnen breien.

Dat stukgaan, dat kon ook rustig een wettelijke verplichting betreffen. Oeps, we hebben veel meer data verzameld dan eigenlijk mocht. Oeps, we zijn eigenlijk een taxidienst zonder vergunning. Oh wacht, hebben we nu werkelijk miljoenen extremisten een gratis platform gegeven om haatboodschappen te verspreiden en kinderen gruwelijke animaties voor te schotelen? Ja dat ging voor ons ook een beetje snel. Die trage wetgeving ook altijd.

Ja, dat is flauw. Innoveren is namelijk bijna altijd ook een stukje wet overtreden. Wetten zijn bedoeld om de status quo vast te leggen, zo is het en dat vinden we eigenlijk wel best. Wetten beschermen de bestaande orde, wat hier gebeurt is goed en zo hebben de marktpartijen zekerheid over hoe ze moeten werken. Dat is goed voor de maatschappij, want het creëert rust en zekerheid en daar kunnen mensen op bouwen. Maar het creëert ook beperkingen, wie een andere manier van werken heeft die komt in de problemen met zo’n wet die zegt dat dat niet mag.

Neem Uber. Even los van hun onfrisse praktijken richting concurrenten en de prijstrucs naar chauffeurs. Het idee van een app waarmee je snel een taxi bestelt en een algoritme dat uitrekent wie het beste daarheen moet gaan, en een ratingsysteem met sterren, dat is best innovatief. Ik noemde ze ooit een snorder met een app maar dat was wel een tikje kort door de bocht (zelfs voor mij). Want het was een knappe prestatie die de markt heeft getransformeerd, ook in het voordeel van de consument. Ja, er zijn nu ook nieuwe nadelen zoals die steeds lagere prijzen en chauffeurs die onder de prijs werken. En dat moet dan opnieuw worden gereguleerd, op een of andere manier.

Een nieuwe wet is dan de oplossing – vanuit de status-quo gedachte in ieder geval. Verbieden die hap, roepen ze dan vanuit de gevestigde orde. Alleen, en dat is best uniek: tegen de tijd dat we die nieuwe wet hebben, is de technologie al zo ver dat er weinig anders meer te doen is dan het legaliseren. Want nu ineens zeggen, AirBNB mag alleen bij hotels, Uber wordt verboden zonder taxivergunning, filesharing is illegaal en drones alleen met pilotenbrevet, je maakt je alleen maar belachelijk. De maatschappij is er al aan gewend, je kunt niet meer terug.

Maar wat dan? Ik denk dat je er niet aan ontkomt om de status quo opnieuw te laten ontstaan. Het stof even neer te laten dalen, en dan zien waar we ongeveer staan. is goed dat nieuwe dingen een tijd een kans krijgen om zichzelf te bewijzen ondanks bestaande wetgeving. Maar al te lang moet dat niet duren, want meestal is die wetgeving ook op een bepaald nuttig doel of streven gebaseerd, en verwacht de maatschappij dat ook de nieuwe daaraan moet voldoen. Niet te snel, want meestal sla je dan dingen dood. Maar zoals het nu gaat duurt het vaak wel érg lang.

Arnoud

Wie een robot als confrère verwacht, begrijpt niets van legal tech

| AE 11449 | Informatiemaatschappij | 7 reacties

Een robot in de rechtbank zal niet snel voorkomen, want het werk van advocaten „is heel moeilijk te automatiseren”. Dat las ik in NRC Handelsblad onlangs. Het idee is hardnekkig: de robots en/of de AI’s komen eraan, en ze gaan onze banen inpikken (South Park referentie optioneel). Waarbij de illustrator van dienst dan vaste prik een robot in toga tekent die een vlammend betoog ter behoud van de democratische rechtsstaat houdt, of een moeilijk dossier leest met de vinger bij de betreffende regel. Allemaal leuk en aardig maar legal tech en robots gaan helemaal niet het werk van advocaten overnemen of automatiseren. Ze gaan de maatschappij transformeren zodat dat werk irrelevant of een beperkte niche wordt.

Dat het werk van advocaten heel moeilijk te automatiseren is geloof ik graag. Het “heeft een hoge creativiteitsfactor”, zo zegt ABN Amro-bankier en sectorspecialist Han Mesters in de NRC. Slimme argumenten, spitsvondige reacties, aanvoelen wat de rechter eigenlijk wil horen, een schikkingsvoorstel verzinnen dat de emotie van de wederpartij erkent, in een duister uitziende zaak toch een lichtpuntje vinden én met onvermoeibaar pleiten daar de winst uit slepen – nee, daar zie ik vooralsnog geen computerprogramma voor komen.

Software is goed in het automatiseren van het gewone, het alledaagse. Het vinden van afwijkingen, het controleren van patronen, het doen van extrapolaties. Dat is heel iets anders dan het soort maatwerk waar de advocatuur voor staat. Dat zie ik meteen. En om die reden hoef je je inderdaad nul zorgen te maken dat je pleitwerk overgenomen wordt door een robot in een toga.

Grappig genoeg lijkt het NRC artikel juist te bevestigen waar het wél pijn gaat doen in de juridische sector:

Bosman voorziet echter dat het ‘productiewerk’ dat zij verrichten door technologische ontwikkelingen veel sneller zal gaan. „Daar zit de pijn voor advocatenkantoren. Dan stort dit businessmodel in. Mensen zullen in de advocatuur niet vervangen worden door machines, maar er zullen wel minder mensen nodig zijn omdat men productiever wordt.”

Dus het werk van advocaten wordt niet weggeautomatiseerd, alleen 80% van de advocaten. Oké, dat is inderdaad een nuanceverschil.

Daar komt bij dat software-gedreven dienstverlening zorgt voor een andere manier van werken. Automatiseren is nooit het simpelweg automatisch doen van wat je voorheen handmatig deed. Toen de treinen van stoom naar elektrisch gingen, werden stokers overbodig en moesten machinisten hun vak opnieuw leren. Er kwam geen robot die schepjes diesel in de oven gooide. Datzelfde gaat gebeuren in de juridische sector.

Het is misschien een wat gevaarlijk voorbeeld, maar e-Court heeft laten zien wat er kan gaan gebeuren. De organisatie is controversieel omdat consumenten niet doorhadden dat ze naar arbitrage gingen (en dat een robotrechter daarbij meekeek), maar men had wel een alternatieve geschilbeslechting opgetuigd met effectieve inzet van ict-middelen. Lagere kosten, snellere rechtsgang en inzet van AI om standaardkwesties standaard af te doen. Dat is innovatie volgens het boekje. Niet slechts faxen in plaats van brieven, maar het proces opnieuw doen.

Die manier van denken, die wordt de toekomst. De bulk van het proceswerk is standaard, en dáár is software goed in om te verwerken. Daarom gaan die 80% van de advocaten minder werk krijgen. Die software zoekt de standaardzaken uit, en er is dan geen advocaat meer nodig die daar nog eens zhaar zegje over doet.

Ja, natuurlijk zullen er dan altijd nog rare gevallen zijn waarbij je wél een advocaat zou willen. Een mens die jou uit het bureaucratisch geweld van de machines plukt. Maar dat zullen zeldzame situaties zijn, en ik heb zelfs serieuze twijfels of die nieuwe systemen daar rekening mee gaan houden.

Arnoud

Fakenews, trollen en de toekomst van de uitingsvrijheid

| AE 11452 | Informatiemaatschappij | 6 reacties

Wie als jurist problemen met internet moet duiden, kwam lange tijd standaard als eerste met het auteursrecht aan zetten. Of sinds 25 mei 2018 natuurlijk de AVG. Heel logisch en die wetten zijn heel belangrijk, maar binnen het internetrecht is de uitingsvrijheid minstens zo belangrijk – het is één van de vier grondrechten die centraal staan in het rechtsgebied. En daar is ook een heleboel te doen juridisch, al is het wat lastiger om daar echt de legale vinger achter te krijgen.

De uitingsvrijheid is natuurlijk ook buiten internet een van de belangrijkste grondrechten. Informatie kunnen verspreiden en ontvangen zonder overheidsbemoeienis is een fundamenteel vereiste voor een werkende democratie. Maar sinds internet zien we een enorme groei in de hoeveelheid informatie, en vooral een enorm verlies in de kwaliteit door de kwantiteit. Fakenews noemen we dat tegenwoordig.

Wat is fakenews en waarom is het niet strafbaar, ik vroeg het me al eens af. De term is ondertussen te vaag om echt een werkbaar begrip te zijn, maar het is ondertussen wel duidelijk dat het borgen van de kwaliteit van informatie een probleem is. Of het nu gaat om grappig bedoeld getrol of actieve manipulatie of gewoon onwetendheid. En daarom zie je steeds meer stemmen om het dan toch maar te verbieden – wat weer grote risico’s op zichzelf met zich meebrengt want welke legitieme uitingen verhinder je dan meteen ook?

Een tijdje terug las ik nog een stelling die me zo aansprak dat ik de bron niet meer weet. Jarenlang is geroepen, vertrouw niet lui op Wikipedia maar check je eigen bronnen. En daardoor gaat iedereen nu zelf zitten grasduinen op internet, en neemt alles voor waar aan dat met strak lettertype is gezet onder een “New Times Herald” logo. In plaats van de zorgvuldige en eindeloos geduldige factcheckers van de vrije encyclopedie te vertrouwen en van daaruit eventueel verder te werken. Achteraf gezien was het dan misschien beter geweest om juist wél op Wikipedia te vertrouwen.

Meer horen over dit onderwerp, en vooral er zelf mee aan de slag? Op ons event The Future is Legal houdt Alexander Pleijter een workshop over het herkennen van en omgaan met fake news. Schrijf je snel in want het aantal plaatsen is beperkt!

Arnoud

Gaat de macht van de platforms omhoog of omlaag?

| AE 11439 | Informatiemaatschappij | 2 reacties

De macht van de platforms, de buzzphrase van 2019 in het internetrecht volgens mij. Want waar internet ooit begon als een open ruimte waar iedereen z’n eigen stalletje kon inrichten, zitten we nu met een paar hele grote silo’s waar je moet zijn om je klanten, partners of bezoekers te kunnen bereiken. Niemand schrijft meer… Lees verder

De EULA als dranghek versus de wet als verkeersbord

| AE 11409 | Informatiemaatschappij | 4 reacties

Blog ik vorige week over wat internetrecht is, zeg ik helemaal niets over de EULA. Opmerkelijk, want internet hangt van de EULA’s aan elkaar en die EULA’s bepalen feitelijk hoe het recht uitpakt, bepalen wat rechtens is. Tegelijkertijd is algemeen bekend dat niemand zich wat van EULA’s aantrekt. En dat geeft een raar spanningsveld, met… Lees verder

Je mag de openbare weg filmen als dat nodig is voor je beveiliging

| AE 11407 | Informatiemaatschappij, Privacy | 22 reacties

Een lezer vroeg me: Onze buren hebben sinds vorig jaar een camera in voor- en achtertuin. Als je voor hun tuin staat op de stoep, dan wordt alles opgenomen wat je doet of zegt. Zij zeggen dat ze dat doen vanwege overlastgevende mensen in de buurt (hondenpoep, vuilnis op straat) maar ik voel me er… Lees verder

The future is legal. Een uniek congres over internetrecht: 15 sprekers over de toekomst van het recht

| AE 11394 | Informatiemaatschappij | 5 reacties

Mijn adviesbureau ICTRecht bestaat in november 15 jaar. En dat gaan we vieren met een uniek congres over internet, technologie en recht: The Future is Legal. 15 november. Houd deze datum vrij. Zodra het gehele programma klaar is, volgt de gehele uitnodiging! Wat is dan internetrecht, zult u misschien denken? Daar schreef ik een artikel… Lees verder

Google-medewerkers luisteren Nederlandse gesprekken mee, is dat erg?

| AE 11388 | Informatiemaatschappij | 16 reacties

Medewerkers van Google luisteren gesprekken mee die Nederlanders voeren met hun slimme Google-assistent, zonder dat Google daar vooraf duidelijkheid over geeft. Dat meldde de NOS vorige week. Het gaat om fragmenten van gesprekken die door de AI-assistent niet werden verstaan; een mens maakt dan een transcriptie waar de AI van kan leren. Vanuit technisch perspectief… Lees verder