Internetrecht door Arnoud Engelfriet

Google verbiedt ontwikkelaars die al een testversie van de bril Glass hebben, hun apparaat te verkopen, uit te lenen of weg te geven, las ik bij Nu.nl. De algemene voorwaarden van de online bril vermelden “Je mag het apparaat niet doorverkopen, maar je mag het apparaat wel cadeau doen” en stellen dat Google de diensten gekoppeld aan de bril mogen afsluiten als je dat toch niet. Eh. Was er niet zoiets als eigendomsrecht?

Zowel in de VS als hier geldt dat als een bedrijf een product heeft verkocht, de koper dit mag doorverkopen. Dat is immers wat “verkoop” impliceert: het eigendom gaat over, en de eigenaar mag zelf beslissen wat hij ermee doet. Algemene voorwaarden die “over het graf” heen regeren wat de koper mag doen, zijn al heel snel onredelijk. Zo kun je bijvoorbeeld niet bepalen dat na drie jaar de eigendom automatisch teruggaat naar de verkoper.

Natuurlijk, het is mogelijk om een product aan iemand beschikbaar te stellen zonder dat deze eigenaar wordt. Je kunt iets uitlenen of verhuren (zoals een leasetelefoon) en dan kun je in de huurvoorwaarden allerlei zaken verbieden. Doorverkopen hóef je dan eigenlijk niet te verbieden: de verkrijger kán een gehuurd of geleend apparaat niet verkopen want hij is er geen eigenaar van. (Oké formeel kan hij het wel verkopen maar niet leveren.)

Google spreekt echter expliciet van ‘verkopen’ in de voorwaarden, wat volgens mij impliceert dat ze de transactie waarbij je een Glass verkrijgt, als een eigendomsoverdracht zien.

Google gebruikt echter een truc die vrij uniek is voor connected producten: ze verbieden je niet zozeer de Glass te verkopen, maar ze schakelen het op afstand uit zodat je er de dienst niet meer mee kunt afnemen als je dat doet. Dat zou net zoiets zijn als een telecomprovider die zegt, als je je telefoon verkoopt dan zetten we de IMEI op een zwarte lijst.

Ik ben er nog niet uit of dat nou mag. Het vóelt nogal onredelijk want het gaat in tegen het systeem van eigendomsoverdracht. Tegelijkertijd, ze mógen mensen weigeren hun dienst te laten afnemen. Maar welk redelijk doel dient dat verbod hier, bij Google? Ik kan er geen bedenken. Maar heel expliciet een regel die hiertegen gebruikt kan worden, weet ik zo ook niet. Misbruik van bevoegdheid?

Ik snap ook niet goed wat Google hiermee wil bereiken. Wat is het probléém van doorverkopen van je Glass? Als ze nu gewoon eisen dat je een persoonsgebonden account moet hebben, dan moet de koper zelf een eigen account maken en dan is het niet meer relevant welke bril hij concreet gebruikt. Ik mis iets, denk ik.

Arnoud

Een lezer vroeg me:

Ik heb een tijd terug een bedrijf een voorstel gedaan voor een idee waar zij veel geld mee kunnen verdienen. Maar afgezien van een standaard bedankmailtje hoorde ik niets meer van ze. En vorige week zag ik ineens dat ze doodleuk met mijn idee de markt gaan betreden! Oké het is op details iets anders maar het is duidelijk van mij gestolen. Wat kan ik nu doen?

Een idee mág worden gestolen. Alleen de concrete uitwerking mag niet worden gekopieerd. Dus als men de mail heeft gelezen en toen dacht, leuk dit doen wij ook, dan is dat legaal als ze het daarna zelf hebben uitgewerkt.

Het maakt daarbij niets uit of je het idee hebt gedeponeerd als i-Depot, bij de notaris of Belastingdienst hebt laten dateren of bij een commerciële dienst ‘bescherming’ hebt aangevraagd. Zo’n depot of datering bewijst alleen dat het idee bestond, het geeft geen eigendomsrechten.

Met een geheimhoudingsverklaring sta je sterker, als ze dat tekenen dan belóven ze dat ze het idee niet hergebruiken. En dan kun je ze daarop aanspreken. (Protip: neem een boeteclausule op, dan krijg je geen discussie over hoe veel het idee waard was of hoe veel schade je hebt geleden.)

Maar het is maar zeer de vraag of een bedrijf die tekent als iemand zich zomaar meldt met “ik heb een idee en ik wil graag geld”. Waarom zou je immers betalen voor een idéé? Je moet als ontvanger van het idee nog steeds alle investeringen doen en daarbij alle risico’s nemen. En dat terwijl de ideegever achterover kan zitten en wachten tot hij geld krijgt. Dat is slechts heel zelden een faire verdeling van de verantwoordelijkheden.

Natuurlijk, als je een uitgewerkt idee hebt of al een business hebt draaien met dat idee, dan is een geldbedrag voor overname of participatie daarin gerechtvaardigd. Maar dan hebben we het allang niet meer over het “verkopen van een idee”.

Ik raak er steeds meer van overtuigd dat “verkopen van een idee” een wensdroom is, net als alle plannen om snel rijk te worden. Rijk worden als ondernemer kan wel maar is heel hard werken.

Arnoud

Bitcoin-Central heeft in Europa de status van bank gekregen, las ik bij Tweakers. Dat is niet helemaal juist: het Bitcoin-wisselkantoor Paymium dat achter Bitcoin-Central zit, heeft een contract gesloten met betalingsprovider Aqoba, die weer samenwerkt met de Franse Crédit Mutuel Arkéa bank. Op grond hiervan mag Paymium geld bewaren voor haar klanten, en dat doet ze in de vorm van Bitcoins. Maar je kunt geen bankrekeningnummer krijgen bij Bitcoin-Central, en overboeken kan al helemaal niet.

Het is wel een mooie stap vooruit in de erkenning van bitcoins als gewoon betaalmiddel, en niet alleen schimmig ruildinges voor transacties die het licht niet kunnen verdragen. Bitcoins zijn als compleet gedecentraliseerd en anoniem betaalmiddel altijd een beetje in dat verdomhoekje blijven zitten helaas.

In die hypetijd kreeg ik veel vragen over de juridische status van bitcoins, maar helaas had ik nooit de tijd om het eens echt uit te zoeken. Gelukkig zijn er andere mensen die dat wel hebben gedaan. Een mooi startpunt is de scriptie van Mark A. Jansen, die onder meer onderzocht wat de Belastingdienst vindt van bitcoins. Dat blijkt verrassend simpel:

Omdat u deze bitcoins kunt inwisselen tegen geld en de bitcoins daarom een bepaalde waarde vertegenwoordigen vormen deze bitcoins een onderdeel van uw vermogensbestanddelen. De waarde dient dan ook aangegeven te worden in box 3.

En ja, dat geldt dan ook voor virtuele goederen in online spellen zoals Second Life of World of Warcraft. Hoe de Belastingdienst hier een controle op uit zou willen voeren, weet ik niet: zouden ze je kunnen verplichten in te loggen op je account en te laten zien wat je hebt en wat dat waard is?

Mark van Cuijk dook dieper op de vraag in hoe je aangifte doet van inkomsten betaald in bitcoins, bv. als je een dienst verleent of als je werkgever je uitbetaalt in bitcoins.

Bitcoins zijn een niet in geld genoten inkomst op het moment dat iemand de beschikkingsmacht over die Bitcoins heeft verkregen.

Als je als werknemer je salaris in Bitcoin ontvangt, zal de Belastingdienst dit dus waarschijnlijk aanmerken als loon in natura.

Helemaal intrigerend wordt het als je bitcoins zelf gaat ‘minen’, wat nog steeds kan hoewel het wel steeds moeilijker wordt. Bij dat mijnen ontstaan nieuwe bitcoins uit het niets, en voor “vermogen dat je uit het niets krijgt” is er geen standaardcategorie bij de belastingaangifte. Ik denk dat het komt te vallen onder gewoon vermogensaanwas, net alsof je het geschonken hebt gekregen.

Update (11 december) Folkert van Heusden zocht uit wat je moet doen als je factureert in Bitcoins:

“In dit geval betekent dit dat als u wegens een levering of een dienst een factuur moet uitreiken, de wisselkoers moet worden genomen die geldt op de dag waarop de factuur is uitgereikt of uiterlijk uitgereikt had moeten worden. Als er gen verplichting tot het uitreiken van een factuur is, dan wordt de omzetbelasting verschuldigd op het tijdstip waarop de ondernemer de vergoeding ontvangt.”

Bij Bitcoinspot hopen ze dat er meer exchanges zullen volgen. Ik ben benieuwd. Voor mijn gevoel zit het systeem nog steeds in een hele diepe niche, en ik vraag me af wat er nodig zal zijn om het net zo mainstream te maken als Paypal of creditcards.

Arnoud

Bij Computerworld las ik een opiniestuk over advertentieblokkers als het volgende juridische slagveld in het internetrecht. Want nu inkomsten steeds meer onder druk staan, zullen sites naar meer en meer middelen grijpen om gemiste inkomsten tegen te gaan. Er is geen wetsartikel dat specifiek het blokkeren van advertenties verbiedt. Als consument ben je niet verplicht… Lees verder

OPTA wijst telefonieproviders erop dat ze per 1 januari ten minste één abonnement moeten aanbieden met bellen per seconde in plaats van per minuut, en zonder starttarief, las ik bij Webwereld. Naast de netneutraliteitswet (en de omgekeerde bewijslast bij de cookiewet) treedt dan ook de belsecondewet in werking. Of nou ja, ik noem het maar… Lees verder

Er ruimte is voor een flexibele regeling voor user generated content, maak ik op uit deel 1 van het advies van de Commissie Auteursrecht aan de minister. Het citaatrecht kan hiervoor met enige creatieve hacks worden ingezet. User generated content is eigenlijk een beetje denigerende term, het zijn “slechts gebruikers” die even iets in elkaar… Lees verder

Een lezer wees me op de Shapeways shop IKEAshop waar je 3D geprinte onderdelen van de bekende blauwgele Zweedse meubelhandel kon betrekken. Het gaat zo te zien om kleine dopjes en piefjes die je er altijd bij krijgt en die lastig te vervangen zijn. Typisch dus iets waar je 3D printen voor inzet: download even… Lees verder

Omdat ik met vakantie ben deze week nog enkele gastblogs. Vandaag een gastblog van Tim van Maarseveld over de gamingindustrie en hoe deze (in tegenstelling tot zekere andere contentindustrieën) wél snel omgaat met veranderingen in de markt. Arnoud heeft er eerder over geschreven op zijn blog: de volgens ITenRecht baanbrekende uitspraak van het Hof van… Lees verder

Oh echt: de antiskimmaatregel van de Rabobank is mogelijk plagiaat, meldde Nu.nl woensdag. Bij het FD had ene Jan Meurs geklaagd dat zijn “juridisch vastgelegde idee” nageaapt zou zijn door de Rabobank. Hij gaat via een advocaat de bank aansprakelijk stellen, hoewel niet wordt gemeld welk bedrag. Ik ben héél benieuwd wat de juridische grondslag… Lees verder

Nederland is netneutraal, juichte Bits of Freedom gisteren. De Eerste Kamer besliste gisteren dat het in Nederland wettelijk verboden gaat worden om internettoegang te filteren of beperken. Ook is de bij marketeers omstreden cookiewet aangenomen (die was deel van hetzelfde wetsvoorstel namelijk). Voor cookies is nu ondubbelzinnige browsergebaseerde impliciete uitdrukkelijke (argh) toestemming nodig en tenzij… Lees verder