Hoe veel mag je citeren?
Een stukje van een werk citeren is geen inbreuk op het auteursrecht. Maar hoe groot mag dat stukje zijn, en hoe veel stukjes mag je eigenlijk gebruiken bij je citaat?
Dit was de vraag in een rechtszaak tussen het Nederlands Fonds voor de Film en de TROS. De laatste had 9 fragmenten, totaal 3 minuten en 12 seconden van de documentaire China Blue gebruikt bij een reportage over arbeidsomstandigheden in arme landen.
De eerste vraag bij citeren is welk doel het citaat heeft: een aankondiging, een beoordeling, een polemiek (discussie) of een “vergelijkbaar doel”. In dit geval:
Artikel 15a Auteurswet ziet op het citeren in onder meer een aankondiging die aandacht besteedt aan het werk of een gebeurtenis die ermee samenhangt. In dit geval betreft het item van Eenvandaag de aankondiging dat China Blue in première gaat in de bioscopen zodat het citeren is toegestaan mits ook aan de andere in artikel 1 5a Auteurswet genoemde voorwaarden is voldaan (…).
De tweede en belangrijkste vraag is of er niet te veel is overgenomen. Is het gebruik wel “in overeenstemming met hetgeen naar de regels van het maatschappelijk verkeer redelijkerwijs geoorloofd is”?
Hier was dat het geval, want:
Het is met name de regisseur Peled die vertelt over de film, waardoor een beeld van de film ontstaat. De fragmenten van China Blue maken dit niet anders of zodanig dat daardoor sprake is van de door Stichting Nederlands Fonds Voor de Film gestelde ‘overexposure’. De film wordt in het item dan ook niet ‘weggegeven’ door de weergave van de fragmenten. In de documentaire zit veel meer dan hetgeen in het item is vertoond. (…) Het item heeft dan ook naar het oordeel van de rechtbank geen afbreuk gedaan aan de exploitatiemogelijkheden van de documentaire.Ook zijn er niet onnodig veel fragmenten gebruikt. Het enkele feit dat het wellicht ook mogelijk was geweest om de film aan te kondigen door middel van twee of drie fragmenten, zoals Stichting Nederlands Fonds Voor de Film stelt, maakt niet zonder meer dat er sprake is van disproportioneel gebruik nu er meer filmfragmenten zijn gebruikt. De gebruikte fragmenten zijn zeer kort en sluiten aan bij het interview met Peled. Wat betreft de lengte van de fragmenten, is het inderdaad mogelijk dat meerdere korte fragmenten meer ‘weggeven’ dan twee of drie langere fragmenten. Dat neemt niet weg dat van een dergelijk ‘weggeven’ van de film in het onderhavige geval geen sprake is.
De rest van het vonnis ging over een mogelijke contractbreuk. Je kunt namelijk afspreken -zoals het Filmfonds beweerde dat was gebeurd- dat je maar twee fragmenten zult gebruiken en niet meer. In dat geval gaat die afspraak boven het citaatrecht. Maar daar wilde de rechter eerst aanvullend bewijs voor zien.
Volledig verslag bij Boek 9. Ook het vonnis is als PDF bij Boek 9 te krijgen.
Arnoud
Tags:
Marco Raaphorst » Blog Archive » Het geluidscitaat | 13 augustus 2007 @ 11:39
[…] Zie Hoe veel mag je citeren? […]
Jasper | 27 mei 2009 @ 20:47
Goedendag, als je op een website de informatie van verschillende websites wilt samenbrengen. Als ik bijvoorbeeld de complete tekst van een artikel van de Telegraaf op mijn site zou willen plaatsen, en zet daar netjes een bronvermelding bij en een link naar het desbetreffende artikel. Is dit toegestaan of niet ?
Arnoud Engelfriet | 27 mei 2009 @ 20:49
Nee, dat zou ik niet doen. Je mag wel de eerste alinea tonen met een link naar het origineel. Dat is een citaat, je kondigt dan aan wat er daar te lezen is.
Jasper | 27 mei 2009 @ 20:53
Hoi Arnoud, dat is snel , bedankt .
Je zegt, dat zou ik niet doen, maar wat zegt de wet hierover?
En als je inderdaad de citaat pakt en dan doorlinkt naar de betreffende website en deze plaatst in je eigen website. (iframe)?
Arnoud Engelfriet | 27 mei 2009 @ 20:59
Een heel artikel overnemen is vaak inbreuk op het auteursrecht. Er zijn voor nieuws soms mogelijkheden, maar dat vereist elke keer een afweging of die opgaan. Dus daarom zeg ik, doe het liever niet.
Een hele webpagina in een frame stoppen kan, maar lijkt me irritant voor je lezer. Maar niet met iframes of zo spelen om zo bv. hun masthead, advertenties en dergelijke onzichtbaar te maken. Je moet voorkomen dat het lijkt dat de content bij jou staat. Dus liever gewoon een nieuw venster openen met daarin het artikel.
Jasper | 27 mei 2009 @ 21:18
Duidelijk, ik begrijp ook dat het een probleem wordt zodra je andermans advertenties onzichtbaar of onmogelijk maakt. Dit is ook niet wat de intentie is.
echter hoe werkt dit dan bij sites die geen commerciele insteek hebben zoals bv overheidspagina’s of instellingen zoals een bibliotheek die een biografie van een auteur plaatst ?
Arnoud Engelfriet | 27 mei 2009 @ 21:28
Ook die hebben op zich auteursrecht, dus ook daar heb je toestemming nodig. Maar die is meestal wel eenvoudiger te krijgen juist vanwege dat nonprofit karakter. Hoofdregel blijft: vragen voorkomt conflicten.
Jasper | 21 september 2009 @ 19:43
Ik heb een website waar artikelen van kranten op staan. Altijd met bronvermelding en na één of hooguit twee alinea´s wordt doorgelinkt naar de orignele bron. Nu heb ik onlangs van Cozzmoss een factuur voor schadevergoeding gekregen van 13.000 Euro. (voor 23 artikelen)
Ook zijn er 750 Euro advokaatkosten in rekening gebracht.
Mijn vraag is of dit legaal is en wat mijn mogelijkheden zijn. (ik heb inmiddels al gehoord dat ze vrij agressief te werk gaan)
MathFox | 21 september 2009 @ 20:07
Jasper, ik raad je aan een advocaat in de hand te nemen; van Cozzmoss is bekend dat ze minstens een factor 3 overvragen. (En de volle mep vragen voor een citaat is ook onzin; de auteurswet geeft een beperkt citaatrecht voor nieuwsberichten.)
Een advocaat kan kijken naar de redelijkheid van wat Cozzmoss vraagt en (indien nodig) je helpen een verdediging tegen Cozzmoss op te zetten. (Gemotiveerd terugblaffen heet dat.)
Arnoud Engelfriet | 21 september 2009 @ 20:10
Jasper, ik sluit me geheel bij MathFox aan. Wel vraag ik me af of Cozzmoss dan niet gezien heeft dat het om 1 à 2 alinea’s gaat. Is er nergens dan toch een heel artikel overgenomen, of zeg 80/90% van een geheel artikel? Citaatrecht kent grenzen, en die zijn niet zo simpel als “1 alinea overnemen mag”.
Jasper | 21 september 2009 @ 20:20
Mathfox en Jasper, bedankt voor jullie reactie. Ik ga zeker jullie advies volgen.
Zijn er handleidingen voor wat redelijke bedragen zijn? Er staat een kolom met de waarde van de artikelen en nog een kolom met de geleden schade. Die schade is ongeveer 1,5 maal de waarde van het artikel.
En wat betreft advokaat kosten. Ik heb niet eerder een factuur gehad. Noch een signaal dat hier hoge bedragen voor in rekening worden gebracht.
Naar mijn weten volstond bronvermelding.
En inderdaad twee artikelen zijn langer maar die staan niet online. Dus heb ik helemaal overgenomen met bronvermelding.
MathFox | 21 september 2009 @ 21:04
Er zijn geen vaste regels over wat redelijke bedragen voor schade zijn… maar meer dan de waarde van een (al aan een krant verkocht) artikel lijkt me moeilijk te verkopen aan een rechter. In jouw geval, omdat het deels gaat om citaten van artikelen, zul je per artikel moeten (laten) bekijken wat redelijk is. Dat is ook een van de redenen om een advocaat in de hand te nemen, een met ervaring op auteursrechtgebied.
Vraag aan je advocaat wat precies de regels omtrent citeren zijn. Het is iets complexer dan wat je denkt (maar niet hopeloos complex).
Arnoud Engelfriet | 21 september 2009 @ 21:04
Er zijn geen handleidingen of richtprijzen op dit gebied, dat is een beetje het probleem. Cozzmoss rekent zich rijk met hun vermenigvuldigingstruc (hoewel ze toch aardig gezakt zijn; vroeger was het 3 a 4 keer de waarde van het artikel) maar helemaal correct is dat niet. Het probleem is: niemand weet een betere manier om de schade te schatten dan “het bedrag dat de auteur zou hebben gehad als er een licentie uitonderhandeld zou zijn, met een opslag omdat de auteur zijn onderhandelingsvrijheid is kwijtgeraakt”.