Via Reddit:
Mijn werkgever wil mijn contract niet verlengen, maar verwacht wel dat ik nu in mijn laatste maand een AI ga trainen om mijn werk over te nemen. Als het een persoon was geweest had ik er minder moeite mee gehad, maar omdat het een AI model is ben ik hier zwaar op tegen. [Het] gaat hier enkel om data invoer en output corrigeren. Hierbij moet ik ook video’s opnemen over het gehele werkproces.Het woord ’trainen’ is hier meer bedoeld in de zin van fine-tuning, oftewel het bijschaven van de capaciteiten op basis van gerichte correcties en data. Het gaat dus niet om het africhten van een taalmodel als zodanig maar om te zorgen dat het model beter om kan gaan met wat het bedrijf wil doen.
Algemeen is het inwerken van een collega iets dat je als goed werknemer doet in je uitwerkperiode tussen ontslag en laatste werkdag. Ook het maken van overdrachtdocumentatie – uiteraard binnen het redelijke – is gewoon iets dat je zult moeten doen.
Het lastige is, echt harde normen zijn er hier niet. En al helemaal niet natuurlijk over het moeten produceren van AI-trainingsdata.
We moeten dus terug naar de gewone regels. Is het deel van je werk om een AI te voeden of te corrigeren? Weinig mensen zullen dat in hun taakomschrijving hebben staan. Maar naast wat er letterlijk is opgegeven, moet je ook doen wat daar normaal gesproken bij hoort.
De vraag wordt dan dus, kun je van een werknemer verlangen dat deze een AI gaat trainen/afstellen om het werk van die werknemer (gedeeltelijk) te automatiseren. Ik denk van wel: het in gebruik nemen van nieuwe tools is iets dat van iedere werknemers verlangd kan worden. Of dat nou een elektrische zaag is voor de timmerman, een rfid-scanner voor de orderpicker of een AI-tool voor de bureauwerker. Die tool hoort bij het werk, dus afstellen daarvan ook.
Het komt natuurlijk wel heel cru over; niet alleen wordt je contract niet verlengd, maar je werk is kennelijk ook nog eens door een taalmodel uit te voeren. En dat gevoel bij iedere uitvoerregel die je moet corrigeren.
Arnoud
Een (onbewuste) fout maken is natuurlijk menselijk…
In mijn arbeidscontract is redelijk ruim vastgelegd wat mijn werkzaamheden (kunnen) zijn. Dan zal dit er vast wel onder vallen.
En voor mijn werkzaamheden zal beter gebruik van AI bínnen mijn werk die AI al beter maken, omdat ik dat zelf wil.
Als je een AI moet trainen, moet jouw werkgever jou daarvoor training aanbieden. Ik neem dus even aan dat de werknemer uit de casus deze heden ten dage zeer waardevolle kennis al bezit. (Zo niet, dan zal zij/hij de werkgever moeten melden dat hij/zij die specifieke kennis mist en moeten vragen om een cursus.)
Ik denk dat je van de gemiddelde werknemer niet kunt verwachten dat deze zelfstandig een AI gaat trainen. Assistentie bij het trainen onder toezicht van een “AI specialist” kun je van een bureauwerker wel verwachten.
Goed punt, en ook iets waar je recht op hebt (AI geletterdheid, artikel 4 AI Act).
Cynisch als ik ben vraag ik me wel af of “AI trainen” niet eenvoudigweg betekent “lees en corrigeer duizenden antwoorden van de AI, net zo lang tot het de antwoorden zijn die jij ook zou geven”.
Huh? Het gaat volgens Reddit om een grafisch medewerker die promotieartikelen maakt. Ik zou veel eerder verwachten dat de medewerker aan de slag moet om ChatGPT met prompt en correctieprompts te voeden voor het maken van illustraties e.d..
Antwoorden classificeren is iets dat je van een werknemer kan verwachten, maar niet full-time als zij/hij op een andere baaninhoud aangenomen is. Door “eindeloze” lijsten lopen vereist een bepaalde mentale instelling.
Misschien bij een arbeidsovereenkomst wat lastiger, maar voor een ZZP-er (of detacheerder) zou ik nu in mijn algemene voorwaarden opnemen dat het trainen van een AI om mijn werk over te nemen niet kan worden gevergd, tenzij expliciet anders overeengekomen.
Zelf zou ik het alleen een AI met mijn specifieke kennis willen trainen als daarvoor, zolang die getrainde AI gebruikt wordt, een vergoeding (percentage van het behaalde voordeel) betaald wordt, die mij gedeeltelijk compenseert voor mijn verloren werkgelegenheid.
Meer generiek: we moeten toe naar een systeem waarbij de productiviteitswinst dat een AI systeem oplevert op een gezonde manier die winst herdistribueert over de gehele maatschappij, en niet alleen bij de eigenaren van dergelijke systemen landt, omdat dat op termijn tot een totale ontwrichting van de maatschappij gaat leiden. Ik weet niet precies hoe zo’n regeling er uit moet gaan zien, maar zoiets is noodzakelijk en rechtvaardig omdat die AI’s voortbouwen op het collectief van onze kennis.
Wat als je gewetensbezwaren hebt?
En sowieso, wat kan een werkgever doen als een werknemer die toch al ontslagen gaat worden, weigert om bepaalde taken uit te voeren?
Daarnaast, als achteraf blijkt dat die AI te veel fouten maakt, kan die werkgever dan de werknemer aanklagen omdat ie hem verkeerd getraind zou hebben?
Gewetensbezwaren bij werk is altijd een ding dat kan, daarvoor ga je naar de vertrouwenspersoon. Ik weet niet precies welke gewetensbezwaren dit zouden kunnen zijn, “ik vind dit niet leuk” of “ik ben tegen AI” is natuurlijk geen bezwaar. Dat gaat meer over “je vraagt me porno te classificeren op genre terwijl ik zwaar gelovig ben en getrouwd”.
Je kunt als werkgever kiezen geen loon te betalen, want niet werken is geen loon. Maar kosten verhalen omdat iemand anders het moet doen, dat niet. Idem voor aanklagen wegens fouten: fouten maken kan gebeuren, ben je niet voor aansprakelijk. Behalve bij opzet. Dus als die werknemer op zijn socials zet “haha ik moest een AI mijn werk leren doen en ik heb ‘m barstensvol met onzin gepropt” en daarna blijkt de AI het niet goed te doen, dan kun je wél een rekening verwachten.
Waarom is “ik ben tegen AI” geen bezwaar ? Om eens een willekeurig voorbeeld te noemen, mag je gewetensbezwaren hebben als je werkgever je een opdracht geeft die als gevolg gaat hebben dat een stuk regenwoud gekapt gaat worden ?
We spreken van ‘gewetensbezwaren’ als het gaat om bezwaren die zó zwaar op je drukken dat je “in ernstige gewetensnood zou komen als [je je] werkzaamheden toch zou uitvoeren”. Dit is duidelijk bedoeld als een paar treetjes hoger dan “vind ik stom”.
Verder moet je er wel wat mee, als werkgever én werknemer. De werkgever moet zich inspannen om binnen jouw bezwaren een alternatief te vinden. Ga jij dan de foto’s van bloemen en planten labelen, doet een ander de blote mensen. Maar als er geen alternatief is, mag hij je ontslaan wegens je gewetensbezwaren. Het stereotype voorbeeld is op een varkensboerderij gaan werken en dan zeggen dat je van je geloof niet met varkens in aanraking mag komen.
Omdat “Ik ben tegen AI” ongeveer hetzelfde is als: “Ik gebruik geen accuboormachine, maar alleen op snoer” voor een bouwvakker. Er is geen enkele beredenering waarom je tegen vooruitgang bent. Natuurlijk zijn die beredeneringen er wel, maar die moet je als werknemer aanvoeren: De instructiebevoegdheid van de werkgever betekent dat ‘Omdat ik het zeg’ een legitiem argument is. De werknemer kan daar niet ‘Dat wil ik niet’ tegenover zetten.
In deze context kan de binnenkort bijna ex-medewerker gewoon op allerlei manieren de voortgang van het werk te vertragen. Stipheidsacties, malicious compliance, gewoon ziekmelden met vage klachten die lijken op een burn-out. Omdat hem al ontslag is aangezegd, blijven er weinig middelen voor de werkgever over om hem te te motiveren, en een ontslag op staande voet is misschien wel juist wat je in zo’n scenario wil.
Ik ben ook een keer de wacht aangezegd, maar met het verzoek in drie maanden tijd nieuwe collega’s in India in te werken op de producten waar ik toen aan ontwikkelde. Dat heb ik toen gedaan omdat er dus ook effectief drie maanden dubbel salaris tegenover stond, en ik direct aansluitend met een nieuwe baan kon beginnen.
Ik vind het schandalig dat mensen die de gevaren van AI inzien zo weggezet worden. “Tegen vooruitgang” mijn neus.
Er kunnen een miljoen redenen zijn waarom je tegen “vooruitgang” bent. Zeker bij dit soort significante veranderingen zou het verstandiger zijn als je eerst eens goed nadenkt over de maatschappelijke implicaties, en dingen dan zo inricht dat de voordelen die zo’n nieuwe techniek biedt op een redelijke wijze over de gehele maatschappij worden verdeeld, en de nadelen van diezelfde techniek goed worden opgevangen. Wat we nu in de AI wereld zien is precies het omgekeerde: het is een inhalige “gold rush” van extreem rijke individuen of ondoorzichtige BigTech clubs om zo snel mogelijk werelddominantie te verkrijgen. Mijn bezwaren tegen AI zijn niet tegen de technieken an sich, maar tegen dit soort uitwassen. Dat afdoen als “tegen vooruitgang” is als tegen een landbouwmedewerker zeggen dat hij “tegen vooruitgang” is als hij niet het nieuwste extra dodelijk pesticide wil gaan sproeien.
En wat als het trainen van de AI aansluit op wat de werknemer voorheen deed?
Als de werknemer eerst hoesjes voor porno-DVD’s ontwierp dan kan hij moeilijk gewetensbezwaren hebben tegen de AI leren om hoesjes voor porno-DVD’s te maken.
Wellicht kan er een ethisch onderscheid worden gemaakt. Vraag die werkgever om de AI te trainen in het werk dat de werknemer voorheen in die baan deed, prima; Maar onredelijk wordt ‘t als de werknemer wordt gevraagd de AI te trainen in zijn vak of specialisme. Dit hangt natuurlijk op het onderscheid tussen “baan” en “vak” en hiermee is dat dan ook niet meteen een eindconclusie, misschien het begin van een discussie.
Ik zeg weleens “een werkgever betaalt me voor mijn tijd, niet voor mijn ziel”. Helaas heeft de ziel in onze seculiere samenleving zijn universele waard aan waarde ingeboet.