‘Driekwart Nederlanders voor verbod smartphonegebruik op fiets’

| AE 9211 | Strafrecht | 11 reacties

Driekwart van de Nederlanders is voorstander van een verbod op het gebruik van smartphones op de fiets, meldde Nu.nl onlangs. Dit bleek uit onderzoek van het ministerie van Infrastructuur en Milieu, in de opmaat naar een wettelijk verbod op smartphonegebruik dan wel -vasthouden voor fietsers. De discussie gaat namelijk over dat laatste punt: moeten we het gebruik verbieden, of sowieso het vásthouden?

Op dit moment is het niet expliciet verboden om op de fiets een smartphone vast te houden of te bedienen. Er is natuurlijk de algemene regel (Koos z’n kapstok) dat je het verkeer niet in gevaar mag brengen (of potentieel in gevaar, staat er dan, wat volgens mij een pleonasme is). Maar tot dusverre heeft er nog geen rechter bevestigd dat smartphonen op de fiets daar onder valt.

Ditzelfde probleem hadden we destijds met telefoneren in de auto, en daar is dus een expliciet verbod tegen opgenomen. Gekozen is toen voor het verbieden van het vasthouden van de telefoon, ongeacht wat je ermee doet. Dit vanwege de bewijsproblematiek voor de politie, het is vrijwel onmogelijk om van buitenaf te zien of iemand specifiek zit te bellen, appen of wat dan ook. Maar vásthouden kun je wel zien.

Bij fietsers is misschien wél praktischer om te zien of iemand zit te appen of alleen maar de telefoon in zijn hand houdt (bijvoorbeeld omdat hij belt met een oortje in, of omdat hij superirritante muziek afspeelt). En om nou alle fietsers te verplichten een handsfreekit op het stuur te monteren is ook zo wat.

Een boete op telefoons vasthouden kan er dus zomaar komen. Maar of dat veel gaat opleveren, betwijfel ik. Natuurlijk zullen sommige fietsers dan minder (of niet meer) gaan appen en doen, maar een boete is onvoldoende prikkel daarvoor.

Het veel lastiger punt is dat fietsers zwakke verkeersdeelnemers zijn, en dat daarom in de Wegenverkeerswet (art. 185) is opgenomen dat de bestuurder van een motorvoertuig in principe altijd aansprakelijk is voor schade aan de fiets of fietser. De uitzondering is bij overmacht, oftewel wanneer de bestuurder helemaal niets kon doen om het ongeluk te vermijden. Deze uitzondering is zéér beperkt: je kunt immers altijd remmen en je kunt altijd alle plotselinge bewegingen anticiperen, is de lijn in de rechtspraak. Er moet jou geen enkel verwijt te maken zijn.

Je kunt dit alleen oplossen door de wet aan te passen: “in geval van overmacht of in geval de fietser door gebruik van “een apparaat dat bestemd is voor het gebruik van mobiele openbare telecommunicatiediensten” afgeleid was” of zoiets erin zetten. Maar daar zag de minister in 2015 nog geen heil in:

Smartphonegebruik, zowel bij automobilist als fietser, kan bijdragen aan ongeval. Dit geldt echter evenzeer voor rood licht negatie, zonder verlichting fietsen en snelheidsovertredingen. De mogelijkheid om schade te verhalen bij fietsers die dit gedrag vertonen is er nu ook al. Ik ben er daarom geen voorstander van om specifieke gedragingen, zoals appen op de fiets, in art. 185 WVW op te nemen.

Ik heb de tekst van het verbod nog niet gezien, maar kan me moeilijk voorstellen dat dit er nu ineens wel in gaat komen.

Arnoud

Politie krijgt tien nieuwe teams om cybercriminaliteit te bestrijden

| AE 9187 | Strafrecht | 65 reacties

De politie gaat tien nieuwe cyberteams oprichten om cybercriminaliteit beter te kunnen bestrijden. Dat las ik bij Nu.nl. De teams gaan uit minimaal tien rechercheurs bestaan, die al in dienst zijn bij de politie. Zij worden ondersteund door digitaal specialisten die beschikken over specifieke ICT-kennis. NRC vult aan dat de focus mede komt te liggen op jihadistische propaganda opsporen. Alleen: hoe dan?

NRC legt uit:

Sympathisanten van IS gebruiken sociale media om zieltjes te winnen. De ‘Internet Referal Unit’ van de Nationale Politie gaat actief op zoek naar hun propaganda en vraagt providers de berichten te verwijderen. Ook zal het team producenten van de propaganda helpen opsporen. Nog deze maand worden vijf gespecialiseerde politiemedewerkers geworven voor de nieuwe eenheid.

Dat ‘vragen’ intrigeert mij dan. Is dit een journalistieke vrijheid? De politie heeft immers gewoon de bevoegdheid te eisen dat strafbare berichten worden verwijderd (art. 54a Strafrecht). Wel is daarvoor een machtiging van de rechter-commissaris voor nodig, omdat het immers gaat om het inperken van iemands meningsuiting. Maar zo kan een Nederlandse provider gewoon worden gedwongen iets weg te halen dat hier strafbaar is.

Wellicht dat men het houdt bij ‘vragen’ omdat veel van deze providers of platforms in het buitenland zitten. Het is dan praktisch niet echt mogelijk dingen te gaan eisen. En dan blijft vragen over. Maar hoe effectief is dat?

Op Netkwesties wijst Peter Olsthoorn erop dat dit nog best een kluif kan worden.

… de website Netherlands-embassy.ru. Dis is een nepsite, deels gekopieerd van de echte site van ambassade in Moskou. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken haalde wel een link naar de nepsite weg, maar niet de site zelf. Buitenlandse Zaken vraagt daar tevergeefs om.

En als dat al niet lukt, hoe zou het weghalen van een bericht dan wel moeten lukken?

Het alternatief is het sluiten van vele convenanten of verdragen met andere landen over wat wel of niet strafbaar is, inclusief protocol over wederzijdse bijstand. Dan zou dus de Amerikaanse FBI op verzoek van onze politie een Amerikaanse provider iets gaan verbieden omdat beide landen het strafbaar vinden. En dat wordt nog lastig; in de VS is eigenlijk geen enkele uiting strafbaar behalve het gerichte aanzetten tot geweld. Dus hoe kun je ooit zo’n convenant opstellen?

Arnoud

Jaar cel voor hacken en phishing, maar creditcardgegevens kun je niet stelen

| AE 9128 | Strafrecht | 20 reacties

Een man uit Amsterdam heeft vrijdag een celstraf van één jaar gekregen omdat hij verschillende websites heeft gehackt, e-mailadressen heeft gestolen en zich in phishing-e-mails heeft voorgedaan als een creditcardbedrijf. Dat meldde Nu.nl onlangs. Hij had ook creditcardgegevens te pakken gekregen, maar deze heeft hij niet gestolen want dat kan juridisch niet, zo blijkt uit het vonnis.

De man had tussen 2014 en 2016 via diverse phishingmails en -sites zich voorgedaan als creditcardfaciliteerder ICS om zo mensen over te halen hun logingegevens te verstrekken. Op die manier kreeg hij creditcarddata te pakken. Justitie wilde dit aanpakken door hem verduistering (onrechtmatig verwerven van een goed anders dan door diefstal) ten laste te leggen. Op zich niet ondenkbaar, want digitale goederen zoals Runescape-objecten of belminuten zijn te stelen, dus waarom creditcarddata niet?

Nou ja, omdat het verschil tussen die objecten en minuten enerzijds en creditcarddata anderzijds is dat die laatste niet “individualiseerbaar” is. Een belminuut is na een minuut op, en een virtueel zwaard kan worden afgepakt en is dan weg. Een creditcardnummer kan wel worden gekopieerd en gebruikt, maar daarmee is het nummer nog niet op.

Wél wordt hier het phishen van dergelijke gegevens gezien als oplichting. Iets dat vroeger niet kon – toen moest er zaken of geld worden afgetroggeld – maar sinds een paar jaar wel: het aftroggelen van informatie met listige kunstgrepen is ook oplichting. En oplichting is ook een ernstig misdrijf met stevige strafmaxima, dus dat is wel een billijke uitkomst. Ook het scannen en binnendringen van diverse websites (om daar de phishingsites te hosten) wordt strafbaar geacht, gewoon ouderwets computervredebreuk.

Leuk detail nog: bewijs was verkregen uit zijn laptop, die in de slaapkamer was aangetroffen bij een huiszoeking. Op de laptop had een politieagent de programma’s Sendblaster Pro, Gr3eNoX Exploit Scanner, Havij en een phishingwebsite gezien, waarna hij deze in beslag nam. Volgens de verdachte had dat niet gekund, omdat de laptop een screensaver had die de agent dan moet hebben weggeklikt. En dat zou dan onrechtmatig zijn, want bij een huiszoeking mag je niet zomaar in een computer kijken. Hoe dat precies zit met die screensaver wordt niet duidelijk, maar de rechtbank gelooft de agent dat deze de programma’s zag en herkende, waarmee de doorzoeking rechtmatig was.

En oh ja wie nog denkt dat rechtbanken technofoob zijn, moet dit vonnis sowieso even lezen.

Arnoud

De autodealer zette mijn naaktfoto’s op een datingsite!

| AE 9121 | Strafrecht | 13 reacties

Een stel uit Texas klaagt het bedrijf Toyota aan omdat een van haar medewerkers naaktfoto’s van hun telefoon had geplukt en geupload naar een swingers-website, las ik bij The Register. Ze hadden de telefoon afgegeven omdat daar een financieringsovereenkomst op getoond werd, en die moest even achter getoond worden aan de directeur. Maar bij thuiskomst… Lees verder

Waarom is fakenieuws eigenlijk niet gewoon strafbaar?

| AE 9102 | Meningsuiting, Strafrecht | 31 reacties

Een lezer vroeg me: Sinds de verkiezing van Trump is er veel te doen over fakenieuws en hoe dat geholpen zou hebben bij de verkiezing. Maar waarom wordt er niet opgetreden tegen al dat nepnieuws? Het is toch valsheid in geschrifte, compleet verzonnen ‘nieuws’ uitbrengen alsof het serieus en waar is? Ik vrees dat dit… Lees verder

Is een snapchatvideo openbaar of privé?

| AE 9095 | Privacy, Strafrecht | 13 reacties

In juli 2014 zouden diefstallen zijn gepleegd en in het geheim filmopnamen zijn gemaakt tijdens twee nachtelijke feesten in het huis van aangevers die op Snapchat zouden zijn geplaatst. Dat meldde de rechtbank Noord-Holland vorige week vrijdag. Een van de verdachten werd veroordeeld voor het openbaar maken van een stiekem gemaakte video. Maar is Snapchat… Lees verder

Hacker achter Spamhaus-cyberaanval krijgt half jaar voorwaardelijk

| AE 9073 | Strafrecht | 1 reactie

Sven Olaf K., de hacker die in 2013 verantwoordelijk was voor de grootste cyberaanval tot dan toe, krijgt een voorwaardelijke celstraf van een half jaar. Dat meldde Nu.nl gisteren. In 2013 ging het internet bijna stuk vanwege een ddos aanval op Spamhaus, een bekende dienst die spammerszwartelijsten publiceert. De timing was opmerkelijk genoeg vlak nadat… Lees verder

Is scrapen van een website computervredebreuk?

| AE 9040 | Strafrecht, Zoekmachines | 17 reacties

Een lezer vroeg me: Is scrapen van een website computervredebreuk? Er wordt immers iets gedaan met het systeem waar geen toestemming voor is. Bij scrapen wordt kort gezegd alle informatie van een website opgehaald met een geautomatiseerd proces. Vaak is dat bedoeld voor metazoekmachines zoals prijsvergelijkers, die overal de prijs vandaan halen om de beste… Lees verder

Skype krijgt boete in België om weigeren medewerking in politieonderzoek

| AE 9027 | Strafrecht | 17 reacties

Microsoft-dochter Skype heeft in België een boete van 30.000 euro gekregen, omdat de dienst geen informatie over gesprekken vrij kon geven in een politieonderzoek. Dat meldde Nu.nl vorige week. De Belgische autoriteiten wilden toegang tot Skype-gesprekken, maar volgens het bedrijf waren die technisch niet te verstrekken. Bovendien zou de Belgische justitie geen rechtsmacht hebben omdat… Lees verder