In Amerika kan een AI geen auteursrecht krijgen op gegenereerde kunst

| AE 13273 | Innovatie | 6 reacties

Voor het hiernaast getoonde kunstwerk is geen auteursrecht mogelijk, zo las ik bij The Verge. Ingenieur Steven Thaler had de door hem ontwikkelde Creativity Machine dit werk laten maken, “A Recent Entrance to Paradise”, als deel van een serie werken waarin een AI de weg naar het hiernamaals visualiseert. De Copyright Review Board van het Copyright Office weigerde de aanvraag met als reden dat de vereiste menselijke creativiteit niet aanwezig is. Bovendien is het niet mogelijk een auteursrecht op naam van een AI vast te leggen.

Net als in Nederland krijg je in Amerika automatisch auteursrecht op creatieve werken, maar in de VS heeft het nut je werk vast te laten leggen, bijvoorbeeld om statutory damages te mogen claimen. Er zit geen kwaliteitstoets aan de registratie, het is echt een minimaal onderzoek naar formaliteiten. Maar als er werkelijk nul creativiteit in het werk zit, dan zal men de registratie afwijzen. Een leeg vel papier inleveren gaat ‘m dus niet worden bijvoorbeeld.

Nou kun je van die tekening (schilderij?) hiernaast veel zeggen, maar een leeg vel is het bepaald niet. Zonder nadere toelichting zou iedereen vermoeden dat hier gewoon auteursrecht op zit. Maar het gaat natuurlijk niet alleen om de creativiteit, het gaat ook om de vraag of het menselijke creativiteit is. En dat is sinds de opkomst van generatieve netwerken een hele lastige vraag geworden.

Stephen Thaler timmert al decennia aan de weg (documentaire) en is onder meer de initiatiefnemer achter die AI-patentaanvragen waar ik in 2020 over blogde. De discussie daar was toen ook zuiver formeel: kan een AI als uitvinder vermeld worden op een octrooiaanvraag, los van hoe inventief / niet-voordehandliggend de uitvinding eigenlijk is? Nee, aldus zowel EPO als USPTO: de uitvinder moet een mens, een natuurlijk persoon zijn.

Idem in het auteursrecht, en dat is in de VS heel logisch omdat octrooirecht en auteursrecht dezelfde basis heeft, namelijk Article I, Section 8, Clause 8 van de Grondwet:

To promote the progress of science and useful arts, by securing for limited times to authors and inventors the exclusive right to their respective writings and discoveries.
Hieruit leidt men al tweehonderd jaar (dat is lang, in Amerika) af dat alleen mensen deze rechten kunnen aanvragen. Dit is ook waarom je als bedrijf je werknemers in Amerika een overdracht van octrooirechten moet laten tekenen, ook als het gewoon hun werk is om uitvindingen te doen. In Nederland (of Europa) hoeft dat niet, maar wel blijft het basisrecht op naamsvermelding als uitvinder bestaan.

In de afwijzing haalt de CRB oudere zaken erbij over fotografie: geen menselijke creativiteit immers, de machine doet al het werk. Daar is ondertussen wel wat nuance in ontstaan, omdat immers belichtingstijd, kijkhoek en compositie van wat er voor de lens komt, creatief kan zijn als je meer doet dan enkel de werkelijkheid natuurgetrouw vastleggen. Een mooi precedent vond ik nog de tuin onder architectuur: geen auteursrecht, want ook als je ‘m zorgvuldig aanlegt “a garden owes most of its form and appearance to natural forces”. Maar hoe dan ook: uit alle aangehaalde zaken volgt dat het moet gaan om een mens die de creatieve touch inbrengt, en dat de machine-inbreng daar fors ondergeschikt aan moet zijn.

Bij ons in Europa hebben we natuurlijk geen registratie, maar ik heb er geen twijfel over dat de rechter ook hier uit zou komen op “geen auteursrecht want geen menselijke creativiteit”. Los daarvan zou een AI die auteursrechtelijke bescherming ook niet nodig hebben, want wat zou de AI moeten met licentie-inkomsten? Ik hoorde laatst de gekscherende opmerking dat nu er AI-gegenereerde kunst en literatuur is, de menselijke kunstenaars méér betaald zouden moeten worden om nog overeind te blijven bij de oneindige uitvoer van werken die deze robots gaan maken.

Arnoud

Tienduizend Nederlanders slaan handen ineen voor Nachtwacht op Reddit, wie heeft het auteursrecht?

| AE 13267 | Intellectuele rechten | 16 reacties

Deze ‘gepixelde’ versie van de Nachtwacht prijkt prominent op Reddit, maar daar waren tienduizend Nederlanders en flink wat organisatie voor nodig. Dat meldde Apparata onlangs. De kunst-in-vereniging is een resultaat van r/place: een sociaal kunstinitiatief, begonnen als 1-aprilgrap maar ondertussen een zeer indrukwekkend experiment geworden. Wel met natuurlijk het juridische haakje: wie is er rechthebbende op dit ontwerp?

Het basisidee achter r/place was dus een 1-aprilgrap, want het klinkt te simpel om waar te zijn. Zoals Tweakers uitlegt:

Place bestond uit een leeg canvas van 16 miljoen tegels van een pixel groot. Reddit-gebruikers konden een keer per kwartier een pixel een kleur geven. Dat konden ook pixels zijn die andere gebruikers net daarvoor hadden ingekleurd. Hoewel het project aanvankelijk chaotisch verliep, ontstonden er na de introductie allerlei community’s die samenwerkten om een bepaald gebied op het canvas gezamenlijk om te toveren tot bijvoorbeeld de Mona Lisa, het Nederlandse volkslied of de tragedie van Darth Plagueis The Wise.
Je zou, het internet indachtig, totale chaos en vandalisme verwachten, maar bij r/place blijkt niets minder waar: er zijn zo veel positief gestemde samenwerkende mensen actief dat sporadisch vandalisme snel wordt verwijderd, en ondertussen bouwen groepjes aan hun eigen kunstwerkjes, daarbij elkaars ruimte respecterend. Tot de Witte Leegte alles overnam, maar dat mocht de pret niet drukken.

Diverse lezers vroegen me, wie heeft er eigenlijk auteursrecht op zo’n massaal samenwerkingsproject? Hoofdregel van de Auteurswet is dat de rechten liggen bij de partij die het creatieve werk heeft gedaan. Als twee mensen werk doen, dan ontstaan er dus twee auteursrechten naast elkaar. Of twintigduizend, als er twintigduizend mensen werk doen.

Ingewikkelder wordt het als de bijdragen van de verschillende makers eigenlijk niet los van elkaar te scheiden zijn. Er is dan sprake van een gemeenschappelijk auteursrecht, één recht dat aan al die makers samen toekomt. De Hoge Raad had in 1949 een prachtig criterium:

beslissend is of [het gezamenlijk] werk is ontstaan door zodanige samenwerking der kunstenaars, dat ieders afzonderlijke bijdrage daarvan niet meer is te scheiden, zodat het buiten het verband van het geheel geen afzonderlijk voorwerp van artistieke beoordeling kan zijn.
Ik denk dat dit criterium heel goed past bij wat er op r/place gebeurt. Die individuele pixel is niet te zien als een afzonderlijk, zelfstandig werk. Je klikt gewoon een kleur aan, meer niet. Het creatieve zit hem in de locatie van die pixel binnen het groter geheel, per definitie dus in het samenwerkingsverband met de andere pixelklikkers. Die zijn dus allemaal samen houder van het auteursrecht (één auteursrecht) op het canvas.

Een complicatie is natuurlijk dat het werk elke seconde kan wijzigen – elk kwartier per pixelklikker, maar die zijn er zo veel dat er per seconde iets significants kan veranderen. Het werk bestaat dan maar zo kort, dat een auteursrecht daarop nogal illusoir is. Als iedereen over je werk heen kan en mag pixelen, wat moet zo’n recht nog voorstellen?

Arnoud

Broncode van originele WipEout-game voor PSX en Windows verschijnt online

| AE 13253 | Ondernemingsvrijheid | 1 reactie

De originele broncode van de eerste WipEout-game is op internet verschenen, las ik bij Tweakers. Een groep historici heeft de broncode gevonden van de futuristische game uit 1995, een van de launchgames van de originele PlayStation. Men meldt op Twitterr dat onduidelijk is of de code zal compileren, en verzoekt vriendelijk doch dringend niet te vragen om licenties want men is de uitgever (Psygnosis) niet. Psygnosis, u wellicht bekend van Lemmings, is in 2012 opgeheven. Wat natuurlijk de vraag oproept, wat is de auteursrechtelijke status van deze software?

Het makkelijke antwoord is natuurlijk: er zit auteursrecht op die software, want het is in 1995 voor het eerst verschenen, de maker is een bedrijf dus 70 jaar daarna: 1 januari 2066. Maar de complicatie is dan, wat is er gebeurd met de auteursrechten toen in 2012 de studio werd gesloten. Wanneer de rechthebbende ophoudt te bestaan, verdwijnen ook de auteursrechten.

Tenzij natuurlijk de rechten voor de opheffing zijn overgedragen of verkocht. Dat is bij auteursrechten een eenvoudige handeling, een stuk papier met handtekening en klaar ben je. Gezien Psygnosis door megacorp Sony is gekocht in 1993, zou het mij hogelijk verbazen als niemand hieraan gedacht heeft voordat men de boel ophief. Van WipEout kan ik het niet vinden, maar van Lemmings staat vast dat de rechten bij Sony liggen. Ook las ik dat Sony recent een beeldmerk van Psygnosis heeft hernieuwd, wat alleen maar kan als je er de rechthebbende van was. Dan durf ik wel te zeggen, iemand heeft destijds alle IP van Psygnosis overgedragen naar Sony.

Kun je je wellicht beroepen op de juridische regeling voor abandonware? Artikel 16o van de Auteurswet bepaalt namelijk dat je in sommige gevallen werken mag herpubliceren zonder toestemming, wanneer de rechthebbende niet te vinden blijkt. Maar dit artikel geldt niet voor software (alleen voor boeken, tijdschriften, films, series en muziek en dergelijke), nog los van het feit dat deze uitzondering alleen opgaat voor erfgoedinstellingen, museums en onderwijsinstellingen.

Maar stel nou eens dat ze bij Sony vergeten waren deze rechten mee te nemen. Dan kun je je inderdaad afvragen waar de auteursrechten zijn gebleven. Verdedigbaar is dat die dan in het niets zijn opgelost, net zoals de achtergelaten bureaustoel van niemand meer is als de curator de deur voor de laatste keer dichttrekt, de verhuurder de sleutel terugkrijgt en alle rekeningen zijn vereffend. Maar ik neig zelf meer naar het standpunt dat het bedrijf dan niet écht opgeheven is. Een rechtspersoon blijft na ontbinding voortbestaan voor zover dit tot vereffening van zijn vermogen nodig is, zo staat in de wet. Ook zijn er mogelijkheden om een opgeheven bedrijf te laten herleven of heropenen als later blijkt dat er nog baten in de boedel zijn. Dat kan dus riskant zijn, want reken maar dat men dat gaat onderzoeken als iemand anders geld dreigt te gaan verdienen met de achtergebleven/vergeten auteursrechten.

U mag nu Lemmings spelen.

Arnoud

Van wie is de IP op wat ik buiten werkuren programmeer?

| AE 13228 | Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid | 10 reacties

Via Reddit: “All work that you create during your employment, is owned by XYZ. Check page X for details on this as well.” Page X says “If, in connection with your employment, intellectual property rights are or become vested in results from your work (‘Work’): [… the company owns it]. Dutch Law is applicable.” De… Lees verder

Nike klaagt StockX aan om verkoop NFT’s van sneakers

| AE 13151 | Intellectuele rechten | 24 reacties

Kledingmerk Nike heeft het onlineplatform StockX aangeklaagd voor het maken en verkopen van ongeautoriseerde afbeeldingen van zijn sneakers, las ik bij RTL Nieuws. De NFT’s (zoals hiernaast getoond) bevatten immers het merk van Nike, waar deze niet blij mee is. StockX had tegen kopers gezegd dat ze deze tokens in de toekomst zouden kunnen inwisselen… Lees verder

Wordle door New York Times gekocht, maar wat dan precies?

| AE 13142 | Intellectuele rechten | 12 reacties

Het razend populaire spelletje Wordle is gekocht door The New York Times, meldde RTL Nieuws onlangs. The New York Times meldt wel dat het om ‘een bedrag met zes nullen’ gaat. De krant belooft dat het spel “for the time being” gratis blijft. Een oplettende lezer (dank) dook in de broncode (niet schrikken) en ontdekte een… Lees verder

Hoe veel varianten van Wordle mogen er in de App Store bestaan?

| AE 13111 | Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid | 4 reacties

Apple heeft meerdere klonen van het populaire spel Wordle uit de App Store verwijderd, las ik bij Tweakers. Diverse varianten van de woordleggame stegen in korte tijd in populariteit, maar dat leidde tot kritiek dat de games gekopieerd waren en geld verdienden aan de hype. Het origineel is namelijk gratis en zou dat ook blijven,… Lees verder

Het is een mythe dat je auteursrechten (of merken en patenten) moet verdedigen of ze kwijtraken

| AE 12847 | Intellectuele rechten | 2 reacties

Een Amerikaanse rechter eist dat de eigenaar van RomUniverse, een website waar mensen illegaal Nintendo-games konden downloaden, al zijn ‘ongeautoriseerde kopieën’ van dergelijke games permanent vernietigt. Dat meldde Tweakers onlangs. De site zag zich onder meer als archief voor oude, niet meer verkrijgebare spellen voor de Nintendo gamecomputer, waar de rechter ze keihard ongelijk in… Lees verder

Koper van SCO’s OpenServer klaagt IBM en Red Hat aan

| AE 12605 | Intellectuele rechten | 5 reacties

Oh nee. Softwarebedrijf Xinuos klaagt IBM en Red Hat aan voor het illegaal kopieren van zijn broncode voor besturingssystemen voor servers, las ik bij Tweakers. Xinuous is de rechtsopvolger van het beruchte SCO, dat IBM een jarenlang slepende rechtszaak aandeed met de meest onzinnige claims over “gestolen IP” dat IBM in Linux zou hebben gestopt…. Lees verder

Anti-embed trucjes hebben auteursrechtelijke kracht gekregen van het Hof van Justitie

| AE 12552 | Intellectuele rechten | 30 reacties

Het embedden of framen van andermans werk in je eigen site is tegenwoordig ook al auteursrechtinbreuk, althans soms. Dat maak ik op uit een recente beslissing van het Hof van Justitie (C-329/19) over een zaak waarbij foto’s van kunstwerken werden geëmbed. Het is dus niet, zoals Mr het samenvat, dat je mag beslissen of je wordt geframed…. Lees verder