Op een technisch natuurgetrouwe foto zit natuurlijk geen auteursrecht

| AE 9938 | Auteursrecht | 30 reacties

Als je als fotograaf je best doet om je onderwerp zo natuurgetrouw, duidelijk en correct mogelijk in close-up in beeld te brengen, dan heb je op die foto geen auteursrecht. Die weinig verrassende maar toch ongetwijfeld controversiële uitspraak haal ik uit een recent vonnis van auteursrechtscrabbelaar Masterfile tegen een bedrijf dat één van haar stockfoto’s had gebruikt. De foto betrof een close-up van een dashboard, en de rechter kon daar niets creatiefs in ontwaren.

De zaak is op zich zo standaard als alle andere Masterfile/fotoclaims: een bedrijf gebruikt een foto zonder toestemming, de rechthebbende ontdekt dat en claimt twee- of driemaal het normale tarief (vandaar mijn term scrabbleclaim) waarbij vaak op een dure schikking wordt aangestuurd onder dreiging van duizenden euro’s proceskosten.

In dit geval liet het bedrijf het erop aan komen bij de rechter. Niet perse verstandig, zeker niet als je nooit had aangeboden schadevergoeding te betalen want als je een beschermde foto gebruikt als bedrijf, dan moet je betalen. Ook als je niet eerst wordt gewaarschuwd. (Natuurlijk moet de hoogte van de schadevergoeding wel reëel zijn, en botweg het tarief verdrievoudigen is dat niet, punt.)

Wat wil nu het geval: de foto in kwestie was weinig bijzonders, een close-up van een autodashboard, specifiek een temperatuurmeter. Leuk stockbeeld inderdaad, maar te weinig om van auteursrecht te spreken. Daarvoor is immers nodig dat het werk een eigen intellectuele creatie is, of in oud Nederlands een eigen origineel karakter met stempel van de maker vormt.

Bij fotografen is dan het standaardargument dat zij keuzes maken in belichting, hoek en afstand. Iets dat ik wat gemakzuchtig vind, en hier gelukkig ook afgewezen wordt omdat je uiteindelijk wel moet aantonen dat die keuzes leidden tot een creatieve foto:

[D]aarmee draagt de foto nog niet het persoonlijk stempel van de fotograaf. Dat is pas het geval als de keuzes die worden gemaakt in een foto resulteren, die zich zodanig van andere foto’s onderscheidt, dat daaraan is af te zien dat de fotograaf persoonlijke keuzes heeft gemaakt. Desgevraagd hebben Masterfile en Mediapro ter zitting niet concreet gesteld en/of onderbouwd in welke aspecten – die op een persoonlijk stempel van de maker zouden kunnen duiden – de onderhavige foto zich onderscheidt van andere door andere fotografen gemaakte foto’s van een dashboard of meer specifiek een temperatuurmeter in een auto.

Als gevolg is deze foto dus vrij van auteursrechten en daarmee kan er dus geen sprake zijn van inbreuk. Masterfile moet de ongeveer 8000 euro proceskosten van het bedrijf betalen. Het kan dus specifiek bij productfoto’s en stockbeeld zeker lonen om eens extra kritisch te kijken naar het creatief gehalte van de foto voordat je besluit te schikken.

Arnoud

Mag je legale streams in strijd met de gebruiksvoorwaarden nog wel streamen?

| AE 9648 | Auteursrecht | 14 reacties

Een lezer vroeg me:

Recent las ik dat het strafbaar is om een streamingkastje aan te bieden dat illegale streams kan ontvangen en tonen. Nu maak ik me zorgen omdat ik via zo’n kastje kijk naar onder meer de Publieke Omroep. Dat mag niet van hun gebruiksvoorwaarden, dus is dit nu ook strafbaar?

Het is inderdaad verboden om een streamplayer aan te bieden of te gebruiken wanneer deze ingericht is om streams in strijd met het auteursrecht te ontvangen. Dat weten van het Europese arrest in mei over dergelijke kastjes.

Alleen: het gaat dan om streams die an sich in strijd met het auteursrecht worden aangeboden. Die verspreiding is niet toegestaan, ongeacht of je dat via een webbrowser laat bekijken of via een speciaal kastje. Het arrest bepaalde vooral dat het aanbieden van die kastjes zelf ook inbreuk op auteursrecht is.

Er zit een essentieel verschil tussen de NPO streams en een illegale stream zoals Brein die aanpakt. De NPO streams worden legaal aangeboden, en het Hof van Justitie heeft gezegd dat deze dan mogen worden geëmbed (niet gekopieerd) zonder nadere toestemming. Het is dus legaal om een dergelijke stream via embedding te vertonen in zo’n mediaspeler.

Dat de context verandert (een andere player) is niet relevant. Dat staat letterlijk in het Svensson-arrest

Deze vaststelling [dat het legaal is] wordt niet op losse schroeven gezet indien de verwijzende rechter zou vaststellen – hetgeen niet duidelijk blijkt uit het dossier – dat wanneer de internetgebruikers op de betrokken link klikken, het werk verschijnt en daarbij de indruk wordt gewekt dat het wordt getoond op de website waar de link zich bevindt, terwijl dit werk in werkelijkheid afkomstig is van een andere website. Deze bijkomende omstandigheid wijzigt immers niets aan de vaststelling dat het plaatsen op een website van een aanklikbare link naar een beschermd werk dat op een andere website is bekendgemaakt en vrij toegankelijk is, tot gevolg heeft dat dit werk ter beschikking van de gebruikers van eerstgenoemde website wordt gesteld en dus een mededeling aan het publiek vormt.

Pas wanneer de NPO maatregelen zou nemen waardoor de stream niet embedbaar is in andere spelers, en je die maatregelen zou gaan omzeilen, dan kom je tegen de grenzen van het Svensson-arrest aan.

Ik geloof graag dat de gebruikersvoorwaarden schrijven:

De Content mag uitsluitend door middel van normaal browserbezoek worden geraadpleegd via de pagina’s van de publieke omroepwebsites, de Omroepplayers of andere door de publieke omroep aangeboden diensten. Het is niet toegestaan de Content op geautomatiseerde wijze te (laten) raadplegen en/of analyseren bijvoorbeeld via scripts, spiders en of bots.

Alleen, die kunnen niet dingen tot auteursrechtinbreuk verklaren die legaal zijn volgens de wet of de jurisprudentie. Gebruiksvoorwaarden regelen, eh, gebruik en het schenden daarvan kan hooguit leiden tot een verbod op dat gebruik. Maar een speler aanbieden die die streams kan ophalen in strijd met de gebruiksvoorwaarden, is geen activiteit die onder die gebruiksvoorwaarden kan vallen.

Arnoud

Terugblik: Een cynisch stukje piratenbaaifrustratie

| AE 9561 | Auteursrecht | 3 reacties

Vanwege mijn vakantie deze week geen nieuwe blogs. In plaats daarvan een terugblik op de afgelopen tien jaar: ik heb vijf populaire blogs geselecteerd en kijk er anno 2017 graag nog eens naar met jullie.

Vandaag: Een cynisch stukje piratenbaaifrustratie, met bijna 2000 woorden en 287 stevige reacties een van mijn cynischste stukken ooit.

Goed. In kort geding bepaalde de rechtbank Den Haag dat ook UPC, KPN, T-Mobile en Tele2 de piratenbaai moeten blokkeren. De motivatie is uitgebreid maar komt neer op “dit hadden we in het vonnis tegen Ziggo allemaal al gezegd”. En dat is eigenlijk niet zo heel gek: in de Ziggo-zaak is uitgebreid van alles besproken, en waarom zou de rechter in kort geding dat nog eens dunnetjes over moeten doen?

Wat me vervolgens búitengewoon stoorde, is dat zo ongeveer iedereen weer ging roepen dat die rechters geen verstand hadden van internet, dat dit tegen netneutraliteit was en dat torrentsites geen auteursrechten schenden dus belachelijk dat rechters dit toewijzen. Ehm. Nee.

En mensen die roepen dat hier sprake is van corruptie, zijn écht knettergek. Ja jij, Rick Falkvinge, mafkees die je bent. Ik moet me inhouden om niet “ga eens deaud” te zeggen. En niet alleen omdat er geen schijn van bewijs is (nee, een cursus uit 2010 is geen bewijs van corruptie), maar ook omdat je jezelf daarmee volstrekt diskwalificeert bij de partijen bij wie je wél moet zijn – de politiek. En niet alleen jezelf: iederéén die probeert iets te zeggen ter verdediging van TPB of die tegen filteren is.

En nee het hielp niet dat die opmerking naar Falkvinge me op het verwijt kwam te staan dat ik een doodsbedreiging uitstuurde. Sjonge.

Het blijft pijnlijk om die blog terug te lezen. Maar de ergenis zat diep. Enerzijds auteursrechthebbenden die hun werken gewoon als hun eigendom zien en geen millimeter rechten van derden erkennen. Anderzijds contentafnemers die eigenlijk al die regels maar stom vinden en onder het motto “het kan dus het mag” pakken wat ze pakken kunnen. Maar ik leg de schuld vooral bij de politiek die geen knopen doorhakt en niet met regels komt om deze jarenlange puinhoop eens op te ruimen.

Arnoud

Tot waar kan een programmeur auteursrecht claimen op generatoroutput?

| AE 9482 | Auteursrecht | 9 reacties

Een lezer vroeg me: Als je een generator maakt, bijvoorbeeld om tekst of visuele kunst te produceren, valt de output daarvan dan onder het auteursrecht van de programmeur? Ik had altijd begrepen dat wanneer een compiler voor software bijvoorbeeld eigen routines toevoegt, ze in theorie een mede-auteursrecht kunnen claimen. Hoe ver gaat dat in theorie?… Lees verder

Wanneer heeft een kunstmatige intelligentie auteursrecht op een filmscript?

| AE 9402 | Auteursrecht | 16 reacties

Een kunstmatige intelligentie (AI) schrijft alle tekst voor David Hasselhoff in een nieuwe korte scifi-film, las ik bij Tweakers. De AI heeft een grote databank met filmteksten, en componeert daarmee nieuwe combinaties (via een LSTM) die acteur David Hasselhoff dan uitspreekt. Wat de vraag oproept, van wie zijn die teksten eigenlijk? Hoofdregel uit de auteurswet… Lees verder

Nee, de Rijdende Rechter heeft het écht fout met dat auteursrechtvonnis

| AE 9300 | Auteursrecht | 96 reacties

Eergisteren bij de Rijdende Rechter: een auteursrechtenkwestie, “Wat een bevalling“. Een doula plaatst op haar site een foto van een beschuit met muisjes, gevonden op een gratisfotosite. Enige tijd later krijgt ze een sommatie van het Belgische Permission Machine (“the Graphic Detective”), gevolgd door een sommatie van 820 euro wegens auteursrechtinbreuk. Wat zal het oordeel… Lees verder

Overnemen van een disclaimer als auteursrechtinbreuk

| AE 9284 | Auteursrecht | 13 reacties

Kan het overnemen van een “free disclaimer” inbreuk op het auteursrecht van de disclaimermaker zijn? Een recent vonnis stelt die kwestie weer ter discussie (via Menno Weij). Kort gezegd: ja dat is inbreuk, maar de wijze van presenteren maakt dat de schadeclaim fors omlaag gaat. De disclaimer in kwestie werd overgenomen van www.freedisclaimer.eu. Het is… Lees verder

Moet je als commerciële website je links op inbreuk onderzoeken?

| AE 9134 | Auteursrecht | 19 reacties

De rechtbank Hamburg bepaalde onlangs dat een Duitse website auteursrechtinbreuk pleegde door een hyperlink naar een externe bron, las ik bij Ars Technica. Zij had gelinkt naar een pagina met daarop een Creative Commons-afbeelding, maar de site waar die stond had de CC licentie niet goed nageleefd. En omdat de linkende site an sich commercieel… Lees verder