Wat is beter: juridische of gewone taal?

| AE 9228 | Grappig | 20 reacties

Eenvoudige taal in polissen en andere juridische teksten wekt vertrouwen, schept verwachtingen maar kan ook de conflictbereidheid verhogen. Dat las ik in NRC (via). Kort gezegd komt het artikel erop neer dat als consumenten de juridische taal in zulke documenten beter begrijpen, ze eerder rechten voor zichzelf zien en deze gaan opeisen. Het voorbeeld is de gratis bril die veel verzekerden gauw gingen eisen omdat hun eenvoudigetaalpolis zei dat dat eens perjaar kon. Ik mis vast iets want hoe is dit uiteindelijk nadelig?

Voorwaarden van banken en verzekeraars gaan meer en meer naar gewone taal, enigszins denigrerend Jip-en-Janneketaal genoemd. Het idee is dat geen hond begrijpt wat er in die juridische taal staat, en dat daar de consument stevig door op achterstand komt te staan. Het is gewoon niet eerlijk dat je een product afneemt dat in feite bestaat uit juridische regels, en dat je vervolgens geen wijs kunt worden uit diezelfde regels. Vandaar dus deze veranderingen.

Een voorbeeldje van mijn eigen bank de ABN Amro. Oud artikel over de veiligheidsregels:

De cliënt moet aan hem ter beschikking gestelde middelen zoals formulieren, informatiedragers, communicatie- en beveiligingsmiddelen, passen, pin- en toegangscodes en wachtwoorden zorgvuldig bewaren en behandelen. De cliënt moet met persoonlijke pin- en toegangscodes en dergelijke zorgvuldig omgaan en deze geheim houden voor andere personen. De cliënt houdt zich aan de door de bank gegeven beveiligingsvoorschriften.

En het nieuwe:

1. U moet zorgvuldig en veilig omgaan met codes, formulieren, (bank)passen of andere hulpmiddelen. Zo helpt u voorkomen dat deze in verkeerde handen raken of dat iemand ervan misbruik kan maken. <br/> 2. Het kan gebeuren dat een code, formulier, (bank)pas, of ander hulpmiddel in verkeerde handen komt of dat iemand daarvan misbruik maakt of kan maken. Als u dit weet of redelijkerwijs kan vermoeden, meldt u dit meteen aan ons. Door uw melding kunnen wij proberen (verder) misbruik te voorkomen. <br/> 3. Houdt u er rekening mee dat wij nog andere veiligheidsregels stellen (zoals de Uniforme Veiligheidsregels Particulieren).

Deze nieuwe tekst zal zeker helpen bij het begrip ervan, hoewel je je natuurlijk nog steeds kunt afvragen of mensen echt nu beter omgaan met hun hulpmiddelen voor internetbankieren.

(Vanaf 2018 gaat dit trouwens ook gelden voor privacyverklaringen en dergelijke: de Privacyverordening eist simpele en gewone taal voor uitleg wat er met persoonsgegevens gebeurt. De typische wollige juristenteksten waarbij sprake is van een zorgvuldige verwerking ten behoeve van onder meer het optimaliseren van uw gebruikservaring zijn dan eindelijk verleden tijd. En ook hier, benieuwd wat het uit gaat maken voor het privacybegrip van de consument.)

Wat de NRC-column signaleert, is dat zulke teksten wel een interessant effect hebben: teksten met kortere zinnen en speciale lettertypes beïnvloeden onze cognitieve processen en roepen associaties op met ‘positieve gevoelens, minder risico’s, betere prestaties en groter vertrouwen in eigen kunnen.’ Wat in Nederland erop neerkomt dat we meer rechten zien en die ook op gaan eisen. Een nieuwe bril, recht op een verzekeringsuitkering of geen verhoogde kosten.

Ik kan niet helemaal opmaken of dit nu écht een bezwaar is, of meer een constatering. Als je een recht hebt, dan lijkt uitoefening daarvan geen probleem. Natuurlijk kunnen mensen daarbij onredelijk zijn, maar dát is al apart geregeld: schuldeisers en schuldenaars moeten zich redelijk gedragen naar elkaar (art. 6:2 BW). Toegegeven, dat kan een lastige discussie zijn maar die los je niet op door je voorwaarden moeilijker te maken.

Wel voorzie ik dat we nu weer gewoon langzaam weer terug gaan naar die juridische teksten. Die worden meestal immers niet geschreven vanuit een wens van moeilijk doen; men wil problemen uit het verleden pareren, dit mag niet nog eens gebeuren. (Toon mij iemands algemene voorwaarden en ik zeg welke geschillen hij in het verleden heeft gehad.) Dan krijg je dus dat simpele frases als “Houd uw pin geheim” veranderen in “Cliënt dient haar codes, formulieren, passen en andere hulpmiddelen zorgvuldig te gebruiken en geheim te houden en onverwijld melding te maken bij Bank van een vermoeden van misbruik”. Dat er dan ook ineens cliënt, onverwijld en dergelijke ouderwetse taal opduikt is een bijeffect, ouderwetse taal is namelijk preciezer.

Arnoud

Mogen Facebook en consorten wel fakenieuws weigeren op hun platform?

| AE 9222 | Meningsuiting | 9 reacties

Een lezer vroeg me:

In hoeverre is de ban op ‘Fake news’ door Google en Facebook legitiem? Op dit moment gelden deze voor het advertentieplatform, maar zouden ze ook kunnen gelden voor individuele gebruikers? Dan mag je dus in feite niets meer zeggen dat Facebook of Google ‘fake’ vindt. Is dat geen censuur?

Sinds de afgelopen Amerikaanse verkiezingen staat het onderwerp ‘fake news’ sterk in de belangstelling. Wat het precies is, daar is niet echt consensus over – om het netjes te zeggen. Vaak wordt ermee bedoeld, nieuws dat steunt op onbewezen feiten, maar anderen wijzen erop dat dit voor heel veel nieuws geldt en/of dat nieuws altijd al speculatief was.

Fake news zoals Facebook en Google dat nu in de ban hebben gedaan, gaat in principe over nieuws dat bewezen onjuiste feiten bevat of totaal ongefundeerde conclusies wegzet. Maar zelfs dat is al heel moeilijk af te bakenen. Aanpakken van nepnieuws via het strafrecht lijkt mij dan ook te moeilijk.

Facebook en Google zijn echter geen strafrechter, en zouden dus kunnen zeggen, we hebben er gewoon geen zin in. Dat mag. Als beheerder van een platform beslis jij wat er op het platform gebeurt. Mag het alleen over kantklossen gaan, of moet iedereen positief doen: jouw platform, jouw regels. Censuur is dat niet; alleen de overheid kan censueren.

Alleen: dat principe werkt voor gewone platforms, waarbij je eventueel naar een concurrent kunt overstappen of je eigen site kunt beginnen als het je niet bevalt. Bij Facebook en Google werkt dat niet, die zijn daarvoor te groot. Hier hebben we het al vaker over gehad: in hoeverre mogen zulke machtige platforms wel inhoud weigeren op grond van zelfverzonnen huisregels? Ik blijf er moeite mee houden.

Specifiek bij dit onderwerp is er iets meer van een objectieve rechtvaardiging en wordt gewerkt met externe bronnen (zoals het bekende Snopes) die de beoordeling doen of nieuws ‘nep’ is. Dat maakt het eerder gerechtvaardigd dan interne normen als gezelligheid of passend bij de eigen normen en waarden. Maar het blijft een ontzettend lastige kwestie.

Arnoud

Mag mijn ex-werkgever een collega onder mijn blogs zetten?

| AE 9255 | Arbeidsrecht, Auteursrecht | 18 reacties

Een lezer vroeg me:

Enige tijd terug ben ik in goed overleg bij mijn vorige werk weggegaan, en ik werk nu ergens anders maar in dezelfde branche. Ik zag laatst echter dat mijn werkgever onder al mijn blogs nu een collega heeft gezet. Prima, alleen staat erbij dat die persoon de auteur is. Dat klopt niet en nu kan ik niet meer laten zien wat ik in het verleden heb gedaan. Mag hij dat zo doen?

(Dit sluit meteen mooi aan bij de recente vraag over werkgeversauteursrecht.)

Wanneer je als werknemer iets maakt in het kader van het werk, dan heeft de werkgever daarop het auteursrecht. Hij mag er dus mee doen wat hij wil. Online laten staan, weghalen, aanpassen, een andere contactpersoon erbij zetten, noem maar op.

Specifiek bij dit geval ligt het wat lastiger. Hier wordt namelijk de werknemer zijn vermelding als werkelijk maker ontnomen. Dat stuit af op de zogeheten persoonlijkheidsrechten (artikel 25 Auteurswet). Je hebt als maker het recht naamsvermelding te eisen, zelfs nadat je het auteursrecht hebt overgedragen. Je kunt afstand doen van dat recht, maar dat moet wel expliciet gebeuren.

Alleen: hééft de werknemer wel persoonlijkheidsrechten? Daar is onder juristen geen consensus over. Het punt is namelijk dat je niet je auteursrecht aan je werkgever overdraagt – de werkgever wordt geacht het werk te hebben gemaakt, niet de werknemer. En als je de werkgever als maker aanmerkt, dan komen de persoonlijkheidsrechten dus strikt gesproken ook aan de werkgever toe. Maar dat is dan ook weer gek, want persoonlijkheidsrechten zijn bedoeld om ménsen te beschermen. Dus horen ze logischer wijs bij de werknémer.

Lange tijd was de rechtspraak de eerste gedachte toegedaan: volgens de wet is de werkgever de maker, en dus ook de houder van de persoonlijkheidsrechten. De werknemer had dus geen enkele aanspraak op naamsvermelding. De laatste jaren komt daar wat verandering in. Zo werd in deze zaak bepaald dat een fotograaf-werknemer wel degelijk naamsvermelding kon eisen bij publicatie van dat werk (dat keurig binnen het kader van het arbeidscontract viel) door de werkgever. En mijn collega Mathieu Paapst publiceerde in 2010 ook al over een voorzichtige verschuiving richting dat laatste.

Het is dus verdedigbaar dat je als werknemer (ook als ex-werknemer) kunt eisen dat de werkgever je naam bij je publicaties zet, tenzij je daar expliciet en vrijwillig afstand van hebt gedaan. Dat zou dan eigenlijk wel in het arbeidscontract moeten gebeuren. Je werknemer verplichten een afstandsverklaring te tekenen, is niet rechtsgeldig.

Voor de werkgever is dat niet even prettig, zeker bij ex-werknemers. Je zult dus als werknemer wel enige moeite moeten doen om uit te leggen waarom je dit wilt. En natuurlijk mag de werkgever er altijd bijzetten “Deze persoon werkt niet meer bij ons; neem contact op met opvolger A”.

Arnoud

Kan ik mijn geld terugkrijgen voor die defecten Synology NASsen?

| AE 9276 | Contracten, Webwinkels | 11 reacties

Een lezer vroeg me: Recent is bekend geworden dat de Intel C2000 CPU-serie een fabricagefout bevat waardoor deze na 18 maanden (of later) zomaar kan uitvallen, en systemen met deze CPU niet meer kunnen opstarten. Deze chips zitten onder meer in de Synology NAS die ik heb gekocht voor mijn thuisnetwerk, maar Synology weigert de… Lees verder

Ja duh, natuurlijk moet een stemwijzer werken met https

| AE 9273 | Privacy | 5 reacties

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft onderzoek gedaan naar de beveiliging van websites die interactieve stemhulp bieden, las ik bij Nu.nl. De privacytoezichthouder meldt dat 14 van de 24 onderzochte websites geen gebruik bleken te maken van een versleutelde verbinding, en na de vingertik hebben vier meteen de handdoek in de ring gegooid. De rest is… Lees verder

Mag je schoolfoto’s in een Dropbox delen met alle ouders?

| AE 9245 | Privacy | 50 reacties

Een lezer vroeg me: Wanneer er bij onze basisschool foto’s worden gemaakt van een evenement (zoals Sinterklaas of een schoolreisje) dan delen wij die met de betreffende ouders door de foto’s in een Dropbox aan te bieden. Alleen zij kunnen er dan bij, verder is het niet openbaar. (Voor publicatie op de site vragen we… Lees verder

Hoe disclaim ik aansprakelijkheid voor mijn gebruikers?

| AE 9243 | Aansprakelijkheid | 15 reacties

Een lezer vroeg me: Heb jij een standaardtekst voor me waarmee ik mijn aansprakelijkheid voor mijn gebruikers even netjes disclaim? Ik run een groot forum en heb geen zin in claims van fotografen en andere grapjassen. Die wil ik bij mijn gebruikers neer kunnen leggen. Er is geen toverformule waarmee je aansprakelijkheid voor handelen van… Lees verder

Moeten we echt elk jaar de copyrightvermelding in onze broncode updaten?

| AE 9248 | Software | 23 reacties

Een lezer vroeg me: Alle broncodes binnen ons bedrijf hebben een copyrightvermelding, als volgt: Copyright © 2016 $NAAM THIS SOURCE CODE IS THE UNPUBLISHED AND CONFIDENTIAL PROPERTY OF $NAAM< AND MAY NOT BE COPIED, MODIFIED OR DISTRIBUTED WITHOUT PRIOR WRITTEN AUTHORIZATION. (Iets ingekort in verband met leesbaarheid.) Nu moet ik al die notices aanpassen want... Lees verder

Wanneer is een responsible disclosure beleid rechtsgeldig?

| AE 9240 | Beveiliging, Hacken | 28 reacties

Een lezer vroeg me: Sommige bedrijven hebben een responsible disclosure beleid en maken dit bekend op hun website. Ik zie alleen daarin steeds vaker iets over geheimhoudingsplicht voorkomen: je mag kwetsbaarheden wel zoeken en melden, maar zonder toestemming (of soms “zonder overleg”) niet publiceren. Maar het hele idee van responsible disclosure is toch juist dat… Lees verder

Wetsvoorstel moet digitaal leren met nepnaam veiliger maken

| AE 9265 | Cloud, Privacy | 21 reacties

Kinderen die op school met digitale lesmethoden werken, hoeven niet meer hun eigen naam in te vullen. Dat stond in het papieren AD afgelopen weekend. De ministerraad heeft namelijk ingestemd met een wetsvoorstel van die strekking, hoewel exacte details nog ontbreken. Kort gezegd komt het erop neer dat bij gebruik van clouddiensten door scholen moet… Lees verder