Nee, googelen is niet hetzelfde als zoeken op internet

| AE 9455 | Merken | 41 reacties

Het merk “Google” mag gewoon blijven bestaan, las ik bij Ars Technica. In een rechtszaak tegen een domeinnaamhouder met 763 Google-gerelateerde domeinen werd het verweer gevoerd dat “Google” een generieke term was geworden voor “zoeken op internet”, zodat het geen geldig merk meer kan zijn. Maar de rechtbank in hoger beroep verwierp het verweer: ondanks dat die dienst verreweg de populairste is voor een dergelijke zoektocht, is het er geen onmisbaar synoniem voor.

Het is een bekend verschijnsel dat namen van producten of diensten verworden tot een soortnaam. Enigszins overdreven heet dat “genericide”, want een merk generiek verklaren is hetzelfde als moord (homicide); IE-juristen weten altijd mooie neutrale termen voor onwelgevallige gebeurtenissen in hun vakgebied te vinden.

Maar het is wel een probleem voor een merkhouder, want een soortnaam mag geen merk zijn. Dan kan immers niemand meer de producten of diensten in die soort omschrijven zonder merkinbreuk te plegen. Een merk is dan ook ongeldig als het een soortnaam is, en dat kan ook achteraf ineens het geval blijken te zijn terwijl het ooit begon als mooi creatieve naam. Dat spul op brood héét nu eenmaal hagelslag, bijvoorbeeld.

Bij vernieuwende diensten speelt dit probleem het sterkste. Neem de chatdienst van Microsoft van vroeger: die heette MSN Messenger, dus dan ging je MSN’en. Net zoals je nu gaat WhatsAppen. Dat lijkt generiek gebruik, net zoals Googelen voor het zoeken op internet. Ja, Bing bestaat en er zijn er vast nog meer maar de facto is gebruik van Google wat je doet als je wilt zoeken op internet. Net zoals er vast alternatieve kleine staafjes chocola zijn die op brood gesprenkeld kunnen worden maar geen hagelslag heten.

Verschil is wel: voor zulke diensten gebruik je nu eenmaal die dienst. Je kunt niet MSN’en met ICQ, en als je met iemand SMS-berichten uitwisselt dan ben je niet aan het appen. Verwarring over de afkomst van die dienst is er dan in principe niet. Dat maakt het wezenlijk anders dan wanneer de naam generiek wordt voor álle diensten.

Genericide zou eerder van het niveau zijn dat we alle beveiligde communicatie SSL zouden noemen, ongeacht de technologie er onder. Wat geen goed voorbeeld is want dat was nooit een merk. Maar wat is wel een goed voorbeeld, een ICT dienst die ooit specifiek van één bedrijf was (en als merk vastgelegd) maar die we nu als generieke naam voor de hele categorie gebruiken?

Arnoud

Mag ik mensen certificeren als Agile scrum master?

| AE 9331 | Merken, Software | 22 reacties

Een lezer vroeg me:

Mag je zomaar een certificaat ontwikkelen en uitgeven? Wij geven trainingen en workshops in Scrum, een vorm van Agile. Andere opleiders geven een certificering uit. De cursist is na het volgen certified scrum master, certified agile coach et cetera. Kan dit zomaar c.q. kunnen wij dit ook doen?

De term ‘certificaat’ is niet beschermd. Het betekent niet meer dan dat jij formeel iets verklaart. Iedereen mag dus anderen certificeren voor wat dan ook. De waarde van een certificering is dan ook wat de markt er van vindt.

Natuurlijk mag je geen certificeringen uitgeven die pretenderen door een ander uitgegeven te zijn, zeker niet als daar het merk of logo van die ander in staat. De vraagsteller kan dus niet “Microsoft certified” verklaringen afgeven, om eens wat te noemen.

Je mag wél een certificering uitgeven voor een merkproduct, zoals Microsoft Office. Als ik vind dat iemand goed kan omgaan met dat pakket, dan mag ik dat verklaren, en dat Microsoft een merk heeft op de term “Office” maakt daarbij niet uit. Ik mag echter niet de indruk wekken dat dit een certificering dóór Microsoft is, of zelfs maar dat mijn certificering op een of andere manier door hen goedgekeurd is.

Een certificering mag natuurlijk ook niet verklaren dat iemand een als merk beschermde titel heeft, zoals in dit voorbeeld Microsoft Office Specialist. Alleen de houder van dat merk mag verklaren dat iemand die certificering heeft ontvangen. (Af en toe zie je mensen die certificeren dat iemand aan de criteria voor zo’n beschermde titel voldoet. De grap is dan dat je formeel niet zegt dat iemand MOS is (wat dus niet mag) maar alleen dat hij dat volgens jou zou moeten/mogen zijn. Ik denk niet dat dat de giecheltoets overleeft.)

Voor Agile en scrum bestaan geen merken, voor zover ik weet. (Dat zou ook gek zijn want dat zijn gewoon termen voor een bepaalde methodologie, dat héét gewoon zo.) Iedereen mag dus iedereen “certified scrum master” of iets dergelijks verklaren, en je mag daarbij ook je eigen criteria hanteren die zelfs mogen afwijken van wat gebruikelijk is. Het is overigens wel handig als je die criteria ergens publiceert.

Als je wat groter wordt, dan zul je ook meer eisen van zorgvuldigheid moeten hanteren bij het toekennen van de certificering. Jouw verklaringen hebben dan meer waarde in de markt, en daar mag je dan niet lichtzinnig mee omgaan. Je criteria moeten dan duidelijk en objectief zijn, zodat iedereen weet waar hij aan moet voldoen en hoe hij die kan halen.

Mag je in een Git repository andermans merknaam gebruiken als verwijzing?

| AE 8983 | Merken, Open source | 5 reacties

github-octocatDiverse lezers wezen me (dank!) op dit artikel over het Docker-merk dat strenge regels hanteert over wat je met hun merknaam mag doen. Eén van die regels is dat je geen extensies mag publiceren op Docker als je daarbij de term ‘Docker’ gebruikt. Kan dat zomaar?

Docker is een containersysteem voor software, waardoor deze makkelijker te verspreiden is. Het is mogelijk hier allerlei extensies of scripts bij te ontwikkelen, en waar Docker zich dus tegen verzet is wanneer mensen zo’n eigen werk een naam geven die begint met docker. Zij zien dit als verwarringwekkend: mensen kunnen denken dat Docker, Inc. zelf deze projecten beheert of ze heeft goedgekeurd of gesponsord.

Het doet vagelijk denken aan dit geval uit maart waar een discussie over de merknaam 'Kik' zelfs lijdde tot een tijdelijk stukgaan van het internet. Maar daar ging het over het bezet houden van een naam (kik) door één van meerdere merkhouders. Hier gaat het over aanvullingen: docker-existdb bijvoorbeeld, een script waarmee je bij het bouwen van een container makkelijk verbinding kunt leggen met een database van eXist.

Is het nu verwarrend, docker-x als je wilt zeggen, een X voor/met Docker? Ik zou zeggen van niet. Het is toegestaan onder de merkenwet om te refereren naar een merkproduct, met name om aan te geven dat je daarmee compatibel bent of dat jouw product daarvoor bestemd is. "Hoesje voor Samsung Galaxy S" is dus legaal om te zeggen.

Daar staat tegenover dat je ook merkinbreuk pleegt door te onduidelijk te zijn over wie je wél bent. "Hoesje-voor-samsung-galaxy-s.nl" als webshop die zegt "Welkom, koop snel het mooiste hoesje voor uw Samsung Galaxy S" zou merkinbreuk zijn, omdat het hier (door stilzwijgen) lijkt alsof deze site van Samsung zelf is. Je moet dus als merkenverkoper expliciet en groot duidelijk maken wie je wél bent.

Bij Github-projecten wordt altijd vermeld wie de beheerder is van een project. De ontwikkelaar uit het artikel onderhoudt bijvoorbeeld zijn repositories op Github onder de naam 'zopyx', en dat kun je prima zien bij zijn projecten. Ik denk niet dat iemand hier uit zou halen dat dit een project van Docker is. Die zien er zo uit. Plus, in de opensourcegemeenschap dóe je dat nu eenmaal zo, de naam van het origineel combineren met wat jouw project daaraan toevoegt.

Maar toegegeven, deze informatiepresentatie is wel érg zakelijk en strak. De grootste en duidelijkste termen zijn de naam van het project. Als daar dan 'docker' in staat, dan zou je wellicht kunnen zeggen dat je daarmee de nadruk legt op Docker en zo dus stilzwijgend de indruk wekt dat dit project van Docker afkomstig is.

Wat vinden jullie? Overdreven zorg, of zou Docker legitiem kunnen vrezen dat mensen die onafhankelijke projecten aanzien voor die van hen?

Arnoud

Mag McAfee zichzelf zakelijk geen McAfee meer noemen?

| AE 8950 | Merken | 7 reacties

Antiviruspionier John McAfee mag zijn nieuwe bedrijf niet de naam John McAfee Global Technologies geven, meldde Nu.nl onlangs. Chipmaker Intel, de koper van zijn oude securitybedrijf McAfee, had formeel bezwaar gemaakt tegen deze bedrijfsnaam. Het nieuwe bedrijf van John McAfee zou zich gaan richten op het ontwikkelen van anti-spionagesoftware, en ik zie wel hoe Intel… Lees verder

Is Nintendo wettelijk verplicht fangames te laten verwijderen?

| AE 8906 | Auteursrecht, Merken | 11 reacties

Online gameaanbieder Game Jolt heeft na claims van Nintende zo’n 500 fangames verwijderd, las ik bij Ars Technica. Fangames zijn door fans gemaakte spellen in de geest van officiële spellen, in dit geval dus Nintendo spellen: Mario Minecraft, Pokemon: PewdiePie Edition maar ook Mario on Drugs. Een bekend verschijnsel, maar wat mij dan stoort: “It’s… Lees verder

Hoe een merkenclaim tijdelijk het internet stukmaakte

| AE 8525 | Auteursrecht, Merken, Open source, Software | 23 reacties

Whoa. Elf regels code weghalen leidde tot een stukgegaan internet, las ik bij BusinessInsider. Dit was het onverwachte gevolg van een merkenclaim van sociaal netwerk Kik tegen softwaremodule Kik. Op basis van die claim werd de module weggehaald, waar de developer zo boos over werd dat hij al zijn code weghaalde. Waaronder dus die ene… Lees verder

Is een disclaimer genoeg tegen het merkenrecht?

| AE 8316 | Domeinnamen, Merken | 13 reacties

Ik kan niet eens meer een wandeling maken door de stad zonder disclaimers tegen te komen: “Wij zijn geen Auping dealer!” op het etalageraam van beddenhandel Tom Smeenk in Utrecht. Ook de website van Smeenk vermeldt deze tekst in diverse groottes. Over het gebruik van merken doen veel misverstanden de ronde. De belangrijkste: het zou… Lees verder

Wanneer mag je een productnaam in je domeinnaam opnemen?

| AE 8144 | Domeinnamen, Merken | 4 reacties

Een lezer vroeg me: Voor een nieuwe webshop wil ik Acer Aspire laptops gaan verkopen en wel onder de domeinnaam aspire-laptops punt nl. Ik weet dat je geen merknamen van bedrijven (zoals HP of Apple) in je domeinnaam mag voeren, maar geldt dat ook voor productnamen? Oftewel mag ik deze domeinnaam voeren? Het is onjuist… Lees verder