Categorie: Innovatie

About Innovatie

Subscribe Feeds

Sonos-speakers mogelijk onbruikbaar bij weigeren privacyvoorwaarden

Geplaatst op in Innovatie, 29 reacties

Gebruikers die niet instemmen met de nieuwe privacyvoorwaarden van Sonos, riskeren mogelijk dat hun speakers op termijn niet meer werken. Dat meldde Nu.nl eerder deze week. De speakerfabrikant gaat de apparaten voorzien van stemassistent Alexa van AmazonGoogle, en dat vereist een akkoord op privacyvoorwaarden. Wie dat weigert, kan geen updates meer installeren en zal dus op zeker moment functionaliteit verliezen. Ja, dat krijg je er van als je van een producten- naar een dienstenmaatschappij verschuift.

Voor veel mensen is dit nogal een verrassing: koop je een duur apparaat, en krijg je na een jaar of zo te horen dat er ineens allerlei privacy-dingen aan vast zitten waar je mee akkoord moet gaan als je niet wilt blijven zitten met een dure presse-papier. Maar juridisch klopt het, en niet omdat je bij aankoop maar beter de voorwaarden had moeten lezen: een Sonos is een abonnement, geen productaanschaf.

Natuurlijk, dat ding met stekker is een best wel feitelijk object dus dat koop je. Maar dat ding is op zich voor weinig dingen bruikbaar. Daar heb je een account voor nodig, zodat je bijvoorbeeld radiostations kunt ontvangen, een koppeling met Spotify of andere diensten kunt maken en andere muziekbronnen kunt streamen. En daar zit hem de crux: het zwaartepunt van de transactie om de Sonos te krijgen is die dienstverlening, dus wordt die transactie in principe als dienst gezien.

De wet kent al heel wat decennia regels over dienstverlening. Alleen zijn die geschreven voor situaties waarin mensen (of bedrijven met mensen) die diensten leveren. Denk aan schoonmakers, nannies, bezorgdiensten, vuilophaling, onderhoudscontracten en dergelijke. De regels uit de wet zijn dan ook geschreven om die situaties te reguleren. Zo staat er best goed geregeld wanneer een dienstverlener mag opzeggen of hoe en wanneer hij recht heeft op geld.

Wat niet in de wet staat, is hoe de voorwaarden mogen worden gewijzigd. Daar komen mensen onderling wel uit, was de gedachte. Specifiek bij consumentencontracten staat er een en ander op de zwarte en grijze lijsten voor algemene voorwaarden, om hen te beschermen tegen al te eenzijdige voorwaarden van dienstverleners. Kort gezegd komt het erop neer dat je kosteloos van je contract af kunt als men het zomaar ineens helemaal omgooit.

Dat is heel leuk bij een vuilophaaldienst of een schoonmaker, maar bij een Sonos heb je daar weinig aan. Daar wil je juist niet opzeggen, want dan heb je niets meer aan het apparaat. Je wilt eigenlijk juist dat bij afwijzen van de voorwaarden de huidige diensten geleverd blijven, zodat je in ieder geval kunt genieten van de dienst zoals oorspronkelijk afgenomen. Maar daar biedt de wet geen grondslag voor.

Conformiteit van het apparaat dan? Dat doet ineens niet meer wat je ervan mocht verwachten. Daar twijfel ik dus over. Volgens mij is er nog steeds niets mis met het apparaat. De slechte werking of geschonden verwachtingen zitten hem in de dienst die bij het apparaat hoort, en volgens mij kun je dat niet toerekenen aan het apparaat. (Iets juridischer: ik zie de overeenkomst namelijk niet als een koopovereenkomst, maar als een gemengde koop/dienst-overeenkomst met het zwaartepunt op de dienst.)

Nieuw mantra: Je bent geen eigenaar van je data, alle diensten die je koopt mogen zomaar stoppen of wijzigen en apparaten kunnen zomaar onbruikbaar worden. Leuk man, die informatiemaatschappij.

Arnoud

Jatten werkt: Instagram verplettert Snapchat met zijn Stories

Geplaatst op in Innovatie, 8 reacties

Een jaar geleden kopieerde Instagram de belangrijkste functie van Snapchat: de verdwijnende fotoverhalen, genaamd Stories. En met succes, las ik bij RTL Z. Beter goed gejat dan slecht bedacht, leken ze bij Instagram te hebben gedacht. En ja, dat is volkomen legaal, zo een feature overnemen van een concurrerende dienst. Er is weinig tot niets te doen aan het ‘jatten’ van ideeën of concepten voor je nieuwe internetdienst.

Ongeveer wekelijks krijg ik van mensen vragen hoe ze hun idee kunnen vastleggen, of voorkomen dat een ander hun concept gaat overnemen en tot een groter succes gaat maken. Het korte antwoord: vergeet het maar, juridisch gezien is er niets aan te doen.

Natuurlijk zijn er juridische rechten, zoals het auteursrecht, merkenrecht of octrooirecht. Maar die gaan je weinig helpen. Een merkrecht helpt je alleen tegen gebruik van de náám van je dienst. Kwestie dus van andere naam verzinnen. Ook het auteursrecht zal niet helpen, want dat beschermt tegen overname van de broncode van je software, en die kan je concurrent toch al niet te pakken krijgen.

Patenten oftewel octrooien zijn het aangewezen middel om features van een product te beschermen, ook als ze geheel onafhankelijk zijn gebouwd en onder eigen naam op de markt komen. Maar specifiek in de ICT sector is ook dat erg moeilijk. Ik hoef maar ‘softwarepatent’ te zeggen en de halve sector begint te schuimbekken, en met reden want er zijn me een partij idiote patenten verleend op totale trivialiteiten, volslagen bekende ideeën en ga zo maar door. Dat kon ook allemaal door steeds ruimere jurisprudentie, met name in de VS.

Recent lijkt daar een kentering in te zijn gekomen door het Alice-arrest uit 2014, waarin grofweg werd gezegd dat bekende dingen automatiseren niet patenteerbaar is en dat je voor een uitvinding toch echt een stukje technische, hardwarematige verbetering nodig hebt. 99% van de lopende softwarepatenten voldoet daar niet aan. Langzaam maar zeker begint het softwarepatent dan ook ten onder te gaan.

Praktisch gezien zie ik dan ook weinig tot niets dat je kunt doen tegen zulk ‘jatwerk’ van je concurrenten. Ja, één ding: zorgen dat je steeds blijft innoveren, zodat men altijd twee features achterloopt. Ergens wel grappig, want het is dus juist het gebrek aan patenten in deze wereld dat zorgt voor de innovatie.

Arnoud

Augmented reality mag je als gemeente niet zomaar reguleren

Geplaatst op in Innovatie, 11 reacties

Een rechter in Wisconsin heeft een gemeentelijke vergunningseis voor augmented reality games ongrondwettig verklaard, las ik bij Ars Technica. De maker van het spel Texas Rope ‘Em (een soort Pokémon Go) had bezwaar gemaakt tegen de regeling dat dergelijke aanbieders een vergunning moeten aanvragen en aan diverse eisen moeten voldoen, zoals de rotzooi van je spelers opruimen en zorgen voor toiletfaciliteiten en beveiliging (net zoals bij fysieke evenementen verplicht was). Maar die eis mocht men niet opleggen: een augmented reality spel is een mening, geen evenement. Hoe zou dat bij ons uitpakken?

In Nederland speelt iets vergelijkbaars: de gemeente Den Haag ligt in de clinch met de aanbieder van Pokémon Go omdat deze in Kijkduin wel heel veel spelers aantrekt, en dat de nodige overlast en schade geeft, met name in de fragiele duinen. Het aangekondigde kort geding is voor zover ik kan zien nog niet tot een einde gekomen. Ik denk dat Den Haag niet zal winnen, omdat het lastig is een spelaanbieder te verwijten dat haar spelers in een heel ander land zich misdragen.

Om diezelfde reden betwijfel ik sterk of het zou werken om zulke regels in een algemene plaatselijke verordening (APV) op te nemen, zoals die Wisconsinsche gemeente had gedaan. Regulering van een fysiek evenement is één ding: dat gebeurt in zijn geheel in jouw gemeente, er is een stuk terrein aan te wijzen waar de spelaanbieder verantwoordelijk voor is. Maar een virtueel evenement gebeurt niet feitelijk in de gemeente. Dat er spelers zijn in de gemeente vind ik wat anders.

Tegelijk zie ik het probleem wel, en we kwamen er niet uit vorig jaar toen dit gebeuren een ding werd. Het lastige helemaal is hier dat de spelaanbieders vaak niet eens zelf de locaties kiezen, die komen door crowdsourcing tot stand of worden gekozen uit openbare bronnen. Dan kun je moeilijk spreken van invloed van de aanbieder om op die locatie het spel te gaan spelen. Ik zou het pas hun verantwoordelijkheid vinden als de virtuelespelaanbieder zelf koos voor die locatie, bijvoorbeeld wanneer Scouting Nederland een speurtocht aankondigt in Scheveningen en scouts uit het hele land daar ineens neerstrijken.

Arnoud

De opmars van de blockchain en haar gevolgen voor het contractenrecht

Geplaatst op in Innovatie, 6 reacties

Wezenlijk nieuw in het recht zijn de mogelijkheden voor nieuwe diensten op basis van blockchaintechnologie. Deze technologie is ontwikkeld in 2009 als onderdeel van de virtuele valuta bitcoin. Het betaalsysteem Bitcoin is in 2009 op de markt gebracht als opensourcesoftware door – vermoedelijk – de Japanner Satoshi Nakamoto. Het betaalsysteem realiseert een virtuele valuta: geen vordering op de bank maar digitale getallen die op zichzelf waarde vertegenwoordigen. Met wiskundige berekeningen worden transacties geautoriseerd. Dit gebeurt op decentrale wijze: er is geen centrale autoriteit, geen bank, die als ultieme arbiter uitspraken doet over transacties. Het gehele netwerk aan bitcoingebruikers beslist tezamen of een transactie legitiem is of niet. En dat opent perspectieven.

Bitcoin kwam precies op het goede moment: vlak na de bankencrisis en net op een moment dat betalen op internet weer eens in de aandacht stond. Het netwerk was groot genoeg om het decentrale stemmen over transacties mogelijk te maken zonder dat één partij daar disproportioneel invloed op kon krijgen. Als digitaal equivalent van contant geld heeft het echter een tikje een kwade reuk gekregen, omdat ook criminelen haar waarde hebben ontdekt – niet-traceerbare betalingen zijn een prachtige manier voor afpersers, datagijzelnemers en ander gespuis om hun sporen verborgen te houden.

Onderliggend aan Bitcoin is de zogeheten blockchaintechnologie. Deze kan veel meer dan alleen virtuele valuta faciliteren. Iedere activiteit waarbij informatie op onweerlegbare wijze moet worden bijgehouden, en een centrale autoriteit niet wenselijk of haalbaar is, is geschikt om middels een blockchain te realiseren. Te denken valt aan identiteitsdiensten, onderhandse aktes, data-opslag of veilig elektronisch stemmen. Daarmee is de noodzaak verdwenen om op één notaris of andere derde partij te moeten vertrouwen.

Een op de blockchain voortbouwende ontwikkeling met juridische relevante is het zogeheten slimme contract. Het gaat hier dan niet om creatieve contractuele bepalingen, maar om softwareprogramma’s die zelfstandig contractuele afspraken uitvoeren en handhaven. Deze programma’s worden in de blockchain geplaatst en opereren vanaf dat moment autonoom. Zij kunnen bijvoorbeeld een betaling ontvangen en vasthouden totdat een specifieke feitelijke handeling (zoals overdracht van een domeinnaam) is verricht, en deze daarna vrijgeven aan de overdragende partij. Zolang de handelingen automatisch uit te voeren zijn en de triggers objectief meetbaar, is opname in een slim contract mogelijk.

Dit roept vragen op: kunnen computers zelfstandig rechtshandelingen verrichten zoals een aan- of verkoop, en wie is voor de gevolgen aansprakelijk te houden? Ook de vraag hoe om te gaan met een programmeerfout of een onbedoelde handeling is een lastige kwestie. Komt dit voor rekening van de programmeur, of is het gewenst dat de rechter daar toch een corrigerende uitspraak kan doen? Dat laatste staat natuurlijk op gespannen voet met het autonome karakter van deze contractsvorm. En zelfs als dat gewenst is: kán dat wel, nu het contract gedecentraliseerd in de blockchain opgenomen is en daarmee niet door één partij te beïnvloeden?

Het debacle rond The DAO laat zien hoe dit kan uitpakken. The DAO is een gedecentraliseerd investeringsvehikel dat opgezet is middels een berg van die slimme contracten, gebruik makend van de Ethereum-blockchainimplementatie. In een van die contracten staat een foutje, althans een onbedoelde feature, waardoor een hacker een zogeheten child DAO, zeg maar een dochtermaatschappij van DAO, op kon zetten waar hij eigenaar van was, met een klein startkapitaal. Het foutje leidde ertoe dat bij het opheffen van die child DAO er een restbedragje overbleef. Zet dan een heleboel DAO’s op en hef ze weer op, en je hebt een aardig bedragje bij elkaar gehackt. Is dit nu legaal of niet?

Naar de letter van het slimme contract is dit legaal. Zo werkt het contract nu eenmaal, en in commentaar bij dat contract werd expliciet gezegd “Niets anders dan deze softwarecode is bindend”. Een juridische standaardfrase – de zogeheten entire agreement-clausule. Maar dat pakte hier wel heel vervelend uit: nu kon men ook niet meer zeggen dat dit onbedoelde bijeffect ongeldig zou moeten zijn.

Als dit een klassiek contract was geweest, dan was dit probleem te beheersen geweest. Je stapt naar de rechter, en die gaat naar redelijkheid en billijkheid interpreteren wat partijen bedoeld hadden. Gezien de situatie lijkt het me evident dat de rechter hier had geoordeeld dat dat geld terug moest. De organisatoren van het netwerk hadden nog maar één keus: alle software van alle gebruikers aanpassen zodat deze de betreffende transacties zou negeren. Dat is alleen natuurlijk wel een forse breuk met het principe dat slimme contracten onbreekbaar zijn en dat niemand er zeggenschap over heeft. Een fundamentele vraag is dan ook: kan en mag een rechter ingrijpen in slimme contracten?

Arnoud PS: dit is een voorpublicatie uit editie 2017/18 van De Wet Op Internet. Teken snel in!

Mag ik de API achter een app zelf aanroepen?

Geplaatst op in Innovatie, 26 reacties

Een lezer vroeg me:

De app van mijn bank is leuk en aardig, maar ik wil eigenlijk bepaalde kerncijfers in mijn thuisdashboard getoond hebben. Technisch kom ik daar wel uit, maar mag ik die API aanroepen voor mezelf? Het is in principe dezelfde informatie heen en weer als de app zou doen, maar ik doe het niet op de officiële manier. Krijg ik dan problemen?

Zuiver juridisch gezien zie ik hier geen probleem mee. Als je gerechtigd bent een API aan te roepen, dan is het niet strafbaar of onrechtmatig om die aan te roepen. Je gaat hier dus niet voor de cel in, en de bank zal ook geen schadeclaim kunnen indienen.

Als je rare trucs gaat toepassen om de API dingen te laten doen die niet de bedoeling zijn, dan kan dat anders liggen. Informatie opvragen waar je eigenlijk niet bijhoort, mag je niet zomaar doen. In theorie is dat computervredebreuk.

Praktisch gezien kun je er wel problemen mee krijgen, in ieder geval één simpele: als de bank jouw aanroepen ziet als misbruik of bedreiging, dan blokkeren ze die. Dat zal al snel betekenen dat je ook via de officiële app niet meer bij je bankgegevens kunt of overboekingen kunt doen, en dat lijkt me erg vervelend voor een consument. Want zonder internetbankieren je bankzaken doen is een hele uitdaging tegenwoordig.

Ik zou dit dus alleen doen als de bank het goedvindt, of als je zeker weet dat de aanroepen niet te onderscheiden zijn van ‘echte’ aanroepen.

Arnoud

Duizenden virtuele konijnen gaan dit weekend dood vanwege de diensteconomie

Geplaatst op in Innovatie, 26 reacties

Dit weekend zullen duizenden virtuele konijnen in Second Life permanent in ‘winterslaap’ gaan, las ik bij Vice. Het gaat om een keiharde en onomkeerbare dood van de gerenderde beestjes – de leverancier achter de Ozimal ‘breedables’ trekt de stekker uit de server waarmee de konijnen periodiek hun virtuele voedsel aangereikt krijgen. En dat krijg je ervan als je van producten naar diensten gaat: als de dienstverlener dan wil stoppen (wat gewoon mag), dan ben je je dure product kwijt.

Second Life is allang geen hype meer, maar wel erg populair bij hen die er meerwaarde in zien. Eén interessant aspect is het fenomeen ‘breedables’. Hierbij koop je een diertje, maar je weet op voorhand niet precies welke eigenschappen het zal hebben. Je kunt het dus opvoeden en zien groeien, en natuurlijk moet je het goed verzorgen en regelmatig voeden. Een populaire leverancier daarvan was dat Ozimal, dat al heel vroeg erg aandoenlijke konijntjes wist te leveren.

Dat voeden gaat niet via Second Life zelf, daar was dus een server van dat Ozimal voor nodig. Dat was meteen ook een deel van het verdienmodel, want eten moet je kopen. Deed je dat niet, dan ging je beestje in winterslaap tot dat er weer eten kwam, en omdat die server nu uit de lucht gaat is die winterslaap nu definitief.

En ja, dat mag zomaar. De reden voor het uitzetten wordt niet genoemd (behalve in een inmiddels weggehaalde blog een cease & desist van iemand met niet nader genoemde reden), maar zelfs als er geen reden is dan mag het. Je kunt van een dienstverlener in het algemeen niet verlangen dat deze tot in lengte van dagen zijn dienstverlening voortzet, zelfs niet als je hem betaalt voor die diensten.

Juridisch gezien is er geen verschil met een telecomleverancier die abonnementen opzegt omdat ze commercieel niet meer haalbaar zijn, of met een schoonmaakbedrijf dat haar diensten staakt of een kapper die met pensioen gaat. Alle drie staan ze in hun recht, en de algemene voorwaarden kunnen daar hooguit in beperkte mate grenzen aan stellen. Maar omdat die vaak door de dienstverlener zelf worden geschreven, is de kans klein dat je daar wat uit kunt halen. Meer dan te veel vooruitbetaald geld terugeisen of de lopende periode mogen uitzitten zit er eigenlijk nooit in.

Of dit een probleem is, weet ik zo niet. Het lijkt me ook wel erg cru om van zo’n bedrijf te eisen dat ze levenslang een server aan laten staan. Hoe lang is levenslang dan immers, en wie gaat dat betalen? En als je zegt, zo lang klanten betalen moet het aan blijven, bij welk minimumaantal klanten mag men dan wél stoppen?

Onrechtvaardig voelt het wel, zeker in dit geval waar het om superschattige konijntjes gaat. Maar ook bij knuffelbare dienstverlening geldt: het mag gewoon. Slaap zacht dus, virtuele beestjes.

Arnoud

EU legt Facebook 110 miljoen euro boete op voor misleiding bij overname WhatsApp

Geplaatst op in Innovatie, Privacy, 7 reacties

De Europese Commissie heeft Facebook een boete van 110 miljoen euro opgelegd voor het geven van misleidende informatie bij de overname van WhatsApp. Dat las ik bij Tweakers. Bij deze overname had Facebook beloofd geen gegevens van hun sociale netwerk te combineren met de dienst van WhatsApp, maar dat gebeurde twee jaar later toch. Vanwege de omvang van de deal was toestemming van de Europese Commissie nodig, en de boete is vanwege het bewust misleiden van de Commissie bij het verstrekken van de gevraagde informatie om de deal in te kunnen schatten. Maar doet 110 miljoen euro eigenlijk wel genoeg pijn?

Het persbericht van de EC legt uit dat de boete niet opgelegd wordt voor het combineren an sich. Dat is wellicht in strijd met privacywetgeving, maar daar moet een lokale privacy-autoriteit (zoals de Ierse Autoriteit Persoonsgegevens) over beslissen. Het gaat om het feit dat Facebook niet duidelijk heeft aangegeven dat ze dit zou gaan doen; sterker nog, ze hebben expliciet gezegd dat dit technisch helemaal niet kón. En twee jaar later kon het toch, iets dat Facebook gewoon wíst toen ze zei van niet. Dat is dus boetewaardig.

De boete van 110 miljoen euro is ongeveer de helft van wat de Commissie op mocht leggen onder de relevante regelgeving. Facebook had meegewerkt en openheid van zaken verschaft, en dat is een grond voor boeteverlaging. Maar wat dan moeilijk te verkroppen is, is dat het verder geen gevolgen lijkt te hebben. De koppeling wordt niet ineens verboden, en de deal wordt al helemaal niet teruggedraaid.

Today’s decision has no impact on the Commission’s October 2014 decision to authorise the transaction under the EU Merger Regulation. Indeed, the clearance decision was based on a number of elements going beyond automated user matching. The Commission at the time also carried out an ‘even if’ assessment that assumed user matching as a possibility. The Commission therefore considers that, albeit relevant, the incorrect or misleading information provided by Facebook did not have an impact on the outcome of the clearance decision.

Oftewel: de beslissing om de overname toe te staan, was niet afhankelijk van een belofte om de gegevens niet te koppelen. Zelfs als Facebook vooraf had gezegd wél te zullen gaan koppelen, dan nog zou het zijn goedgekeurd. Dan kun je achteraf niet meer zeggen als toezichthouder dat de misleidende informatie nu moet leiden tot ongedaanmaking van de deal. Begrijpelijk maar wel frustrerend.

De voornaamste reden om het zelfs dan toe te staan, was overigens dat er genoeg andere partijen zijn die targeted advertenties kunnen faciliteren en profielen opbouwen. Oftewel, uiteindelijk maakte die koppeling toch niets uit qua hoe hard je privacy wordt geschonden.

Arnoud

Het nieuwste hot issue voor juristen: #legaltech

Geplaatst op in Innovatie, 5 reacties

Legal tech, wat een prachtige term. Hip en technologie-georiënteerd, en gericht op een sector die de afgelopen tien jaar veel aanzien heeft gewonnen. Harvey Specter meets Mission Impossible. De term legal tech verwijst eigenlijk naar alle technologie, met name ICT-technologie, die het werk van de juridische dienstverlener raakt. De recente opkomst van big data en kunstmatige intelligentie hebben legal tech op de kaart gezet, maar de technologie is natuurlijk al ouder.

De eerste stap naar legal tech betrof het automatiseren van de randzaken rond het juridisch werk. Tijdschrijven, dossierbeheer en opmaken van documenten bijvoorbeeld. Dit leverde een forse efficiencyslag op, maar veranderde niet fundamenteel de manier van werken van de juridische professional zelf. Een mooi recent voorbeeld van dit laatste is het juridisch toetsenbord: allerlei voor juristen relevante typografische functies met één knop beschikbaar. Zo is het paragraaf-teken en het copyrightsymbool direct beschikbaar, en kan een document ook met één knop direct van enkele naar anderhalve of dubbele regelafstand worden gezet. Zelfs het invoegen van voetnoten is direct mogelijk.

Het praktisch nut zie ik, maar het voelt een tikje overdreven. Ook zonder juridisch toetsenbord is het heel goed mogelijk om dit soort dingen eenvoudiger te maken. Het vergt een kleine tijdsinvestering in Word, meer niet. En die investering is het zeker waard als je werk bestaat uit het produceren van teksten.

De tweede stap kwam al dichter in de buurt: het automatisch kunnen opzoeken van referenties en jurisprudentie. Online databases maakten het achterhalen van bronnen en het zoeken naar onderbouwingen een stuk eenvoudiger. Modelcontracten gaven inspiratie bij het schrijven van overeenkomsten. Nog steeds was het werk zelf ongeveer hetzelfde, maar wederom een forse efficiencyslag.

De derde stap in legal tech raakt het juridisch werk zelf. Het analyseren van zaken met big data bijvoorbeeld: welke strategieën zijn handig, wat weten we van deze rechter gezien eerdere uitspraken of wat hebben we bij andere klanten geleerd van deze wederpartij. Het doorspitten van dossiers op red flags of aantrekkelijke bestanden. Of het door een kunstmatige intelligentie laten analyseren van een brief van een wederpartij: zit hier iets bijzonders in, kunnen we het met standaardargumenten afdoen of hoeven we niet te reageren?

Deze derde stap maakt juristen natuurlijk nog steeds niet overbodig. Maar de focus in hun werk verschuift zo wel sterk. Dit is het verschil met de eerste stappen, die alleen efficiencyslagen gaven en geen fundamentele wijzigingen. Deze derde stap is wel fundamenteel: we gaan vertrouwen op big data analyses en kunstmatige intelligentie in plaats van alles zelf te controleren en na te vragen.

Legal tech kan dus toegevoegde waarde bieden als ze op een van die gebieden de jurist kan ondersteunen, bijvoorbeeld door efficiënter te werken, sneller informatie te laten binnenhalen of zaken te laten verifiëren. Een voorbeeld is een contractengenerator: per vakgebied zijn sjablonen beschikbaar, waar de jurist middels vragen een document op maat mee maakt dat hij als startpunt gebruikt voor het échte werk.

Welke problemen komt men zoal tegen? Tijd is de belangrijkste. Contracten moeten altijd snel, liever gisteren dan vandaag. Tijd besparen bij het opstellen van een contract is dus een aantrekkelijk selling point. Overzicht is een daarvan afgeleid probleem: weet je over drie jaar nog wat er ook weer exact in artikel 18.3 staat? Welke partijen waren dit ook weer, deden hun Belgische zustermaatschappijen ook mee en mocht het contract nu wel of niet worden verkocht? Metadata, denkt de ICT-er nu, en inderdaad liggen daar grote kansen.

Maar waarom nu pas? De ICT en haar innovaties kennen we al twintig jaar, waarom is het nu pas een hashtag waard dat juristen ook gaan automatiseren?

De juridische sector heeft een imago van weinig veranderingen. Ergens is dat logisch: het werk is fundamenteel niet anders dan zeg vierhonderd jaar geleden. Ook toen waren er conflicten die met juridische argumenten bevochten moesten worden, of afspraken die op papier gezet moesten worden. De onderwerpen waren natuurlijk anders en de rechtsregels ook, maar dat doet er uiteindelijk minder toe.

Tegelijk is het ook gek. De meeste juristen staan zeer open voor nieuwe ontwikkelingen, van de laatste gadgets tot grote maatschappelijke innovaties. En ook dat is logisch, dat is ook deel van je werk. Als je niet weet hoe faxen werken, dan kun je geen rechtsvragen over de rechtsgeldigheid van een faxbericht beantwoorden, om eens wat te noemen. Noviteiten horen bij het werk. Dus waarom bleef het juridisch werk dan zo lang hetzelfde?

Vele verklaringen zijn voorgesteld. Het declarabele-urensysteem met name zou innovatie hinderen: wie efficiënter werkt, kan minder uren declareren. En als je dan ook nog een systeem hebt waarbij de partners een percentage krijgen van elk uur van hun medewerkers, dan is er wel een heel sterke prikkel op veel uren draaien. Maar dat kan niet genoeg zijn: wie efficiënter werkt, draait weliswaar minder uren aan een klus, maar kan dan toch zeker de rest aan andere klanten besteden?

Voor mij zit het hem eerder in het simpele motto “Don’t change a winning team”. Kantoren die goed draaien, hebben het druk. In een drukke omgeving even een stevige verandering doorvoeren is niet wenselijk. Dat kost tijd en concentratie, en beiden heeft men al te weinig. Dus dat komt volgend jaar wel. En pas nu zijn we zo ver dat iedereen het écht te druk heeft, zodat we nu dan in vredesnaam maar over moeten naar die nieuwe systemen. Denk ik.

Arnoud

Mag Microsoft nu wel gebruik van andere browsers aan banden leggen?

Geplaatst op in Innovatie, 40 reacties

In Windows 10 S wordt het een stuk lastiger om van browser te wisselen, meldde de NOS recent. Microsofts nieuwe browser Edge blijft altijd standaard aanwezig: andere browsers kun je wel installeren met enige moeite, maar ze zullen nooit als standaardbrowser kunnen opereren. Maar hee, in 2013 kregen ze een megaboete voor precies dat: te weinig keuze in browsers op Windows. Waarom durven ze het dan nu wel?

De boete uit 2013 was voor de situatie in 2009, en acht jaar geleden is in ICT-land haast een eeuwigheid. Microsoft had lange tijd haar browser Internet Explorer als vaste standaard voorgeïnstalleerd bij Windows, en de concurrent (Netscape bijvoorbeeld, wie kent dat nog) kwam er zo nauwelijks tussen. Ja, je kon het downloaden maar wie dééd die moeite? Weet je wel hoe veel gedoe dat is, iets downloaden en installeren?

Ja precies, dat is wel even iets anders tegenwoordig. Software binnenhalen is een seconde of twee en een klik in de appstore naar keuze. Dus dat maakt het al makkelijker om er tussen te komen.

Op zich was het ook in 2009 niet automatisch een probleem als je producten bundelde. Het werd pas een probleem als je een economische machtspositie (niet helemaal hetzelfde als een monopolie) had, en dat had Microsoft op dat moment vrij evident in de markt voor operating systems. Zo’n machtspositie mag je niet misbruiken, onder meer niet door mensen een ander product verplicht ook te laten kopen.

Vandaag de dag is dat echt wezenlijk anders. Microsoft Windows is nog steeds een relevant platform, maar lang niet meer zo groot als destijds in 2009 of daarvoor. Apple heeft een significant deel van de markt voor besturingssystemen – maar nog belangrijker, Google heeft met Android een nóg groter deel.

Want nee, de markt is niet meer de desktop met hier en daar een laptop, de markt is verschoven naar smartphones, tablets en hier en daar een laptop. En op die markt is Microsoft een kleine. En mededingingsrechtelijk gezien mogen kleine partijen hun gang gaan met bundelen of verplichte instellingen. Dat lost de markt zelf op: als mensen dit niet leuk vinden, dan kopen ze geen Windows S meer maar een Android tablet of misschien wel een iPad.

Arnoud

Mag je andermans brakke IoT-apparaten op afstand onschadelijk maken?

Geplaatst op in Innovatie, Security, 25 reacties

De brickerbot is terug, las ik bij Ars Technica. Het gaat om een initiatief van de mysterieuze “Janit0r”, een handige hacker die brakke apparaatjes met internetverbinding kaapt en gebruikt om hun broertjes en zusjes permanent stuk te maken (“bricken”, oftewel de enige resterende functionaliteit is die van een baksteen). Dit omdat dergelijke apparaten zó veel schade aanrichten dat het niet mooi meer is, en geen hond zin heeft daar wat aan te doen.

De frustratie is begrijpelijk. Aanvallen door gekaapte Internet-of-Things apparaten lopen aan alle kanten de spuigaten uit. Zo zette een denial-of-service aanval door gehackte videorecorders en webcams het wereldrecord voor grootste aanval ooit. En dat is belachelijk: hoe moeilijk is het nu werkelijk om een webcam of recorder te beveiligen tegen triviale kapingen?

Het probleem is, zoals security-expert Bruce Schneier recent mooi aangaf, dat niemand zich geroepen voelt er wat tegen te doen. Consumenten vinden het niet hun probleem dat een apparaat lek is. Leveranciers pakken de snelle winst en verwachten geen toename in de verkoop als er “Nu extra veilig tegen hacks” of “100% niet-kaapbaar garantie” op de doos staat. Internetproviders merken weinig van de aanvallen, omdat de data in één specifiek netwerk te klein is om overlast te geven. En voor toezichthouders is het probleem te diffuus om op te treden, nog los van ontbrekende wetgeving. Brakke apparaten aan internet hangen is volstrekt legaal.

De oplossing zit natuurlijk in dat laatste: verplicht leveranciers tot ICT-veilige apparatuur. Net zoals apparaten niet mogen ontploffen en niet giftig mogen zijn, mogen apparaten niet onveilig zijn in de zin van hackbaar of te kapen voor ddos-aanvallen. Dat is niet moeilijk, wel een hoop gedoe en natuurlijk kost het geld, maar als álle leveranciers dat moeten dan blijft het speelveld gelijk.

De tactiek van de Janit0r is slim. Door die apparaten fysiek onbruikbaar te maken, komt het probleem bij de consument te liggen. Die moet nu gaan klagen bij de winkel (waardoor het probleem verschuift) of hij heeft een nutteloos apparaat (waardoor het probleem weg is). En de winkel zou dan bij genoeg klachten zijn inkoopbeleid moeten gaan herzien.

Lastig is natuurlijk: dat mag eigenlijk niet, andermans apparaat permanent uitschakelen. Dat is binnendringen en schade aanrichten, en dat is een strafbaar feit.

Tenzij je zegt: het gaat hier om zaakwaarneming, de juridische figuur waarbij je je bemoeit met andermans zaken om verdere schade te voorkomen. Je mag bij de buren een ruitje intikken als je ziet dat er nog een spreekwoordelijk pannetje melk aan staat terwijl ze net op vakantie zijn gegaan. En als de tuinslang ’s nachts ineens op volle kracht sproeit, mag je die dichtdraaien. Dan mag je dus ook die datalekkende apparaten dichtdraaien, zou dan het argument zijn.

Wat vinden jullie? Terecht gepast ingrijpen of niet?

Arnoud