Moet GeenStijl het IP-adres van haar reaguurders afgeven?

| AE 7796 | Aansprakelijkheid, Strafrecht | 24 reacties

vordering-geenstijl-126nd-gegevensEen dikke vette vordering/machtiging/bevel van het Arrondissementsparket Amsterdam en een echte officier van justitie. Of GeenStijl even naam, adres, woonplaats alsook historische gegevens en ip-adressen van een drietal reaguurders wil overhandigen. Dat schreef het shockblog eerder deze week. Nee, was de reactie. Maar eh, heb je zo veel te willen dan als er een bevel van de officier ligt met een vordering tot afgifte?

De vordering tot afgifte van gegevens is gebaseerd op artikel 126nd Strafvordering. Bij verdenking van een ernstig misdrijf (zoals gedefinieerd in art. 67 Strafrecht) mag de officier van Justitie gegevens vorderen die van belang zijn voor het onderzoek. Voor een vordering als deze is wel vereist dat de rechter-commissaris toestemming geeft, maar die is er.

De vordering noemt zelf niet wat het strafbare feit zou zijn. Gezien de aard van de comments zou het kunnen gaan om beweerdelijke groepsbelediging (discriminatie) art. 137c Strafrecht, en dat is een ernstig misdrijf, zo staat in dat artikel 67, als je dat “in vereniging” doet. En er zijn hier drie mensen die gezamenlijk reaguren.

Klaar als een klontje dus, zou je zeggen. En dan kun je wel stoer doen als stijlloos blog, maar afgeven ga je.

Nou, niet per se. Het gaat hier niet om zomaar een vordering aan zomaar iemand die gegevens heeft, maar om een vordering aan een journalistiek medium. Want wat je ook van GS mag vinden, ze zijn journalistiek bezig. En dán mag je niet zomaar gegevens vorderen; journalisten hebben recht op bescherming van hun bronnen. Het beleid van het OM is dan ook

In ieder geval lijkt het toepassen van dwangmiddelen gerechtvaardigd als dat het enige effectieve middel is om een zeer ernstig delict op te helderen. Het moet dan gaan om die misdrijven waarbij het leven, de veiligheid of de gezondheid van personen ernstig is geschaad of in gevaar kan worden gebracht. Daarvan zal in beginsel sprake zijn bij het opsporen van de verdachte van bijvoorbeeld een reeks van ernstige zedenmisdrijven, het traceren van een hoeveelheid explosieven of het inrekenen van een voortvluchtige moordenaar.

en ja dat is juridisch bindend tegen het OM te werpen.

Je kunt je natuurlijk wel afvragen in hoeverre hier sprake is van een journalistiek relevante bron. Het ligt wat anders dan in de Crimesite-zaak waarbij IP-adressen van potentiële getuigen werden gevraagd in verband met een misdrijf dat elders werd gepleegd (een mishandeling op straat). Hier gaat het om informatie over de dader vanwege een uiting die ze op de site zelf hebben gedaan. Het voelt wat gek om in dat verband te spreken van een brón die de journalist wil beschermen.

Arnoud

Gaat het recht van panorama verdwijnen in het nieuwe Europese auteursrecht?

| AE 7786 | Auteursrecht | 22 reacties

Het recht van panorama dreigt in het gedrang te komen door Europese regelgeving, meldde onder meer de Automatiseringgids (met twee s’en en geen drie, trouwens). Op 9 juli stemt het Europese Parlement (EP) over een hervorming van de Europese auteursrechtelijke regels. In de huidige tekst is een vergaande inperking opgenomen op het recht om foto’s in de openbare ruimte te nemen: wie dat voor commercieel oogmerk doet, moet alle rechthebbenden betalen wiens werk op de foto staat. Terwijl dergelijk fotograferen nu (in Nederland) volstrekt legaal is.

Fotograferen aan de openbare weg is in principe legaal, maar zoals altijd in het recht zijn daar uitzonderingen op. Eén zo’n uitzondering heeft te maken met wat er moet gebeuren als die foto een auteursrechtelijk beschermd werk op de foto zet. En dan gaat het niet om toevallig een t-shirt met Mickey® erop, maar om bijvoorbeeld een gebouw onder architectuur of een standbeeld van een beeldhouwer die nog lang niet dood is. Zo’n foto is dan een verveelvoudiging onder het auteursrecht, dus in principe auteursrechtinbreuk. Je profiteert dan immers van andermans creatieve inspanning, en dat mag niet.

In principe, want zoals altijd in het recht zijn daar dus uitzonderingen op (jaja, uitzonderingen op de uitzonderingen). Op grond van de informatievrijheid mag je foto’s maken van alles dat je aan de openbare weg aantreft. Oké, wacht even, hier komen we zo niet uit. Er zal een knoop moeten worden doorgehakt, en dat is ook precies wat er zo’n tien jaar geleden in de Europese auteurswetgeving is gebeurd: landen mogen in hun auteurswet een uitzondering opnemen die bepaalt dat je werken die bestemd zijn voor de openbare ruimte, op de foto mag zetten zonder toestemming.

De reden dat er destijds niet gekozen is voor een “in alle landen mag dit”-oplossing, is dat men het simpelweg niet eens kon worden over of het nu moest mogen. Landen als Nederland hadden hier minder moeite mee dan bij voorbeeld België, waar het Atomium fotograferen nog steeds goed is voor een forse rekening van de SABAM. Via Medium vond ik een mooi overzicht per land.

Nu staat er een forse aanpassing van het Europese auteursrecht voor de deur, waarbij onder meer is voorgesteld die regels over panoramavrijheid eindelijk eens gelijk te trekken: in heel Europa volledige vrijheid van panorama, fotografeer maar raak. En dát was dan weer aanleiding voor fors lobbywerk vanuit het andere kamp: niks zomaar een beetje andermans werk fotograferen, betalen zul je, vuige piraat.

Het lijkt me buitengewoon sterk dat deze beperkende regel het gaat halen, maar als het wel gebeurt dan is dat een búitengewoon slecht idee. Beiden om dezelfde reden: in de meeste Europese landen is er al enige vorm van panoramavrijheid, en de afgelopen tien jaar (sinds de laatste wetswijziging dus) is het aantal mensen dat foto’s op straat maakt zo explosief gegroeid dat ieder maatschappelijk draagvlak voor “dat mag je niet fotograferen, want daar zit auteursrecht op” allang door het afvoerputje is weggegleden (een vlak dat wegglijdt, wacht wat – afijn). Dit in de wet zetten is dus een goede manier om het auteursrecht te ondermijnen. Dat kan toch ook weer niet de bedoeling zijn.

Arnoud

Wanneer is een click-wrapovereenkomst rechtsgeldig?

| AE 7790 | Contracten | 1 reactie

kleinelettertjes.pngWie online algemene voorwaarden aanbiedt en daarbij mensen laat klikken op een “I agree”-knop, sluit daarmee rechtsgeldig een overeenkomst. Dat bepaalde het Hof van Justitie vorige week(via). Of nou ja, specifiek dan bij de vraag of je een rechtskeuze op die manier kunt vastleggen maar het principe is volgens mij algemeen toepasbaar.

De zaak waar dit mee begon, draaide om een online overeenkomst waarin was opgenomen dat de rechtbank te Leuven (België) bevoegd was. Dat is een vrij normale bepaling in online contracten, maar de wederpartij begon een rechtszaak in Duitsland en stelde niet gebonden te zijn aan die rechtskeuze. Die bepaling stond in algemene voorwaarden en die kon je alleen maar lezen door de zin

„hier klikken om de leverings? en betaalvoorwaarden in een nieuw venster te openen”

aan te klikken. Dat zou dan niet genoeg zijn: dat venster had zichzelf moeten openen, of die tekst had gewoon meteen in beeld moeten zijn. De rechter besloot daarop aan het Hof van Justitie voor te leggen hoe dit zat en noemde het “click-wrap” om op te vallen bij ICT-juristen.

Ik moet er wel bij zeggen dat er een specifieke regel is voor bepalingen over bevoegde rechtbanken. De wet zegt daarvoor dat zo’n afspraak schriftelijk moet. Wel staat er bij:

Als ,schriftelijk’ wordt tevens elke elektronische mededeling aangemerkt, waardoor de overeenkomst duurzaam geregistreerd wordt.”

Is nu een link naar voorwaarden genoeg om van “duurzame registratie” te spreken? Nee, aldus de eiser, want hij had de tekst niet opgeslagen dus er was geen duurzame registratie. Ja, aldus de gedaagde, want je hád ze kunnen opslaan en registreren.

Het Hof kiest voor de laatste interpretatie:

In het hoofdgeding staat vast dat „click wrapping” het mogelijk maakt om vóór het sluiten van de overeenkomst de tekst van de algemene voorwaarden in kwestie af te drukken en op te slaan. Dat de webpagina waarop die voorwaarden staan zich bij registratie op de website en bij het doen van een aankoop niet automatisch opent, kan dus geen afbreuk doen aan de geldigheid van de overeenkomst tot aanwijzing van de bevoegde rechter.

De manier van werken van deze winkel is dus rechtsgeldig: zolang er bij het bestelproces gewezen is op de voorwaarden en je de voorwaarden maar kunt opslaan, is het genoeg. Je hoeft niet te bewijzen dat de koper daadwerkelijk de voorwaarden hééft opgeslagen. Voor Nederlandse juristen niet heel spannend zou je denken – maar toch krijg ik haast wekelijks vragen van mensen over hoe de voorwaarden aan te bieden zijn, of er een vinkje “ik ga apart ook akkoord met de algemene voorwaarden” bij moet, hoe het venster met de voorwaarden eruit moet zien en ga zo maar door.

Arnoud

Britten mogen (weer) geen thuiskopie meer maken

| AE 7774 | Auteursrecht | 7 reacties

Het UK High Court is knettergek, aldus Cory Doctorow: volgens hun laatste auteursrechtarrest mogen de Britten geen thuiskopieën van gekochte DVD’s meer maken, omdat rechthebbenden daarvoor geen vergoeding krijgen. En dat terwijl de Britse regering net een goed jaar geleden dit eindelijk eens in de wet toegestaan had. Wat krijgen we nou? Het recht om… Lees verder

Is een betalingsherinnering per e-mail eigenlijk legaal?

| AE 7777 | Contracten, E-mail | 20 reacties

Een lezer ontving een nogal dreigend klinkende mail, waarvan hij zich afvroeg of het wel legaal is: U heeft factuur NCC1701 nog niet betaald, ondanks onze eerdere herinnering(-en), aanmaning(-en) en incassobrief(-ven). Via deze e-mail verzoeken wij u dringend het openstaande bedrag per direct te betalen. Alleen dan voorkomt u het opstarten van een gerechtelijke procedure… Lees verder

Facebook moet gegevens geven aan slachtoffer wraakporno

| AE 7781 | Aansprakelijkheid | 30 reacties

Facebook moet binnen twee weken de gebruikersgegevens verstrekken van de persoon die een seksfilmpje op de website heeft gezet. Dat meldde NRC gisteren. In een kort geding had het slachtoffer dit geëist, en de rechter wijst deze eis nu toe. En wanneer Facebook niet binnen 14 dagen die gegevens overlegt, moet een onafhankelijke IT-deskundige bevestigen… Lees verder

Uber in Californië nu werkgever

| AE 7770 | Arbeidsrecht | 13 reacties

Taxidienst Uber moet een voormalig chauffeur een vergoeding betalen van meer dan vierduizend dollar omdat ze volgens de rechter een medewerkers was, en geen zzp’er. Dat las ik bij NRC. De California Labor Commission, de lokale toezichthouder op de arbeidswetgeving in die staat, is eigenlijk geen rechter maar wel bevoegd om zulke uitspraken te doen…. Lees verder

Mag je wel twee sets algemene voorwaarden hebben?

| AE 7750 | Contracten | 9 reacties

Een lezer vroeg me: Wij hebben onze algemene voorwaarden laten maken en deponeren zoals het hoort. Alleen nu willen we voor zakelijke klanten eigenlijk andere voorwaarden, maar mag dat wel? Dan hebben we twee sets voorwaarden, hoe combineer je dat? Ik hoor dit wel vaker: mensen die denken dat “de algemene voorwaarden” iets speciaals zijn,… Lees verder

Schoolcomputer slaat alarm bij zoekopdracht ‘jihad’

| AE 7767 | Privacy | 21 reacties

Leerlingen die via de schoolcomputer zoeken naar of spreken over de jihad, kunnen in de toekomst een bezoekje verwachten van de vertrouwenspersoon. Dat las ik bij het AD gisteren. De krant typte een persbericht over van stichting Importunus dat software maakt die netwerkverkeer op ongewenste trefwoorden (“stomme school, ik ga naar Syrie meevechten in de… Lees verder