Mag je je Fortnite-personages de Carlton dance laten doen?

| AE 11038 | Intellectuele rechten | 18 reacties

De Amerikaanse acteur Alfonso Ribeiro, bekend van de jaren 90-sitcom The Fresh Prince of Bel-Air, heeft een rechtszaak aangespannen tegen Epic Games, de bedenker van de populaire videogame Fortnite. Dat las ik bij RTL Nieuws. Het zogenoemde ‘Fresh emote’-dansje is volgens Ribeiro een 1-op-1-kopie van zijn beroemde ‘Carlton dance‘ uit de serie. Deze spelpersonages voeren het dansje uit als een emote, een soort personalisatie waarmee je personage zich kan onderscheiden van andere spelers. Natuurlijk is het ergens wat flauw om zomaar zo’n iconisch element te imiteren, maar juridisch gezien blijf ik toch met de vraag zitten: welk recht wordt hier overtreden?

De advocaat van de acteur roept van schending van intellectueel eigendom, voor mij altijd een veeg teken dat men eigenlijk geen poot heeft om op te staan. IE bestaat namelijk niet. Ja, als rechtsgebied waar menig jurist in afstudeert, maar niet als een vorm van bezit. Het is juridisch betekenisloos om te zeggen dat iets je “intellectueel eigendom” is.

Wat je dan denk ik bedoelt is dat je een merk, auteursrecht, databankrecht, octrooi of iets dergelijks hebt op dat iets. Maar als je dat bedoelt, zeg dat dan, want dan kunnen we toetsen of je dat recht werkelijk bezit. Een merkrecht is op nummer op te zoeken in de daartoe opgezette databanken, bijvoorbeeld. Patenten kunnen we er ook bij pakken om te zien hoe breed te zijn.

Ik vermoed dat de inzet het auteursrecht oftewel copyright zal zijn. Het idee is dan dat het dansje een creatieve uiting is bedacht door Ribeiro. Voor auteursrecht is wel vereist dat je een ‘werk’ produceert, iets dat voor auteursrecht in aanmerking komt. Een grappige naam is bijvoorbeeld in principe te kort voor auteursrecht, dat is geen werk (daar is het merkenrecht voor).

De Auteurswet noemt in artikel 10 de “choreografische werken en pantomimes” als voorbeelden van auteursrechtelijk te beschermen werken. Hoewel de Carlton dance kort is, zie ik hem wel als een herkenbaar afgebakend werk, dat duidelijk een kop en staart heeft. Ik zou dat dansje dus wel een beschermde dans noemen.

Voor mij zou het verweer eerder een vorm van citeren (fair use) of parodie moeten zijn. Het gebruik in de game zou je dan een soort van knipoog noemen naar het werk van Banks, aanhaken op iets dat maatschappelijk algemeen bekend is. Men maakt er ook bepaald geen geheim van dat het dansje van Banks op de korrel is genomen. Ik zou dat dus een parodie noemen, een grappig bedoelde verwijzing naar een maatschappelijk fenomeen. Daarmee heeft meneer Ribeiro weliswaar het auteursrecht, maar is dit geen inbreuk.

Arnoud

Mag Flickr mijn foto’s gijzelen om een betaald abonnement af te dwingen?

| AE 11042 | Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid | 15 reacties

Een lezer vroeg me:

Al jaren maak ik met veel plezier gebruik van Flickr als fotodienst. Gratis, en natuurlijk willen ze me graag van alles verkopen maar nu maken ze het wel heel bont: als ik niet op 1 februari een betaald account heb genomen, dan gaan ze mijn oude foto’s wissen! Kan dat zomaar, ik heb toch ook rechten als fotograaf en beheerder van dat account?

Ja dat kan zomaar en nee je hebt geen rechten. Welkom in de diensteneconomie.

Flickr heeft onlangs aangekondigd haar voorwaarden aan te passen. Vanaf 8 januari mogen gratis accounts nog maar 1000 foto’s bevatten, wie er meer wil publiceren met de fotodienst moet een Pro account nemen. En mensen die vanuit het verleden al meer dan 1000 foto’s hebben op een gratis account, gaan langzaam maar zeker vanaf 4 februari deze kwijtraken:

February 4, 2019: Any items over the 1,000-upload limit will be at risk of deletion, starting with the oldest of the items. Photos licensed through Creative Commons before November 1, 2018 will not be deleted, even for accounts over the 1,000 limit.

Dat voelt nogal een dwangmiddel om je een betaald account aan te smeren. En dat is het natuurlijk ook, Flickr wil geen gratis gebruikers meer met duizenden foto’s. Bepaald onvriendelijk, en ik weet van mensen die om die reden ook aan het weggaan zijn (al is het downloaden van je duizenden foto’s wel even werk).

Maar het is legaal, wat Flickr doet. Onvriendelijk, agressief misschien – maar legaal. Flickr is immers juridisch gezien een dienstverlener, iemand die de hele dag met je foto-albums rondloopt. Als die iemand geen zin meer heeft om dat gratis te doen, dan heb je pech en is ‘ie weg. Dat is wat hier gebeurt. Dienstovereenkomsten voor lange termijn mogen worden herzien of opgezegd, tenzij de voorwaarden héél duidelijk zeggen van niet. Flickr herziet dus de maxima voor haar gratis accounts, en staat daarbij in haar recht.

Als fotograaf met een gratis account heb je dus een probleem. Snel die foto’s downloaden, voor ze weg zijn. En nee, ook met een beroep op je auteursrecht kom je hier niet uit. Met dat recht kun je anderen verbieden je foto’s te publiceren of kopiëren, maar niet afdwingen dat iemand je foto’s online houdt.

Arnoud

Hoe groot mag een beeldcitaat anno 2018 zijn?

| AE 10969 | Intellectuele rechten | 8 reacties

Een lezer vroeg me:

Bij een nieuw project wil ik afbeeldingen en stukjes tekst van andere websites gebruiken. Ik wil dat graag netjes als citaat doen, maar klopt het echt dat je anno 2018 nog steeds aan die grens van 194×145 pixels zit? Dat is toch vandaag de dag te bizar voor woorden, dat is kleiner dan zelfs een Facebook-thumbnail!

Volgens de Auteurswet mag je inderdaad afbeeldingen of tekst van een ander overnemen binnen de grenzen van het citaatrecht. Denk aan het tonen van een screenshot bij een bespreking van een website, of een stukje tekst met een “lees meer bij” link bij wijze van aankondiging wat je bij die bron kunt gaan lezen. Of het overnemen van teksten om daarop te kunnen reageren.

Het citaatrecht geldt ook voor beeld. Je mag dus ook een foto of zelfs bewegend beeld overnemen zonder toestemming (maar met bronvermelding) wanneer je dat binnen de grenzen van het citaatrecht kunt rechtvaardigen. Belangrijkste daarbij is de inhoudelijke reden, waarom neem je dat beeld over? Bespreken van het beeld is een evidente reden, maar ook aankondigen of bespreken van iets dat direct aan het beeld gerelateerd is, is een reden. Dat screenshot van de website bijvoorbeeld illustreert de website die je gaat behandelen. Dat mag.

De eis is wel dat je niet meer dan nodig mag overnemen. En dat is waar die 194×145 een rol speelt: dat is in 2007 ooit goedgekeurd als “nodig” voor een huizenzoekmachine. Die liet op Funda te koop staande huizen zien inclusief een overgenomen afbeelding van dat formaat. De rechter vond het een geldig beroep op citaatrecht om die foto te laten zien, want zo krijg je snel een indruk van het te koop staande huis en kun je beslissen naar de bron te gaan. Dat is dan aankondigen van de bron.

Die 194×145 was echter nooit bedoeld als algemene grens. De rechter wilde alleen bevestigen dat de gekozen omvang van het thumbnailtje in orde was, en noemde daarom letterlijk de omvang van de duimnagel. Maar de wet blijft functioneel: niet meer dan nodig voor het beoogde gebruik.

Als je dus zegt, anno 2018 is het echt nodig om een huizenfoto van 640×480 te tonen anders lukt het niet, dan is een beeldcitaat van 640×480 dus legaal. Meen je dat bij jouw doelgroep een fullscreen-afbeelding van 1920×1080 pixels nodig is, dan kun je dat inzetten. Natuurlijk heb je wel een héél stevig verhaal nodig waarom dat dan nodig is, want de wederpartij zal erop wijzen dat er genoeg sites zijn met 200×200 pixel thumbnails zodat dat dus kennelijk de norm is. Zelf zou ik geen argument weten om boven de zeg 640×480 pixels uit te komen.

Arnoud

Een domeinnaamhouder kan worden aangesproken op gedrag van de website-eigenaar

| AE 10942 | Intellectuele rechten | 42 reacties

Het is uitzonderlijk, maar het kan: als domeinnaamhouder aansprakelijk gesteld worden voor wat de gebruiker van je domeinnaam doet. Dat maak ik op uit een recent vonnis van de rechtbank Midden-Nederland. Zoals eigenlijk altijd in het recht is niets absoluut, ook niet de regel dat je als domeinnaamhouder geen bemoeienis en dus geen aansprakelijkheid hebt… Lees verder

Verdachte illegale downloaders kunnen schuld niet bij huisgenoten leggen

| AE 10933 | Intellectuele rechten | 28 reacties

Een illegale downloader die wordt vervolgd, kan niet zomaar een gezinslid of huisgenoot de schuld geven van het downloaden om onder de straf uit te komen, meldde Nu.nl onlangs. Het Europese Hof van Justitie deed eerder uitspraak (zaaknr. C-149/17) hierover in een Duitse kwestie waarbij de houder van een internetaansluiting van illegaal downloaden van een… Lees verder

Nu ga ik aan mezelf twijfelen, is de GPLv2 eigenlijk wel een contract?

| AE 10903 | Intellectuele rechten | 48 reacties

Heibel in de Linuxtent, blogde ik vorige week. Ontwikkelaars aan het besturingssysteem lagen in de clinch over een Code of Conduct die ongepast gedrag vastlegt, met de nodige interpretatieproblemen tot gevolg. Dat leidde tot een oproep om je GPL-licentie in te trekken en zo je stem te laten horen. Waarop ik me afvroeg, kan dat… Lees verder

Een website als gemeenschappelijk eigendom, het kan

| AE 10855 | Intellectuele rechten | 13 reacties

Een opmerkelijke (maar positieve) uitspraak van de rechtbank Amsterdam: de website Boschproject.org (over het werk van Jheronimus Bosch) telt als gemeenschappelijk eigendom van partijen die daaraan gewerkt hebben. Dat las ik bij IE-Forum. Dat is opmerkelijk omdat een website niet echt een ding is dat je in eigendom kunt hebben, laat staan gemeenschappelijk eigendom dus…. Lees verder

Nederlandse staat is aansprakelijk voor uitlatingen over illegaal downloaden

| AE 10821 | Intellectuele rechten, Regulering | 11 reacties

De Nederlandse staat is aansprakelijk voor uitlatingen die bewindslieden hebben gedaan over downloaden uit illegale bron. Dat meldde Tweakers gisteren. De rechtbank Den Haag heeft in een principezaak bepaald dat wanneer bewindslieden uitspraken doen die in strijd zijn met Europees recht, je als burger de staat mag aanspreken voor schade die daaruit het gevolg is…. Lees verder

Omstreden gamewebsite stopt met illegale roms uit angst voor rechtszaken

| AE 10793 | Intellectuele rechten | 31 reacties

De omstreden gamewebsite EmuParadise gaat niet langer roms van oude games aanbieden. De beheerder van de site vreest namelijk voor mogelijke rechtszaken tegen bijvoorbeeld Nintendo. Dat meldde Nu.nl vlak voor mijn vakantie. De site bood downloadlinks naar roms van oude games. Hierdoor was het mogelijk om klassiekers voor klassieke spelcomputers van bijvoorbeeld Nintendo, Sega en… Lees verder