Een lezer vroeg me:
Op mijn nieuwe werkplek zit ik met meerdere personen op een kamer. Eén daarvan is een iPhone gebruiker die ook Siri gebruikt. Ze praat er zelf tegen (zoals muziek op haar oortjes bestellen) maar dat ding zit dus de hele dag mee te luisteren. Ook naar mij. Mag dat zomaar?Juridisch gezien mag er weinig zomaar. Hier maakt het wel uit of die collega Siri met deze functionaliteit inzet voor het werk, of alleen voor privédoeleinden.
Afgaande op de beschrijving lijkt het een privételefoon die de collega gebruikt tijdens het werk. De persoonsgegevens die dan verwerkt worden, vallen wat mij betreft dan duidelijk onder de AVG-exceptie van “zuiver persoonlijke of huishoudelijke activiteit”. De collega heeft gegevens van de vraagsteller niet nodig, en Siri zal diens uitspraken negeren.
Het kan een vervelend gevoel geven. Daar moet de werkgever (soms) iets mee vanuit goed werkgeverschap. Wrevel op de werkvloer is op zichzelf ongewenst. Een instructie geven dat je maar gewoon typt of klikt op je telefoon, lijkt me niet meer dan redelijk.
Als de collega de telefoon ook gebruikt voor werkzaken, dan wordt de AVG ineens wél van toepassing. Denk aan opnemen en transcriberen van werkoverleg. (Er is een grijs gebied als je voor jezelf zulke opnames maakt.) In die situatie zal de werkgever dus inhoudelijk iets moeten vinden van dergelijke opnames.
Arnoud
Je zou Apple kunnen aanspreken voor het zonder toestemming verwerken van je stem omdat de verwerking (voor zover ik weet) op systemen van Apple gebeurt.
Ik zou eerst de collega vragen om Siri uit te schakelen… En als zhij het niet doet, klagen bij de directe manager. Zou een eindeloze tape met “Siri schakel jezelf uit” werken?
“Siri, start death-metal playlist op maximaal volume”. “Siri, hoe klinkt geluid van 100 huilende babys”. “Siri, zeg ‘(naam collega), je bent ontslagen!’ met stem van manager” “Siri, reciteer de bergrede”
De mogelijkheden zijn eindeloos….
“Siri, [eigen naam] wil graag een pizza Salami, bezorg maar hier op kantoor.”
Als het goed is is Siri op de stem van de eigenaar ingesteld toch?…
Volgens mij luistert dat ding lokaal alleen maar naar het triggerwoord “Siri”, en pas als dat gedetecteerd is gaat de volgende zin naar de servers van Apple voor verwerking. Daardoor lijkt het mij een kleiner probleem dan dat continue je gesprekken naar Apple worden gestuurd.
Je kan kijken of je een sound-masking apparaat kan installeren, dat continue wat witte ruis verspreidt, of je legt een eigen device erbij dat ook meeluistert naar de aanzet van het triggerwoord, en dan een mooie zin uitkraamt.
Of je kan gewoon vragen om een andere werkplek, of steeds even weglopen als er wat gezegd moet worden, en verder communiceren met handgebaren en briefjes.
Dat soort passief-aggresieve methodes werken maar zelden om het potentieel conflict te voorkomen, en wekt eerder halsstarrigheid en recalcitrant gedrag op. Het is echt niet de beste manier om een werkomgeving plezierig en werkbaar te houden. Ik adviseer gewoon in prive (dus niet tijdens een algemeen werkoverleg of zo) op een rustige manier iets te zeggen als “Goh collega, ik zie dat je Siri gebruikt, maar eerlijk gezegd geeft het mij een onprettig gevoel dat Siri meeluistert naar alles wat ik zeg, het maakt dat ik me niet vrij voel om te zeggen wat ik wil of om mogelijk gevoelige informatie te bespreken. Kunnen we hier een oplossing voor vinden?”. En idealiter kan je dan daarna als twee volwassen personen tot een oplossing komen die voor beiden werkbaar en acceptabel is.
Het neerleggen van zo’n afluisterapparaat zonder overleg vooraf is al niet verstandig.
Mijn suggesties zijn natuurlijk voor als zo’n prive-overlegje niet heeft gewerkt. Dan kan het zelfs gewoon reden zijn om te vertrekken (en dan bij je exit-gesprek dat aangeven: wedden dat er dan gelijk een verbod op dat soort praktijken komt).
Ik kan me in het verleden nog herinneren hoe discussies over roken gingen: dat kon je ook nooit met een gesprekje oplossen, eenvoudigweg omdat mensen die verslaafd zijn niet meer in staat zijn rationeel te handelen waar het hun verslaving aangaat. Hier geldt iets dergelijks: het gebruik van stem-gestuurde devices op een open werkplek is extreem irritant, maar de gebruikers zien en horen dat niet, en moet dus gewoon dwingend aan banden gelegd worden om de sfeer in stand te houden.
Bij rokers hadden we een tussenoplossing waarbij de rokers in rook-kantoor-ruimtes werden ondergebracht en in de andere ruimtes niet gerookt mocht worden. Laten we dat ook met Siri ge(mis)bruikers doen (met aparte ruimtes voor Siri en Google assistent-ge(mis)bruikers zodat er optimale interferentie is.)
Strafrecht vindt ook wat van (heimelijk) afluisteren.
Is er zodra de collega even wegloopt zonder de telefoon mee te nemen sprake van heimelijk afluisteren ondanks dat -als het goed is- Siri en alternatieven echt alleen luisteren naar het ene trigger woord? Is het heimelijk afluisteren als het trigger woord toevallig ter sprake komt in een andere context?
Terecht punt. Ik twijfel of je kunt spreken van ‘opzettelijk’ zoals artikel 139a Sr eist. De opzet is immers gericht op het zoeken naar “hey Siri”, niet op het opnemen van andersoortige spraak. Daarnaast wordt er niet opgenomen, het gaat door een werkgeheugen voor analyse en meer niet.
En dat moet je ook maar net geloven.
Als je niet gelooft wat Apple zegt dan moet je alle Apple-apparaten uit de buurt houden, ongeacht de instellingen (Siri aan of uit) en zelfs als ze zogenaamd uit staan. (Uit is niet uit, ook als ik mijn iPad uit zet dan kan ik nog steeds op mijn iPhone volgen waar deze zich bevindt.) Want als Apple liegt dan zouden ze je altijd kunnen afluisteren.