Mag je in een Tesla met autopilot een telefoon in je hand houden?

| AE 9743 | Strafrecht | 26 reacties

Een tipgever (dank!) wees me op deze tweet van Vincent Evers:

Reed met @Tesla autopilot en politie hield me aan. Flinke boete. Rechter hoe lang blijft deze regel?

De staandehouding bleek echter niet te zijn geweest vanwege het loslaten van het stuur (wat op een snelweg in principe redelijk risicoloos kan als je de Autopilot van Tesla aan hebt), maar vanwege het feit dat hij als bestuurder van een motorvoertuig een telefoon in de hand hield. Iets dat apart in de wet verboden is, los van of het gevaar geeft of niet.

Ik ben er nog niet uit of het inschakelen van de Autopilot-feature van een Tesla en dan het stuur loslaten nu verboden is. Er is immers geen expliciete regel om te allen tijde je handen aan het stuur te hebben. In de praktijk kom je dan al snel uit bij het kapstokartikel 5 van de Wegenverkeerswet: gevaar of potentieel gevaar (het verschil blijft me ontgaan) veroorzaken op de openbare weg.

Het argument zou dan zijn dat als je het stuur loslaat, je bij een plotseling veranderde situatie niet op tijd het stuur terug kunt pakken om uit te wijken. Zeker als je ondertussen wat anders aan het doen was, nog los van of dat een telefoon vasthouden betrof of een roman lezen. In al die situaties ben je niet in staat om snel genoeg weer de aandacht terug te krijgen om het voertuig veilig verder te laten rijden.

Een gang naar de rechter lijkt me absoluut kansloos. De wet is duidelijk, en hoewel een rechter best een eindje deze op mag rekken wanneer een harde handhaving onredelijk is, is hier gewoon keihard een specifieke regel tegen. Ook nog eens vanuit een veiligheidsbelang (je aandacht op de weg houden) en dat overtreed je ook wanneer je een stuurondersteuning aan hebt staan. Ik zie dus geen reden waarom een rechter hier van de wet af zou kunnen wijken.

Arnoud

Politie werkt aan Pokémon Go-achtige app voor opsporing gestolen auto’s

| AE 9727 | Strafrecht | 48 reacties

De Nederlandse politie werkt aan een Pokémon Go-achtige app genaamd Automon waarmee burgers kentekens kunnen scannen en punten krijgen voor een ‘hit’. Dat meldde Tweakers onlangs. De app gaat een overlay tonen met informatie uit politieregisters over het al dan niet gestolen zijn van de auto op basis van kenteken. Maar wacht even, mogen burgers op die manier wel door de politie worden ingeschakeld?

In principe mogen burgers natuurlijk helpen bij de opsporing van gestolen goederen, zoals auto’s. Wie auto ziet en reden heeft te vermoeden dat die gestolen is, heeft natuurlijk het volste recht daar aangifte van te doen. En dat mag ook zijn op basis van iemands bericht op internet “Mijn auto met kenteken XX-123-XX is gestolen, wie ziet hem”. Of met een app die helpt met dergelijke informatie gestructureerd te verschaffen.

Anders ligt het als de politie een burger opdraagt of verzoekt bepaalde informatie te achterhalen. In dat geval valt diens handelen onder dezelfde regels als die voor de politie zelf gelden. Een door de politie ingehuurde IT-specialist mag dus niet ineens computervredebreuk plegen, het daardoor verkregen bewijs zou onrechtmatig zijn. Terwijl als die IT-er dat ongevraagd deed, het bewijs wél bruikbaar was (maar hij natuurlijk nog steeds wel strafbaar.)

Met een app als deze zit je ergens in het midden. Enerzijds vraagt de politie je om mee te helpen, anderzijds zou je dit een nogal ongerichte vraag kunnen noemen. Dit is geen inhuuropdracht, meer een “Opsporing verzocht” in een nieuw jasje. En er is niets mis met kijken naar Opsporing Verzocht en dan driftig gaan zoeken naar auto’s met het genoemde kenteken, dus waarom zou dat bij een app anders zijn?

Wat mij eigenlijk vooral interesseert, is met welke database deze app praat. Er is of komt dus een database met daarin kentekens en “gestolen ja/nee”, en die app kan daarbij. Die database lijkt me dan publieke informatie te noemen, want iedereen die de betreffende API call weet, kan die informatie ophalen. Dat voelt wel opmerkelijk, dat die informatie openbaar zou zijn?

Arnoud

Whoa, kun je echt de cel in gaan omdat je in opdracht sjoemelsoftware programmeert?

| AE 9640 | Strafrecht | 32 reacties

Een softwareontwikkelaar van Volkswagen is in de VS tot 40 maanden cel veroordeeld voor zijn aandeel in het sjoemelsoftwareschandaal, las ik bij Reuters. De man was volgens het vonnis deelnemer aan een samenzwering met als doel een “stunning fraud on the American consumer.” Wat gelijk behoorlijk wat ophef gaf: je kunt dus strafrechtelijk de cel in gaan wanneer je doet wat je baas zegt.

In theorie is dat inderdaad mogelijk. Artikel 51 Wetboek van Strafrecht bepaalt dat zowel natuurlijke personen als rechtspersonen (bedrijven, verenigingen, stichtingen etc) strafrechtelijk vervolgd kunnen worden. In dit geval was Volkswagen als bedrijf degene die de sjoemel oftewel fraude heeft begaan, dus is vervolging tegen het bedrijf mogelijk.

Maar volgens lid 2 van dat artikel zijn de natuurlijke personen binnen het bedrijf óók te vervolgen wanneer het gaat om “hen die tot het feit opdracht hebben gegeven, alsmede tegen hen die feitelijke leiding hebben gegeven aan de verboden gedraging”. Dat is dus een risico voor die werknemers, maar er staat een belangrijke beperking: ze moeten op een of andere manier een bevoegdheid hebben gehad om het strafbare feit te initiëren of uit te laten voeren. Dus kort gezegd zijn managers en projectleiders persoonlijk te vervolgen, maar de onderknuppels en stagiairs niet.

(Natuurlijk ben je wel persoonlijk te vervolgen ongeacht je positie als je zelf strafbare feiten begaat zonder dat daar een opdracht of iets dergelijks aan ten grondslag ligt. Denk aan een boekhouder die facturen vervalst om daar zelf beter van te worden, of een programmeur die bedrijfsdata verkoopt aan de concurrent. Pas als de handeling het bedrijf redelijkerwijs kan worden toegerekend, komt aansprakelijkheid van het bedrijf in zicht.)

Uit de berichten kan ik niet helemaal halen wat precies de rol was van deze ontwikkelaar, maar ik krijg niet het idee dat hij helemaal onderaan de boom zat en zich verplicht voelde dit te bouwen. Hij is echter ook weer geen manager of directeur, zodat het niet meteen te zeggen is hoe hij onder Nederlands recht strafbaar zou zijn. Ik denk van wel, wanneer hij senior genoeg zou zijn om enige inspraak of beslisbevoegdheid te hebben in het ontwerp of de invoering van deze software.

Wat moet je nu doen als ontwikkelaar, stel dat je zo’n opdracht krijgt. Allereerst zeg ik er wel bij dat het moet gaan om écht duidelijk strafbare zaken en dat dit ook voor jou kenbaar had moeten zijn. Verstuur je facturen die een ander vervalste, dan ben je natuurlijk niet strafrechtelijk aansprakelijk. Die kenbaarheid zal de doorslag geven verwacht ik. Daarbij speelt jouw professionele kennis een grote rol. Had je dit kunnen weten, had iedereen in jouw gebied dit kunnen weten of had dit alleen maar na diepgaande juridische analyses duidelijk kunnen worden?

Bij twijfel is mijn advies altijd, escaleren naar boven en/of naar Juridische Zaken. Je mag verwachten dat daar mensen zitten die dan ook zeggen, oei dit kan strafbaar zijn, laten we het niet doen. Dus dan komt er vanzelf een rem op. En de bedrijfsjurist is normaal ook iemand met als taak het bedrijf beschermen tegen claims, waardoor je ook daarvan mag verwachten dat deze er een stokje voor steekt als het duidelijk strafbaar is. Het is nooit verkeerd om iets aan de bedrijfsjurist te vragen bij zulke twijfels, en naar je manager toe lijkt me dat ook goed verkoopbaar: je wilt weten waar de grenzen liggen zodat je het netjes kunt bouwen binnen de wet.

De Volkswagenzaak is uniek omdat hier tot het hoogste niveau ingestemd lijkt te zijn geweest met de fraude. Dan heb je niemand meer om naar te escaleren of om te laten voorkomen dat er strafbare zaken gebeuren. Dan houdt het juridisch wel een beetje op. Klokkenluiden kan natuurlijk, maar heeft altijd grote persoonlijke gevolgen want of het OM er wat mee doet is altijd de vraag, maar dat je werkgever achter jou aankomt is vrijwel een gegeven. Ontslag nemen ligt voor de hand maar dat raakt mensen natuurlijk gigantisch in hun persoonlijke levenssfeer. Daar heb ik ook geen oplossing voor.

Arnoud

Translink deelde reisgegevens studenten met DUO voor fraudebestrijding

| AE 9620 | Privacy, Strafrecht | 34 reacties

Translink, het bedrijf achter de ov-chipkaart, gaf reisgegevens door aan DUO. Dat meldde Tweakers gisteren. DUO gebruikte deze gegevens om studenten op te sporen die zouden frauderen met een uitwonende beurs. En de ophef zit hem dan in het feit dat die reisgegevens werden verstrekt zonder dat daar een officier van justitie aan te pas… Lees verder

Bedienen van telefoon in houder is ook een vorm van vasthouden

| AE 9594 | Strafrecht | 46 reacties

Onder het begrip vasthouden moet ook worden verstaan het met een hand bedienen van een telefoon terwijl deze geplaatst is in een telefoonhouder die bevestigd is op het dashboard. Dat bepaalde de rechtbank Noord-Nederland vorige maand (pas dinsdag gepubliceerd) in een van de vele vonnissen rond wat je nu wel en niet mag doen met… Lees verder

Mag de eigenaar van een gestolen laptop deze opsnuffelen bij een legitieme koper?

| AE 9571 | Beveiliging, Strafrecht | 32 reacties

Een lezer vroeg me: Onlangs kreeg ik de politie aan de deur: ik zou in het bezit zijn van een gestolen laptop! Bij navraag bleek het te gaan om een tweedehands die ik keurig in een computerwinkel had gekocht (met bon, reële prijs, semi-bekende keten wiens naam ik even niet noem) dus niets aan de… Lees verder

Wanneer URL-manipulatie strafbaar is als computervredebreuk

| AE 9566 | Strafrecht | 11 reacties

Vanwege mijn vakantie deze week geen nieuwe blogs. In plaats daarvan een terugblik op de afgelopen tien jaar: ik heb vijf populaire blogs geselecteerd en kijk er anno 2017 graag nog eens naar met jullie. Vandaag: Wanneer URL-manipulatie strafbaar is als computervredebreuk, De man die de kersttoespraak van koningin Beatrix op internet vond, heeft zich… Lees verder

Terugblik: Mag een stiekem gemaakte geluidsopname gebruikt worden als bewijs?

| AE 9559 | Strafrecht | 9 reacties

Vanwege mijn vakantie deze week geen nieuwe blogs. In plaats daarvan een terugblik op de afgelopen tien jaar: ik heb vijf populaire blogs geselecteerd en kijk er anno 2017 graag nog eens naar met jullie. Vandaag: Mag een stiekem gemaakte geluidsopname gebruikt worden als bewijs?, met bijna 100 reacties en 85.000 views (robots niet meegeteld)… Lees verder

Verdachte doet aangifte van dreiging en dwang bij ontgrendelen smartphone

| AE 9515 | Strafrecht | 39 reacties

Een van de hoofdverdachten in de strafzaak rond douanier Gerrit G. doet aangifte tegen de politie, las ik bij Nu.nl. De politie zou hem hebben bedreigd om zo zijn smartphone te ontgrendelen. De telefoon zat namelijk achter een vingerafdrukslot, en hij wilde niet meewerken aan het zetten van die afdruk. Daarop zou gedreigd zijn om… Lees verder