Een lezer vroeg me:
Ik heb spaargeld omgezet in crypto via een Nederlandse partij met DNB-vergunning als cryptodienstverlener. Deze partij lijkt nu te zijn omgevallen, en nu lees ik dat ik buiten de bescherming van het nationaal depositogarantiestelsel ga vallen. Is er nog een juridische manier om mijn geld terug te eisen van deze cryptobank?Het depositogarantiestelsel is een wettelijke bescherming voor geld dat bij banken op een rekening staat. Zoals DNB zegt, “Mocht een bank failliet gaan, dan zorgt De Nederlandsche Bank (DNB) dat u uw geld terugkrijgt. Van 1 cent tot maximaal € 100.000 per persoon, per bank.” Wie daar doorklikt, komt bij de veelgestelde vragen en daar wordt vrij snel en hard gezegd “Een crypto (zoals bitcoin) is geen geld dat bij de bank staat. Het is daarom niet beschermd door de Nederlandse Depositogarantie.”
De juridische basis voor dit stelsel is de Wet op het financieel toezicht (Wft), afdeling 3.5.6. Alle “banken die een vergunning als bedoeld in artikel 2:11 hebben” (en bepaalde beleggingsinstellingen) moeten meewerken aan dit stelsel. En dan is het antwoord verder heel flauw: een cryptodienstverlener, ook met vergunning, is geen “bank in de zin van artikel 2:11 Wft” en valt dus buiten het depositogarantiestelsel.
De achterliggende motivatie is dat crypto’s op één lijn worden gezet met gewone beleggingen, die ook buiten het garantiestelsel vallen. In 2018 meldde de minister bijvoorbeeld dat een probleem daarbij is dat er geen centrale uitgever aan te spreken is op misstanden. Je zou kunnen stellen dat een cryptodienstverlener zo’n centrale rol kan spelen voor de crypto’s die daar gestald staan, maar dat vereist een wetswijziging en ik vermoed dat de overheid daar weinig trek in heeft.
Arnoud
Crypto is een soort belegging en beleggingen vallen nergens onder een garantiestelsel.
Spaargeld is de weerslag van een opslag van een wettelijk betaalmiddel van de overheid. Daar kan de overheid een garantie voor geven en dat hebben ze gedaan voor wat als een bedrag voor te kunnen leven gezien kan worden. Een soort verzekering voor gebruik van het wettelijk betaalmiddel
Moeilijker dan dat hoeven we het niet te maken.
Lijkt me ook een drama met de waarde. En kans op manipulatie is zo veel groter. Waardes crypto kunnen in een paar minuten van 0 naar veel en terug. Dat gaat je met de euro niet lukken. Dus zet er 0.1 op pump naar 100000 en laat de boel crashen en kassa?
En welke van de 20000-30000 “munten” vallen er dan onder. Heb je dan dadelijk 20000 centrale banken er bij?
Tot op heden worden crypto-munten vooral als
beleggingspeculatie-instrument gebruikt. Het is hier en daar mogelijk om met crypto te betalen, maar die plekken zijn zeldzaam. Als crypto een algemeen geaccepteerd betaalmiddel wordt, dan kan het garantiestelsel tzt. uitgebreid worden naar de munt(en) die algemeen in gebruik zijn.(Naar verluid worden crypto-valuta meer gebruikt in landen met een (zeer) zwak banksysteem en voor betalingen van/naar deze landen.)
Lijkt mij dat het hier gaat om Knaken? Officieel is het natuurlijk nog niet failliet, zou je hier niet “gewoon” via een kort geding of bodemprocedure directe teruggave van de gehouden crypto en tegoeden kunnen vorderen?
Ik kan mij weinig argumenten voorstellen vanuit die partij om dat te blokkeren, ze weten immers de tegoeden, weten van wie ze zijn, dus teruggave moet mogelijk zijn, en met een gerechtelijk bevel zijn ze ook gedekt voor het evt. niet voldoen aan allerlei wetgeving.
Het probleem bij Knaken lijkt te zijn dat ze sinds 1 juni niet meer mógen handelen in crypto, omdat ze geen vergunning hebben onder de MiCa verordening. Ook het teruggeven van gehouden crypto is een vergunningsplichtige activiteit, dus dat is best een probleem.
Dus eigenlijk had Knaken op 31 mei alle saldi moeten terugboeken… Of stuit dat weet op andere juridische problemen?
Ze hadden een vergunningsaanvraag lopen om over te stappen naar de MiCAR-vergunning, maar die aanvraag is afgewezen omdat ze niet aan de voorwaarden voldoen. Vanaf dat moment mochten ze geen zaken meer doen. Dat is niet aan een datum gebonden, maar aan het moment van afwijzen van de aanvraag.
Ik mis in jouw verhaal iets van een tijdlijn. Verder de belangrijke vraag: Op welke grond mocht Knaken dan handelen voordat ze de afwijzing ontvangen hadden?
Op basis van een registratie bij de DNB dat ze voldeden aan de Wwft, dat was destijds voldoende. Toen de MiCA-wetgeving eind 2024 in werking trad kwam er voor bedrijven als Knaken een overgangsregeling; ze mochten op basis van de registratie bij de DNB doorgaan met handelen tot ze een MiCA-vergunning hadden, zolang ze die maar op tijd aanvroegen bij de AFM (de nieuwe toezichthouder hiervoor). Dat heeft Knaken ook op tijd gedaan.
Probleem is dat die aanvraag afgewezen werd. Daardoor hadden ze dus geen MiCA-vergunning, en omdat er geen vergunningsaanvraag meer liep verviel voor hen ook per direct de overgangsregeling, waardoor ze ook op basis van de DBN-registratie niet meer mochten handelen. Gevolg: per direct op zwart.
Die snap ik ook niet, nee. Je krijgt die afwijzing niet op 31 mei om 23:59 van de toezichthouder. Mogelijk dacht men nog, we gaan voor de herkansing/bezwaar. Alles teruggeven heeft het risico dat de klant daarna definitief weg is, als mijn bank zegt “mogelijk verliezen wij onze vergunning, hier is alvast uw geld terug” dan ben ik morgen bij een andere bank.
Ik kan me voorstellen dat handelen betekent dat ze geen transacties mogen doen die dan in de blockchain terechtkomen.
Maar wat zou er op tegen zijn dat ze hun klanten gewoon hun eigen private key (of die 12 woorden) geven?
Ik doe hier de aanname dat ze voor elke klant een eigen wallet hebben aangemaakt.