Innovatie Archieven - Pagina 20 van 41

Kan de blockchain je makerschap en auteursrecht bewijzen?

Geplaatst op 2 december 201627 november 2016 in Innovatie, Intellectuele rechten, 13 reacties

security-beveiliging-ketting-slot-chain Een lezer vroeg me:

Bewijzen dat je auteur bent van een werk, blijft een lastige. Nu zie ik mogelijkheden om dat in de blockchain vast te leggen. Hoe juridisch houdbaar zou dat zijn?

De wet stelt geen eisen aan het bewijs dat je auteursrecht hebt. Bewijs mag met alle middelen worden geleverd (art. 152 Rechtsvordering). Dat is met name van belang als het auteursrecht nog steeds bij de originele maker ligt, aangezien er voor het krijgen van auteursrecht geen registratie of iets dergelijks nodig is. Er is dan een werk en iemand die zegt dat hij het gemaakt heeft, maar geen officieel stuk waaruit dat onomstotelijk blijkt.

Als het auteursrecht wordt verkocht, moet dat op papier met handtekening (art. 2 Auteurswet). Dat kan dan tellen als bewijs, maar niet helemaal: hoe weet je dan dat de verkoper écht de maker is van het werk?

Bestaande systemen waar je “je werk vastlegt” komen er eigenlijk altijd op neer dat de dátum wordt vastgelegd waarop het werk bestond samen met iemands naam. Het idee is dan dat als die naam en die datum vastliggen, het bewijs rond is: wie anders dan de auteur kon als eerste het werk registreren?

Maar waterdicht is dat niet. Vrijwel elk van die systemen staat toe dat je andermans werk deponeert. Ze voeren immers geen inhoudelijke check uit, en dat kan ook niet zonder een hele bewijsprocedure. Dus de toegevoegde waarde van zulke systemen is voor mij nul. (En als ze dan óók nog gaan roepen dat je “je idee kunt vastleggen” dan noem ik het oplichting. Maar dat terzijde.)

De blockchain is een technologie om dingen vast te leggen op zo’n manier dat er niet mee gesjoemeld kan worden achteraf. Ook niet door de centrale autoriteit om te kopen of de database te hacken. Dat is allemaal zó ver gedecentraliseerd dat je geen single point of failure meer hebt. Het is dus op zich prima om een blockchain-gedragen systeem op te zetten om werken mee te dateren inclusief naam (beweerdelijk) auteur. Ik kan me niet voorstellen dat daar ooit discussie over komt. Maar de discussie “hee je hebt mijn werk gedeponeerd” wordt er niet mee opgelost.

Arnoud

Kunstmatige intelligentie kan uitspraken Europees Hof Mensenrechten voorspellen

Geplaatst op 9 november 20164 november 2016 in Innovatie, 15 reacties

Nou nou, poe poe. Een AI systeem ontwikkeld aan de University College London, the University of Sheffield, and the University of Pennsylvania kan uitspraken van het hoogste Europese mensenrechtenhof voorspellen, las ik bij Ars Technica. Men had het systeem 584 uitspraken gevoerd en op basis daarvan wist het in 79% van de gevallen correct de uitkomst van het arrest (schending mensenrechten of niet) aan te geven. Een knappe prestatie, met voor mij het opmerkelijk inzicht dat het EHRM haar uitspraken kennelijk vooral laat afhangen van de niet-juridische feiten en veel minder van de juridische argumenten. Maar voegt het veel toe?

Legal tech heeft nu ook de Legal AI ontdekt: waarom een dure mens nog juridische dingen laten uitspitten als een computer dit beter en sneller kan. Vandaar Ross, de AI robot gebaseerd op IBM’s Watson technologie. En er zijn er meer, herinnert u zich mijn rant nog over die parkeerbonwizard pardon chatbot pardon AI Virtual Lawyer met chatinterface.

De software van deze universiteiten voelt ergens in dezelfde cagegorie. Ja, het analyseren van grote bakken tekst (want dat zijn vonnissen, uiteindelijk) om daar patronen in te herkennen, daar zie ik wel wat in. Alleen, wat is het nut? Die software kan bij lange na niet zelf een uitspraak doen, en ik weet niet of ik er vrolijk van word als de EHRM-rechters eerst eens kijken wat de AI zegt dat de uitspraak wordt.

Het is natuurlijk een knappe prestatie. Arresten van het EHRM zijn altijd grote lappen tekst met veel haken en ogen, dus wie daar doorheen weet te komen én een verrassende conclusie kan trekken, die heeft echt wel iets bereikt.

Dus mis ik iets? Wat is de waarde van deze innovatie?

Arnoud

Apple haalt tientallen gokapps uit Nederlandse App Store

Geplaatst op 18 oktober 201613 oktober 2016 in Innovatie, 18 reacties

Tientallen apps voor casino’s en sportweddenschappen zijn door Apple uit de App Store verwijderd, meldde de NOS vorige week. Dit naar aanleiding van verzoeken van de Nederlandse Kansspelautoriteit; kansspelen organiseren is immers verboden en een app die dat faciliteert dus ook. Maar toch vind ik dit gek: hoezo vráág je zoiets als toezichthouder, en dan ook nog eens aan een andere partij dan de aanbieder van die kansspelen?

In Nederland is het organiseren van kansspelen al heel lang wettelijk verboden. Er komt verandering aan, met name ten voordele van internetgokken, maar dat duurt nog even. Tot die tijd mag je dus Nederlanders niet laten gokken (althans niet als er geld te winnen is, behalve als promotioneel kansspel).

Daar kun je van alles van vinden, maar juridisch gezien lijkt het me in de haak dat de Kansspelautoriteit op zoek gaat naar overtreders en ze vervolgens een last onder dwangsom oplegt om daarmee te stoppen. Dat is immers de geëigende weg: er is een wet, er is een toezichthouder die iets een overtreding vindt en dan komt er een last (besluit met verplichting). Daar kun je dan tegen in bezwaar bij de Ksa zelf, en daarna naar de bestuursrechter.

De route die hier wordt gekozen, doet bepaald raar aan. In plaats van een besluit te nemen tegen de aanbieders van de app of het achterliggende spel, zegt de Ksa tegen Apple “volgens ons is dit illegaal, wilt u daar wat aan doen” en dan haalt Apple die apps uit de store. Ja, notice en takedown bestaat en Apple verbiedt in haar voorwaarden apps die in strijd zijn met toepasselijke wetgeving. Dus Apple staat in haar recht, volgens mij.

Alleen: ik blijf erbij dat een overheidsinstantie niet mag vragen. Niet kán vragen. Natuurlijk, ze kunnen dingen in de vragende vorm formuleren en er bij zeggen dat het geen verplichting is et cetera et cetera. Maar uiteindelijk blijft het een uitspraak van een overheidsinstantie die een paar stevige knuppels in de kast heeft staan. En dan komt het toch een heel eind over als een bevel.

Dat is dus waarom we die constructie hebben van besluiten, bezwaar en beroep bij de rechter. Net als in het strafrecht, waar de politie geen dingen vraagt maar ze vordert. Bij die vorderingen staan grenzen en procedures in de wet (met name het wetboek van Strafvordering), en die heeft men dan te volgen. Zo weten we dat de gevorderde zaken legaal zijn en netjes verlopen. En als dat niet gebeurt, dan kan de rechter daar wat mee doen.

Hier gaat het mis. De aanbieders van de apps kunnen niets doen tegen de Ksa, want formeel is er geen besluit tegen ze genomen dat die apps illegaal zijn. Ook kunnen ze niet protesteren bij Apple, want Apple mag immers doen wat haar goeddunkt zo staat in de voorwaarden (en bij zakelijke partijen is dat in principe legaal om in je voorwaarden te zetten). Maar raar is het wel.

Arnoud

Mag je een kunstmatige intelligentie klonen via zijn API?

Geplaatst op 14 oktober 201611 oktober 2016 in Innovatie, 20 reacties

Het stelen van een AI is eenvoudiger dan je denkt, las ik bij Wired. Hoewel de algoritmes voor zelfdenkende en -lerende systemen uiteraard als supergeheim en bizar waardevol gezien worden, blijkt het mogelijk de werking vrijwel exact te repliceren. Mag dat?

De basis van vrijwel alle zelflerende systemen is in principe hetzelfde. Je voert het systeem een hoop trainingsinvoer, waarbij je meteen aangeeft wat de gewenste uitvoer is. Deze bak met mails is spam, deze mails zijn legitiem, het ding kauwt een tijdje en weet vervolgens nieuwe mails keurig als spam of legitiem te classificeren. Van tijd tot tijd moet je dat bijsturen, want wellicht zat er iets geks in je trainingsset. Zo kreeg ik een tijdlang geen mails uit China meer omdat in mijn trainingsset de spam voor 40% uit China kwam en mijn legitieme mail nul.

Het stelen van een AI gebeurt eigenlijk op dezelfde manier. Je kunt zo’n AI meestal via internet aanroepen (via zijn API). Dus wat je doet, is simpel: stuur een stapel data uit je trainingsset met die API en kijk wat de originele AI zegt. De antwoorden stop je in je eigen AI in zijn trainingsfase, waarmee je dus je eigen AI precies leert te denken als de originele AI.

Is dat legaal? Op het eerste gezicht wel. Hooguit als je zegt, de Terms of Service van die API verbieden het aanroepen met als doel het klonen van de AI en/of het extraheren van alle informatie. Maar dat is alleen maar contractbreuk, daar kun je niet zo veel mee.

In Europa is er misschien nog een optie: het databankenrecht. Wij kennen sinds eind jaren negentig aparte bescherming voor databanken met waardevolle informatie, los van het auteursrecht. Een databank is beschermd als hij het resultaat is van een substantiële investering in tijd, geld of moeite. Iets preciezer, een databank is:

een verzameling van werken, gegevens of andere zelfstandige elementen die systematisch of methodisch geordend en afzonderlijk met elektronische middelen of anderszins toegankelijk zijn en waarvan de verkrijging, de controle of de presentatie van de inhoud in kwalitatief of kwantitatief opzicht getuigt van een substantiële investering;

Met enige goede wil is een zelflerende AI prima in deze definitie te passen volgens mij. De brokjes kennis zijn “zelfstandige elementen”, die geordend zijn Hooguit kun je je afvragen of die blokjes kennis apart op te vragen zijn, maar als een AI een uitlegmodule heeft (“dit is spam want het komt uit China en bevat spelfouten in de titel”) dan lijkt me ook daar wel aan voldaan.

Onder het databankenrecht is het verboden een databank te kopiëren, maar ook het herhaald en systematisch opvragen van stukjes inhoud is verboden als je daarmee de normale exploitatie van de databank verhindert. En dat is volgens mij wel het geval als je een AI-databank kloont met deze truc.

Bewijzen lijkt me alleen buitengewoon ingewikkeld (tenzij je zo dom bent alles vanaf één IP-adres te doen) want je hebt in feite te maken met twee zwarte dozen die dezelfde uitvoer leveren bij dezelfde invoer. Maar je moet bewijzen dat de wérking daarvan hetzelfde is. Ik heb geen idee hoe je dát voor elkaar gaat krijgen. Dus praktisch gezien zie ik weinig manieren om juridisch wat te doen tegen het klonen van je AI.

Arnoud

Mag HP haar printers geen huismerkinkt meer laten accepteren?

Geplaatst op 19 september 201618 september 2016 in Innovatie, 135 reacties

hp-printer-inkt-cartridge Consumenten melden op sociale media en aan de NOS dat apparaten van HP sinds dinsdag geen inkt meer accepteren van andere – meestal goedkopere – merken, las ik bij de NOS. De printers hebben een software-update gehad waarbij “iets gruwelijk mis is gegaan”, waardoor ze andermans cartridges niet meer accepteren. Vervolgens lees ik dat het “officieel bevestigd” is, met een marketingmeelbal omtrent innovaties en productveiligheid die ik hier niet ga herhalen. Oké, wat krijgen we nou. Mág dat?

Allereerst zou het voor mij nogal uitmaken of deze beperking achteraf erin gefietst wordt via een software-update. Ik zie niet hoe dát legaal is, dat is het achteraf eruit slopen van een essentiële feature en dat maakt het product nonconform. Dus gratis terugdraaien of je geld terug. Immers, het is vrij essentieel om te weten dat je printer kieskeurig is qua cartridges. De wet (art. 6:230m BW) eist immers dat de handelaar vooraf meldt:

de relevante interoperabiliteit van digitale inhoud met hardware en software waarvan de handelaar op de hoogte is of redelijkerwijs kan worden verondersteld op de hoogte te zijn

Nu gaat het hier om interoperabiliteit van hardware met hardware (tenzij je zegt dat het gaat om de software in de chip) maar dat lijkt me op dezelfde lijn te zitten qua belang. Dus is ook die informatie essentieel, en wie vervolgens een essentiële feature eruit sloopt, maakt het product nonconform.

Oh en het is een oneerlijke handelspraktijk ook om diezelfde reden. Immers wie zulke essentiële informatie (art. 6:193f lid b BW) niet geeft, pleegt een misleidende handelspraktijk en kan daarmee beboet worden door de ACM.

Maar goed, dat is achteraf. Als ze het vooraf keurig melden, dan zie ik er in principe juridisch niks mis mee. Er zijn genoeg producten die niet compatibel zijn met de concurrent. Dat is op zich niet erg, de markt lost dat vanzelf op. Als er behoefte aan is, dan verzinnen slimme handelaren iets dat toch compatibel kan zijn. En is er geen behoefte aan een alternatieve bron, dan is er juridisch dus ook geen probleem.

Soms is er wel een behoefte maar mag het juridisch toch niet. Meestal gaat het dan om intellectuele-eigendomsrechten zoals een patent (octrooi) of modelrecht, waarmee de fabrikant van het origineel kan verbieden dat anderen die compatibele producten maken. Een patent op je stekker is erg handig als anderen randapparatuur voor jouw computers willen maken, bijvoorbeeld. In de autobranche is herstel met generieke onderdelen bijvoorbeeld Een Ding, waar regelmatig met modelrechten (zeg maar patent op vormgeving) wordt geschermd en de wet ondertussen daar ook regels tegen kent.

In de ICT komt dit vaker voor. Het is namelijk daar mogelijk om een afscherming technisch in te bouwen, en dat is veel effectiever dan een juridische truc. Een patentrechtszaak is veel duurder en onzekerder dan een chip die “computer says no” zegt. En zoals gezegd, is dat dus legaal.

Heel misschien wordt het problematisch als de fabrikant een machtspositie heeft. Dan gaan er vanuit het mededingingsrecht andere regels spelen en kan het zijn dat je anderen toe moet laten (tegen een redelijke vergoeding, dat wel). Maar afgezien van die ene zaak over Microsoft haar Windows API’s ken ik geen relevante voorbeelden voor inktcartridges. Ik denk dat er dan toch wel een goed argument te maken is dat dit niet kan.

Alleen, kun je wel zeggen dat HP (of welke printermaker dan ook) echt een machtspositie op die markt heeft? Toegeven, het marktaandeel van HP is groot (dikke 40% van de markt), maar je kunt in principe zo naar een willekeurige hardwareboer en een ander merk printer kopen. Oké, de cartridges daar kosten ook per liter meer dan goud (of bloed, zo u wilt) maar het blijft een vrije keuze en er is vast wel een goedkope Aziatische printer. Dan zou voor mij ‘machtspositie’ niet helemaal kloppen.

De afhankelijkheid en de machtspositie ontstaan eigenlijk vooral vanuit de gewenning: je hébt nu eenmaal die HP printer dus dan koop je nu eenmaal HP cartridges, dat is logisch. Het is niet intuïtief om te zeggen, tien cartridges kosten meer dan de printer, dit is me te gek. Maar dat is geen juridisch argument. Dus ik denk dat als HP de update terugdraait voor bestaande printers en het met een duidelijke sticker meldt op nieuwe printers, er niets tegen te doen is.

Arnoud

Ben ik eigenaar van de augmented reality op mijn perceel?

Geplaatst op 31 augustus 201628 augustus 2016 in Innovatie, 11 reacties

Een lezer vroeg me:

Het terrein rond mijn huis (een Rijksmonument) is erg populair bij Pokémon Go-spelers, er blijkt hier een zeldzaam beestje te zitten. Allemaal leuk en aardig, en als mensen netjes aanbellen dan wil ik ze best nog eens binnen laten, maar er zijn ook mensen die over het hek klimmen. Kan ik daar wat aan doen bij Niantic, is dat plaatsen van die beestjes niet een inbreuk op mijn eigendomsrecht?

Het eigendomsrecht is het meest veelomvattende recht dat je op een zaak zoals een huis kunt hebben. Jij bent de baas en jij beslist wat er mee gebeurt, en daar hoef je geen redenen voor op te geven. Wil je dus geen Pokémonspelers in je tuin, dan hebben ze buiten te blijven.

Alleen: hier gaat het niet om het eigendomsrecht in de fysieke wereld, maar om een virtueel eigendomsrecht. Zeggenschap over welke augmentations dienstverleners zoals Niantic toevoegen aan je huis. Dáár is het eigendomsrecht niet voor gemaakt, en volgens mij ook niet voor bedoeld. Het lijkt me niet goed te werken om te zeggen dat je als eigenaar toestemming moet geven voor augmented reality-gebruik van je eigendom. Al is het maar omdat Google Maps dan óók ineens onmogelijk wordt, immers straatnamen of informatie over een huis projecteren is óók augmented reality.

Er is wat mij betreft eigenlijk niet eens een augmented reality. Het is gewoon een dienst, waarbij men handig gebruik maakt van transparante afbeeldingen. Het gaat me te ver om die dienst onmogelijk te maken (want dat doe je met zo’n toestemmingseis, zeggen “het mag met toestemming” is hetzelfde als “het mag niet”). Natuurlijk, aan overlast moet wat worden gedaan maar daar zijn andere instrumenten voor.

Arnoud

Gastpost: Hoe T-shaped moet je worden als advocaat?

Geplaatst op 15 augustus 20161 augustus 2016 in Innovatie, 8 reacties

Omdat ik met vakantie ben, traditiegetrouw een aantal gastblogs. Vandaag advocaat Nine Damsté over de T-shaped lawyer, en die moest ik ook even opzoeken (klik op plaatje voor Het Concept).

De advocatuur en de rechtspraak proberen te moderniseren. Zo worden er in de rechtspraak digitale dossiers toegevoegd, werken veel meer advocatenkantoren papierloos en in the cloud en proberen wij als advocaten afstand te doen van onze geliefde fax. Dat laatste lukt nog niet helemaal. Ook bloggen wij ons rot en kreten wij steeds meer moderne, vaak Engelstalige leuzen uit om onze waar aan de markt te kunnen brengen.

Dit kijken wij af van de giganten van deze wereld. Zo adverteert Coca Cola al jaren met de slogan Open Happiness. U moet toegeven dat dit veel beter klinkt dan “Open Vrolijkheid”. Gek genoeg, en dan terugvertaald naar de frisdrankwereld, adverteren advocatenkantoren nog steeds als volgt: “Wij zijn een grote Frisdrankfabriek. Wij hebben vestigingen in Amerika. Wij werken in een goed team samen waar iedereen wat weet over frisdrank. De een weet wat over doppen, de ander over koolzuur. Dat maakt onze frisdrank érg lekker!”. Kortom: de advocatuur staat nog in de kinderschoenen als het gaat om marketing, profilering en pakkende leuzen. Ik denk dat dat komt omdat het lang verboden was om als advocaat reclame te maken voor de dienstverlening, en het stereotype advocaat – die beschrijf ik zo – misschien niet hip kan zijn. De advocatuur probeert dit besmette beeld van zich af te schudden en lijkt massaal een inhaalslag te maken op marketinggebied. Dat leidt echter tot bijzondere en soms haast aandoenlijke pogingen.

Een ‘normale’ advocaat – het stereotype – is iemand met behoorlijk wat vlieguren, een strenge blik, grijze haren en een gouden plakkaat aan de deur waarop zijn titels staan vermeld. Deze advocaat wordt inmiddels verdrongen door de “moderne jurist(e)”, waarvan ik nog altijd zelf niet precies weet wat het betekent. Ik weet wél dat een moderne jurist(e) ook wel een T-shaped lawyer wordt genoemd die werkzaam is binnen de dynamische wereld van de advocatuur 2.0 of zelfs 3.0. Ook van deze laatste definitie moet ik u een precieze uitleg schuldig blijven. Maar het klinkt erg smooth, en wij proberen allemaal zo’n T-shaped lawyer te zijn. Maar kunnen wij dat eigenlijk wel? En wat is het eigenlijk?

Enkele mooie aspecten van mijn beroep vind ik de diepgewortelde tradities, het dragen van een toga en het gebruik van moeilijke woorden. Ook de balie, de gedragsregels en het aanspreken van collegae met “amice” en “amica” kan ik van genieten. Het imago van de strafpleiter en de geur van net gestoomde befjes. Heerlijk. Ik weet dat er ook velen met mij zijn.

Die T-shaped lawyer is anders. Moe van de tradities en die toga hoeft hij ook bijna niet meer aan. Mediation, oftewel het oplossen van een probleem zonder rechter, is het nieuwe procederen. De T-shaped lawyer eet superfoods en kan meer dan een probleem juridisch inkaderen, overtuigen en redeneren. De T-shaped lawyer zou meer over de culture achtergrond van zijn klant weten, overal zijn kantoor kunnen opstarten vanuit zijn MacBook en zou een halve psycholoog zijn. Nee. Niet alle advocaten kunnen een T-shaped lawyer zijn. Rechters zijn er ook nog niet aan toe. Zo heb ik laatst een van mijn zittingen op een IPad gedaan waardoor ik geen dik procesdossier op de tafel hoefde te leggen (die ik overigens altijd in een rode map doe als ik hem wel bij me heb, noem dat vooral ook traditie!). Ik voelde me door de blik van de rechter betrapt op afkijken tijdens een tentamen waar geen mobieltjes mee de zaal in mogen.

Dan nog het bloggen. Binnen de advocatuur zijn we massaal aan het bloggen geslagen. Ja, ik ook. Maar ik blogde ook al voordat ik advocate werd. Contentmarketing (kennis delen) is hip in de advocatuur en in theorie zou het goed kunnen werken. Maar ook daar zijn we niet allemaal even goed in.

Mijn uitgangspunt voor het bloggen zijn Jip en Janneke. Ja: dit klinkt erg flauw maar dat is het niet. Juridisch schrijven in processtukken (oh heelijk!) is echt anders dan bloggen. De grootste valkuil wat mij betreft is dan ook dat wij als advocaten nog veel te veel jargon (daar ga ik al: vaktaal), wetsartikelen en rechtspraak in de blogs vermelden. Dat snappen Jip en Janneke niet. En moeder is er ook niet om het ze uit te leggen. Daarbij ontbreekt het ons vaak aan tijd waardoor we niet regelmatig uploaden. Het break point voor contentmarketing en een hoge ranking met de kantoorwebsite in Google. Conclusie: ook daar moeten wij nog groeien. Als het ooit echt lukt.

Ik noem mijzelf niet graag T-shaped lawyer geloof ik. Ik ben gewoon een (moderne) advocaat. Die iets van computers weet, enzo. Ik zie het als mijn taak om het verschil tussen een domeinnaam en een website bij de rechtelijk macht door te laten dringen. Toch ben ik wel gaan vloggen om mijn werk als advocaat op de gevoelige plaat vast te leggen. Regelmatig heb ik met mezelf zoveel lol om de starende blikken van colleage als wij ons op een sjiek advocatenfeestje bevinden en ik tegen het opklapbaar schermpje van mijn vlogcamera klets. Laat die stereoptye advocaten nog maar even bestaan. En vooruit, de fax ook.

Nine Bennink, advocate IE/IT bij Damsté advocaten – notarissen. Salsa, lippenstift en vlogs onder de naam Miss IP op Youtube.

En dan zit er ineens een zeldzame Pokémon Go in je café, wat nu?

Geplaatst op 12 juli 201611 juli 2016 in Innovatie, 22 reacties

pokemon-go De nieuwste rage: Pokémon Go. Ga de straat op met de app, en spot en vang de diverse virtuele beestjes die je dan aan kunt treffen. Middels augmented reality krijg je op je smartphone pokémons te zien op allerlei plekken. Dat kan flink lopen en zoeken zijn. En dan wordt het ineens juridisch relevant, want bij je zoektocht kun je ineens andermans terrein of gebouw betreden. Niet iedereen vindt dat even leuk, maar wat kun je doen?

iCulture legt uit wat het spel inhoudt:

In Pokémon Go is het wederom de bedoeling om Pokémon te verzamelen en ermee te vechten, net als in de traditionele Pokémon-games. Het grote verschil hier is echter dat je in Pokémon Go daadwerkelijk op pad moet gaan om de wilde Pokémon te kunnen vangen. De game maakt namelijk gebruik van jouw locatie. Dat wil zeggen dat je een water-Pokémon bijvoorbeeld alleen maar kan vinden in de buurt van een rivier of zee.

Zoals ik het begrijp (dank, Twittervolgers) wordt de locatie van de pokémons gedeeltelijk vooraf bepaald en gedeeltelijk afgeleid uit je eigen locatie en populariteit van waar je bent. Zo kan het dus dat je in Amsterdam ineens een pokémon in het politiebureau aantreft terwijl het spel nog niet in Nederland uit is.

Mag je dan zomaar naar binnen? Op zich wel: een politiebureau is een openbare plek, net als een café, parkeerterrein of winkel. Je mag dat erf of lokaal dus betreden, en dat je dan vervolgens op een knopje op je telefoon klikt, is juridisch niet echt relevant. (Als de pokémon op privéterrein wordt geplaatst, dan mag je dat niet betreden. Duh.)

Tegelijkertijd: een café is opengesteld om te kunnen zitten en wat te eten of drinken. Dus dan is het wat vervelend als mensen binnenkomen, dat knopje indrukken en weer weggaan. Helemaal als er zo veel mensen komen dat je gewone gasten er last van hebben. Dat kun je natuurlijk praktisch oplossen – vraag mensen om weg te gaan – maar als het er erg veel zijn, dan is dat suboptimaal.

Wat dan? Nintendo aanspreken ligt voor de hand. Dat deed je vroeger ook als winkelier als je de scouting te vaak langs had gehad voor het appel-en-ei-ruilspel. Maar Nintendo is wel iets groter, en bovendien hebben ze niet perse controle over de locaties die het spel kiest: dat gaat gedeeltelijk ook op basis van populariteit en andere factoren die per speler anders kunnen zijn. Uiteindelijk zijn ze ook daarvoor aan te spreken (je bent aansprakelijk voor je algoritmes) maar eenvoudig zal het niet worden.

Als Go aanslaat (en daar lijkt het op, nu al meer installs dan Tinder), dan kan dit best eens een trend gaan worden, het zoek-een-plek-en-vind-iets-virtueels. En dan gaan we dus ook vaker krijgen dat de locatie privé is, of eigenlijk geen zin heeft in het bezoek. Hoe moeten we dat oplossen? Opt-out ligt voor de hand, maar dan leg je het probleem bij iedere cafébaas apart. Opt-in is ook weer zo wat: dan moet je de hele wereld om toestemming gaan vragen. Wat is de middenweg?

Arnoud

Moeten we de aansprakelijkheid van autonome auto’s aan advocaten overlaten?

Geplaatst op 8 juli 20163 juli 2016 in Innovatie, Ondernemingsvrijheid, 38 reacties

google-zelfrijdende-auto Bergen rechtszaken zijn de belangrijkste hobbels (haha) waar de zelfrijdende auto overheen zal moeten zien te komen, las ik in Slate. Zolang de aansprakelijkheid van eigenaar, passagiers en fabrikant niet duidelijk zijn, zal de adoptie van deze voertuigen onnodig langzaam blijven lopen. Hoe lossen we dat op bij zoiets snel evoluerends als autonome auto’s? Simpel, zegt de auteur: laat dat gewoon aan het aansprakelijheidsrecht over. Dat is daar voor.

In theorie is de vraag simpel te beantwoorden. Hoe regel je aansprakelijkheid voor bepaalde situaties? Simpel, dat zet je in de wet. Die hebben we ook al de nodige: je bent aansprakelijk voor je huisdieren en voor je assistenten. Je bent ook aansprakelijk voor je minderjarige kinderen, maar omdat dat een tikje ongenuanceerd voelde is daar een complexe regel bij gekomen. Maar goed, daar komen we uit. En het is logisch dat de bal daar ligt, want jij bent in staat dat te borgen. Of (bij die dieren) het is gewoon redelijk want er is niemand anders.

Op zeker moment kregen we producten die soms ontploften of anderszins gevaarlijk waren. Dus toen kwam er ook een wet over productveiligheid, die de bal legt bij de fabrikant of importeur daarvan. Natuurlijk gaf die wet enig gesteggel maar het lijkt me niet meer dan logisch dat de bal daar ligt. Een televisie mag niet ontploffen, en de bouwer daarvan heeft alle controle dus die kan veiligheidsmaatregelen nemen.

Logisch allemaal. Maar bij de zelfrijdende auto ligt het iets ingewikkelder. Ja, natuurlijk heeft de fabrikant een grote rol want hij programmeert de AI, plaatst de sensoren en hakt knopen door over hoe te kiezen tussen passagier en medeweggebruikers. Maar de eigenaar/passagier/bestuurder heeft ook enige invloed, die gaat de weg op met het ding en drukt misschien wel op knopjes om het gedrag te beïnvloeden. Of hij zat niet op de noodrem.

Als wetgever kom je daar niet echt uit. Wil je dan toch wetten maken, dan heb je een grote kans dat je de plank misslaat en de innovatie doodreguleert. Plus, een wet invoeren duurt meerdere jaren en wie weet waar we dán zijn met zelfrijdende auto’s en kunstmatig intelligente bestuurders.

Gelukkig is er een alternatief: de rechtspraak. Ik noem dat altijd de juridische exception handler: als het niet geregeld is, dan moet de rechter in vredesnaam maar verzinnen wat in deze situatie het beste past binnen de wet, de redelijkheid en de concrete situatie. Hij kan dan een oordeel doen over die situatie, maar hij kan ook een rechtsregel formuleren die vanaf dan in vergelijkbare situaties van toepassing moet zijn. En het mooie is dat zulke rechtsregels heel specifiek kunnen zijn, en dat ze over een jaar vervangen kunnen worden door een nieuwe uitspraak gebaseerd op de inzichten van dan. Noodwetjes, zo je wilt.

Het is dus helemaal niet zo’n gek idee om de rechtbank te laten oordelen over wat te doen met aansprakelijkheid bij ongevallen waar zelfrijdende auto’s bij betrokken zijn. Het zal in het begin wat zoeken zijn met diverse uitspraken alle kanten op, maar rechters lezen ook elkaars vonnissen en zeker bij uitspraken in hoger beroep ontstaat er dan een zekere lijn waar men op kan varen. En het mooiste is dan nog dat als die lijn goed bevalt, de wetgever hem zo over kan nemen in de Wet van 2020 over Autonome Voertuigen. Of juist iets heel anders kan verzinnen omdat de jurisprudentie laat zien waar de knelpunten zitten.

De auteur doet nog een aanvullend voorstel voor het geval de rechtszaken de pan uit rijzen: in de VS geldt een wettelijke bescherming voor bedrijven die vaccins ontwikkelen. Aangezien onjuist werkende vaccins tot medische claims kunnen leiden, zouden bedrijven daarmee kunnen stoppen om wat veiligers te gaan doen. Dat willen we niet, dus zijn ze in de VS beperkt aansprakelijk voor medische missers in vaccins. Wel is er dan tegelijk een verzekeringsfonds opgericht waar slachtoffers van die missers een vergoeding uit krijgen. Zo corrigeer je voor het maatschappelijk probleem van de slachtoffers, zonder de fabrikanten nodeloos af te schrikken iets nieuws te verzinnen.

Die wettelijke bescherming doet denken aan wat we eind jaren negentig voor tussenpersonen op internet hebben bedacht. Die zijn niet aansprakelijk voor wat er op hun platform gebeurt (waar trouwens nu heisa over is omdat artiesten massaal klagen dat ze niks krijgen van het beschermde Youtube) mits ze maar een notice/takedownsysteem toepassen. Ik roep al jaren dat dit eigenlijk een systeem met dwanglicenties moet worden: Youtube mag niet verboden worden maar moet wel betalen. En dat sluit dan mooi aan bij die vaccin-regeling.

Dat dan maar doen? Fabrikanten mogen zelfrijdende auto’s op de markt brengen, en zijn behoudens grof nalatige fouten niet aansprakelijk voor ongevallen die daarmee gebeuren. Wel storten ze verplicht een bedrag in een verzekeringspot, en slachtoffers van die ongevallen ontvangen daar een uitkering uit.

Arnoud

Chatbot vecht ruim 160.000 parkeerboetes met succes aan, nou en?

Geplaatst op 1 juli 201628 juni 2016 in Innovatie, 18 reacties

robot-lawyer Een app met een chatbot aangedreven door kunstmatige intelligentie heeft in 21 maanden met succes 160.000 parkeerboetes in New York en Londen aangevochten. Dat las ik bij Nu.nl (dank GJ). Allemachtig wat een buzzwords, de innovatie spát er vanaf. Dit móet wel een unicorn worden die de wereld gaat veranderen. Dit is toch véle malen beter dan al die stomme wizards die je op een stoffige desktopcomputer door een beslisboom heen leiden? Oké oké ik ben alweer rustig.

De app, DoNotPay genaamd, werkt vrij simpel. Je kiest een situatie (zoals parkeerboete), je beantwoordt wat vragen (welke situatie is van toepassing: mijn auto werd gestolen, ik moest naar het ziekenhuis, mijn auto heeft diplomatieke onschendbaarheid, etc) en op die basis worden vervolgvragen gesteld waarna een brief wordt samengesteld.

Ja, die heb ik ook, die dingen. Genereer je contract op maat, maak een NDA of stel een bewerkersovereenkomst op. En nog 40 van die contracten. En ik ben lang niet de enige. Het is technisch ook bepaald niet zo moeilijk om door een serie vragen te lopen en de uitkomst van de beslisboom te gebruiken om een tekst samen te stellen. De moeilijkheid zit hem in de juiste vragen stellen en de juiste teksten op te stellen bij ieder antwoord.

En het zal wel aan mij liggen, maar ik krijg dus echt jéuk van dit soort berichten. Oeh het is een app, dan is het innovatief en nog nooit eerder gedaan. Oeh wauw, het is een chatbot, dat is echt véél nieuwer dan een GUI waarbij je uit een serie antwoorden kiest. (Dat de chatbot een vraag stelt en je laat kiezen uit een serie antwoorden ipv vrije tekst, negeren we dan even.) Wauw, het is kunstmatige intelligentie. Maar hoe dan? Een beslisboom is geen kunstmatige intelligentie.

Oh en natuurlijk wint deze ‘chatbot’ geen rechtszaken. Dat doen de mensen die de brief insturen toch zelf.

Sorry, ik ben wat cynisch – ik realiseer me nu pas dat ik die generatoren AI smart contract builderbots had moeten noemen, dan had ik nu miljoenen durfkapitaal gehad. Maar pff.

Arnoud