HowardsHome maakt met nieuwssignaleringsdienst inbreuk op auteursrecht

De informatiedienst HowardsHome maakt inbreuk op auteursrecht, aldus ITenRecht enige tijd terug. En dat kan wel eens bredere impact hebben: het was zo’n bekende RSS-aggregator met hyperlinks, nieuwskoppen, tekstfragmenten en thumbnails. Dat is nu ineens wél auteursrechtinbreuk?

Het bedrijf is in de tussentijd gestopt, maar de werkwijze is bekend. Men haalde RSS-feeds van allerlei uitgevers binnen, en verwerkte die content in een signaleringsdienst die als betaalde nieuwsbrief naar klanten werd gestuurd. Snippets met thumbnail, en doorklikken naar de bron. Ik durf wel te zeggen: een van de zovelen.

Toch hadden grote uitgevers, waaronder DPG Media, hier ontzettend veel omzetderving uit en werden op schandalige wijze hun grondrechten grof geschonden. Vandaar dat HowardsHome werd aangeklaagd. In eerste instantie kreeg het bedrijf echter gelijk, wat ik zo vanzelfsprekend vond dat ik er niet eens over geblogd had.

Het idee dat je een snippet van een webpagina herpubliceert met titel en hyperlink is volgens mij al sinds het Zoekallehuizen-arrest volkomen ingeburgerd als aankondiging-citaat. Dit staat hier, doe er je voordeel mee en klik vooral op de link. Discussie over of en hoe groot de thumbnail mag zijn is nooit opgehouden, en natuurlijk moet je neutraal zijn in je presentatie.

Het verbaasde me dan ook hogelijk dat het Hof het ineens allemaal anders ziet. De kern is dat er in 2019 twee Europese arresten zijn gewezen (Pelham I en Spiegel Online) waarin het citaatrecht fors ingeperkt is. Kort gezegd moet een citaat dienen “om de dialoog met dat werk aan te gaan” waarbij je de citaten nodig hebt om de context te zetten. Dit heet ook wel het contextvereiste.

Hierbij speelt mee dat we in de Nederlandse wet zeggen dat citeren mag voor een “aankondiging, beoordeling, polemiek of wetenschappelijke verhandeling [of vergelijkbaar]”, maar dat in de Europese regels daaronder staat “kritieken en recensies en voor soortgelijke doeleinden”. Het Hof legt dat dus beperkt uit: alléén als je inhoudelijk commentaar gaat geven.

In het Zoekallehuizen-arrest vond het Hof nog nadrukkelijk dat dit contextvereiste niét essentieel was:

Uit de wetsgeschiedenis van [artikel 15a, het citaatrecht] blijkt immers dat het contextvereiste is vervallen, althans dat daaraan geen groot gewicht meer behoeft te worden gehecht, en dat aan de bepaling een ruimere betekenis dan alleen citeren in de context van kritiek of recensies toekomt. Voor het onder-havige geval is zowel kenmerkend als beslissend dat de ontlening en de vermelding op de website van ZAH globaal hetzelfde doel dienen als de makelaars nastreven, namelijk de aandacht van potentiële kopers op het object vestigen.

Nu is er dus Europese jurisprudentie die zegt: dat contextvereiste is wél doorslaggevend, en als dat ontbreekt dan is het dus geen citaat. Ik concludeer daaruit dat de “fragment+link als aankondiging” aanpak in het algemeen dus niet meer kan, want wat HowardsHome deed was bepaald niet uniek.

Arnoud