Mag een webshop je bij registratie akkoord laten gaan met de verkoopvoorwaarden?

| AE 9549 | Contracten, Webwinkels | 8 reacties

Een lezer vroeg me:

Bij een webshop waar ik laatst bestelde, moest ik een account maken. Oké, maar daarbij moest ik ook akkoord gaan met de verkoopvoorwaarden. Daarin bleek te staan dat deze op ieder moment konden wijzigen en dat ik maar bij elke bestelling moest controleren of ik nog akkoord was. Een beetje slinkse truc lijkt me, is dat legaal?

In principe is het legaal om mensen voorafgaand aan het bestellen te vragen een account te maken, en je kunt ze daarbij ook akkoord laten gaan met je verkoopvoorwaarden. Met die constructie valt elke verkoop vanaf dat account vervolgens onder die verkoopvoorwaarden.

Handig voor beide partijen: voor de verkoper want je hoeft het niet steeds te vragen, en voor de koper want die hoeft ze maar één keer te lezen.

De truc van deze webshop doet wat minder gezellig aan. Het lijkt erop dat men zo wil voorkomen dat de klant wijzigingen opmerkt, en dat is natuurlijk een beetje raar. Je kunt zo van alles erin smokkelen, van een kortere betalingstermijn tot boetes of moeilijke klacht- of retourprocedures (bij zakelijke aankopen legaal) en de klant mag niet klagen want gaf een blanco akkoord op de voorwaarden.

Juridisch gezien is dit erg problematisch. Hoofdregel bij het wijzigen van algemene voorwaarden is dat ze dan opnieuw ter hand moeten worden gesteld, net zoals bij de eerste voorwaarden. Stiekem veranderen en “u had gisteren moeten kijken wat er was veranderd” is dus niet legaal. Je moet echt werken met een popup of mailtje dat de wijzigingen aankondigt. Het lijkt mij redelijk als je dan ook even een periode gunt om de voorwaarden te lezen, maar bij een webshop-constructie zou het genoeg zijn om te zeggen “Vanaf uw volgende aankoop gelden onderstaande voorwaarden”.

(Maar Facebook en Twitter doen dat toch ook? Klopt, en dat is ook niet legaal zei Calimero.)

Arnoud

Duitse rechter ontzegt ouders toegang tot Facebook van overleden tiener

| AE 9465 | Contracten | 22 reacties

Een rechtbank in Duitsland besluit dat de ouders van een overleden tiener geen toegang krijgen tot haar Facebook-account. Dat las ik bij Nu.nl. Het vijftienjarige meisje van wie het account is, overleed in 2012 na aanrijding met een trein. De ouders proberen vast te stellen of het om zelfmoord ging, maar de rechtbank oordeelt nu dat zij geen rechten hebben op het account omdat het hier gaat om persoonsgebonden dienstverlening die eindigt met de dood van de afnemer. Pijnlijk, maar wederom: dat krijg je ervan, van die diensteneconomie.

We denken over dingen als accounts vaak als eigendom, als fysieke dingen. Maar gebruik van Facebook is een dienst, en het account is niet meer dan een bioscoopticket: het bewijst dat je recht hebt op gebruik van die dienst.

Er is geen algemene regel dat een contract eindigt met je dood. Je moet echt per type contract gaan kijken wat de wet daarover zegt. In dit geval komen we dan uit bij de overeenkomst van opdracht, en daarover zegt art. 7:410 BW:

De dood van de opdrachtgever doet de opdracht slechts eindigen, indien dit uit de overeenkomst voortvloeit, en dan eerst vanaf het tijdstip waarop de opdrachtnemer de dood heeft gekend.

In principe loopt een Facebook-dienstcontract dus door tenzij in het contract staat dat het eindigt door overlijden van de gebruiker. Echter, de Facebook TOS, het betreffende contract, zegt niets over die situatie. Er is wel een FAQ daarover maar die noemt alleen de opties van omzetten naar een Memorial pagina of het opheffen van een account.

Dat lijkt me dan leidend: de dienst loopt juridisch dus door na overlijden als je de Memorial-optie hebt gekozen, maar wel binnen de daarop van toepassing zijnde beperkingen. De belangrijkste daarbij is dat niemand meer in kan loggen op het account, dus voor toegang tot berichten en dergelijke is dit niet genoeg. Maar zoals wel vaker gezegd: data is niets, dus ook berichten op Facebook niet. Je hebt geen recht op toegang tot die berichten tenzij contractueel afgesproken.

Dus nee, ik zie geen optie voor deze mensen om (naar Nederlands recht) bij die berichten van hun kind te kunnen. Dit is waar een social media testament (een wachtwoordenboekje met “Te openen in geval van mijn dood”) van belang voor is, maar dat is in de relatie ouder-kind denk ik lastig te realiseren.

Arnoud

Kan Ancestry.com eigenaar worden van je DNA?

| AE 9451 | Contracten | 13 reacties

Pas op, las ik op vele plekken: de genealogiesite Ancestry.com claimt eigendom op je DNA. Ze hebben een dienst waarbij je DNA wordt getest om verwanten te vinden in hun database, maar de voorwaarden zeggen dat men jouw DNA eeuwig en gratis mag gebruiken ter identificatie van “you or a genetic relative.” Oftewel, die wordt hun eigendom en ze mogen er mee doen wat ze willen. Maar zoals eigenlijk altijd met berichten over dat diensten eigendom claimen op iets van hun gebruikers: nee, dit klopt niet.

De dienst AncestryDNA claimt de “World’s Largest Consumer DNA Database” met het DNA van meer dan 3 miljoen mensen, waarmee je “ethnic mix” kunt ontdekken, en “discover distant relatives, and find new details about your unique family history with a simple DNA test.” Allemaal leuk en aardig, maar uiteraard moest daar weer een jurist goed voor gaan zitten want stel er komen claims:

By submitting DNA to AncestryDNA, you grant AncestryDNA and the Ancestry Group Companies a royalty-free, worldwide, sublicensable, transferable license to host, transfer, process, analyze, distribute, and communicate your Genetic Information for the purposes of providing you products and services, conducting Ancestry’s research and product development, enhancing Ancestry’s user experience, and making and offering personalized products and services. In other words: we use your Genetic Information to provide products and services to you and improve our products and services for all our users. In addition, you understand that by providing any DNA to us, you acquire no rights in any research or commercial products that may be developed by AncestryDNA using your Genetic Information.

Mooi is dat. Dus ten eerste claimen zij het recht om alles te mogen doen met jouw DNA – niet alleen naar jou, maar naar al hun gebruikers. Oftewel dat gaat gewoon de database in. En ten tweede heb jij nergens recht op. Ja, je mag het rapport lezen maar daar houdt het wel mee op.

Maar is dat “claimt eigendom op je DNA”? Volstrekt niet. Allereerst niet omdat dat er niet staat. Sterker nog, het tegendeel staat een alinea hoger:

AncestryDNA does not claim any ownership rights in the DNA that is submitted for testing.

En ten tweede en belangrijker, omdat DNA niet iets is waar het concept eigendom überhaupt voor kan gelden. Ja, DNA bestaat wel (in tegenstelling tot data) maar wordt niet gezien als tastbaar fysiek object. Je hebt er dus geen eigendomsrechten op, en je kunt die dus ook niet overdragen. En zelfs als dat wel kon, dan ten derde zou zoiets een schriftelijke verklaring met handtekening vereisen.

(Je kunt natuurlijk zeggen dat dit spitsvondige juristerij is, want een eeuwigdurende onbeperkte licentie met sublicentierechten is effectief hetzelfde als de eigendom. Maar ik vind de fout net zo basaal als mensen die spreken van een BSN nummer of de programmeertaal HTML.)

In Europa is dit nog een best lastige dienst om goed op te zetten. Genetische informatie wordt onder de Privacyverordening gezien als een bijzonder persoonsgegeven (art. 9.1 AVG). Die mag dus niet worden verwerkt zonder een specifieke grond, en voor diensten als deze zie ik eigenlijk alleen de uitdrukkelijke toestemming (art. 9.2(a) AVG) als mogelijke grond.

Natuurlijk geef je toestemming voor verwerking van je DNA als je dat uploadt (pardon, instuurt) naar deze dienst. Maar dat DNA wordt vervolgens gematcht tegen hun hele database, waarna je kennelijk informatie over potentiële verwanten krijgt. En dát mag niet zomaar. De in de voorwaarden geëiste toestemming is daar te generiek voor – en bovendien mág dergelijke toestemming niet in voorwaarden opgeëist worden, dat moet apart.

Arnoud

Hoe een Tweet een voorgenomen overname ongeldig maakte

| AE 9443 | Contracten | 6 reacties

Een deal van energiebedrijf Eneco met Nigeria ketste af vanwege een tweet, las ik in het Financieele Dagblad. De onderhandelingen over de verkoop mislukten doordat het kopende bedrijf, 3D Hi Tech Systems, een tweet stuurde over de deal voordat deze was beklonken. Eneco wilde haar Enecogen-energiecentrale verkopen. Uit het vonnis blijkt dat 3D Hi Tech… Lees verder

Mag een bedrijf zomaar alles in de privacyverklaring zetten?

| AE 9408 | Contracten | 9 reacties

“We may collect, use, transfer, sell and disclose non-personal information for any purpose.” Zomaar een zin uit zomaar een privacyverklaring? Nou nee, deze stond in de Unroll.me verklaring, een handig bedoelde nieuwsbriefafmeldapp die stiekem van taxibedrijf Uber afkomstig bleek. Uber gebruikte de app om te ontdekken wie er met concurrent Lyft reed, om zo het… Lees verder

EU eist wijzigingen in voorwaarden Facebook, Twitter en Google+

| AE 9317 | Contracten | 17 reacties

De Europese Commissie eist dat de sociale netwerken Facebook, Twitter en Google+ hun voorwaarden voor Europese gebruikers binnen een maand aanpassen, om consumenten meer rechten te geven en om fraude beter aan te pakken. Dat las ik bij Nu.nl vorige week. Het persbericht van de EU knalt er stevig in: op sociale media hebben mensen… Lees verder

Mag Blizzard spelers verbannen omdat ze betaald elkaar helpen?

| AE 9306 | Contracten | 18 reacties

Blizzard heeft spelers uit World of Warcraft verbannen, omdat ze in ruil voor geld andere spelers hielpen. Dat las ik bij Nu.nl. Veel van de verbannen spelers waren onderdeel van hooggeplaatste gildes binnen het spel. Ze hielpen andere spelers met het afronden van moeilijke opdrachten om zo beter te worden, en lieten zich buiten het… Lees verder

Kan ik mijn geld terugkrijgen voor die defecten Synology NASsen?

| AE 9276 | Contracten, Webwinkels | 11 reacties

Een lezer vroeg me: Recent is bekend geworden dat de Intel C2000 CPU-serie een fabricagefout bevat waardoor deze na 18 maanden (of later) zomaar kan uitvallen, en systemen met deze CPU niet meer kunnen opstarten. Deze chips zitten onder meer in de Synology NAS die ik heb gekocht voor mijn thuisnetwerk, maar Synology weigert de… Lees verder