Tot waar kan een programmeur auteursrecht claimen op generatoroutput?

| AE 9482 | Auteursrecht | 9 reacties

Een lezer vroeg me:

Als je een generator maakt, bijvoorbeeld om tekst of visuele kunst te produceren, valt de output daarvan dan onder het auteursrecht van de programmeur? Ik had altijd begrepen dat wanneer een compiler voor software bijvoorbeeld eigen routines toevoegt, ze in theorie een mede-auteursrecht kunnen claimen. Hoe ver gaat dat in theorie?

Nu computers steeds meer zelf kunnen leren en genereren, wordt het mogelijk om computers zelf creatieve teksten te laten maken of kunst te laten genereren. Een visueel voorbeeld is the Next Rembrandt, en natuurlijk zijn er nog veel meer.

Auteursrecht krijg je wanneer je een eigen intellectuele schepping produceert. Als je dat criterium loslaat op een tool die zulke kunst genereert, dan is het duidelijk dat de tool onder je auteursrecht valt. Maar in hoeverre dat ook voor de output geldt?

In principe alleen wanneer jouw creativiteit herkenbaar is in die output. Bij compiler-output is het nog redelijk goed te zien dat er bepaalde input naar de output gaat, zoals standaardbibliotheken of stukjes code die ieder programma nodig heeft dat wordt gecompileerd. Dat is in principe een rechttoe-rechtaan kopie van code waar de programmeur van de compiler auteursrecht op heeft.

Bij optimalisaties door die compiler ligt het al lastiger. Dat is meer een stukje herkenning van iets inefficiënts waarna een truc wordt toegepast. Maar de output zou ik niet direct een gewijzigde versie van code uit de compiler willen noemen.

Bij kunst uit een computer neig ik er naar om te zeggen, nee dat is in het geheel geen gewijzigde versie meer van de input. Weliswaar bevat het programma in de kern (het algoritme) de mogelijkheden om tot die uitvoer te komen, maar die uitvoer is te abstract, te ongerelateerd aan de broncode van de software om nog van een wijziging daarvan te spreken.

Arnoud

Wanneer heeft een kunstmatige intelligentie auteursrecht op een filmscript?

| AE 9402 | Auteursrecht | 16 reacties

Een kunstmatige intelligentie (AI) schrijft alle tekst voor David Hasselhoff in een nieuwe korte scifi-film, las ik bij Tweakers. De AI heeft een grote databank met filmteksten, en componeert daarmee nieuwe combinaties (via een LSTM) die acteur David Hasselhoff dan uitspreekt. Wat de vraag oproept, van wie zijn die teksten eigenlijk?

Hoofdregel uit de auteurswet is dat de partij die een creatief werk maakt, daar het auteursrecht op heeft. Het gaat dan om de natuurlijk persoon die het werk maakt, of in voorkomende gevallen zijn werkgever. Een opdrachtnemer zoals een ingehuurde programmeur, fotograaf of tekstschrijver heeft dus zélf het auteursrecht en niet zijn opdrachtgever.

Daar hebben we alleen niet heel veel aan in dit geval, want een AI is geen natuurlijk persoon. De wet erkent robots en software niet als personen.

Een eerste gedachte is dan, dan zal de programmeur van Benjamin wel de rechten hebben. De robot is dan zeg maar een heel slim toetsenbord met automatisch aanvullen of zelf scherpstellende camera met volgsysteem of iets dergelijks, daarvan vinden we ook niet dat die zelf auteursrechten hebben.

Ergens voelt dat alleen een beetje té makkelijk. Er zit ergens een fundamenteel verschil tussen afmaken wat een mens in gang zetten of een geautomatiseerde standaardhandeling enerzijds en een onverwachte creatieve uiting van een geavanceerd neuraal netwerk? Want niet te ontkennen valt dat die Benjamin érg creatieve uitingen doet, waar die programmeur vooraf totaal geen uitspraken over had kunnen doen. Als een werk zó onvoorspelbaar tot stand komt, is het dan nog wel logisch dat de rechten op dat werk bij de schepper van de software komen te liggen?

(De techniek komt er heel kort gezegd op neer dat het netwerk leert welke woorden typisch volgen op een bepaald woord, en dan vervolgens los gaat op een startzin of -woord. Ongeveer zoals een vrije-associatieoefening bij brainstormen. Je kunt je dus zelfs afvragen óf er wel creativiteit in het werk zit, als het alleen maar is “na ‘de’ komt meestal ‘hond'”.)

Arnoud

Nee, de Rijdende Rechter heeft het écht fout met dat auteursrechtvonnis

| AE 9300 | Auteursrecht | 96 reacties

Eergisteren bij de Rijdende Rechter: een auteursrechtenkwestie, “Wat een bevalling“. Een doula plaatst op haar site een foto van een beschuit met muisjes, gevonden op een gratisfotosite. Enige tijd later krijgt ze een sommatie van het Belgische Permission Machine (“the Graphic Detective”), gevolgd door een sommatie van 820 euro wegens auteursrechtinbreuk. Wat zal het oordeel zijn van Mr. Reid?

De zaak zelf is een standaardverhaal. Een kleine ondernemer zoekt een plaatje bij haar site, vindt die op een kennelijk gratis site en/of denkt niet na over auteursrechten, en krijgt na enige tijd een forse factuur van een fotograaf of een foto-incassobureau met een rare naam. In dit geval de Permission Machine uit Brussel.

Wie een auteursrecht schendt, moet de schade vergoeden. Dat is voor iedere jurist een axioma, en dat de maatschappij ondertussen heel anders denkt over auteursrecht of plaatjes op internet, dat doet er niet toe. Het is dan ook niet gek dat Rijdende Rechter Mr. Reid, John Reid, concludeert dat er gewoon sprake is van inbreuk op dat auteursrecht.

Vervolgens het altijd heikele punt: de schadevergoeding. Menig rechthebbende grijpt zo’n geval aan om eens lekker uit te pakken: eindelijk eens zo’n kwajongen te pakken die in mijn tuin voetbalt, daar zullen we eens een voorbeeld van maken. Daarom komen foto’s van €45 routinematig boven de 500 euro schadeclaim. Ik snap die ergernis maar blijf erbij dat het juridisch niet klopt.

Een voorbeeld stellen, dat doen we niet in het Nederlands schadevergoedingsrecht. Behalve dan in het auteursrecht, want dat kent zijn eigen regels lijkt het wel. Ook Mr. Reid gaat hierin mee. De hoofdregel van de Hoge Raad is dat de schade bij inbreuk op een IE-recht gelijk is aan de normaal te betalen vergoeding. Immers, dat is wat je had gehad als er wél een licentie was gekocht, en het verschil tussen hoe het is en hoe het had moeten zijn bepaalt wat de schade is.

Maar dan komt ‘ie:

Als slechts de misgelopen licentievergoeding als schade zou worden toegewezen, zou schending van het auteursrecht voor de dader een “niet-geschoten-is-altijd-mis” kwestie worden.

Daar zit natuurlijk wat in. Je kunt een foto overnemen zonder te vragen, en als de rechthebbende zich meldt dan zeg je sorry en betaal je zijn normale vergoeding. En stel dat slechts 10% van de rechthebbenden zich meldt, dan heb je dus flinke winst als inbreukmaker. Dat stuit rechters natuurlijk tegen de borst.

Het punt is alleen: dit noemen juristen ‘generale preventie’, oftewel afschrikken door een stevige boete op te leggen. Maar dat is een principe uit het strafrecht. Boetes zijn eenvoudigweg geen schade en het schadevergoedingsrecht is niet bedoeld om mensen af te schrikken. Het is bedoeld om schade te vergoeden, de situatie te brengen naar waar hij had moeten zijn.

De ergernis over dit punt bracht me twee keer ertoe om onderzoek te doen. En daaruit blijkt dat het tégen de jurisprudentie is om zo’n 200% verhoging op te leggen met als motivatie dat je mensen moet afschrikken. Wat wel mag, is een extra vergoeding voor overlast, voor gemaakte kosten of voor ontbrekende naamsvermelding. Erg jammer dat dát niet meegenomen is in het bindend advies.

Arnoud

Overnemen van een disclaimer als auteursrechtinbreuk

| AE 9284 | Auteursrecht | 13 reacties

Kan het overnemen van een “free disclaimer” inbreuk op het auteursrecht van de disclaimermaker zijn? Een recent vonnis stelt die kwestie weer ter discussie (via Menno Weij). Kort gezegd: ja dat is inbreuk, maar de wijze van presenteren maakt dat de schadeclaim fors omlaag gaat. De disclaimer in kwestie werd overgenomen van www.freedisclaimer.eu. Het is… Lees verder

Moet je als commerciële website je links op inbreuk onderzoeken?

| AE 9134 | Auteursrecht | 19 reacties

De rechtbank Hamburg bepaalde onlangs dat een Duitse website auteursrechtinbreuk pleegde door een hyperlink naar een externe bron, las ik bij Ars Technica. Zij had gelinkt naar een pagina met daarop een Creative Commons-afbeelding, maar de site waar die stond had de CC licentie niet goed nageleefd. En omdat de linkende site an sich commercieel… Lees verder

Waarom gaat die fotograaf achter mij aan en niet mijn gebruiker?

| AE 9116 | Aansprakelijkheid, Auteursrecht | 29 reacties

Een lezer vroeg me: Recent kregen wij een claim van een fotograaf vanwege een foto geplaatst door een lid van ons forum. In onze forumvoorwaarden staat duidelijk dat de gebruiker zelf verantwoordelijk is, ook bij schade door dit soort claims. Gebruikers vrijwaren ons van elke vorm van aansprakelijkheid. Maar die fotograaf stelt dat hij daar… Lees verder

Kan de blockchain je makerschap en auteursrecht bewijzen?

| AE 9097 | Auteursrecht, Innovatie | 13 reacties

Een lezer vroeg me: Bewijzen dat je auteur bent van een werk, blijft een lastige. Nu zie ik mogelijkheden om dat in de blockchain vast te leggen. Hoe juridisch houdbaar zou dat zijn? De wet stelt geen eisen aan het bewijs dat je auteursrecht hebt. Bewijs mag met alle middelen worden geleverd (art. 152 Rechtsvordering)…. Lees verder

Ben ik nog aansprakelijk als ik het IE op mijn software overdraag?

| AE 9038 | Aansprakelijkheid, Software | 8 reacties

Een lezer vroeg me: Voor een klant heb ik maatwerksoftware ontwikkeld. Zij willen nu het intellectueel eigendom daarop verkrijgen. Op zich prima, alleen wil ik dan geen aansprakelijkheid meer voor fouten. Ik heb er dan immers geen controle meer over. Daar reageerden ze heel verbaasd op. Maar dit is toch geen gekke vraag? Nee, een… Lees verder