Op een technisch natuurgetrouwe foto zit natuurlijk geen auteursrecht

| AE 9938 | Auteursrecht | 28 reacties

Als je als fotograaf je best doet om je onderwerp zo natuurgetrouw, duidelijk en correct mogelijk in close-up in beeld te brengen, dan heb je op die foto geen auteursrecht. Die weinig verrassende maar toch ongetwijfeld controversiële uitspraak haal ik uit een recent vonnis van auteursrechtscrabbelaar Masterfile tegen een bedrijf dat één van haar stockfoto’s had gebruikt. De foto betrof een close-up van een dashboard, en de rechter kon daar niets creatiefs in ontwaren.

De zaak is op zich zo standaard als alle andere Masterfile/fotoclaims: een bedrijf gebruikt een foto zonder toestemming, de rechthebbende ontdekt dat en claimt twee- of driemaal het normale tarief (vandaar mijn term scrabbleclaim) waarbij vaak op een dure schikking wordt aangestuurd onder dreiging van duizenden euro’s proceskosten.

In dit geval liet het bedrijf het erop aan komen bij de rechter. Niet perse verstandig, zeker niet als je nooit had aangeboden schadevergoeding te betalen want als je een beschermde foto gebruikt als bedrijf, dan moet je betalen. Ook als je niet eerst wordt gewaarschuwd. (Natuurlijk moet de hoogte van de schadevergoeding wel reëel zijn, en botweg het tarief verdrievoudigen is dat niet, punt.)

Wat wil nu het geval: de foto in kwestie was weinig bijzonders, een close-up van een autodashboard, specifiek een temperatuurmeter. Leuk stockbeeld inderdaad, maar te weinig om van auteursrecht te spreken. Daarvoor is immers nodig dat het werk een eigen intellectuele creatie is, of in oud Nederlands een eigen origineel karakter met stempel van de maker vormt.

Bij fotografen is dan het standaardargument dat zij keuzes maken in belichting, hoek en afstand. Iets dat ik wat gemakzuchtig vind, en hier gelukkig ook afgewezen wordt omdat je uiteindelijk wel moet aantonen dat die keuzes leidden tot een creatieve foto:

[D]aarmee draagt de foto nog niet het persoonlijk stempel van de fotograaf. Dat is pas het geval als de keuzes die worden gemaakt in een foto resulteren, die zich zodanig van andere foto’s onderscheidt, dat daaraan is af te zien dat de fotograaf persoonlijke keuzes heeft gemaakt. Desgevraagd hebben Masterfile en Mediapro ter zitting niet concreet gesteld en/of onderbouwd in welke aspecten – die op een persoonlijk stempel van de maker zouden kunnen duiden – de onderhavige foto zich onderscheidt van andere door andere fotografen gemaakte foto’s van een dashboard of meer specifiek een temperatuurmeter in een auto.

Als gevolg is deze foto dus vrij van auteursrechten en daarmee kan er dus geen sprake zijn van inbreuk. Masterfile moet de ongeveer 8000 euro proceskosten van het bedrijf betalen. Het kan dus specifiek bij productfoto’s en stockbeeld zeker lonen om eens extra kritisch te kijken naar het creatief gehalte van de foto voordat je besluit te schikken.

Arnoud

Ben ik de pineut als een netjes gekochte stockfoto illegaal blijkt te zijn?

| AE 9770 | Auteursrecht | 78 reacties

Een lezer vroeg me:

Ik heb een foto netjes gekocht bij een stockbureau. Nu meldt zich echter een fotograaf in de mail of ik even 700 euro wil betalen! Ik heb hem verwezen naar het bureau maar hij zegt dat hij die niet kent en dat ik aansprakelijk ben, ongeacht waar ik de foto koop. Is dat echt zo?

In principe ja. Iemand die een foto publiceert, is aansprakelijk voor de schade als die publicatie inbreukmakend is. Het doet er daarbij niet toe hoe je aan de foto kwam en wat de verkoper van de foto tegen je zei. Er is geen specifieke regeling zoals bij heling, waarbij je beschermd bent als je iets tegen een normale prijs in een gewone winkel koopt.

Natuurlijk kun je de claim van die fotograaf verhalen op de stockfotosite. Zij hebben je immers schade berokkend door een foto te verkopen zonder dat ze de juiste rechten daarvoor hadden. Dat is een contractuele wanprestatie en daarvoor moeten ze de schade vergoeden. Ik denk zelfs dat je de algemene voorwaarden van tafel kunt krijgen en ze dus onbeperkt aansprakelijk kunt stellen, want dit voelt voor mij als een gevalletje grove nalatigheid. En daar mogen ze hun aansprakelijkheid niet voor uitsluiten.

In de praktijk kan dat nog knap ingewikkeld zijn, bijvoorbeeld omdat de stocksite in het buitenland zit en je dus een advocaat daar moet vinden. Dus je neemt eigenlijk altijd een zeker risico als je met stockbeeld werkt.

Arnoud

Ziggo en XS4All moeten nu toch weer wel The Pirate Bay blokkeren

| AE 9706 | Auteursrecht | 24 reacties

Internetproviders Ziggo en XS4All moeten de blokkade van torrentsite The Pirate Bay uit 2012 alsnog in ere herstellen. Dat bepaalde de rechtbank Den Haag vrijdag in kort geding. Raar; we hadden toch juist allemaal bodemprocedures en zelfs vragen aan het Hof van Justitie over deze kwestie, dus hoezo kan een kortgedingrechter dan even zeggen, zet maar terug die DNS-blokkade?

Het begon allemaal in 2012, toen de rechtbank bepaalde dat de internetproviders tot blokkade over moesten gaan. Dit naar aanleiding van een eerder vonnis tegen de Piratenbaaifiguren, waarin werd bepaald dat die site behulpzaam was bij auteursrechtschending. En dan is er een juridisch instrument: artikel 26d Auteurswet bepaalt dat een tussenpersoon (zoals een provider) gedwongen kan worden dergelijke schendingen tegen te gaan. Blokkeren dus.

In hoger beroep in 2014 werd de blokkade ongeldig verklaard. Hoewel TPB evident onrechtmatig is en er zeker auteursrechten worden geschonden door torrentende abonnees, is zo’n blokkade geen proportioneel en effectief middel om daar een einde aan te maken. Er werd te gemakkelijk omheen gewerkt, en dan is het onzinnig die maatregel te eisen.

Daarmee leek de kou uit de lucht, hoewel de zaak vrolijk doorging en uiteindelijk via de Hoge Raad bij het Europese Hof van Justitie belandde. En die bepaalden in juni dat The Pirate Bay niet alleen mensen hiélp bij auteursrechtschendingen (een onrechtmatige daad) maar zélf auteursrechten schond. Een torrent is een herpublicatie, een doorgifte aan een nieuw publiek in het jargon.

De normale gang van zaken is dat daarna de Hoge Raad het stokje weer overneemt en aangeeft of het Gerechtshof gelijk had of niet, en dan hetzij terugverwijst naar een ander Gerechtshof, of zelf bepaalt waar we staan. Brein neemt een voorschot door gauw de kortgedingrechter te vragen een voorlopige uitspraak te doen. Op zich kan dat, het punt van bodemzaken is dat ze lang duren en de kortgedingrechter mag dan een tijdelijke maatregel opleggen als hij inschat dat de bodemrechter te zijner tijd dat ook zou doen.

Hier ligt dat wat ingewikkeld, want er ís al een vonnis van de bodemrechter. Sterker nog een hele stapel: rechtbank, gerechtshof, Hoge Raad en Hof van Justitie. En als er al een bodemvonnis is, dan mag de kortgedingrechter niet meer zelf bepalen dat het anders ligt. Hij moet gewoon bevestigen wat er in dat bodemvonnis staat (tenzij dat vonnis werkelijk kant noch wal raakt). Hij mag zelfs niet zeggen, de zaak is te complex, want er is al beslist over de zaak in dat bodemvonnis.

En nu komt ie: het bodemvonnis in deze zaak is de uitspraak van de rechtbank, die uit 2012 dus. Weliswaar liggen er hogere uitspraken, maar het Gerechtshof had geen gelijk als je de uitspraak van het Hof van Justitie leest. Kan geen gelijk hebben, want het Hof ging er vanuit dat TPB zelf geen auteursrechten schendt maar dat doen ze dus wel. Het enige vonnis dat nog ongeschonden voor ligt, is dus dat uit 2012 en daarom moet de blokkade er terug op.

Natuurlijk had ook de rechtbank het fout ten aanzien van de auteursrechtinbreuk, maar dat breit de kortgedingrechter hier makkelijk recht. Want de rechtbank komt uiteindelijk wel op dezelfde afweging van proportionaliteit (moet dat nou zo heftig) en subsidiariteit (kan dat niet anders), en daardoor staat de conclusie nog steeds overeind. Voorlopig althans, want de zaak ligt nog bij de Hoge Raad en dáár gaat het definitieve oordeel geveld worden.

Formeel juist, maar natuurlijk voelt het bepaald ergerlijk, dit voorschotje op de werkelijke discussie. Maar dit bevestigt het aloude “bad cases make bad law”: ik blijf zitten met het gevoel dat de Pirate Bay blokkades vooral rechtmatig geacht worden omdat de site Pirate Bay heet. Al te bijdehand doen en al te lange neuzen maken naar de rechtbank is geen goed idee. En nu zitten wij met de brokken.

Arnoud

Mag je legale streams in strijd met de gebruiksvoorwaarden nog wel streamen?

| AE 9648 | Auteursrecht | 14 reacties

Een lezer vroeg me: Recent las ik dat het strafbaar is om een streamingkastje aan te bieden dat illegale streams kan ontvangen en tonen. Nu maak ik me zorgen omdat ik via zo’n kastje kijk naar onder meer de Publieke Omroep. Dat mag niet van hun gebruiksvoorwaarden, dus is dit nu ook strafbaar? Het is… Lees verder

Dutch Filmworks gaat in oktober illegale downloaders opsporen en laten betalen

| AE 9632 | Auteursrecht | 93 reacties

Filmdistributeur Dutch Filmworks heeft aangekondigd illegale downloaders van films vanaf oktober op te sporen en te laten betalen via een schikkingsvoorstel. Dat meldde Tweakers vorige week. De filmmaatschappij is al eventjes bezig, onder meer begin deze maand met toestemming van de privacytoezichthouder om IP-adressen aan NAW-gegevens te mogen koppelen van mensen die torrenten. Maar ik… Lees verder

Is het verkopen van Netflixaccounts nu ook al auteursrechtinbreuk?

| AE 9592 | Auteursrecht | 11 reacties

Stichting Brein heeft een schikking van 10.000 euro getroffen met een 26-jarige man uit Zwolle, die op zijn website logins verkocht voor verschillende streamingdiensten. Dat meldde Tweakers maandag. De man haalde de data uit uitgelekte databases en verkocht de logins voor een fractie van de prijs van een abonnement. Nu is het natuurlijk computervredebreuk om… Lees verder

Dutch Filmworks mag van Autoriteit Persoonsgegevens tegen bittorrenters gaan optreden

| AE 9582 | Auteursrecht | 51 reacties

De Autoriteit Persoonsgegevens heeft een ontwerpbesluit gepubliceerd waarin staat dat de toezichthouder van plan is om Dutch Filmworks toestemming te verlenen om illegale up- en downloaders op te sporen in torrentzwermen. Dat las ik bij Tweakers, met excuses voor de vertraging. DFW roept al een tijdje achter illegale downloaders aan te willen gaan, maar lijkt… Lees verder

Terugblik: Een cynisch stukje piratenbaaifrustratie

| AE 9561 | Auteursrecht | 3 reacties

Vanwege mijn vakantie deze week geen nieuwe blogs. In plaats daarvan een terugblik op de afgelopen tien jaar: ik heb vijf populaire blogs geselecteerd en kijk er anno 2017 graag nog eens naar met jullie. Vandaag: Een cynisch stukje piratenbaaifrustratie, met bijna 2000 woorden en 287 stevige reacties een van mijn cynischste stukken ooit. Goed…. Lees verder

Terugblik: Gaat Getty Images procederen in Nederland?

| AE 9557 | Auteursrecht | 32 reacties

Vanwege mijn vakantie deze week geen nieuwe blogs. In plaats daarvan een terugblik op de afgelopen tien jaar: ik heb vijf populaire blogs geselecteerd en kijk er anno 2017 graag nog eens naar met jullie. Vandaag: Gaat Getty Images procederen in Nederland?, met verreweg de meeste reacties ooit (924 stuks). In 2009 blogde ik over… Lees verder

EU-Hof verklaart The Pirate Bay illegaal en baant weg voor blokkade

| AE 9488 | Auteursrecht | 39 reacties

Het Europese Hof van Justitie heeft uitspraak gedaan in de zaak die door Brein is aangespannen tegen providers Ziggo en Xs4all, las ik bij Tweakers. Het Hof verklaarde – weinig verrassend – dat de piratensite inbreuk maakte op auteursrechten. Maar ze zeggen geen woord over in hoeverre een blokkade nu gerechtvaardigd is, dus waarom alle… Lees verder