Nee, MIDI muziek is nu niet allemaal plotsklaps publiek domein geworden, maar leuk bedacht was het wel

| AE 11804 | Intellectuele rechten | 10 reacties

Twee Amerikaanse muzikanten hebben alle technisch mogelijke melodieën gegenereerd op een synthesizer, daar copyright op aangevraagd en vervolgens de hele bups aan het publiek domein geschonken. Dat meldde Vice onlangs, overigens het enige online medium dat me tegelijk knappe én tenenkrommende artikelen voorschotelt. De gedachte achter het experiment was de kans op rechtszaken over gelijkende muziek te verkleinen, omdat iedereen nu kan zeggen dat hun melodie afgeleid is van deze publieke deuntjes en dus niet van de geldbeluste concurrent die drie noten meende te herkennen. Zo werkt het helaas niet, maar het idee is zeer nobel.

Muziekauteursrecht is een lastig ding, omdat het daar vaak gaat om of dingen “gelijkend klinken” en dat is niet hetzelfde als dat het bladmuziekschema overgetypt is. In België had je ooit die zaak dat Madonna’s Frozen inbreuk maakte op een Belgisch muziekwerk (wat later weer anders bleek te liggen), en in de VS is het nog extremer: daar is zo ongeveer het klinkt conceptueel hetzelfde juridisch genoeg om van inbreuk te mogen spreken. Een buitengewoon vage toestand, die zeker in sue-happy USA snel leiden tot dure schikkingen.

Muzikanten Damien Riehl and Noah Rubin hadden daar een mooie brute force oplossing voor:

To determine the finite nature of melodies, Riehl and Rubin developed an algorithm that recorded every possible 8-note, 12-beat melody combo. This used the same basic tactic some hackers use to guess passwords: Churning through every possible combination of notes until none remained. Riehl says this algorithm works at a rate of 300,000 melodies per second.

Het resultaat werd geregistreerd bij het US Copyright Office (wat in de VS moet om statutory damages te claimen, maar formeel geen vereiste is voor het hebben van een copyright, maar goed tot 1978 werkte dat anders en juristen zijn nu eenmaal ouderwets) en daarna verklaarde men het werk publiek domein. (Klik hier voor archief.) Dus nu kan iedereen die melodieën pakken en ermee doen wat men wil. Eventuele claims dat men andermans rechten schendt door gelijkenis van melodie zijn dus eenvoudig te pareren, want er is gewoon uit dat publiek domein geput.

Nou ja, niet helemaal. Inbreuk gaat niet alleen maar over gelijkenis, en een verweer moet meer zijn dan “ik had het ook uit die publiek domein set van Riehl en Rubin kunnen pakken”. Als jouw werk veel lijkt op dat van een ander, dan moet je aantonen dat je het echt hébt ontleend uit die set van die twee. En het is goed mogelijk dat die ander die melodie net even wat had bewerkt en daar een eigen auteursrecht op heeft, zoals bij de Nokia Tune die één noot verschilt met een publiek domein werk maar écht wel eigen creativiteit kent.

Een tikje jeuk krijg ik van de redenering van Riehl en Rubin dat omdat MIDI bestanden nummers zijn:

“Under copyright law, numbers are facts, and under copyright law, facts either have thin copyright, almost no copyright, or no copyright at all,” Riehl explained in the talk. “So maybe if these numbers have existed since the beginning of time and we’re just plucking them out, maybe melodies are just math, which is just facts, which is not copyrightable.”

Nee, zo werkt het niet. Een boek is ook maar een getal als je ‘m als PDF opslaat, maar toch zit er auteursrecht op een boek. Een melodie is gewoon auteursrechtelijk beschermd omdat er creativiteit in het samenstellen daarvan is gaan zitten.

De tentamenvraag is dan ook: zit er creativiteit in het brute force verzamelen van alle melodieën?

Arnoud

Kan Apple verbieden dat de bad guy in een film met een iPhone rondloopt?

| AE 11801 | Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid | 5 reacties

Elektronicagigant Apple zou niet toestaan dat bad guys in een film met de iPhone rondlopen, las ik bij Ars Technica. Zij citeren een interview met regisseur Rian Johnson, die er meteen bij zegt dat hij het eigenlijk niet moet zeggen omdat mystery movies wel erg makkelijk worden als je ineens één acteur met een gare Android telefoon ziet rondlopen terwijl de rest hipster met iPhone is. Apple was niet bereid om commentaar te geven, maar het voelt wel érg verstrekkend dat ze dit zo zouden kunnen doen.

De meest voor de hand liggende verklaring is dat Apple deze opstelling kiest bij product placement oftewel gesponsorde verstrekking van Apple-apparatuur. Bij zo’n zakelijke overeenkomst kun je best regels stellen, waaronder dus dat alleen de goeien met de iPhone rondlopen. Dat is niet ongebruikelijk. Al veel langer is bijvoorbeeld het voorbeeld bekend dat het Amerikaanse leger je gerust mooie apparatuur, tanks en soldaten uitleent maar dat het leger dan wel mooi uit moet komen in de film.

Ook in Nederland hebben we dat gehad: de politie ‘herkende zich niet’ in het beeld van de agent die acteur Tygo Gernandt neerzette in Dokter Tinus, dus mocht hij niet het officiële uniform dragen maar alleen het afgedragen veldwachterkostuum uit Swiebertje, als ik me het goed herinner. Daar trok de rechter een forse streep door: natuurlijk wil de politie leuk uitkomen in series, maar het belang van herkenbaarheid staat voorop. Bovendien kan een overheid niet zomaar zeggen dat ze bepaalde uitingen vooraf wil inzien én daar correcties in eisen, ook niet met een beroep op een merk of auteursrecht. Dat noemen we immers censuur.

Apple is geen overheid en kan dus geen censuur plegen. Als zij toestemming willen onthouden aan partijen die niet hun spelregels willen volgen (lees: die een bad guy op de iPhone willen laten werken) dan is dat hun goed recht. Alleen krijg je dan de vraag of je die toestemming wel echt nodig hebt, iets dat in IE-land vaak wordt vergeten.

Het argument zou dan zijn dat Apple reputatieschade lijdt door dergelijke inzet van de iPhone, en dat dat onrechtmatig is zodat ze een verbod zou kunnen eisen bij de rechter. En wie een verbod kan eisen, kan ook toestemming afdwingen. De reputatieschade zou dan zijn dat wanneer je in de winkel staat, je toch maar geen iPhone koopt want in die ene film had de moordenaar die ook. Nee, die vind ik ook niet heel sterk.

Wel een mogelijke situatie zou zijn als de filmmaker de iPhone centraal zet, helemaal als hij mede door dat bekende product bewezen meer succes heeft met de film. Dat soort oneerlijk meeliften op andermans reputatie kan wél als merkinbreuk worden aangepakt. Maar bij een film lijkt me dat wat lastig voorstelbaar, ik kan me althans geen relevant plot voor de geest halen. Dat je de film maakt met een iPhone en dat je daardoor opvalt als filmmaker, lijkt me in ieder geval niet genoeg.

Arnoud

Tesla schakelt features achteraf uit bij tweedehands auto, wat krijgen we nou?

| AE 11765 | Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid | 10 reacties

Autofabrikant Tesla heeft bij de wederverkoop van een tweedehands Tesla enkele features uitgeschakeld, las ik bij The Verge. De wederverkoper had deze features per abuis meegekregen bij de aanschaf bij Tesla zelf(!), dus pardon wij komen even uw auto downgraden, sorry foutje bedankt. De wederverkoper zou niet hebben betaald voor die features “Enhanced Autopilot” en “Full Self Driving Mode”), maar ze stonden bij de aanbieding van Tesla zelf genoemd als inbegrepen. Wat natuurlijk diepgravende discussie oproept over de toekomst van de diensteconomie en het einde van eigendom. Toch?

The Verge maakt zelf al de vergelijking met de ouderwetse auto: als je daar een tweedehandsje koopt en er zitten mooie velgen op, dan is het vrij evident dat je die erbij krijgt. De fabrikant kan niet ineens eisen dat die teruggegeven moeten worden bij wederverkoop (bij huur wellicht wel, maar daar hebben we het hier niet over).

Dus waarom kan dat bij deze features wel? Nou ja, omdat ze software zijn en omdat Tesla dus kennelijk achteraf dingen kan wissen of uitschakelen in je auto. (Deze zin voelde wat beangstigend om te typen.) De reden daarvoor is dan kennelijk dat men na verkoop aan die wederverkoper ontdekte dat die features niet aan hadden mogen staan, dus dat werd bij nader inzien even gecorrigeerd.

Had dat bij een ‘gewone’ tweedehands gekund? Zeg maar, hij staat met dure velgen en een kinderzitje bij de fabrikant, een wederverkoper neemt ‘m mee en nadat hij deze weer verkocht heeft, belt de fabrikant dat dat zitje er helemaal niet in had moeten zitten. Dus of het even terug kan. Ik zou normaal zeggen dat de fabrikant dan pech heeft, in die omstandigheden mocht die wederverkoper vermoeden dat hij de auto met die velgen en met dat zitje kocht. Ook als dat niet expliciet in de advertentie of lijst met productkenmerken stond. En ook als ergens in de voorwaarden een voorbehoud van, eh, installatiefouten of ontbrekende informatie op de productkenmerken was opgenomen.

Het punt is natuurlijk dat dat nooit gebeurt. Het is nogal onlogisch dat iemand per abuis een kinderzitje plaatst of dure velgen onder een auto zet zonder dat dat de bedoeling is, maar zelfs als dat gebeurt dan is de schade zo klein dat het rechttrekken de moeite niet waard is. Dat schrijf je dan af en je wordt plichtmatig boos op je monteur, maar dat is het dan. Bij een ICT-dienst is corrigeren wél triviaal, je stuurt gewoon een update met een delete commando en de feature is weg.

Mag dat? Want ja, het einde van eigendom en alles wordt dienstverlening en dat is juridisch ongeregeld zeg ik altijd. Dat klopt, maar hier gaat het toch echt om een stukje verkoop, een stukje eigendomsoverdracht. Die wederverkoper kocht die auto, en mocht daarbij vertrouwen op de mededeling van de verkoper dat dit het ding was zoals hij het ging kopen. Dat daarbij een fout werd gemaakt, komt in principe voor rekening van de verkoper – tenzij de wederverkoper had moeten weten dat er iets niet klopte. En dat lijkt hier niet op te gaan.

Zorgelijk dus. Het krijgt nu herrie in de media, dus het zal wel teruggedraaid worden binnenkort. Maar daarna mag een jurist van Tesla hier wat van vinden, en komt er een disclaimer in de zakelijke contracten en een beperking in de EULA (zit er een EULA in je Tesla, eigenlijk?) die bepaalt dat dit mag. En dan kan het zomaar staande praktijk worden. Ik weet geen juridisch tegenargument in een zakelijke transactie tegen zoiets.

Arnoud

Hoe laat ik mijn werknemers het auteursrecht houden op hun hobbysoftware?

| AE 11728 | Intellectuele rechten | 34 reacties

Een lezer vroeg me: Vorige week blogde je over een werknemer die bij StackOverflow bijdragen doet. In de discussie kwam toen langs hoe je als werknemer de rechten zou kunnen behouden. Ik ben werkgever en wil mijn mensen hierin vrij laten, maar hoe schrijf je zoiets op? Als werknemer heb je inderdaad niet zomaar zelf… Lees verder

Ben ik strafbaar als ik in opdracht tijdelijk illegale software installeer?

| AE 11726 | Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid | 7 reacties

Een lezer vroeg me: Onze organisatie gebruikt al jaren bepaalde software onder licentie. Deze blijkt enige maanden geleden te zijn verlopen en het heractiveren duurt om onduidelijke redenen heel erg lang. Mijn manager heeft me opgedragen dan maar tijdelijk een illegale versie te installeren zodat het werk niet blokkeert, en ze gaan dat rechttrekken in… Lees verder

Wanneer mag je pagina’s uit een boek op een forum posten?

| AE 11716 | Intellectuele rechten | 6 reacties

Een lezer vroeg me: Is het wettelijk toegelaten om enkele pagina’s uit een boek te scannen en deze scans vervolgens met vermelding van bron en auteur te delen via digitale fora binnen een discussie of dient men dit over te typen en de auteursrechten vervolgens te melden? In het laatste geval, waar voldoet men dan… Lees verder

Mag ik als werknemer wel bijdragen posten op Stack Overflow?

| AE 11720 | Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid | 7 reacties

Vorige week hadden we een discussie over snippets code op Stack Overflow, en toen kwam deze vraag langs: Volgens mij is het tamelijk duidelijk wat je met snippets op SO mag (CC BY-SA 3.0, zie bovenstaande antwoorden). Wat ik me wel eens afvraag is of ik als developer in dienst van een bedrijf wat eigenlijk… Lees verder

Wat mag ik met snippets van Stack Overflow?

| AE 11706 | Intellectuele rechten | 17 reacties

Een lezer vroeg me: Zoals vele ontwikkelaars neus ik vaak op Stack Overflow naar oplossingen voor mijn programmeerproblemen. Ik zie dan vaak broncode die de oplossing implementeert, maar ik weet dat ik die niet zomaar mag copypasten in verband met licentieproblemen. Maar wat mag ik dan wel? Stackoverflow is de bekendste site voor programmeurs om… Lees verder

Ruzie met de universiteit over een briljant idee

| AE 11704 | Intellectuele rechten | 12 reacties

Keiharde onderhandelingen, contracten onder druk tekenen of aandelen moeten afstaan. Dit soort zaken verwacht je misschien bij bedrijven, maar niet op universiteiten. Dat schreef de NOS onlangs. Universiteiten blijken soms maanden tot jaren met studenten te steggelen over contracten rondom uitvindingen en software die studenten maken. Dat verrast natuurlijk wel, want een universiteit is toch… Lees verder

Ziggo hoeft geen NAW-gegevens van downloaders af te staan

| AE 11587 | Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid | 18 reacties

Ziggo hoeft gegevens van klanten die illegaal een film via BitTorrent zouden hebben gedownload niet af te staan aan filmdistributeur Dutch Film Works (DFW). Dat meldde Security.nl vorige week. Dit bepaalde het Gerechtshof in hoger beroep van een zaak uit februari waarin de rechtbank hetzelfde bepaalde. In theorie kan DFW nog naar de Hoge Raad,… Lees verder