‘TikTok dreigt thuiswerkende medewerkers met straf en ontslag’

| AE 13811 | Ondernemingsvrijheid | 3 reacties

Life-Of-Pix / Pixabay

Sociaal medium TikTok heeft medewerkers die fulltime thuiswerken gedreigd met ontslag, zo las ik bij Tweakers. Amerikaanse site The Information kreeg een interne memo van die strekking onder ogen, met onder meer de constatering dat als medewerkers te ver van een kantoor wonen, ze riskeren hun baan te verliezen. De stappen van TikTok zijn geen uitzondering in de techindustrie, en ik kreeg dan ook diverse vragen hoe dat ondertussen in Nederland is geregeld.

In 2021 werd het initiatiefswetsvoorstel “Wet werken waar je wilt” ingediend. Deze wet is aangenomen door de Tweede Kamer, maar is op dit moment nog steeds bij de Eerste Kamer in behandeling. Formeel is het dus nog steeds ‘maar’ een voorstel, maar het ligt in de verwachting dat het aangenomen zal worden.

Tot die wet er is, gelden de regels uit de Wet flexibel werken of Wfw. Ook hierbij geldt dat je een verzoek tot wijziging van je arbeidsplaats moet kunnen indienen, zij het dat je dan minstens een half jaar bij de betreffende werkgever in dienst moet zijn. Dat verzoek moet twee maanden van tevoren worden ingediend. En of het kans heeft? Bij de memorie van toelichting van de Wwwjw legt men uit:

De werkgever dient [onder de Wfw] uiterlijk een maand voor de beoogde ingangsdatum van het verzoek schriftelijk te reageren. Wanneer de werkgever dit niet doet, dan wordt het verzoek van de werknemer ingewilligd. Als het gaat om een verzoek tot wijziging van de arbeidsduur of werktijd, wordt dat verzoek tevens ingewilligd, als er geen sprake is van zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen die zich hiertegen verzetten. De werkgever dient bij afwijzing van het verzoek te motiveren waarom sprake zou zijn van zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen. Daarvan is volgens de Wfw onder meer sprake bij ernstige problemen op het gebied van de veiligheid of van roostertechnische aard.
Bij wijziging van de arbeidsplaats is er meer ruimte om te weigeren, er hoeft dan geen zwaarwegende grond te zijn. Een werkgever kan dus met een mager excuus een verzoek om thuiswerken weigeren. Maar als de Wwwjw van kracht wordt, dan geldt dus dezelfde hoge lat als bij arbeidsduur of werktijd. En hoe zou die zich vertalen naar de situatie van arbeidsplaats? Wederom de MvT:
Niet ieder bedrijfsbelang is aan te merken als een zwaarwegend bedrijfsbelang. Bij zwaarwegende bedrijfsbelangen moet worden gedacht aan economische, technische of operationele belangen die ernstig zouden worden geschaad indien het verzoek zou worden gehonoreerd, zo blijkt uit de wetshistorie. Aangaande aanpassing van de arbeidsplaats achten de initiatiefnemers het echter ook mogelijk dat het behoud van de sociale cohesie op de werkvloer een voldoende zwaarwegend bedrijfsbelang kan vormen op basis waarvan een werkgever een verzoek tot aanpassing van de werkplaats (gedeeltelijk) af kan wijzen. Ook de omstandigheid dat een werkgever in verhouding bijzonder zware lasten moet dragen om thuiswerken mogelijk te maken kan een grond zijn. Immers zal een werkgever dan vaak moeten voorzien in adequate arbeidsomstandigheden en digitale middelen om veilig en in lijn met onder meer privacywetgeving te werken. In sommige beroepsgroepen gelden nog zwaardere eisen, bijvoorbeeld omdat een beroepsgeheim aan de orde is.
Dit zijn stevige uitspraken, maar geen absolutismen: je kunt dus als werkgever niet zomaar roepen “wij hechten aan sociale cohesie dus iedereen werkt hier” of “dat is te duur”. Je zult dat moeten onderbouwen voor jouw specifieke bedrijf, in combinatie met de functie van de werknemer die erom vraagt. Misschien kunnen je programmeurs niet thuiswerken maar je verkoper wel, zeker als die toch driekwart van z’n tijd onderweg is om met relaties te spreken. Of de systeembeheerder, omdat die toch van 8 tot 8 in een dichte kamer werkt en prima via een vpn kan inloggen.

Het enkele feit “dat het onder corona kon” is expliciet benoemd als geen argument, en dat is logisch. In die periode moest iedereen extra flexibel zijn, zodat dingen mogelijk werden die eigenlijk niet wenselijk waren. Nieuwe verzoeken moeten dus worden beoordeeld op hun eigen merites.

Arnoud

Hou op serieus, minister gevraagd om gebruik van ChatGPT in klaslokaal te verbieden

| AE 13809 | Innovatie | 13 reacties

Minister Dijkgraaf van Onderwijs is gevraagd om het gebruik van chatbot ChatGPT in het klaslokaal te verbieden, zo las ik bij Security.nl. Naar aanleiding van berichtgeving dat studenten de chatbot gebruiken voor het maken van hun huiswerk, besloot het parlement 4000 euro stuk te slaan om publiciteit te genereren met het idee dat een verbod hier iets zinnigs toevoegt. En ik trap erin want ik schrijf erover, maar dat is mede omdat ik mijn opleiding wil pluggen natuurlijk.

Op 30 november vorig jaar bracht instituut OpenAI de tool ChatGPT uit. Deze tool is getraind op miljarden woorden en kan gegeven een prompt een serieus klinkend maar puur op statistiek gebaseerd antwoord produceren. Ik vind de tool erg handig als schrijfhulpje, zolang je maar beseft dat je het alleen gebruikt voor mooi klinkende teksten en niet voor kloppende teksten.

Het probleem is natuurlijk dat ChatGPT bij oppervlakkige lezing een best redelijk verhaal produceert, zeg maar wat je krijgt als je zonder inhoudelijke kennis flink googelt voor je essay, liberaal copypaste toepast en dan wat herschrijft zodat het niet direct opvalt in de plagiaatcontrole. En ik zie hoe dat in het onderwijs een nakijk-uitdaging oplevert, mede omdat leraren niet de tijd of de middelen (zoals een ChatGPT-detector) hebben om hier adequaat op te reageren.

Je kunt ook als school de vlucht naar voren nemen, en de tool actief inzetten ent zoals je mediavaardigheden leert en mensen met de spellingscontrole laat werken als ze een essay maken. Of een rekenmachine leren gebruiken (weet iemand nog waarom die in onze tijd grafisch moest zijn, trouwens) voor complexe reken-opgaven. Werken met een chatbot en feit van fictie leren scheiden is een best nuttige vaardigheid.

Dat laatste is dus tegen het zere been van de politiek, vandaar de kamervragen om de tool te verbieden in het onderwijs. En ja, juridisch is dat prima te regelen. De wet stelt kaders en scholen vullen deze nader in, daar zijn genoeg haakjes om te bepalen dat in lessen mediawijsheid niet wordt onderwezen over AI-chatbots en dat leerlingen niet mogen nagaan hoe deze werken. Maar het lijkt mij compleet onzinnig.

Wat ik vooral wil weten: waarom is ChatGPT in zo korte tijd zón enorm ding geworden?

Arnoud

Mag je je in een gerechtelijke procedure laten souffleren door ChatGPT of DoNotPay z’n robot?

| AE 13806 | Innovatie | 18 reacties

Via Twitter:

DoNotPay will pay any lawyer or person $1,000,000 with an upcoming case in front of the United States Supreme Court to wear AirPods and let our robot lawyer argue the case by repeating exactly what it says. …  We have upcoming cases in municipal (traffic) court next month. But the haters will say “traffic court is too simple for GPT.” So we are making this serious offer, contingent on us coming to a formal agreement and all rules being followed. Please contact me if interested!
Joshua Browder is de oprichter en directeur van de legal tech dienst DoNotPay, die begon als een bezwaargenerator voor parkeerboetes maar ondertussen vrij generiek juridisch advies én procedures ondersteunt. Deel van de technologie is IBM’s Watson AI systeem en het bedrijf zou nu 210 miljoen dollar waard zijn. Dus een lege toezegging zou ik dit niet noemen.

Punt is natuurlijk: een advocaat die bij de US Supreme Court komt pleiten, mag geen oortjes in hebben of op een iPad kijken wat zhij ook weer gaat zeggen. Nog even los van klakkeloos nazeggen wat een ander gaat zeggen, daar zijn ongetwijfeld gedragsregels tegen. Dat maakt het dus een vrij spannende uitdaging, want je zet je professionele carrière op het spel voor een kans op 1 miljoen dollar.

Zou het in Nederland mogen? Het is advocaten zeker toegestaan om elektronica (zoals een iPad) mee te nemen, en je mag er ook prima op kijken als je even twijfelt over wat te zeggen. Maar je pleitnota (wat je gaat zeggen, zeg maar) moet je vooraf ingeleverd hebben, dus heel veel ruimte voor spontane toevoegingen heb je niet.

Voor het reageren op wat de wederpartij zegt zou zo’n oortje-met-AI nuttig kunnen zijn, maar ik zou niet weten hoe je dát onopvallend doet – de andere advocaat komt met een opmerking tussendoor, jij kijkt twee seconden glazig met je vinger op je oor en je komt met een perfect weerwoord? Ik zou er als rechter niet vrolijk van worden.

Het meer algemene punt van Browder vind ik zeker wel interessant, maar ik denk wel dat je het in de openheid moet doen: beide partijen weten dat er AI’s meedenken, en kunnen daar dan dus op inspelen. Bij een ‘gewone’ rechter gaat dat niet werken, maar je kunt in Nederland prima afspreken dat je een particuliere partij zult volgen (de Rijdende Rechter is er groot mee geworden), en als die in zijn reglement zegt dat alleen AI’s verhalen mogen houden, waarom niet? De AI-ende Rechter?

Arnoud

Mag je gelekte software doorspitten om te zien of deze tegen jou gebruikt is?

| AE 13803 | Security, Uitingsvrijheid | 2 reacties

Activistische hackers hebben 1,8 terabyte aan software en broncode online gezet van het Israëlische spionagebedrijf Cellebrite. Dat meldde Tweakers vorige week. Onder meer ons NFI gebruikt deze software om mobiele telefoons te kraken, bijvoorbeeld in een strafrechtelijk onderzoek. De discussie in de comments focuste op een interessante vraag: mag je in deze publicatie snuffelen als… Lees verder

Getty klaagt Stable Diffusion-maker aan vanwege ‘misbruik’ afbeeldingen voor AI

| AE 13798 | Innovatie | 11 reacties

Stockfotodatabank Getty Images heeft Stable Diffusion-maker Stability AI aangeklaagd, las ik bij Tweakers. Stability AI zou haar plaatjesgenerator (mede) hebben getraind op ‘miljoenen’ afbeeldingen van Getty, en daarbij de verkeerde (lees: te goedkope) licentie hebben afgenomen om bij de bronbeelden te kunnen. Het roept natuurlijk de vraag op, is het überhaupt inbreuk op auteursrechten als… Lees verder

Verdachte krijgt lagere straf voor phishing wegens politie-onderzoek naar iPhone

| AE 13796 | Regulering, Security | 3 reacties

Een man die via sms en WhatsApp phishingaanvallen uitvoerde heeft een lagere straf gekregen omdat de politie zijn iPhone zonder toestemming van de rechter-commissaris onderzocht, las ik bij Security.nl. De rechtbank Midden-Nederland oordeelde dat De strafzaak was het gevolg van een smishing-zaak (sms-phishing, sorry) waarbij verzekeraar Achmea als gezicht was gebruikt. Dat lijkt competent genoeg… Lees verder

Geldt het herroepingsrecht bij fietsverhuur via internet?

| AE 13792 | Ondernemingsvrijheid | 3 reacties

Via Reddit de vraag: Ik heb onlangs een abonnement afgesloten voor het huren van een e-bike. Ik wil nu het abonnement opzeggen, en ik zit nog binnen de 14 dagen bedenktijd die het consumentenrecht geeft. Na een gesprek met de klantenservice werd mij verteld dat ik daar geen recht op heb omdat ze dat ‘niet aanbieden’…. Lees verder

Hoe aansprakelijk wordt OpenAI voor de zakelijke versie van ChatGPT?

OpenAI werkt aan een zakelijke, betaalde versie van zijn chatbot ChatGPT. Dat meldde Tweakers onlangs. Momenteel is de chatbot gratis maar niet voor bedrijfsdoeleinden inzetbaar (wat natuurlijk geen hond tegenhoudt om er zakelijk gebruik van te maken). Het onderscheid zal vooral zitten in beschikbaarheid, snelheid en meer berichten per minuut. Het riep wel vele vragen… Lees verder

Wordt de directie persoonlijk aansprakelijk voor IT-fouten onder de NIS2-richtlijn?

| AE 13781 | Ondernemingsvrijheid, Security | 6 reacties

De NIS2-richtlijn lijkt nog ver weg, maar omdat de gevolgen groot kunnen zijn, moeten bedrijven niet te lang wachten met actie. Dat las ik bij Dutch IT Channel.  “Heel belangrijk detail is dat de directie van bedrijven persoonlijk aansprakelijk wordt voor het conformeren aan deze wetgeving”, zo werd uitgelegd tijdens een bijeenkomst van de Dutch Cybersecurity… Lees verder

ING mag tarief voor wekelijkse papieren afschriften verhogen naar vier euro

| AE 13778 | Ondernemingsvrijheid | 18 reacties

ING mag het tarief voor wekelijkse papieren afschriften verhogen naar vier euro per maand, las ik bij Security.nl. Financiële klachteninstituut Kifid deed deze bindende uitspraak in een zaak tegen de ING-bank, die vorig jaar de kosten voor het gebruik van wekelijkse papieren afschriften verhoogde van 2,50 naar 4 euro per maand. De verhoging is volgens… Lees verder