Het privacyscherm of blur is in veel beveiligingscamerasystemen een oplossing tegen ongewenst meekijken. Markeer in de software een gebied dat buiten beeld moet blijven, en daar komt in de opname een zwart scherm of een serie pixels. Een recent arrest uit Den Bosch zet hier echter vraagtekens bij.
De zaak is onderdeel van een breder geschil over waar de perceelgrens loopt tussen een bedrijvenpand en een woonhuis, waarbij onder meer een betonnen muur was gesloopt. In dit hoger beroep ging het vooral over de vele camera’s die er hangen.
In eerste instantie had de rechter geoordeeld dat de camera’s weg moesten. Dat was ook gebeurd, maar daarna kwamen er nieuwe te hangen want dat verbood het vonnis niet, mits “deze het perceel van [geïntimeerde] niet mogen filmen”. En dat was niet zo, want dat had het installatiebedrijf geregeld met dus zo’n privacyblok:
Zij voert aan dat daarop duidelijk zichtbaar is dat de beveiligingscamera’s [] niet op het perceel van [buurman] kunnen filmen. Dit heeft zij gerealiseerd door het beeld dat de beveiligingscamera’s weergeven zodanig te programmeren dat alles achter blauwe lijnen wordt afgedekt met zwarte vlakken. Ter zitting is namens [het bedrijf] bevestigd dat de tuin van de buren niet zichtbaar is “omdat er zwarte blokken” in het beeld zijn geplaatst.Het Hof heeft daar moeite mee omdat “de mogelijkheid van observatie van het buurperceel” nu blijft bestaan. Immers, die blokken zijn een software-instelling en dat kun je zo ongedaan maken.
Nee hoor, aldus het bedrijf: alleen het ingeschakelde beveiligingsbedrijf kan dat, en wij niet zelf. Maar het Hof vindt dat niet overtuigend. Dat bedrijf is gewoon je hulppersoon, en die kun je gewoon vragen om een instelling te wijzigen. Die hebben geen reden om dat te weigeren.
Hang ze maar ergens anders op:
Dat de betreffende camera’s niet zodanig gepositioneerd kunnen worden dat het perceel van [buurman] ook zonder de zwarte blokken niet in beeld komt, heeft [bedrijf] naar het oordeel van het hof gesteld noch onderbouwd. Weliswaar heeft [bedrijf] aangevoerd dat het belangrijk is dat de camera hoog hangt zodat de bovenkant van de voertuigen op het terrein is te zien, maar de camera’s kunnen dan even goed, zoals [buurman] heeft aangevoerd, op een paal worden bevestigd, met de “rug” naar de erfgrens, zodat de camera’s juist naar de oprit en loods “toestralen” in plaats van richting het perceel van [buurman].Bijgevolg is de noodzaak niet aangetoond, en de privacyinbreuk wordt daarmee onrechtmatig. Dat de installatie “volgens de wettelijke voorschriften” is gebeurd, is daarmee niet relevant.
Betekent dit nu dat uitblurren of -blokken nooit voldoende kan zijn? Dat gaat me te snel. Het kan een passende maatregel zijn, maar je moet wel het tegenargument “die instelling kan zo ongedaan gemaakt worden” kunnen pareren. Met afspraken met het beveiligingsbedrijf op papier zou dat bijvoorbeeld kunnen. Maar je kunt ook een hardere oplossing zoeken, zoals een metalen plaatje voor de lens dat het buurerf rechtstreeks afschermt.
Arnoud
“die instelling kan zo ongedaan gemaakt worden”
Is een volledig idioot argument. Het is de rechter die zegt “maar u kan de wet overtreden”.
Op die manier kan je ook een alcohol slot afserveren, iemand anders kan in het slot blazen.
Ik dacht dat we er hier vanuit gingen dat mensen zich aan te wet houden totdat je bewijst dat ze dat niet doen?
Als je het vonnis leest, is duidelijk dat er veel meer speelt dan alleen de camera-ophanging en kun je je ook voorstellen dat wederzijds vertrouwen tot een laag punt is gedaagd.
Kan me dan ook goed voorstellen dat je als rechter zegt: je kunt de camera’s ook op een ander punt ophangen zodat ze gewoon fysiek gegarandeerd niet over de grens filmen. Er is niet aangevoerd waarom de camera’s niet zoals Arnoud ook schrijft gewoon met de rug naar het buurperceel opgehangen kunnen worden. Dan zijn verder geen softwarematige ingrepen nodig en is de situatie voor iedereen duidelijk en helder. Iets waar veel waarde in schuilt in zo’n hoog opgelopen zaak.
Dat metalen plaatje is waarschijnlijk in de praktijk nog sneller te verwijderen dan die softwarematige blokkering. Waarom is het ene wel OK en het andere niet?
Het metalen/plastic plaatje wordt door de buurman gezien, waardoor deze kan controleren dat de afscherming nog steeds actief is.
Als het metalen plaatje weggehaald wordt kan de buurman dat meteen zien; als de softwarematige blokkade wordt verwijderd weet de buurman van niets. Het probleem van de softwarematige blokkade is dat het voor de (dus-niet-meer-bespiede) buren niet te controleren is of die aan staat. Of dat voldoende is om hem niet toe te staan is een tweede, maar er is echt wel verschil.
Camera’s met de rug naar andermans perceel moeten bevestigen maakt het praktisch onmogelijk om de randen van een perceel in beeld te krijgen.
Goed, maar dan komen we bij de discussie van proportionaliteit: moeten die randen wel in beeld? Waarom ben je aan het filmen, en wat is een oplossing die ook recht doet aan de inbreuk op de privacy van de buren?
Het plein achter mijn huis hangt vol met cameras van de gemeente wegens overlast.
De deur van de flat is het enige punt waar de camera niet filmt; want privacy.
Waar denk je dat de lokale drugsdealer staat als hij verkoopt?
Camera toezicht is nutteloos als je die door een Blindspot kan omzeilen.
Tja, moeten, moeten… Het is niet ongewoon dat camera’s elkaar ‘dekken’ – als de ene gesaboteerd wordt heeft een ander dat in beeld. De camera die tegen de erfgrens staat en richting het erf filmt, zou dus in idealiter wel in beeld zijn van een andere camera (die dan dus de erfgrens in beeld heeft, waarbij het perceel van de buren dan dus alleen softwarematig geblurd zou kunnen worden).
Als je 2 camera’s tegen de erfgrens aan hebt, die zo staan ingesteld dat ze de openbare weg niet filmen, dan is niet zichtbaar wie vanaf de openbare weg die steen tegen de camera gooide.
De camera’s kunnen toch ook op de randen van het perceel worden geplaatst?
Een camera op de rand van het perceel is veel makkelijker ongezien onklaar te maken als een camera die ver van de openbare weg hangt.
Helder verhaal. Zoals altijd.
Ter aanvulling een tip: ik beschrijf in DPIA’s altijd eerst het bruto risico (we filmen alles) en dan neem ik maatregelen op die dit beperken (blurren, metalen plaatje, camera met de rug naar de buren). Het netto risico dat dan nog overblijft moet de verwerkingsverantwoordelijke expliciet accepteren. Blurren reduceert NOOIT het bruto risico, want als je een digitaal dingetje aan moet zetten, kan dat dingetje in theorie ook weer uit (een software update op je camerasysteem bijvoorbeeld). Het bruto risico van filmen zonder enige beschermende maatregelen is waar je eerlijk over moet zijn. Een privacy mask of blurren is een beschermende maatregel. Dus eens met de rechters, maar ook met de redenering dat een stevige afspraak en regelmatige controles het risico tot een acceptabel netto risico kunnen beperken.
Overigens is blurren in dit geval ook een probleem. Bij blurren kun je namelijk nog steeds zien dat er iemand over het perceel van de buurman loopt. Aangenomen dat dit een huis betreft is de kans groot dat het dus een bewoner is, en is er dus nog steeds een privacy-inbreuk.
Precies dat. In eerste instantie gaat het om of ik met zo’n camera bij de buren mijzelf nog vrij voel. Pas in tweede instantie gaat het om of de buren aan de eisen voldoen die bij (de inzet van) het apparaat horen.