Zijn ouders verantwoordelijk voor Facebookgedrag van hun kinderen?

| AE 7063 | Aansprakelijkheid | 12 reacties

kinderen-oppassen-bord-verkeersbord-waarschuwing.pngOuders zijn verantwoordelijk voor wat hun kinderen op Facebook doen, las ik bij de Wall Street Journal. Dat bleek uit een vonnis van een gerechtshof in de Amerikaanse staat Georgia. Het kind had een ander kind gepest, en de ouders hadden nagelaten in te grijpen terwijl ze wel hadden moeten weten dat dit speelde. Hoe zou dat bij ons gaan?

De wet is voor aansprakelijkheid van ouders in principe helder. Een kind is tot 14 jaar niet aansprakelijk voor zijn handelen (art. 6:164 BW). Ouders zijn dat wel (art. 6:169 BW), mits het gaat om actief handelen (en dus niet nalaten door het kind, bijvoorbeeld omdat het kind niet waarschuwt voor een gevaarlijke situatie in het ouderlijk huis).

Vanaf 14 jaar is het kind in principe zelf aansprakelijk, hoewel hier dan wel het kalekipprincipe opgaat natuurlijk. Voor de ouders ligt het dan iets complexer. In beginsel zijn zij aansprakelijk voor hun kind van 14 tot 16 jaar. Vanaf 16 jaar is alleen het kind aansprakelijk. Je leest wel eens dat je als ouder tot 18 of 21 aansprakelijk bent voor je kind, dat is dus niet juist. Je hebt wel een onderhoudsplicht tot 21 jaar voor levensonderhoud en studie van je kind. (En er is een wetsvoorstel tot verruiming van de aansprakelijkheid voor ouders.)

Bij dat beginsel geldt een uitzondering die ik altijd drie keer moet lezen. Een ouder is aansprakelijk voor het kind,

tenzij hem niet kan worden verweten dat hij de gedraging van het kind niet heeft belet.

Dit wil zeggen: je bent aansprakelijk voor een fout van je kind als blijkt dat jij als ouder in had moeten grijpen, maar dat hebt nagelaten. En de bewijslast ligt bij jou als ouder: jij moet bewijzen dat je niet in had moeten grijpen, oftewel dat dit gedrag van het kind binnen zijn normale vrijheid valt en daarom alleen de schuld van het kind is. Rijdt een kind van 15 iemand aan met de fiets, dan zijn de ouders daar dus normaliter niet voor aansprakelijk. Het is immers normaal dat kinderen van 15 zelfstandig fietsen en ongelukken kunnen dan gebeuren.

Is het normaal dat kinderen van 14 jaar en ouder zelfstandig Facebooken? ‘Duh’ lijkt mij het enig juridisch correcte antwoord hier. (Of misschien “Facebook is voor oude mensen, wij zitten op Snapchat of Instagram” maar ik ben oud dus dat weet ik niet.) In dat geval heb je dus niet snel een plicht als ouders om in te grijpen en is alleen het kind juridisch aansprakelijk voor wangedrag daar.

In 2009 was er een rechtszaak tegen de ouders van een vijftienjarige die auteursrechtinbreuk had gepleegd (de Cruijffclaim van vierduizend euro). Omdat de jongen niet betaalde, wilde de rechthebbende via dit wetsartikel dat de ouders dat zouden doen. Maar dat wees de rechter af:

Het gaat kennelijk om een handige jongen – zoals zoveel kinderen tegenwoordig zeer handig zijn in het omgaan met internet en alles wat met computers te maken heeft – die op deze wijze zijn liefhebberij mede vorm geeft. Dat is tegenwoordig niets bijzonders. Er zijn veel kinderen van (ongeveer) deze leeftijd die een website hebben. Het onderwerp van de site -voetbal- is onschuldig: volstrekt normaal voor een jongen van 15 jaar.

Mede gezien die omstandigheid zag de rechtbank geen reden om de ouders aansprakelijk te houden voor deze inbreuk. De vrijheid om een website te bouwen is voor een vijftienjarige “normaal” en de ouders zijn “niet tekort geschoten in hetgeen in de gegeven omstandigheden redelijkerwijze van hen kon worden gevergd.” En als een website bouwen al normaal is, dan lijkt me het updaten van je Facebook ook heel normaal.

Anders wordt het misschien als je wéét van wangedrag door je kinderen en je laat dat doorgaan. Op zeker moment komt er toch een soort van verwijt dat je in had moeten grijpen bij pesterij en dergelijke. En dan vervalt de ‘tenzij’ dat het je niet had kunnen worden verweten dat je niet ingreep. Hoewel ik me dan wel afvraag, wanneer wéét je als ouder dat je kind rare dingen doet op internet.

Arnoud

Mag een school een leerling schorsen wegens installeren van illegale iPadsoftware?

| AE 7058 | Hacken | 33 reacties

schoolbord-overstekende-minderjarigen.pngEen lezer vroeg me:

De vwo-school van mijn zoon heeft iedereen een iPad in bruikleen gegeven. Handig als mijn zoon is, heeft hij er allerlei eigen software op gezet en daarbij kennelijk ‘gehackt’. Hij gebruikt een Chinese appstore en dat mag niet volgens de school. Hij moet nu de iPad binnen 24 uur in originele staat terugbrengen anders wordt hij geschorst! Kunnen ze dat zomaar eisen?

Het is me niet helemaal duidelijk wat er illegaal zou zijn aan die apps. Als het om gekraakte versies van betaalde software gaat, dan kan ik me hier wat bij voorstellen. Enkel dat men de iPad geroot heeft en zo alternatieve bronnen kan gebruiken voor apps lijkt mij wat magertjes om van “illegale apps” te spreken.

Daar staat tegenover dat het hier gaat om een bruikleen-iPad. Daarmee mag je minder dan met een apparaat dat je eigendom is. Een leen-iPad mag je niet zomaar rooten, net zo min als je een huurhuis zomaar zou mogen verbouwen. En men kan bij verstrekking van de iPad hier regels aan stellen en daarmee expliciet verbieden dat men toegang zoekt tot alternatieve appstores, hoewel ik persoonlijk vind dat als iemand dat voor elkaar krijgt je dat moet toejuichen. En wie het probeert en het verprutst, krijgt een extragratis fabrieksreset. Zo moeilijk moet dat toch niet zijn?

Een leerling met schorsing dreigen wegens eigenlijk iets creatiefs stuit me zeer tegen de borst. Volgens de wet mag een school een leerling voor maximaal één week schorsen met opgave van redenen. Oftewel gemotiveerd waarom dit nodig is, en dat mag niet zomaar een ter plekke verzonnen motivatie zijn. Zo’n besluit moet zorgvuldig gemotiveerd zijn en ergens op gebaseerd, en natuurlijk moet de schorsing gerechtvaardigd zijn door wat er is gebeurd. Iemand schorsen wegens een kauwgumpje laten vallen kan bijvoorbeeld niet.

In deze zaak bij de geschillencommissie werd geschorst na een serie waarschuwingen (en een serie wangedragingen). Dat vind ik niet meer dan logisch. Terwijl in deze rechtszaak een schorsingsbesluit van tafel ging wegens onzorgvuldig voorafgaand onderzoek naar wat er nu precies was gebeurd.

Schorsen wegens aantoonbaar wangedrag of wetsovertredingen binnen de school, ja logisch. Maar een verder goed functionerende leerling meteen met schorsing dreigen na één (kennelijke) wetsovertreding, dat gaat me wel erg ver. Doen ze dat ook bij één keer een andere overtreding begaan? Of is dit weer een voorbeeld van: hacken is eng dus keihard aanpakken dat langharig brildragend nerdtuig?

Arnoud

Maakt de ‘1’ toets op je telefoon een overeenkomst schriftelijk?

| AE 7051 | Contracten | 20 reacties

radar-uitzending-televisie-pretiumIk had ‘m gemist maar een tijdje terug bleek telecombedrijf Pretium bij TROS Radar in de uitzending te zijn geweest. Pretium ligt onder vuur omdat ze via telefonische acquisitie contracten sluit, en daarbij de schriftelijkheidseis uit de wet voor dat soort contracten creatief invult: druk op de ‘1’ toets op je telefoon om te bevestigen dat je het contract wilt, zou hetzelfde zijn als een stuk papier opsturen naar aanleiding van het gesprek.

Onder normale omstandigheden heb je voor contractsluiting geen papier of handtekening nodig. Overeenkomsten sluit je vormvrij, zoals juristen dat noemen, en behalve in een paar speciale gevallen (zoals koop van een huis of een arbeidscontract met concurrentiebeding) heb je geen papier of handtekening nodig.

Specifiek bij het soort overeenkomsten dat Pretium sluit (internet/telefoniediensten na telefonische acquisitie) geldt er sinds afgelopen zomer een expliciete eis dat deze schriftelijk worden aangegaan. Art. 6:230v BW bepaalt namelijk in lid 6 onder meer:

Een overeenkomst op afstand tot het geregeld verrichten van diensten of tot het geregeld leveren van gas, elektriciteit, water of van stadsverwarming, die het gevolg is van dit gesprek, wordt schriftelijk aangegaan.

Telefonie is een vorm van ‘diensten’ en daarom moet ook Pretium aan dit artikel voldoen als zij telefonisch klanten werft – een vorm van overeenkomst op afstand.

Pretium meldt in een reactie dat zij wel degelijk voldoet:

Onder “schriftelijk” aangaan van een overeenkomst wordt verstaan op papier of elektronisch. (zie TK 2012-1013, 33520, nr. 3, p.52). Uit de wetsgeschiedenis blijkt dat op diverse wijzen invulling gegeven kan worden aan een elektronische bevestiging. Voorbeelden zijn het geven van instemming per e-mail, door middel van het aanklikken van een hyperlink of door gebruik te maken van de toetsen op de telefoon.

Ha, een bron. Laten we eens kijken wat er staat in dat Kamerstuk 33520 nr. 3 op pagina 52. De minister meldt hier dat men problemen bij telemarketing wil oplossen – mensen zitten na een gesprek ineens vast aan een contract, en daar zijn ze niet altijd blij mee. Vandaar de oplossing van de schriftelijkheidseis:

Dit betekent dat een per telefoon aangegane overeenkomst op zichzelf niet geldig is. Slechts wanneer de overeenkomst schriftelijk is gesloten, is deze geldig. In de praktijk zal aan deze norm zijn voldaan doordat de handelaar een aanbod tot het aangaan van een overeenkomst in schriftelijke vorm opstelt en aan de consument toestuurt. De consument zal dit aanbod moeten aanvaarden om de uiteindelijke overeenkomst tot stand te brengen.

Als alternatief wordt e-mail genoemd, aangezien de wet (art. 6:227a BW) stelt dat aan een schriftelijkheidseis is voldaan met een elektronisch geschrift onder bepaalde voorwaarden.

De toetsen op de telefoon zie ik hier niet staan. Ook niet in de overige wetsgeschiedenis bij dit artikel maar ik kan wat missen. Ik zie wel “het aanklikken van een in een e-mail gezonden hyperlink” staan (double opt-in), wat denk ik de basis is voor Pretiums zinsnede die verwijst naar e-mail en aanklikken van hyperlinks.

Ik heb dus geen idee waar deze lezing van Pretium vandaan komt. Wellicht zit er een gedachte achter dat het indrukken van een telefoontoets analoog is aan het aanklikken van een hyperlink; beiden zijn een elektronische vorm van een specifieke communicatie die een bevestigingssignaal stuurt. Goed, bij hyperlinks zit er dan een unieke code (token) in de URL zodat je weet dat het klant X is, maar dat hoeft natuurlijk niet als je klant X aan de telefoon hebt. Dan is een token met 1 bit informatie genoeg.

Mijn bezwaar zit hem meer in het doel van de schriftelijkheidseis. Zoals de minister aangaf, heeft men voor ogen dat men na het telefoongesprek een brief opstuurt waar de consument op reageert (bv. door een ondertekend formulier terug te sturen). En het doel daarvan is dat de consument nog even na kan denken. En dát is wat er mist bij de Pretium-werkwijze: je moet in het telefoongesprek al de “schriftelijke” bevestiging geven. Dat gaat in tegen het doel van het wetsartikel en dáárom is dit geen geldige uitleg van de wet.

Arnoud

Mag je met ‘lead forensics’ websitebezoekers opsporen en nabellen?

| AE 7039 | Privacy | 22 reacties

Een lezer vroeg me: Onlang werden wij benaderd door een bedrijf dat “Lead forensics” aanbood. Daarmee kon je heel gedetailleerd (met naam adres en telefoonnummer) zien welke bezoekers er op je site komen, zodat je concreet geïnteresseerden (leads) kon nabellen of mailen als ze direct wat bestelden. Klinkt interessant maar mag dat wel van de… Lees verder

Rijscholenvergelijker wil overheidsalternatief laten verbieden

| AE 7046 | Aansprakelijkheid | 18 reacties

De online rijscholenvergelijker Rijschoolregister.nl is van plan juridische stappen te ondernemen om een soortgelijk project van de overheid, de site Rijscholenkiezer.nl, te verbieden. Dat meldde Nu.nl onlangs. Het overheidsproject werd in september 2013 opgezet, toen Rijschoolregister.nl al ruim een jaar bestond. “We moeten het hier als twee studenten afleggen tegen een project dat 15 miljoen… Lees verder

Is Google Analytics zonder toestemmingspopup legaal onder de nieuwe cookiewet?

| AE 7044 | Privacy | 32 reacties

De Tweede Kamer is dinsdagmiddag akkoord gegaan met een minder strenge cookiewet, meldde onder meer Tweakers. Cookies die geen inbreuk maken op de privacy, zoals first-party analytics en affiliatecookies, zullen legaal worden als dit wetsvoorstel de Eerste Kamer overleeft. Waarbij de hamvraag natuurlijk is: mag dan Google Analytics ineens zonder toestemming te vragen? Al sinds… Lees verder

Inspectie legt boetes op aan Uberpop-chauffeurs in Amsterdam

| AE 7041 | Innovatie | 61 reacties

De Inspectie Leefomgeving en Transport heeft boetes opgelegd aan een viertal chauffeurs die via Uberpop taxiritjes aanboden, meldde Tweakers gisteren. Juridisch niet gek, want taxivervoer aanbieden zonder vergunning is een strafbaar feit. Maar kennelijk wel opmerkelijk omdat de taxi’s via een app zijn geboekt en de chauffeurs ook een account bij de appdienst hebben. Ik… Lees verder

Mag je klantgegevens voor een interne training gebruiken?

| AE 7028 | Beveiliging | 12 reacties

Een lezer vroeg me: Bij een interne training (ik ben software engineer) kregen we de opdracht een web-based CMS te ontwerpen inclusief klantendatabase. Prima, maar ik ontdekte dat de database échte gegevens bevatte. Er stond zelfs een familielid van me in! Mag dat zo maar, klantgegevens gebruiken voor trainingsdoeleinden? Antwoord: Het gebruiken van klantgegevens mag… Lees verder