Van wie is een foto gemaakt door een werknemer?

| AE 9234 | Arbeidsrecht, Auteursrecht | 10 reacties

Een lezer vroeg me:

Als een van onze medewerkers opnames (film of foto) maakt met een mobiele telefoon van de zaak, wie is dan de eigenaar van deze opnames, het bedrijf of de medewerker?

Dat hangt af van of de opnames gerelateerd zijn aan zijn werk. Als dat zo is, dan komen de auteursrechten op die opnames toe aan het bedrijf, anders zijn ze van de werknemer privé. Het doet er niet toe of de apparatuur privé-eigendom is en of de foto gemaakt werd onder werktijd of op kantoor.

Een simpel voorbeeld is een cameraman bij een productiehuis: dan komen alle rechten uiteraard toe aan de werkgever. Maar het hoeft niet de kern van zijn werk te zijn. Ook bij een bouwvakker die een foto maakt van het werk voor het dossier dat zijn baas van elke klus bijhoudt, komen de rechten toe aan de werkgever. Die foto is ook gewoon deel van het werk.

Wie om half zes even een foto maakt van zijn kantoortuin om het thuisfront te laten zien hoe druk het is, heeft zelf de (auteurs-)rechten op die foto. Ook al is het op het werk gemaakt, onder werktijd en zelfs met de telefoon van de zaak. Die foto heeft niets met het werk te maken. (Mogelijk overtreed je een huisregel dat er niet gefotografeerd mag worden op de werkvloer, maar dat is een arbeidsrechtelijk ding dat los staat van auteursrechten.)

Twijfelgevallen zijn er natuurlijk genoeg. Een werknemer die bij het afscheid van een collega gevraagd wordt even een foto te maken van de toespraak. Het vastleggen van een aanrijding met de bedrijfsbus. Tijdens de lunchpauze een foto maken voor een spontane Linkedin-update. Of ’s avonds langs kantoor lopen en een mooie sfeerfoto delen in de bedrijfs-appgroep. Daar zul je dan in redelijkheid samen uit moeten komen.

Een arbeidscontract (niet het personeelsreglement) kan de grenzen anders leggen. Werkgever en werknemer kunnen afspraken maken over auteursrecht. Die afspraken moeten wel redelijk zijn, de werkgever mag bijvoorbeeld niet alle auteursrechten opeisen op alles dat de werknemer maakt totdat het contract eindigt. Dan zouden ook de vakantiefoto’s van de werkgever zijn, en dat is niet redelijk.

Arnoud

Mag je je dvd’s digitaliseren van de Auteurswet?

| AE 9213 | Auteursrecht | 43 reacties

Een lezer vroeg me:

Ik ben bezig mijn oude filmcollectie te digitaliseren naar een home media player. Dus ik converteer nu elke dvd naar een modern formaat, en daarna kunnen die weg. Maar ik zie veel dvd’s met kopieerbeveiliging. Klopt het dat ik die niet mag kraken, ook niet voor dit eigen doel? Het is toch legaal, je dvd’s converteren?

Ja, het is legaal je dvd’s te converteren maar nee, het is niet toegestaan daarbij een kopieerbeveiliging te kraken.

In de Auteurswet staat (art. 16b en 16c) dat je een kopie mag maken van elk werk dat je uit legale bron verwerft, behalve (kort gezegd) boeken en standbeelden. Het maakt niet uit of je het koopt of huurt, de enige eis is dat je het uit een legale bron hebt verkregen. Een aangeschafte (of zelfs geleende) dvd is een legale bron, dus valt een kopie daarvan onder de thuiskopieregeling.

Vaak is een dvd beveiligd tegen kopiëren. En hoewel dat niet moeilijk te omzeilen is, is dit toch een probleem. De Auteurswet (art. 29a lid 2) zegt eenvoudigweg:

Degene, die doeltreffende technische voorzieningen omzeilt en dat weet of redelijkerwijs behoort te weten, handelt onrechtmatig.

Deze tekst maakt geen voorbehoud voor omzeilen voor een legitiem doel, zoals het maken van een toegestane thuiskopie. Dit werd namelijk bij invoering van dit wetsartikel geen probleem gevonden. En voor het geval er toch een probleem zou komen, is een optie toegevoegd:

Bij algemene maatregel van bestuur kunnen regelen worden vastgesteld die de maker of zijn rechtverkrijgenden er toe verplichten aan de gebruiker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst voor doeleinden als omschreven in de artikelen 15i , 16 , 16b , 16c , 16h , 16n , 17b en 22 van deze wet de nodige middelen te verschaffen om van deze beperkingen te profiteren, mits de gebruiker rechtmatig toegang tot het door de technische voorziening beschermde werk heeft. Het bepaalde in de voorgaande zin geldt niet ten aanzien van werken die onder contractuele voorwaarden aan gebruikers beschikbaar worden gesteld op een door hen individueel gekozen plaats en tijd.

Hiermee kan de minister dus snel (zonder een nieuwe wet aan te hoeven laten nemen) een uitzondering maken op artikel 29a voor legale kopieën onder artikel 16b of 16c. Maar totdat dat gebeurt, is het recht van thuiskopiëren van een dvd dus zuiver theoretisch. Zij het dat de kans nul is dat je wordt betrapt.

Dan nog de vraag wat ‘doeltreffend’ dan inhoudt. Want een beveiliging die zo makkelijk te kraken is, is die dan nog wel doeltreffend? Ja, blogde ik in 2013, hoewel er nog steeds maar weinig duidelijkheid is over de criteria die moeten worden toegepast.

In 2007 heeft een Finse rechter gezegd dat CSS niet doeltreffend (meer) was omdat die crack van Jon Johansen (DeCSS) zo wijdverbreid was dat iedereen ‘m kon vinden. Dat vind ik wel een aardige: het uitbrengen van een crack is dan onrechtmatig, maar als deze wijd beschikbaar is dan niet meer. Te laat.

Maar helaas: in hoger beroep werd dat teruggedraaid, met het argument dat het niet de bedoeling van de wet was dat een tool als DeCSS legaal zou zijn, dus is deze dat niet. Eh. Juist. Bovendien was er speciale software nodig, en dat bewijst dat de beveiliging normaal juist wel doeltreffend is. Alleen dat wat een gemiddelde consument “out of the box” en zonder hulpmiddelen zou kunnen omzeilen, is dan niet doeltreffend. En ik vermoed dat dit de bedoeling was van de wet. Dus ook hiermee ga je er niet komen.

Arnoud

Moet je als commerciële website je links op inbreuk onderzoeken?

| AE 9134 | Auteursrecht | 19 reacties

ketting-chain-link.pngDe rechtbank Hamburg bepaalde onlangs dat een Duitse website auteursrechtinbreuk pleegde door een hyperlink naar een externe bron, las ik bij Ars Technica. Zij had gelinkt naar een pagina met daarop een Creative Commons-afbeelding, maar de site waar die stond had de CC licentie niet goed nageleefd. En omdat de linkende site an sich commercieel was, kon ze wegens auteursrechtinbreuk worden aangesproken door de fotograaf van de foto op de externe bron. Een onderzoeksplicht vanaf nu voor al je uitgaande hyperlinks?

De discussie of en wanneer een hyperlink inbreuk is op auteursrechten, kreeg een paar maanden terug een voorlopig hoogtepunt toen het Hof van Justitie bepaalde dat GeenStijl auteursrechtinbreuk pleegde door te linken naar gelekte (en dus inbreukmakende) foto’s. Op zich is dat raar: een hyperlink verwijst alleen maar, het is geen herpublicatie van het werk. Maar het Hof ziet het wél als herpublicatie, omdat hiermee een nieuw publiek bereikt wordt.

Dat vond men dan weer tegelijk wat ver gaan, dus werd een nuance aangebracht: een nietcommerciële linkende site bereikt alleen een nieuw publiek als zij wist of moest weten dat de link naar iets illegaals verwees. Een commerciële site krijgt daarbij een onderzoeksplicht:

Bovendien kan, wanneer het plaatsen van hyperlinks geschiedt met een winstoogmerk, van de hyperlink-plaatser worden verwacht dat deze de nodige verificaties verricht om zich ervan te vergewissen dat het betrokken werk op de site waarnaar die links leiden niet illegaal is gepubliceerd, zodat moet worden vermoed dat die plaatsing is geschied met volledige kennis van de beschermde aard van dat werk en van het eventuele ontbreken van toestemming van de auteursrechthebbende voor de publicatie op internet.

De Duitse rechtbank trekt deze redenering nu keurig door naar zijn logische eindconclusie: de foto wás inbreukmakend en de linkende site handelde met commercieel oogmerk, dus inbreuk. Dat de inbreuk niet echt evident was, doet er niet toe. Dat de link an sich niet direct commercieel was ook niet. En dat je als commerciële website geen manier hebt om met zekerheid je links te clearen al helemaal niet. Auw.

De enige manier om dit recht te trekken, zou zijn dat in hoger beroep wordt bepaald dat de lat voor dat “vergewissen” laag ligt: alleen als je een evidente inbreuk hebt genegeerd, dan heb je je niet vergewist. Licentietechnisch geneuzel (zoals dat de licentie gisteren is verlopen of dat de tittels en jota van de nakoming niet nagekomen zijn) behoort geen relevant criterium te zijn. Maar ik geef toe: lapmiddel. Beter was geweest als het Hof deze onderzoeksplicht niet had meegenomen en gewoon had gezegd, hyperlinken is legaal en je zoekt het maar uit met de bronsite. Maar ja, bad cases make bad law.

Arnoud

Waarom gaat die fotograaf achter mij aan en niet mijn gebruiker?

| AE 9116 | Aansprakelijkheid, Auteursrecht | 29 reacties

Een lezer vroeg me: Recent kregen wij een claim van een fotograaf vanwege een foto geplaatst door een lid van ons forum. In onze forumvoorwaarden staat duidelijk dat de gebruiker zelf verantwoordelijk is, ook bij schade door dit soort claims. Gebruikers vrijwaren ons van elke vorm van aansprakelijkheid. Maar die fotograaf stelt dat hij daar… Lees verder

Kan de blockchain je makerschap en auteursrecht bewijzen?

| AE 9097 | Auteursrecht, Innovatie | 13 reacties

Een lezer vroeg me: Bewijzen dat je auteur bent van een werk, blijft een lastige. Nu zie ik mogelijkheden om dat in de blockchain vast te leggen. Hoe juridisch houdbaar zou dat zijn? De wet stelt geen eisen aan het bewijs dat je auteursrecht hebt. Bewijs mag met alle middelen worden geleverd (art. 152 Rechtsvordering)…. Lees verder

Mag je een film illegaal downloaden als je de Blu-Ray al hebt?

| AE 9051 | Auteursrecht | 25 reacties

Een lezer vroeg me: Stel dat ik een bluray disc (BD) aanschaf van een film, gewoon legaal gekocht in de winkel. Nu is het helaas niet mogelijk om deze film te kopiëren naar een ander afspeelapparaat, zoals mijn computer, en af te spelen, vanwege de aanwezige kopieerbeveiliging. Persoonlijk vind ik dit onhandig, want niet elk… Lees verder

Bibliotheken mogen e-books net als papieren boeken uitlenen

| AE 9061 | Auteursrecht | 20 reacties

Openbare bibliotheken mogen e-books uitlenen aan leden, net zoals zij dat doen met papieren boeken. Dat las ik bij Nu.nl. Het Hof van Justitie oordeelde (zaak C-174/15) gisteren dat het uitleenrecht voor bibliotheken techniekneutraal is geformuleerd: niet alleen papieren boeken mogen worden uitgeleend, ook digitale. Wel moet de bieb dan analoog uitlenen simuleren. De Nederlandse… Lees verder

Interview: Volgens de auteurswet is mijn hele generatie crimineel. Wat nu?

| AE 8993 | Auteursrecht | 71 reacties

Op de Correspondent een interview met mij: Iedere dag zetten we miljarden plaatjes online, vaak zonder toestemming. Het is de gewoonste zaak van de wereld en toch hartstikke illegaal. Ik vroeg een expert hoe we deze bizarre situatie moeten begrijpen en verbeteren. ‘Je hebt een leuk fotootje op internet gevonden en zet dat op Facebook…. Lees verder

Wanneer is iets “commercieel” in de zin van een Creativecommonslicentie?

| AE 8965 | Auteursrecht | 20 reacties

Is het tegen betaling laten drukken van kopieën van een werk nu ook al commercieel? Volgens lesmateriaalmaker Great Minds wel, las ik bij Ars Technica onlangs. Zij hebben Federal Express aangeklaagd voor het in opdracht van scholen afdrukken van hun werk, dat onder de CC-BY-NC-SA licentie wordt verspreid. Omdat FedEx betaald krijgt voor dat kopiëren… Lees verder