ABN Amro in actie tegen persiflage-filmpje bij Buro Renkema

NU.nl meldt:

Een humoristische interactieve animatie op weblog Buro Renkema is niet in goede aarde gevallen bij ABN Amro. De animatie neemt de perikelen rond de overname van de bank op de hak. ABN Amro dreigt met juridische stappen.
Het filmpje op de site is natuurlijk een parodie of satire op de in de lucht zittende overname en de vele geheimzinnigheid daar omheen. Een parodie mag van het auteursrecht, alleen baseert de ABN Amro haar juridische claim op het merkenrecht. Haar logo is immers constant in beeld, en andermans logo gebruiken op een commerciële site is normaal inbreuk op het merkenrecht. En ja, Buro Renkema is commercieel bezig, er staan immers advertenties op de site.

Er is geen expliciet recht op parodie in de merkenwet zoals de auteurswet die heeft. Als het logo niet gebruikt voor vergelijkbare producten of diensten, dan is de vraag of door het gebruik “ongerechtvaardigd voordeel kan worden getrokken uit of afbreuk kan worden gedaan aan het onderscheidend vermogen of de reputatie van het merk”. Oftewel, wordt de reputatie van ABN Amro door het slijk gehaald door deze animatie?

Arnoud

Vandaag op SYNC: Juridische valkuilen voor bloggers

Een nieuw artikel op SYNC: Juridische valkuilen voor bloggers – .

Het recht is gewoon van toepassing op Internet, en dus ook op weblogs. Al sinds begin jaren negentig zijn er wetten die regelen wat wel en niet mag op Internet. En klassieke wetten over belediging en smaad gelden ongeacht het medium, dus ook via een blog kun je de misdrijven smaad, laster, discriminatie of belediging plegen. Je kunt inbreuk plegen op auteurs- of andere rechten van derden. Misschien onthul je wel vertrouwelijke informatie van je werkgever. Of je posting zorgt er voor dat iemand anders schade lijdt. Dat zijn allemaal situaties waar je als blogger voor aansprakelijk gehouden kunt worden.

Het artikel is een bewerking van mijn gids Legaal Bloggen.

Arnoud

Tot 324 Mbps ‘gratis’ internet met The Slurpr

Merien ten Houten schrijft in SYNC.nl over een nieuw apparaatje, de Slurpr, dat tot 324 Mbps ‘gratis’ internet mogelijk maakt:

De Nederlandse übergeek Mark Hoekstra lanceert op 1 juni The Slurpr. De Slurpr is een WiFi breedband router die tot zes beschikbare WiFi kanalen gebruikt en deze combineert tot één supersnelle breedband toegangspunt. De Slurpr kiest zelf de zes sterkste open netwerken die beschikbaar zijn. De Slurpr werkt alleen met netwerken die niet beveiligd zijn. Er is dus geen sprake van het kraken van de netwerken (in de strikte zin van het woord).

Echter, het gebruik maken van andermans draadloos netwerk is strafbaar wanneer het opzettelijk en wederrechtelijk gebeurt. Ook als daarbij geen beveiliging wordt omzeild of misleid. Wel moet het voor de ‘meesurfer’ kenbaar zijn dat hij op verboden terrein zit, bijvoorbeeld doordat een netwerknaam met daarin ‘verboden toegang’ wordt gebruikt.

Tweakers meldt nog dat de gebruikte soft- en hardware door Hoekstra zijn vrijgegeven onder een Creative Commons-licensie, waardoor iedereen zijn eigen Slurpr in elkaar kan knutselen.

UPDATE: het ding blijkt duizend euro te kosten en gezien de toon van de homepage ligt de maker niet echt wakker van de juridische aspecten.

Arnoud

Noot Kamiel Koelman bij Zoekallehuizen-arrest

Diverse huizensites halen regelmatig gegevens van de Funda-site van de NVM-makelaars op om zo hun databank aan te vullen. NVM is daar niet van gediend, en procedeert dan ook even regelmatig tegen mensen die dit doen. Kamiel Koelman levert uitgebreid commentaar op het arrest over Zoekallehuizen.nl van vorig jaar. Daar werd zowat alles uit de kast gehaald:

Dit is een arrest waarin nogal wat aan de orde komt, zoals de omvang van het sui generis databankenrecht, de vraag of hyperlinken een openbaarmaking oplevert, de bescherming van technische voorzieningen, de vrijstelling van de tijdelijke kopie, de vraag of de beperkingen van het auteursrecht van dwingend recht zijn en de betekenis van het verzachte contextvereiste bij de citaatexceptie.

Al eerder was uitgemaakt dat een databank als die van Funda niet beschermd is door het databankenrecht. De NVM probeerde het dit keer dan ook met het auteursrecht: er worden immers webpagina’s gedownload en foto’s gekopieerd naar de site van Zoekallehuizen.nl. Dat blijkt geen inbreuk op het auteursrecht te zijn, omdat dit onder het citaatrecht valt.

Bijzonder deze keer is het beroep op robots.txt. Dit is een speciaal bestand waarmee een website-beheerder kan aangeven welke pagina’s niet door zoekmachines en andere robots mogen worden opgevraagd. In dit arrest vond het Hof het niet onrechtmatig om zo’n bestand te negeren, ondanks dat het de meest gebruikelijke manier is op Internet om robots buiten de deur te houden.

Noot bij Gerechtshof Arnhem 04-07-2006.

Arnoud

Hoger beroep in rechtszaak om persoonsdomeinnaam www.112.nl · ISPam.nl

Bram Heerink gaat in hoger beroep, zo meldt Arnout Veenman op ISPam.nl. Heerink verloor half mei een kort geding over deze domeinnaam en moest deze aan de staat overdragen.

Op zijn blog legt Heerink uit waarom:

Ik ben het niet eens met de simpele belangenafweging waartoe de essentie van de zaak wordt teruggebracht. Daarvoor ontbreekt in mijn optiek de juridische grondslag en dat maakt het vonnis te arbitrair. Het is goed om van een hogere rechter hier opnieuw een oordeel over te vragen. Het huidige vonnis werpt meer vragen op dan het beantwoord.

Arnoud

“Ik google” mag niet, “iGoogle” mag wel?

Google’s persoonlijke zoekdienst heet voortaan iGoogle, meldt o.a. Tweakers. Leuke dienst, maar weten de merkenjuristen van Google hier van? Die kreet kan het bedrijf tenslotte bijna 50 miljard euro kosten.

“I Google” is immers Engels voor “ik google” (of “ik googel”, allebei mag), en als er iets is waar merkenmensen allergisch voor zijn dan is het wel dat merknamen als werkwoord worden gebruikt. Dan worden ze namelijk al heel snel gebruikt als generieke term, en dat is dodelijk voor je merk. Een algemene term kan geen merk zijn, want een merk moet een product of dienst onderscheiden van de concurrent.

De merkenadvocaat van Google legt uit:

Het is voor ons belangrijk dat we ons merk beschermen. Als mensen spreken over googlen willen we zeker weten dat ze zoeken met Google bedoelen en niet met een andere zoekmachine.

Op Adformatie meer uitleg van merkenadvocaat Evert van Gelderen:

Verwatering kan (juridisch gezien) plaatsvinden door toedoen van de merkhouder (in dit geval: Google) of door stilzitten van die merkhouder. Met andere woorden: als het Google te verwijten valt dat het merk Google in het normale spraakgebruik de gebruikelijke benaming van het soort product/dienst is geworden, dan kan Google niet langer optreden tegen het gebruik van het merk Google door anderen. De merkhouder zal – in voldoende mate – moeten optreden om te voorkomen dat zijn merk een soortnaam wordt. In dit geval dreigt het merk Google soortnaam te worden voor het zoeken op Internet en zal Google dus actief moeten optreden.

Google is dan ook erg alert op het gebruik van ‘Google’ als werkwoord. Zo las ik in een wat ouder artikel op BNR dat De Dikke van Dale als betekenis van “googelen” gewoon “zoeken op internet” hanteert.

De laatste versie van de Dikke van Dale geeft zoeken op internet als betekenis. Hoofdredacteur Ton den Boon zei dinsdag nog geen waarschuwing te hebben ontvangen.

,,Het is een algemeen bekend verschijnsel dat bedrijven hun merk zo proberen te beschermen”, reageerde Den Boon laconiek. Van Dale is in ieder geval niet van plan haar uitleg te wijzigen. ,,We beschrijven het algemeen Nederlands. U, ik en iedereen gebruikt googelen in deze betekenis.”

Op Taalbank maakte Ton van der Boon zich daar nog kwaad over.

Engelstalige woordenboeken zoals Merriam-Webster en de Oxford English Dictionary hanteren keurig als definitie “to use the Google search engine to obtain information on the World Wide Web”. De eerste keer dat het woord zo gebruikt werd, was overigens in 1999.

Arnoud

Connie Breukhoven wint kort geding

Connie Breukhoven heeft een kort geding gewonnen tegen de websites zijonline.nl en witheet.com, zo las ik donderdag in De Pers. Naast een rectificatie moesten beide sites hun teksten uit Google en Yahoo laten verwijderen.

De site Witheet.com had een oud gerucht opgerakeld door teksten te publiceren waarin werd gesuggereerd dat Breukhoven in het verleden als prostituee zou hebben gewerkt. Het vonnis citeert uit deze tekst het volgende:

Zoals ongetwijfeld bekent beschikt Witheet vaak over justitiedossiers, die nogal eens hier en daar impact veroorzaken. In het dossier [naam eiseres] zitten een tweetal carbondoorslagen afkomstig van de Haagse Zedenpolitie. Destijds, toen prostitutie bij wet formeel verboden was, ging de Haagse Zedenpolitie met grote regelmaat controles houden bij de dames van lichte zeden, waarna ze daarover rapportjes schreven…Volgende week zullen deze originele politiedocumenten ter verificatie van echtheid worden aangeboden bij een gespecialiseerd onderzoeksbureau. Naar rato van het te verwachten resultaat…Stay tuned!
Het is al snel een schending van iemands persoonlijke levenssfeer om dit soort beweringen zomaar te doen. Bovendien is iemand een prostituee noemen, al dan niet in bedekte termen, meestal smaad. Ook als het waar is. Het criterium is tenslotte of met de bewering iemands eer of goede naam wordt aangetast. Het algemeen belang moet gediend zijn met de publicatie.

Het bijzondere aan deze zaak was dat de site ZIJonline.nl het bericht overnam, en dus Witheet als bron gebruikte. Zij stelde dat ze best mogen melden dat Witheet het gerucht meldde. Zo valt te lezen in Nieuws.nl:

Leo van Rooijen van Zijonline schoof woensdag tegenover RTL Boulevard de schuld af op Witheet. “Wij hebben slechts gepubliceerd wat er op hun site stond.”

Nu is het wat makkelijk om te zeggen “jamaar ik herhaal alleen maar wat hij zegt”. Je hebt ook een eigen verantwoordelijkheid bij het verifiëren van berichten. Bovendien was het niet alleen maar overnemen van een bericht. ZIJonline maakte er dit van:

“[eiseres]GENOEMD ALS HOERTJE IN DOSSIER HAAGSE ZEDENPOLITIE!”
Wie krijgt binnenkort het miljoen van [eiseres] dat zij uitloofde voor wie zou bewijzen dat zij als jonge vrouw de hoer gespeeld zou hebben? Dat het miljoen door [eiseres] betaald moet worden lijkt steeds zekerder te worden. Vandaag zijn er dossiers van de Haagse zedenpolitie boven water gekomen waarin staat dat [eiseres] zich prostitueerde…
Op Witheet stond tenminste nog dat de geruchten nog nader onderzocht moesten worden. Deze tekst is veel stelliger: “waarin staat dat ze zich prostitueerde” zonder enige referentie naar de “verificatie van echtheid” die Witheet zou gaan verrichten.

Witheet voegt daar zelf nog aan toe:

Het ging Witheet er juist om, om het duidelijke signaal af te geven, dat binnen de hetze die telkens rond de familie Breukhoven ontstaat, journalisten eerst goed onderzoek dienen te doen, voordat ze wat opschrijven. Daarbij gaven wij het voorbeeld van deze aangereikte documenten. Dat bepaalde “journalisten” er een schepje bovenop doen, daarmee doelbewust en van te voren – mogelijk listig – afgewogen rechtszaken uitlokken, en vervolgens Witheet willen dwingen, de vertrouwelijk stukken te openbaren die afkomstig zijn van bronnen die bronbescherming zijn gegarandeerd, dit allemaal om een kennelijke vrijbrief te hebben om een bepaald – wellicht in potentie winstgevend – boek uit te kunnen brengen, heeft Witheet geen enkele boodschap aan (gehad).

Zowel Witheet als ZIJonline hebben rectificaties gepubliceerd.

Dit is voorzover ik weet de eerste keer dat een site niet alleen de tekst moet weghalen, maar ook de kopie zoals zoekmachines die hebben gemaakt. Bij Google en Yahoo is de tekst altijd nog enige tijd te vinden nadat het origineel is weggehaald. Beide sites kregen dan ook de verplichting om binnen 4 dagen na het vonnis Google en Yahoo per brief opdracht te geven tot verwijdering uit de zoekmachine van de publicaties, op straffe van een dwangsom van EUR 5.000,- per dag.

Arnoud

Google mag toch pornothumbnails tonen

Gevonden op Tweakers.net: Google’s afbeeldingenzoekmachine mag miniaturen (thumbnails) laten zien van de foto’s op de pornografische site van Perfect 10, zo besliste het Amerikaanse 9e Hof van Beroep woensdag.

De afbeeldingenzoekmachine laat kleine versies van een plaatje zien, en linkt door naar de oorspronkelijke pagina. Dat ziet er bijvoorbeeld zo uit:

Iusmentis gif framed

Hierbij wordt gebruik gemaakt van frames, iets waar begin jaren 2000 een hoop juridisch gedoe over was, maar omdat frames eigenlijk best onhandig zijn is dat een beetje op de achtergrond geraakt.

Nu dan toch weer de vraag: mag een zoekmachine de resultaten van een zoekopdracht in een frame laten zien, met daarboven een frame met haar eigen logo?

Naar Amerikaans recht is het antwoord dus ja, wanneer er sprake is van een fair use.

Om een gebruik als “fair” te laten kwalificeren, moet een analyse worden gemaakt van de volgende factoren:

  1. Het doel en karakter van het gebruik, inclusief de vraag of het gebruik commercieel is of educatief en non-profit;
  2. De aard van het beschermde werk;
  3. De omvang en de scope van het overgenomen deel in verhouding tot het beschermde werk als geheel; en
  4. Het effect van het gebruik op de potentiële markt voor of waarde van het beschermde werk.

Het moge duidelijk zijn dat deze analyse in de praktijk bijzonder lastig kan zijn. De interpretatie van deze vier factoren wordt bepaald door eerdere rechtspraak in vergelijkbare gevallen. Alleen afgaan op de omschrijving uit de wet is dus niet voldoende.

Google had recht op fair use omdat het doel en karakter van het gebruik “transformative” was, zoals dat heet. Ze veranderden het originele plaatje significant, door er alleen een thumbnail van te maken en er bij te zetten waar het origineel vandaan komt. Uit het vonnis:

Although an image may have been created originally to serve an entertainment, aesthetic, or informative function, a search engine transforms the image into a pointer directing a user to a source of information. … [A] search engine provides social benefit by incorporating an original work into a new work, namely, an electronic reference tool.

Of deze zaak in Nederland ook zo zou uitpakken, is nog maar de vraag. De Nederlandse auteurswet kent het begrip fair use niet. Google zou moeten betogen dat zij citeren uit de site in kwestie om aankondiging te doen van de inhoud. Dat kan werken maar is nog niet eerder in een rechtszaak verdedigd.

Er is een eerdere zaak over frames geweest, maar daarbij werd door de framer de indruk gewekt dat het materiaal waar hij naar verwees zijn eigen werk was. En dat doet Google niet.

UPDATE: bij Ars Technica wordt nog de vraag gesteld wat dit kan betekenen voor Google Book Search.

Arnoud

OPTA beboet ‘wardrivende’ spammer

Het Nederlandse bedrijf ID2001 moet een boete van 55.000 euro betalen voor het verspreiden van ongewenste reclamemailtjes, zo meldt onder andere Computable. Deze zeer hoge boete (slechts eenmaal werd een hogere opgelegd) voor spam werd onder andere veroorzaakt door het ‘wardriven’, het door een woonwijk rijden en meeliften op andermans onbeveiligde draadloze netwerken. En dat is verboden.

Arnout Veenman van ISPam.nl weet meer:

De reden dat de boete zo hoog is, heeft te maken met het feit dat de spammer over een langere periode zat te spammen. Terwijl deze al in een redelijk vroeg stadium een waarschuwing van OPTA had ontvangen, maar deze in de wind sloeg. Verder wordt het de spammer ook aangerekend dat hij een gefingeerde identiteit gebruikte en niet in ging op verzoeken van consumenten om geen berichten meer te ontvangen.

Klachten over spam kun je overigens kwijt op Spamklacht.nl. Klachten via deze site zetten de OPTA op het spoor van deze spammer.

Arnoud

Google eist domeinnamen van Nederlander op

Onder andere Tweakers en The Register melden dat Google heeft gedreigd met een rechtszaak wegens merkinbreuk over de sites Googledatingsite.nl, Googleonlineshop.com, Googlecommunity.nl en Googlestore.nl. De eigenaar Marcel van der Werf acht de beschuldiging kansloos:

Volgens de beschuldigde is een merk namelijk gelinkt aan een product, maar niet aan het alfabet. Het feit dat de term ‘Google’ in zijn domeinnamen voorkomt, ziet hij dan ook louter als een toevallige verzameling letters die gebruikt kunnen worden om een computer te bereiken, maar niet als een merknaam.

“Deze creatieve opvatting vindt geen steun in het recht”, zou mijn docent merkenrecht zeggen. Dit verweer zou wellicht opgaan als domeinnamen willekeurig werden toegekend en deze keer toevallig de letters g-o-o-g-l-e zouden bevatten. Maar zo werkt het natuurlijk niet. Helemaal niet als je er ook nog eens “Powered by Google” bij zet.

De site Googledatingsite.nl werd alvast maar gesloten door zijn provider. Deze zou verhuisd zijn naar Rusland (“want in Rusland hebben Amerikanen niet zoveel te vertellen”), wat niet alle klanten even leuk vonden.

En voor wie nu denkt “ja maar een google is toch een getal, een 1 met 100 nullen”: dat heet een googol, met O-L dus. En bovendien, ook namen van bestaande dingen mogen als merk worden geregistreerd. Inclusief nummers (bijvoorbeeld vijf, tien of voor mijn part 1850). Google had dus ook best Googol mogen heten, en dan was de uitkomst precies hetzelfde geweest.

Arnoud