Aansprakelijkheid voor foto’s geplaatst door leden

Wanneer is de beheerder van een site nu aansprakelijk voor foto’s (of andere materialen) die een lid van de site plaatst? Een belangrijke vraag, want aansprakelijkheid kan in de papieren lopen.

De belangrijkste vraag is of de beheerder een of andere vorm van screening doet voor het materiaal voordat het wordt geplaatst. Een zogeheten hosting provider is pas aansprakelijk als hij gewezen is op het inbreukmakend materiaal en het dan niet meteen weghaalt. Maar wie foto’s toegezonden krijgt, de leukste selecteert en die publiceert, is geen hosting provider en kan een rekening van de fotograaf verwachten.

In 2005 werd bijvoorbeeld de site Go2Web veroordeeld tot een kleine 2000 euro schadevergoeding. Leden konden foto’s plaatsen, en Go2Web plaatste dan de leukste op de homepage (wat de rechter een ‘startpagina’ noemt). Op grond van dat laatste werd het bedrijf aansprakelijk gehouden:

Een startpagina kan niet aangemerkt worden als onderdeel van ledenpagina’s waarop leden foto’s en dergelijke kunnen plaatsen en ook daadwerkelijk plaatsen. Dat zo zijnde moet de conclusie zijn dat Go2Web.nl zelf de bewuste foto openbaar gemaakt heeft.

Voor de foto’s die geplaatst waren “voor en door leden” was het bedrijf niet aansprakelijk.

Dat geldt ook voor niet-commerciële sites. Inbreuk is inbreuk, en of je er nu geldt mee verdient of het “slechts uit liefhebberij” publiceert is irrelevant. Hooguit kan een niet-commerciële inbreuk reden zijn om de schadevergoeding wat te minderen:

[Naast een vergoeding van € 1000,-] komt aan eiseres als compensatie voor de gepleegde inbreuk een bedrag toe van € 500,-. Bij de vaststelling van dat bedrag is rekening gehouden met de omstandigheid dat de site niet bijzonder lang toegankelijk is geweest en voorts niet eenvoudig te vinden was en dat gedaagde geen commercieel oogmerk had.

Het maakt ook niet uit of de foto werkelijk gekopieerd wordt naar de site, of dat er alleen een inline link naar gelegd wordt. Profielensite CU2 werd eind juni niet aansprakelijk gehouden voor een inline link, omdat zij “onmiddellijk na de melding van [eiseres], inhoudende dat de op haar auteursrecht inbreuk makende afbeelding op de website van CU2 was gezien, deze (link) heeft verwijderd.”

In een vonnis uit 2004 (Schlijpers/Nieuw Rechts) vond de rechter de beheerder trouwens wel aansprakelijk voor inline links op het NR-forum naar foto’s van eiser. De reden was dat “Nieuw Rechts als beheerder van die site, die openbaarmaking faciliteert en gedoogt.” Had men de link meteen verwijderd, dan was dit vonnis anders uitgevallen.

Arnoud

Legaliteit van linksites

Mag je zomaar links naar films verzamelen en publiceren? Marco Raaphorst citeert het -volgens mij machinaal vertaalde- auteursrecht-beleid van Flowed, de Nederlandse Joox:

Wij bevorderen geen piraterij. Wij moedigen onze bezoekers niet aan om onwettige video’s te uploaden. Dit is slechts een vrij openbaar-archief van verbindingen aan media beschikbaar op andere plaatsen. Het verzekeren van de wettigheid van het video beschikbare materiaal zou door moeten worden behandeld uploadt beleid van de websites die wij hebben verbonden met, maar gewoonlijk aan hun uploadersdiscretie verlaten.

Hyperlinks zijn legaal. Op zich is het dan ook geen probleem om een linksite te bouwen, of dat nu met links naar webpagina’s is of naar MP3’s of zelfs streaming video. Of torrents natuurlijk.

Er zijn echter grenzen. Voor linksites blijken die uit de Techno Design zaak:

  1. het soort materialen dat je indexeert (waar je links naar verzamelt) wordt overwegend illegaal aangeboden
  2. <li>je weet dat je bezoekers met name naar de illegaal aangeboden materialen zoeken</li>
    
    <li>je verdient daar geld mee</li>
    

Arnoud

Torrents aanbieden: geen inbreuk op auteursrecht, wel onrechtmatig

Hosting provider Leaseweb moet illegale torrentsite afsluiten, zo kopt BREIN na haar gewonnen zaak tegen Leaseweb. Maar wat is er illegaal aan torrents? Het zijn niet meer dan inhoudsopgaven en verwijzingen.

Bittorrent is het populairste peer-to-peer filesharing systeem ter wereld. Zoals bij alle filesharing systemen wisselen de gebruikers bestanden met elkaar uit. Het unieke aan Bittorrent is dat er niet één persoon is die het hele bestand verstuurt. Elk bestand wordt in delen opgehakt, en elk deel wordt afzonderlijk verstuurd. Zodra iemand een deel heeft, deelt hij dat deel ook weer met iedereen die op zoek is naar dat bestand. Dit bespaart natuurlijk nogal wat bandbreedte.

Om dit mogelijk te maken, heb je een zogeheten torrent-bestand of gewoon een “torrent” nodig. Een torrent is grofweg een lijstje dat aangeeft hoe je een werk in delen ophakt, en wat dan de hash-waarde is van elk deel. Zeg maar “dit boek heeft 390 pagina’s: op pagina 1 staan 622 woorden, op pagina 2 598, …”. Vervolgens kun je overal op zoek gaan naar de pagina’s, en wat je binnenkrijgt controleren en in de juiste volgorde zetten.

Het verspreiden van muziek, films of andere werken is zonder toestemming van de maker inbreuk op het auteursrecht. Maar een torrent is geen kopie van het werk. Het is hooguit een inhoudsopgave, een beschrijving van de pagina’s van het werk. Dat kan dus geen inbreuk op het auteursrecht zijn.

In de recente zaak BREIN/Leaseweb (met dank aan ISPam voor de platte tekst) legt de rechtbank uit:

In dit kort geding, waarin geen nader onderzoek naar de feiten mogelijk is, kan niet zonder meer worden vastgesteld of het handelen van Everlasting kan worden aangemerkt als een zelfstandige openbaarmaking in de zin van de Auteurswet (of WNR). De werken worden immers rechtstreeks van gebruiker naar gebruiker gekopieerd en de rol van de server beperkt zich tot het regelen van het up- en downloaden. In een bodemprocedure kan uitvoerig onderzoek worden gedaan naar alle aspecten van dit (relatief nieuwe) technische proces. In dit kort geding kan in ieder geval wel worden vastgesteld dat Everlasting structureel inbreuken op auteursrechten en naburige rechten faciliteert en dat (de houder van) Everlasting zich hiervan bewust moet zijn. Het handelen van Everlasting is derhalve onrechtmatig, omdat het in strijd is met de jegens de rechthebbenden in acht te nemen zorgvuldigheid.

Vrijwel dezelfde benadering werd ook gevolgd door de rechtbank in Den Haag in januari:

Omdat de werken rechtstreeks van gebruiker naar gebruiker worden gekopieerd en de rol van de server zich in dit opzicht beperkt tot het regelen van het proces van uploaden en downloaden, kan de voorzieningenrechter Stichting Brein niet volgen in haar standpunt dat het handelen van de websitehouder moeten worden aangemerkt als zelfstandige openbaarmaking.

[D]e websitehouder [faciliteert] structureel inbreuken op auteursrechten en naburige rechten. Reeds gelet op de aard van de bestanden kan het niet anders, dan dat de websitehouder zich hiervan bewust is. Voorts is van belang dat met de website inkomsten gegenereerd worden omdat een gebruiker – alvorens torrents te kunnen downloaden – een bedrag dient te betalen. Onder deze omstandigheden moet voorshands worden geoordeeld dat het handelen van de websitehouder onrechtmatig is, niet omdat de websitehouder inbreuk maakt op de aan de rechthebbenden toekomende auteurs- of naburige rechten, maar omdat zijn handelen in strijd is met de jegens de rechthebbenden in acht te nemen zorgvuldigheid.

Arnoud

Illegaal downloaden bestaat (bijna) niet!

Downloaden is in Nederland volstrekt legaal, ongeacht de bron, mits de download maar strikt voor eigen gebruik ingezet wordt. Jammer dus dat het Emerce artikel Meeste legale downloads door jongeren toch weer spreekt van “illegaal downloaden”.

Gemiddeld genomen downloaden nog evenveel mensen hun muziek illegaal via het internet als in 2005 (84 procent). Opvallend is wel dat er een verschuiving heeft plaatsgevonden bij de ondervraagde doelgroepen. Waren het in 2005 vooral de 8- tot 17-jarigen die illegale muziek downloadden (86 procent), tegenwoordig zijn het voornamelijk de 18- tot 35-jarigen (93 procent). Daarnaast valt op dat in 2005 één op de vijf respondenten legaal muziek downloadt en in 2007 één op de drie.

De aanbieders van materiaal zonder toestemming handelen natuurlijk wel in strijd met de auteurswet.

Arnoud

Downloaden bedreigt maïsindustrie

The Inquirer meldt dat NBC/Universal’s general counsel Rick Cotton een nieuw slachtoffer van het downloaden van films heeft gevonden: de maïsindustrie. Ja, het staat er echt: al dat downloaden van films (wat dus niet illegaal is) is schadelijk voor de maïsindustrie. Want als je niet zou downloaden, dan zou je elke film in de bioscoop gaan kijken met natuurlijk een kubieke meter popcorn op schoot.

De man wordt geciteerd op Public Knowledge:

Because of our nation’s interlocking economy, two-thirds of the lost earnings and lost jobs are in industries other than motion picture production. For example, in the absence of movie piracy, video retailers would sell and rent more titles. Movie theatres would sell more tickets and popcorn. Corn growers would earn greater profits and buy more farm equipment.

Arnoud

Filmmakers op de bres voor auteursrechten

Filmmakers gaan op de bres voor auteursrechten:

Het is nog niet zo lang geleden dat de auteursrechten goed geregeld waren. Regisseurs en scenarioschrijvers kregen een afgesproken bedrag voor hun inzet. Bij herhalingen betaalde de omroep een herhalingsvergoeding. Maar nu de omroepen bezuinigen, staat het auteursrecht ter discussie. ‘Ze zien het als een soort kerstbonus. En het eerste dat je schrapt als het minder gaat is de kerstbonus’, zegt regisseur Norbert ter Hall. De regisseurs en scenarioschrijvers hebben de regering gevraagd in te grijpen.

Een auteursrecht is natuurlijk een basis om een vergoeding voor gebruik van werk te eisen. Maar als de wederpartij ook sterk staat, dan worden de onderhandelingen natuurlijk lastiger.

Arnoud

Marco Raaphorst piekert over muziek voor MKB’ers (1)

Marco Raaphorst piekert over muziek voor MKB’ers. Het bestaande systeem, “de natte-vinger-methode” van BUMA en SENA is niet meer van deze tijd, zo stelt hij. Het geld komt in 1 grote pot zonder dat iemand zich afvraagt wat die winkel nu specifiek voor muziek draait.

Willen MKB’ers nu alles gratis? Nee, dat nu ook weer niet. Betalen is prima, maar het moet wel eerlijk en transparant zijn:

Het is niet zo dat deze MKB’ers niets voor muziek willen uitgeven. Ze willen een transparant systeem: een systeem waarbij het geld rechtstreeks naar de juiste partijen gaat in plaats van dat het op een grote stapel bij de BUMA/SENA belandt. … De meest geschikte oplossing voor muziek in de horeca en winkels is muziek die niet onder een BUMA-contract valt. Dan kun je denken aan muziek die onder het Publieke Domein valt (geheel rechtenvrij) en muziek die wordt uitgebracht onder Creative Commons licenties.

CC muziek draaien mag zonder verdere vergoeding, mits je maar zorgt dat je geen “non-commercial” muziek draait. Maar hoe krijgen muzikanten dan nog een faire vergoeding? Hoe meet je om te beginnen wie welke muziek draait?

Arnoud

Anderhalf miljoen euro boete voor software-piraat

Tweakers.net meldt dat de maker van de Twilight- en Crazybites-cd’s veroordeeld is tot 1,5 miljoen euro boete wegens ‘beroepsmatig uitoefenen van opzettelijk inbreuk maken op het auteursrecht’:

De Nederlander verkocht in de periode van januari 1998 tot en met 16 juni 2001 talloze cd’s waarmee verschillende gekraakte softwarepakketten illegaal verspreid werden. In totaal zou de piraat volgens berekeningen van de rechtbank daarmee 3.698.300 gulden verdiend hebben, omgerekend 1.678.215 euro.
De advocaat voerde nog aan dat de man toch echt geen 1,6 miljoen euro op de bank had. Daar had de rechtbank geen medelijden mee:
Uit het onderzoek ter zitting is niet aanstonds aannemelijk geworden dat de huidige en de redelijkerwijs te verwachten toekomstige draagkracht van de veroordeelde niet toereikend zal zijn om voormeld bedrag te voldoen. Aangezien de tenuitvoerlegging van het ontnemings-vonnis eerst 16 jaren nadat dit onherroepelijk is geworden verjaart, heeft de veroordeelde even zovele jaren tot zijn beschikking om zijn verdiencapaciteit aan te spreken. De rechtbank ziet dan ook geen aanleiding tot matiging van het te betalen bedrag.

Bespreking van het vonnis ook bij Boek 9.

Arnoud

Lawrence Lessig stopt ermee

Lawrence Lessig, een van de bekendste activisten op het gebied van Internetrecht en auteursrecht, stopt ermee. Of nou ja, bijna dan. Hij is 10 jaar bezig geweest met lobbyen over Internetwetgeving, en komt nu tot de conclusie dat hij liever zijn energie stopt in het bevechten van wat hij de “corruptie van het politiek systeem” noemt:

I don’t mean corruption in the simple sense of bribery. I mean “corruption” in the sense that the system is so queered by the influence of money that it can’t even get an issue as simple and clear as term extension right. Politicians are starved for the resources concentrated interests can provide. In the US, listening to money is the only way to secure reelection. And so an economy of influence bends public policy away from sense, always to dollars.

Lessig zal ook geen presentaties meer geven over deze onderwerpen, en dat is erg jammer want hij was een van de besten op dit gebied. Gelukkig zijn zijn oude presentaties vrij beschikbaar:

Arnoud

Profielensite CU2 niet aansprakelijk voor inline links gebruikers

Hyperlinks zijn legaal, behalve in bijzondere gevallen. Inline linken, het direct verwijzen naar een afbeelding op een andere site in je eigen site, kan zo’n bijzonder geval zijn. In september 2004 oordeelde de Rotterdamse rechter in kort geding dat zulk hergebruik van plaatjes inbreuk was. Maar nu is er een vonnis (wederom in kort geding) waarin profielensite CU2 juist vrijuit ging nadat een gebruiker een inline link had gelegd in zijn profiel naar een afbeelding van een schilderij.

In de voorwaarden van CU2 staat dat het verboden is om inline te linken naar andermans afbeeldingen zonder toestemming, en de afbeelding werd dan ook prompt verwijderd na de klacht van de schilder. De vraag was nu of CU2 al eerder had moeten ingrijpen, omdat de link er al een tijdje stond. Dat hoefde niet:

Naar het oordeel van de kantonrechter is niet gebleken dat CU2 zich schuldig heeft gemaakt aan een onrechtmatige gedraging, of onrechtmatig nalaten, jegens [eiseres], omdat CU2 onmiddellijk na de melding van [eiseres], inhoudende dat de op haar auteursrecht inbreuk makende afbeelding op de website van CU2 was gezien, deze (link) heeft verwijderd. Gesteld noch gebleken is dat CU2 al langer op de hoogte was, of had kunnen zijn, van de plaatsing van de afbeelding van het schilderij van [eiseres] op de website [website 2], laat staan van het onrechtmatige karakter van die plaatsing.

CU2 is een hosting provider, en in de wet staat dat hosting providers pas aansprakelijk zijn als ze gewezen zijn op het inbreukmakend materiaal en het dan niet meteen weghalen.

De algemene voorwaarden en het actief reageren op klachten gaveb waarschijnlijk de doorslag:

Daarnaast heeft CU2 in haar algemene voorwaarden haar gebruikers verboden om te linken naar afbeeldingen die niet van de gebruiker zelf zijn, zonder voorafgaande toestemming van de rechthebbende op die afbeelding. Met het voorgaande heeft CU2 genoegzaam voldaan aan haar verplichtingen als beheerder van die website. Geen rechtsregel verplicht CU2 elke onrechtmatige gedraging van derden, waaronder haar klanten, bij voorbaat te voorkomen of onmogelijk te maken, wanneer dat in dit geval technisch al uitvoerbaar zou zijn.

Tip via Volledig bericht, pardon Boek 9.

Arnoud